Tăng cường giáo dục ý thức pháp luật cho đoàn viên, thanh niên thành phố hội an, tỉnh quảng nam

Vì lẽ ó, c ú tôi ch ề tài: “Tăng cường giáo dục ý thức pháp luật cho đoàn viên, thanh niên thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam” àm ề tài nghiên cứu của mình... Tổng quan tài liệu nghiên

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

TRẦN DƯƠNG VI THẢO

TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC Ý THỨC

PHÁP LUẬT CHO ĐOÀN VIÊN, THANH NIÊN

THÀNH PHỐ HỘI AN, TỈNH QUẢNG NAM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Mã số: 60 22 03 01

Đà Nẵng – Năm 2017

Người hướng dẫn khoa học: TS Vương Thị Bích Thủy

Phản biện 1: TS Lê Thị Tuyết Ba

Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Tấn Hùng

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Triết học họp tại trường Đại học Kinh

tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 19 tháng 08 năm 2017

Có thể tìm thấy luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết đề tài

ữ ời số góp phần xây dự à ước pháp quyền xã h i chủ ĩ à ă cường quản lý xã h i bằng pháp lu t thì việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp lu t trong các tầng lớp nhân dân nói chung và trong

à ê , ê ó ê à ết sức cần thiết Giáo dục ý thức pháp lu t góp phần hình thành nhân cách củ à ê , ê ,

ú c à ê , ê có ức pháp lý, hi u biết về vai trò của pháp lu ời sống xã h i, từ ó ú có ý thức sống

và làm việc theo pháp lu t

Ngày nay, trên khắp m i miền của Tổ Quốc, c ú ều bắt gặp màu áo xanh tình nguyện củ à ê , ê ới những cống hiến lớn lao của h ; từ ồng ru ng ế à m y, cô ường,

từ bệnh việ ến trại trẻ mồ côi, từ nhữ c ườ ầy k ó k ă ở những miề ê ô é ến nhữ ư ường phố, “ â

cầ à ê có, â k ó à có ê ” ại b ph à viên, thanh niên luôn biết sống e ý ưởng của cách mạng, hết lòng vì nhiệm vụ chung, biết số ẹp, số có íc , ó ó ất nhiều cho c ồng và xã h i Biế b ê à ê , ê

ư ú ược N à ước, t p th vinh danh vì những thành tích h c t p, rèn luyệ , ng, cống hiến, chiế ấu, xây dự ê ươ à bảo vệ Tổ Quốc

Tuy nhiên, bên cạ ó cũ c m t b ph à ê , thanh niên không chịu khó h c t p, rèn luyện, sống buông thả bản thân, thiếu trách nhiệm với bản thân, vớ ì à i M t số thanh niên còn vi phạm pháp lu t, vi phạm ạ ức, sa vào các tệ nạn

xã h … ây ều nỗ c ì à i Chính vì v y,

việc c ăm dục ư ưởng chính trị, ạ ức cách mạng, giáo dục ý thức sống và làm việc theo pháp lu c à ê , thanh niên

là việc làm cần thiế , có ý ĩ ng cả về lý lu n và thực tiễn

ạn hiện nay

Thành phố H i An là trung tâm du lịch của tỉnh Quảng Nam

và của khu vực Miền trung - Tây Nguyên, là Di sả Vă T ế giớ Hướ ến xây dựng H i An trở thành thành phố du lịc ă

m , ướ ến mục tiêu xây dựng H A à ô ị Sinh thái -

Vă ó - Du lịch phát tri n bền vững, việc tuyên truyền, giáo dục ý thức pháp lu c à ê , ê à ết sức cần thiết Vì lẽ

ó, c ú tôi ch ề tài: “Tăng cường giáo dục ý thức pháp luật cho đoàn viên, thanh niên thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam”

àm ề tài nghiên cứu của mình

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu

T ê cơ sở làm rõ lý lu n về ý thức pháp lu t, từ thực trạng giáo dục ý thức pháp lu c à ê , ê , ă ề xuất

m t số giải pháp nhằm ă cường giáo dục ý thức pháp lu t cho

Thứ ba, ề xuất m t số giải pháp nhằm ă cường giáo dục ý

thức pháp lu c àn viên, thanh niên thành phố H i An

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Lu ă ê cứu những vấ ề lý lu n và thực tiễn của ý thức pháp lu t và việc giáo dục ý thức pháp lu à ê , thanh niên thành phố H i An, tỉnh Quảng Nam

Phạm vi nghiên cứu

Lu ă ới hạn ở việc giáo dục ý thức pháp lu c à viên, thanh niên Thành phố H i An - Quảng Nam

4 Phương pháp nghiên cứu

T ê cơ sở ươ n của chủ ĩ d y t biện chứng và chủ ĩ d y t lịch sử, lu n ă kết hợp nhiề ươ pháp nghiên cứu lý lu n và thực tiễ ư: ệ thống hóa, phân tích,

ều tra, tổng hợp, so sánh, logic và lịch sử

5 Bố cục của đề tài

Lu ă ồm 3 c ươ , 7 ết:

C ươ 1: Lý lu n chung về ý thức pháp lu t

C ươ 2: Thực trạng giáo dục ý thức pháp lu c à

viên, thanh niên ở thành phố H i An, tỉnh Quảng Nam

C ươ 3: ươ ướng và các giải pháp giáo dục ý thức

pháp lu c à ê , ê à ố H i An hiện nay

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Ý thức pháp lu t là m t trong những n i dung quan tr ng

ối với việc hình thành nhữ ư ưở thực hiện và tuân thủ pháp

lu t, ê ến sự phát tri n ý thức, nâng cao phẩm chất, nhân cách của mỗi cá nhân, góp phần phát tri n c ồng và toàn xã h i

Từ k ấ ước bước vào thời kỳ ổi mới, h i nh p quốc tế, bên cạnh những thành tựu to lớn, kinh tế ấ ước khởi sắc thì vẫn còn những vấ ề tệ nạn xã h i và tình trạng vi phạm pháp lu ă chặn những tệ nạn xã h ày, ả à N à ước ta luôn quan tâm

và chú tr ng việc tuyên truyền, giáo dục ý thức pháp lu c ười

dâ , ặc biệ à à ê , ê - những trụ c ươ của

ấ ước Nhìn chung, vấ ề ý thức pháp lu t có vị trí quan tr ược nhiều nhà nghiên cứu Tuy nhiên, mỗi bài viết lại nghiên cứu ở

m óc , m t khía cạnh khác nhau

Tiêu bi u trong số ó à c c cô ì ư: Bàn về tinh thần

pháp luật của tác giả Montesquieu, Nxb Lý lu n Chính trị, 2004, tác

giả Raymond Wacks với tác phẩm Triết học pháp luật do Phạm Kiều Tùng dịch, Nxb Tri thức, 2011; Bàn về hệ thống Pháp luật của t p

th tác giả Viện khoa h c Pháp lý do TS Nguyễ Vă H n (Chủ biên), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà N i, 2014 Tác giả TS Lê Minh

Toàn với tác phẩm Pháp luật đại cương, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà

N i, 2016 PGS.TS Nguyễ Vă ng với Lý luận về nhà nước và

pháp luật, Nxb Giáo dục, Hà N i, 2008 Giáo trình Lý luận về nhà nước và pháp luật và tác phẩm Ý thức pháp luật do PGS.TS Nguyễn

M - Giả ê ườ ại h c Lu t Hà N i biên soạn, Nxb Chính trị Quốc , 2011 C c cô ì ày ê cứu và giới thiệu những vấ ề lý lu n chung về pháp lu t và ý thức pháp lu t từ

ó c cấp các lu n cứ, lý lu n chung trong nghiên cứu về ý thức pháp lu t

T ươ à TNCS Hồ Chí Minh với Cẩm nang Công

tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Hà N i, 2007 Cuốn sách giới thiệu

m t số mô hình phổ biến, giáo dục pháp lu t ở cơ sở từ ó c c c

b à m k ảo, v n dụng các mô hình hiệu quả

B ư ới cuốn sách Tổng quan về chính sách, pháp

luật đối với thanh niên, Nxb Thanh niên, 2011 Cuốn sách t p trung

giới thiệu m t số chính sách, pháp lu t và kết quả thực hiệ ối với

ê ê 5 ĩ ực: Giáo dục à à ạo, dạy nghề và giải quyết việc àm, c ăm sóc sức khoẻ, hôn nhân và g ì , c ơ giải trí, th dục th thao

Tác giả Nguyễn Ng c ườ à Dươ T M ới công

trình Bàn về giáo dục pháp luật, Nxb Giáo dục Chính trị, 1995, ề

c ến bản chất giáo dục pháp lu t; quan hệ giữa giáo dục pháp lu t với giáo dục ư ưởng, chính trị, ạ ức mục íc à của giáo dục pháp lu t, n i dung, hình thức, ươ dục pháp lu t

Tác phẩm Giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức

hành chính trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của tác giả Nguyễn Quốc Sửu, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà N , 2011, àm õ k ệm, mục íc , mục tiêu của giáo dục pháp lu t, phân biệ õ ươ ới hình thức giáo dục

pháp lu t

Hiệ y, cũ có ề ề tài nghiên cứu khoa h c nghiên cứu về pháp lu t và ý thức pháp lu dưới dạ ề tài khoa h c, lu n

ă ế sĩ, ă ạc sĩ ư: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn

về giáo dục pháp luật trong công cuộc đổi mới, ề tài cấp b của B

Tư ăm 1995; L ă T ạc sĩ của Nguyễn Thị Hồng Huệ,

ại h c Quốc gia Hà N i, Khoa Lu , ăm 2014 ớ ề tài Vai trò

của ý thức pháp luật với việc thực hiện pháp luật; Nguyễn Thị Thúy

Vân với lu ă ế sĩ ết h c Logic khách quan của quá trình

hình thành và phát triển ý thức pháp luật ở Việt Nam, ườ ại h c

Khoa h c xã h à â ă , Hà N , 2001; ề tài Giáo dục ý thức

pháp luật cho sinh viên Việt Nam hiện nay - lu ă ạc sĩ của

Phạm Thị Thanh Huyền, H c viện Chính trị - Hành chính Quốc gia

Hồ Chí Minh, Hà N i, 2013; Lu ă T ạc sĩ củ T ị Ánh

Hồng - ại h c Quốc gia Hà N i, khoa Lu t vớ ề tài Ý thức pháp

luật của thanh thiếu niên trong thời kỳ hiện nay, 2010 C c ề tài này

có c ì k ề ý thức pháp lu t, góp phần nâng cao hệ thống tri thức pháp lu t cho công dâ , ì à ối với pháp lu t, có hành vi pháp lu t tích cực

Ngoài ra còn nhiều bài báo khoa h c ược công bố trên các

tạ c í ư T ết h c, C ng sản, Lý lu n chính trị, khoa h c kinh tế -

Lu t, Sinh hoạt lý lu … có ều bài viết bàn lu n sâu sắc về

vấ ề này Tiêu bi u trong số ó à: c ả Lê Thị Tuyết Ba với bài

viết Vai trò của pháp luật đối với việc hình thành và phát triển ý thức

đạo đức ở nước ta hiện nay, Tạp chí Triết h c, Số 10 (tháng 10

-2006); tác giả Nguyễn Thúy Vân với Mấy suy nghĩ về việc đổi mới ý

thức pháp luật ở nước ta hiện nay, Tạp chí Triết h c, số 10 ăm

2006; Bản chất đích thực của mối quan hệ giữa pháp luật và đạo

đức, của tác giả Hoàng Thị Kim Quế, Tạ c í N à ước và pháp

lu t, Số 1- 2010; Th.S Nguyễ Lươ N c với bài viết Nâng cao ý

thức pháp luật trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Tạp chí Lý lu n chính trị, số 3/2015, tác giả

Nguyễ M ới bài viết Yếu tố tâm lý pháp luật trong quá

trình nâng cao ý thức pháp luật ở nước ta hiện nay, Tạp chí Khoa

h c pháp lu t, số 4-2004 và bài viết Ý thức pháp luật với đời sống xã

hội, Tạp chí Lu n h c, số 1-2006

N ì c , có ều công trình nghiên cứu về vấ ề pháp lu t và ý thức pháp lu t, nâng cao ý thức pháp lu ời sống hiện nay Các công trình nghiên cứ ê ê c cấp nguồn tài liệu tham khảo quý báu và gợi mở nhiề ướng nghiên cứu cho ý thức pháp lu t về nhiều mặt, cả về lý lu n và thực tiễn Trong quá trình nghiên cứ ề tài, chúng tôi thấy rằ c ư có cô ình nghiên cứu nào trực tiế ề c ến việc giáo dục ý thức pháp lu t

c à ê , ê à ố H i An Vì v y, ó à ý d tôi lựa ch à cũ à ng lực úc ẩy tôi hoàn thành lu ă này

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I

LÝ LUẬN CHUNG VỀ Ý THỨC PHÁP LUẬT

1.1 Ý THỨC PHÁP LUẬT

1.1.1 Khái niệm ý thức pháp luật

Ý thức pháp luật là những tổng thể những nhận thức, hiểu biết, thái độ và tình cảm thể hiện mối quan hệ của con người, nhóm

xã hội đối với pháp luật, pháp luật đã qua hoặc pháp luật mong muốn

1.1.2 Đặc trưng của ý thức pháp luật

Ý thức pháp lu t là m t hình thái của ý thức xã h i

Ý thức pháp lu t có tính giai cấp

Ý thức pháp lu t mang tính lịch sử

1.1.3 Cấu trúc của ý thức pháp luật

Că cứ vào tính chất n i dung của ý thức pháp lu t có th chia thành 2 b ph n: hệ ư ưởng pháp lu t và tâm lý pháp lu t

Că cứ vào mức và phạm vi nh n thức, có ý thức pháp

lu ô ường và ý thức pháp lu t mang tính lý lu n

Că cứ vào chủ th mang ý thức pháp lu t có th chia ý thức pháp lu t thành các loại: ý thức pháp lu t xã h i, ý thức pháp lu t nhóm và ý thức pháp lu t cá nhân

1.2 VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC Ý THỨC PHÁP LUẬT TRONG ĐỜI SỐNG

1.2.1 Ý thức pháp luật trong việc thực thi pháp luật

Có th nói ý thức pháp lu t chính là cầu nối giữa pháp lu t

và thực thi pháp lu Vì k c ườ có ược ý thức pháp lu t thì

nó chi phối m i hành vi củ c ười Bởi ý thức pháp lu t th hiện

sự hi u biết pháp lu , ê cơ sở ó, c ười tự hình hành cho

mình những nhìn nh , , âm ư, ì cảm… ối với pháp

lu t

1.2.2 Ý thức pháp luật đối với đời sống kinh tế

Trong ĩ vực kinh tế, ý thức pháp lu t giúp cho các cá nhân, các tổ chức, các doanh nghiệp tuân thủ, coi tr ng pháp lu t và làm ă , làm giàu chính Pháp lu t, do v y à ươ tiện quan

tr ng nhằm th chế hóa quyề à ĩ ụ của các chủ th kinh tế

Nó là công cụ ắc lực à ước quản lý nền kinh tế và là m t yêu cầu khách quan của việc giải quyết các vấ ề kinh tế

1.2.3 Ý thức pháp luật trong đời sống chính trị

Pháp lu có ặc biệt quan tr ng tr ời sống chính trị Nó à ươ ện không th thiếu nhằm bả ảm sự ổ ịnh chính trị trên tất cả các mặt M t xã h i không th ổ ịnh, không th phát tri n nếu ở ó k ô có sự tồn tại của pháp lu t Pháp lu t không chỉ là công cụ quả ý à ước, nó còn làm lành mạnh hóa

ời sống chính trị Việc ă cường vai trò của pháp lu ời sống chính trị hiệ y ược ặ ư m t yêu cầu tất yếu khách , k c ú ến hành xây dự à ước pháp quyền xã

h i chủ ĩ của dân, do dân và vì dân

1.2.4 Ý thức pháp luật trong đời sống văn hóa, tư tưởng

1.2.5 Vai trò của vấn đề giáo dục ý thức pháp luật

Cùng với phổ biến pháp lu t, giáo dục ý thức pháp lu t là

m ạn của quá trình xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp

lu t, là m t mắt xích quan tr ng trong tiến trình xây dự N à ước pháp quyền, là cầu nố chuy n tả à ư t vào cu c sống,

ó ư c c sống vào pháp lu t

Tiểu kết chương 1

T ê cơ sở làm rõ khái niệm, ý thức pháp lu t là hình thái của

ý thức xã h , ược hình thành, tồn tại và phát tri n trong những hình thái của kinh tế - xã h i Ý thức pháp lu t th hiện tri thức về sự giá, tính công bằng của những quy chế ược chấp nh n trong m t xã

h i Chính vì v y, ý thức pháp lu t là nhân tố không th thiếu trong

ời sống pháp lu t và giữ vai trò hết sức quan tr ng trong việc hình thành, xây dựng hệ thống pháp lu t, kết quả của việc thực thi pháp lu t, góp phầ ư à ời sống

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG GIÁO DỤC Ý THỨC PHÁP LUẬT CHO ĐOÀN VIÊN, THANH NIÊN THÀNH PHỐ HỘI AN,

TỈNH QUẢNG NAM 2.1 VÀI NÉT VỀ THÀNH PHỐ HỘI AN, TỈNH QUẢNG NAM 2.1.1 Điều kiện tự nhiên, dân số

Thành H i An nằm ở vùng cửa sông - ven bi n, cuối tả ngạn của sông Thu Bồn Trung tâm thành phố có t ị ý 15053’ ĩ Bắc, 108020’ k ô , c c à ố à Nẵng 30 km về phía

ô N m à c c ị xã tỉnh lỵ Tam Kỳ chừng 50km về phía Bắc Với diện tích tự nhiên là 60km2, ó ất liền chỉ chiếm 44,5 km2 Thành phố H i An hiện nay có số dân khoả 85 000 ười, ược phân bố k ô ề ê 9 ường, 3 ất liền và m t xã hải

ảo

2.1.2 Văn hoá – xã hội

ô ị cổ H i An mang trong lòng mình m t kết cấu, trang trí n i ngoại thất với vẻ ẹp cổ ư m i di tích lịch sử th hiện

sự giao thoa của nhiều phong cách nghệ thu t khác nhau, từ ó ạo ra phong cách H i An

2.1.3 Phát triển kinh tế

Ngành Du lịch – Dịch vụ - T ươ mạnh phát tri n mạnh Tống số ượt khách du lịc ến H A ày cà ă T à ố

H i An tiếp tục t p trung quy hoạc ầ ư, â cấp mở rồng các

m du lịch

ối với các ngành Công nghiệp – t p trung chế biến – xây dựng, giá trị ă ưởng khá, nhất là ngành Xây dựng