Sau thời gian đúc kết kinh nghiệm tôi mạnh dạn chia sẻ với bạn bè đồng nghiệp với mongmuốn nhận được thêm nhiều góp ý để đề tài của mình khả thi hơn trong công tácbồi dưỡng đội ngũ giáo
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
I Bối cảnh của đề tài.
Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong nhữngđộng lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,
là điều kiện để tạo ra và phát huy lợi thế cạnh tranh quốc tế của Việt Nam vềnguồn lực con người trong quá trình toàn cầu hoá Đây là trách nhiệm của toànĐảng, của hệ thống chính trị xã hội, của toàn dân, trong đó các nhà giáo và cán bộquản lý giáo dục là những người trực tiếp thực hiện và vì vậy giữ vai trò quyếtđịnh trực tiếp đến chất lượng và sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân Tổchức Văn hoá và giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) cũng đã khuyến cáo:
Mọi cuộc cải cách giáo dục đều bắt đầu từ người giáo viên (báo cáo của Bộ
trưởng Bộ GD&ĐT trước Quốc hội về đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề) Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X cũng
đã khẳng định: “Giáo dục là nền tảng, là động lực thúc đẩy CNH-HĐH đất nước” Để thực hiện được vai trò lớn lao đó đòi hỏi giáo dục phải phát triển, phải
nâng cao chất lượng giáo dục
Thực tế trong những năm qua, ngành Giáo dục - Đào tạo đã tích cực từngbước đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp dạy học và công tác quản lý
để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo và đã có những thành tựuđáng kể Mạng lưới trường học rộng khắp, chất lượng giáo dục có tiến bộ, đa dạnghoá về các loại hình trường lớp, tạo cơ hội học tập cho toàn dân Song bên cạnh
đó có một số mặt chưa đạt được: quy mô, cơ cấu, chất lượng, hiệu quả còn nhiềubất cập Đặc biệt là chất lượng và hiệu giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu của
xã hội Đội ngũ giáo viên còn thiếu, chưa đồng bộ Từ đó chúng ta thấy: để nângcao chất lượng giáo dục, để thực hiện được chiến lược phát triển giáo dục trongthời kỳ CNH-HĐH đất nước, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường
là đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáodục theo hướng chuẩn hoá, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, giỏi vềchuyên môn nghiệp vụ và có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức,lối sống trong sáng, lành mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sựnghiệp Giáo dục- Đào tạo và sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới
II Lí do chọn đề tài:
Có thể nói sau 26 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn
mang ý nghĩa lịch sử, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo Văn kiện Đại hội
XI của Đảng đã đánh giá đầy đủ những thành tích đạt được, đồng thời cũng chỉ ranhững yếu kém, bất cập kéo dài, chậm được khắc phục: "Chất lượng giáo dục vàđào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, nhất là đào tạo nguồn nhân lực trình độcao còn hạn chế; chưa chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu của xã hội Chưagiải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng số lượng, quy mô với nâng cao chất lượng,giữa dạy chữ và dạy người Chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học lạchậu, đổi mới chậm; cơ cấu giáo dục không hợp lý giữa các lĩnh vực, ngành nghềđào tạo; chất lượng giáo dục toàn diện giảm sút, chưa đáp ứng được yêu cầu của sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Quản lý nhà nước về giáo dục còn bất cập
Xu hướng thương mại hoá và sa sút đạo đức trong giáo dục khắc phục còn chậm,hiệu quả thấp đang trở thành nỗi bức xúc của xã hội" Để phát triển đất nước tronggiai đoạn mới, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế
Trang 2tri thức, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, những yếu kém bất cập đóphải sớm được khắc phục.
Yếu tố con người quyết định sự thành công hay thất bại trong mọi hoạtđộng xã hội nói chung và giáo dục và đào tạo nói riêng Để khắc phục những yếukém bất cập của giáo dục đào tạo cần phải có sự tham gia tích cực, đồng bộ củacác nhà quản lý, nhà giáo và người học
Quá trình dạy học muốn được sản phẩm tốt, người dạy cần phải có những khảnăng: kiến thức chuyên môn sâu, kiến thức xã hội rộng, Biết và áp dụng nhiềuphương pháp sư phạm, sử dụng thành thạo có hiệu quả trang thiết bị, học cụ hiểutâm lý người học, cơ chế truyền đạt và tiếp thu kiến thức, cảm hóa định hướng suynghĩ cho người học, luôn luôn tích lũy và nâng cao khả năng sư phạm xứng đáng làtấm gương cho người học noi theo Người giáo viên luôn cập nhật tri thức mới vàphù hợp với từng giai đoạn phát triển của người học Chính bản thân đối tượng dạyhọc đã quyết định tính đặc thù của quá trình dạy học Người giáo viên còn phải làmột điển hình tốt về tinh thần tự học, tự vươn lên, một tấm gương sáng ngời về đạođức, về nhân cách đối với học sinh Như vậy, chất lượng đòi hỏi ở người giáo viên
là rất cao và toàn diện Công việc của người thầy không chỉ là cung cấp kiến thức,
mà còn là truyền lửa cho người học và hướng dẫn họ cách tự học, tự nghiên cứu, tựphù hợp
Qua việc phân tích trên chúng ta thấy rằng: Việc đổi mới căn bản, toàn diệnnền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủhóa và hội nhập quốc tế cần được tiến hành với các giải pháp toàn diện, đồng bộtrong đó việc xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chấtlượng là khâu then chốt Không thể gọi là đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đàotạo nếu nội dung hoạt động đổi mới, cải cách ấy không thực sự chú trọng phát huyvai trò chủ động, sáng tạo của đội ngũ nhà giáo … Nói cách khác, phát huy hết vaitrò, trách nhiệm, khả năng sáng tạo và tâm huyết của đội ngũ nhà giáo là cách thức,con đường, là nhiệm vụ, mục tiêu và động lực để đổi mới căn bản, toàn diện giáodục, đào tạo của nước ta hiện nay Làm được như thế là thực sự khẳng định vai tròquyết định của nhà giáo đối với sự nghiệp trồng người Tuy nhiên trong điều kiệnhoàn cảnh cụ thể của đất nước, đặt ra nhiều thách thức mới đối với sự nghiệp pháttriển giáo dục, đào tạo Để thực hiện thành công đổi mới căn bản, toàn diện giáodục, đào tạo nước ta theo tinh thần Đại hội XI của Đảng, cần phải phát huy tối đavai trò của giáo viên Giáo viên đóng vai trò quyết định đối với thành bại của sựnghiệp giáo dục, đào tạo ở mọi quốc gia, ở mọi thời đại Vì vậy, cần nhanh chóngkhắc phục các yếu kém bất cập trong việc xây dựng đội ngũ nhà giáo đủ về sốlượng, giỏi về chuyên môn, có phẩm chất đạo đức tốt, say mê và yêu nghề Sự say
mê của bản thân, trách nhiệm của mình với đất nước tất cả những cái được làmnên những nhà giáo tâm huyết, những người đã chọn nghề dạy học Công lao củanhà giáo được kết tinh trong sản phẩm của mình, một thứ sản phẩm đặc biệt khôngthể mua bán, đong đếm, lỗ lãi được
Trường Tiểu học nơi tôi đang công tác, trong những năm qua đã đạt được một
số thành tích đáng kể Tuy nhiên thực tế hiện nay, đội ngũ giáo viên còn nhiều hạnchế, trình độ chưa tương xứng với bằng cấp, một bộ phận giáo viên chưa tâm huyếtvới nghề, chưa bắt kịp xu thế của thời đại…Vậy, làm thế nào để nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viên, sớm cải thiện hiệu quả giáo dục? Quan trọng hơn nữa là
Trang 3làm thế nào để giáo viên có khả năng và phát huy hết khả năng của mình trong dạyhọc? Là một người quản lý nhà trường trước thực tế nói chung, tình hình chấtlượng đội ngũ trong trường nói riêng, bản thân rất băn khoăn, trăn trở Vì vậy,
chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp bồi dưỡng chuyên môn đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ở Trường Tiểu học” Sau thời
gian đúc kết kinh nghiệm tôi mạnh dạn chia sẻ với bạn bè đồng nghiệp với mongmuốn nhận được thêm nhiều góp ý để đề tài của mình khả thi hơn trong công tácbồi dưỡng đội ngũ giáo viên để nâng cao chất lượng chuyên môn, giúp cho ngườicán bộ quản lí xác định cho mình một hướng đi đúng đắn, biết xây dựng kế hoạchbồi dưỡng thiết thực, biết lựa chọn nội dung bồi dưõng cho thích hợp để xây dựng
được tập thể đội ngũ giáo viên vững vàng tay nghề, gắn bó với sự nghiệp trồng người, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục hiện nay
III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
III.1 Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ ngày 5 tháng 8 năm 2013 đến ngày 6tháng 3 năm 2015 tại đơn vị đang công tác
III.2 Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp bồi dưỡng chuyên môn đội ngũ giáo viên nhằm nâng caochất lượng giảng dạy ở Trường Tiểu học
IV Mục đích nghiên cứu :
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quá trình chỉ đạo thực hiện cácbiện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đề xuất một số biện pháp bồidưỡng chuyên môn đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ởTrường Tiểu học
VI Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
Với thực tiễn nền giáo dục hiện nay đặc biệt là vấn đề chất lượng bất cập vớiyêu cầu xã hội của đội ngũ giáo viên, các nhà trường đã tiến hành các biện phápbồi dưỡng chuyên môn tại chỗ cho đội ngũ giáo viên của đơn vị như :
- Bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, năng lực cho đội ngũ giáo viên còn theothời vụ (gắn với các đợt thi hằng năm xong lại nghỉ)
- Bố trí sắp xếp đội ngũ hợp lí tuy nhiên vẫn còn một số thiên về hoàn cảnh
- Tổ chức dạy thao giảng và mở chuyên đề: đã tiến hành thậm chí là nhiềulần song đôi lúc còn giao khoán cho tổ CM, BGH chưa thực sự quan tâm
- Kiểm tra hoạt động sư phạm: tiến hành song vẫn quan tâm nhiều đến việcđánh giá kết quả, việc KT mang tính thúc đấy chưa mạnh
- Đưa các tiêu chí vào xếp thi đua, động viên khen thưởng GV có thành tíchchưa kịp thời, thường là vào dịp 20/11, cuối năm học: việc động viên, khen thưởngchưa tương xứng còn quá mang tính động viên
Mặc dầu được thực hiện với nhiều giải pháp song sự quan tâm vào cuộc củaBGH, các tổ khối trưởng chưa quyết liệt, các giải pháp tiến hành song ít được sựkiểm tra, đốc thúc của BGH, năng lực của tô, khối chuyên môn chưa thực sự đápứng nhu cầu đôi khi còn làm chiếu lệ, đối phó
Xuất phát từ những thực tế đó tôi đã tiến hành phân tích cơ sở lý luận, vàthực trạng của vấn đề, đã đưa ra được một số biện pháp và cách tiến hành tổ chứcbồi dưỡng chuyên môn giáo viên có tính mới và tính ưu việt hơn góp phần nângcao chất lượng giảng dạy trong trường tiểu học Đó là :
Trang 4Mở rộng hơn các biện pháp bồi dưỡng, khi áp dụng các biện pháp BGH đặcbiệt là đ/c phụ trách chuyên môn đã vào cuộc thực sự, cùng tham gia bàn bạc thựchiện, kiểm tra giám sát để có biện pháp thực thi tốt nhất ví dụ:
- Nâng cao trình độ chính trị đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên: Cán
bộ quản lí trong nhà trường cần giúp cho giáo viên nắm bắt kịp thời những chủtrương đường lối của Đảng, pháp luật nhà nước, giúp giáo viên tin tưởng vào mụctiêu, kế hoạch của giáo dục tiểu học, có nhận thức đúng vị trí, vai trò của mình, cótrách nhiệm với học sinh, phụ huynh và nhân dân Luôn luôn tu dưỡng và kịp thờinắm bắt thông tin, thời sự về tình hình trong nước và ngành giáo dục Có thói quenđọc sách báo, tài liệu để cập nhật thông tin, góp phần nâng cao và mở rộng tầmnhìn, sự hiểu biết về đổi mới giáo dục và đổi mới xã hội thông qua các chuyên đề,các cuộc hội thảo, các buổi sinh hoat có đánh giá kết quả qua sự hiểu biết và thựchiện của mỗi đ/c
- Việc sắp xếp đội ngũ phải “thấu tình, đạt lí” nhưng đảm bảo cho sự luânchuyển ít nhất 3 năm, sự luân chuyển dựa vào đặc thù Khối 1; Khối 2- 3 và Khối4- 5
-Việc bồi dưỡng giáo viên đã có kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên, hàngngày không phải theo thời vụ, có kiểm tra kiến thức GV hàng tháng
- Xác định được tầm quan trọng của tổ trưởng, khối trưởng có kế hoạch bồidưỡng và thường xuyên hỗ trợ trong XD kế hoạch và triển khai công tác
- Trong các hoạt động chuyên môn không nặng nề về đánh giá xếp loại mà tạođiều kiện để GV được trao đổi, bàn bạc một cách tự nhiên cởi mở nhằm mang lạihiệu quả tốt nhất cho các hoạt động
Khi tổ chức các chuyên đề khuyến khích các tổ cùng tham gia xây dựng cácchuyên đề Các chuyên đề, SKKN có chất lượng tốt sau khi nghiệm thu đã đượcphổ biến rộng rãi tới toàn thể giáo viên để họ áp dụng vào giảng dạy Chuyên môn
đã làm tốt công tác tham mưu nên nhà trường đã có chính sách khen thưởng hợp
lý cho những giáo viên có báo cáo chuyên đề, SKKN tốt, kịp thời tuyên dương,khen thưởng GV có thành tích trong dạy học và công tác
- Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ GV không chỉ bó hẹp trong các hoạtđộng chuyên môn mà thực hiện qua các hoạt động khác như tham gia các câu lạc
bộ, các hoạt động ngoại khóa, hoạt động thể thao, văn nghệ, trình độ sử dụngIntenet… Vì Vậy GV phát triển năng lực chuyên môn một cách toàn diện
PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lí luận:
Xuất phát từ quan điểm giáo dục phải thích ứng với thực tiễn sự phát triểnkinh tế xã hội và xu thế thời đại Xã hội càng tiến bộ, đòi hỏi người giáo viên cầnphải có những hiểu biết và cập nhật thông tin để tổ chức hướng dẫn học sinh thamgia vào các hoạt động một cách tích cực Giáo viên cần phải có khả năng thích ứngvới thực tiễn để tiếp cận với sự phát triển của xã hội, cần phải có sự hiểu biết vềmọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội để có thể dự kiến được những việc cần làm, nhữngtình huống sẽ xảy ra để lựa chọn cách ứng xử cho thích hợp Vì thế để giảng dạy
có chất lượng tốt hơn thì người giáo viên phải học tập, rèn luyện, bồi dưỡngthường xuyên về mọi mặt để nâng cao năng lực chuyên môn
Trang 5II Thực trạng của vấn đề:
Xuất phát từ đặc thù lao động của người giáo viên Tiểu học Hoạt động laođộng sư phạm của người giáo viên tiểu học đòi hỏi phải linh hoạt, nhạy bén, kịpthời và sáng tạo nhằm đổi mới phương pháp dạy học sao cho phù hợp với trình độ
và đối tượng học sinh, tránh rập khuôn máy móc dẫn đến gò ép, căng cứng trongviệc vận dụng phương pháp
Lao động của người giáo viên không chỉ khép kín trong nhà trường mà phảibiết kết hợp chặt chẽ với việc chăm sóc giáo dục trong gia đình, hòa nhập vớichương trình văn hóa địa phương Thực hiện phối hợp tốt với các lực lượng giáodục trong xã hội Dạy học cũng là một quá trình sản xuất, cũng giải quyết các vấn
đề đặt ra như: Sản xuất ra cái gì, sản xuất như thế nào, sản xuất cho ai, hiệu quảsản xuất ra sao ? Ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất là sức lao động, đốitượng lao động và tư liệu lao động Ba yếu tố đó trong dạy học khác hẳn với các
quá trình sản xuất khác, mang tính chất đặc biệt Thứ nhất, sức lao động là tổng
hợp thể lực và trí lực của giáo viên, đó mới chỉ là khả năng Trong quá trình dạy
học thì khả năng đó mới được sử dụng để tạo ra sản phẩm Thứ hai, đối tượng lao
động chính là con người (người học) Giáo viên tác động vào người học, nhằm tạo
ra những thế hệ học sinh có ích cho xã hội Thứ ba, tư liệu lao động là các vật làm
nhiệm vụ truyền dẫn sự tác động của giáo viên lên đối tượng, nhằm biến đổi đốitượng thành sản phẩm đáp ứng nhu cầu của con người Tư liệu lao động trong dạyhọc như: trang thiết bị, phòng thí nghiệm, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, bảngphấn, đèn chiếu, mô hình, học cụ Trước hết, đối tượng của dạy học là con người,luôn thay đổi cả về thể xác lẫn tâm hồn Đối tượng này không phải là vật vô tri vôgiác như miếng da của người thợ giày, khúc gỗ của người thợ mộc mà là một conngười rất nhạy cảm với những tác động của các yếu tố bên ngoài Không giống cácquá trình sản xuất khác, sản phẩm của dạy học không thể có ngay khi kết thúc quátrình dạy học Sản phẩm đó là sự tích lũy, phát triển tri thức và nhân cách củangười học, nó mang đậm dấu ấn cá nhân của người dạy
Để làm tốt những yêu cầu trên, đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức,năng lực sư phạm, có trình độ chuyên môn, có sức khoẻ và uy tín, luôn là tấmgương đạo đức, tự học và sáng tạo cho học sinh noi theo
Bên cạnh đó, xuất phát từ chất lượng giáo dục trong nhà trường là kết quảtổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó chất lượng đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyếtđịnh để nâng cao chất lượng đào tạo Để thực hiện được mục tiêu giáo dục Tiểuhọc là dạy cho trẻ cách học và cách sống - phát triển hài hoà toàn diện, tự trang bịcho mình những kiến thức kĩ năng cần thiết để học tiếp hoặc bước vào cuộc sống.Dạy cho trẻ những phương pháp tư duy khoa học, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức,dạy các kĩ năng về đọc, viết, tính toán và lao động để đáp ứng công cuộc đổi mớicủa đất nước Vì vậy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là biện pháp duytrì và phát triển giáo dục ở bậc học
II.1 Vài nét về tình hình địa phương và nhà trường
II.1.1 Đặc điểm tình hình địa phương
Địa phương nơi tôi công tác nhiều năm qua tình hình kinh tế xã hội còn nhiềukhó khăn, chủ yếu người dân làm nông nghiệp, trình độ dân trí chưa cao, hơn nửacông dân của xã là giáo dân Tuy nhiên trong những năm gần đây đã có ó nhiềubước phát triển trên tất cả các lĩnh vực: Kinh tế đã khá hơn do có nhiều mô hình
Trang 6kinh tế tư nhân phát triển, lực lượng lao động đi xuất khẩu khá nhiều Cấp ủyĐảng, các tổ chức đoàn thể xã hội đã có sự lãnh đạo, phối hợp chặt chẽ với ngànhgiáo dục nên chất lượng giáo dục trên địa bàn đã có những bược tiến đáng kể luônđược xếp tốp đầu trong toàn huyện, được ngành ghi nhận
II.1.2 Đặc điểm tình hình nhà trường
Trường Tiểu học nơi tôi đang công tác được thành lập đến nay đã được 55năm Những năm đầu cơ sở vật chất còn nghèo nàn, nhưng được sự quan tâm củangành giáo dục đào tạo, các cấp uỷ Đảng và chính quyền đại phương, của Hội cha
mẹ học sinh, đặc biệt là sự nỗ lực của Thầy và Trò , đến nay trường đã có bướcphát triển mạnh Trong những năm gần đây trường đã có nhiều thành tích trong cáclĩnh vực hoạt động đặc biệt là hoạt động chuyên môn Đội ngũ cán bộ quản lý nhàtrường có năng lực chuyên môn, năng lực quản lý vững vàng, nhận thức đúng đắntrong chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằmnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh 100% giáo viên đạt trình độchuẩn và trên chuẩn Phần lớn đội ngũ giáo viên đã công tác nhiều năm, có tinhthần trách nhiệm, đoàn kết nội bộ, giúp đỡ đồng nghiệp, có tinh thần học hỏi, tựbồi dưỡng để nâng cao trình độ tay nghề Công tác xã hội hoá giáo dục ngày càngphát triển, phụ huynh đa số quan tâm chăm lo đến điều kiện học tập của con em,trường luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp chính quyền địaphương
Bên cạnh những thuận lợi và đặc điểm nổi bật nêu trên hiện nay trường cũngcòn có những khó khăn trong quá trình tiến hành hoạt động giáo dục Đó là:
Số giáo viên lớn tuổi nhiều nên việc đổi mới phương pháp còn chậm so với yêucầu của ngành Chất lượng đội ngũ không đồng đều Về nghiệp vụ sư phạm: giáoviên còn một số hạn chế về việc lựa chọn hình thức tổ chức lớp học Vận dụngphương pháp chưa linh hoạt, cách trình bày bảng và sử dụng thiết bị dạy học còn
có những tồn tại nhất định Việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế
II.1.3 Thực trạng về chất lượng đội ngũ:
Để nắm được tình hình của đội ngũ giáo viên tôi đã tiến hành thu thập các sốliệu của 2 năm học trước và kết quả thu được như sau:
Bảng 1: Điều tra về trình độ của đội ngũ hàng năm.
Năm học
SốlượngGV
Chất lượng xếp loại hàng năm
Trang 7Bảng 3: Thống kê số lượng giáo viên giỏi hàng năm
Năm học
SốlượngGV
Danh hiệu giáo viên giỏi các cấp
Từ bảng số liệu trên ta nhận thấy rằng tỉ lệ giáo viên trên chuẩn đạt cao: chiếm
85,0% năm 2011 và 89,5% năm 2012, tuy nhiên tỉ lệ đạt loại khá loại xuất sắc
trong xếp loại chuẩn nghề nghiệp giáo viên còn hạn chế Có thể nói rằng chấtlượng giáo viên chưa tương xứng với bằng cấp Phải chăng, giáo viên tuy có trình
độ đại học, cao đẳng nhưng chưa phát huy hết năng lực sở trường, hay các biệnpháp bồi dưỡng chuyên môn giáo viên chưa đảm bảo dẫn đến tình trạng học sinhhọc yếu khá nhiều, cụ thể năm học 2011-2012 có 19 em, năm học 2012-2013 có 11
em
II.1.4 Đánh giá chung về nguyên nhân của thực trạng
Qua thăm dò ý kiến của cá nhân và quan sát tình hình thực tế của giáo viên,học sinh và nhà trường, tôi nhận thấy rằng : Mục tiêu giáo dục và yêu cầu của bậchọc ngày càng cao Dạy và học theo chương trình sách giáo khoa mới với đội ngũgiáo viên là một sự thay đổi hoàn toàn mới Nội dung chương trình được nâng caohơn nhiều so với chương trình cũ Phương pháp dạy học không còn đơn thuần nhưtrước Mức độ yêu cầu của mỗi tiết học cao hơn Đây cũng chính là vấn đề cơ bảnkhó khăn mà đội ngũ giáo viên phải tiếp cận
Việc tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn của đội ngũ chưa cao còn mang tínhchất đối phó về bằng cấp, lương tiền Từ đó dẫn đến việc điều chỉnh, bổ sung đểnâng cao trình độ nghiệp vụ chưa kịp thời Việc thi đua trong giáo viên còn mangtính hình thức, chưa có biện pháp chế tài thích đáng, chưa thúc đẩy việc phấn đấucủa từng giáo viên Đây là nguyên nhân cơ bản của vấn đề
Đội ngũ quản lí cũng như các giáo viên thực sự chưa có các biện pháp hữuhiệu để tự học, tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ Việc bồi dưỡng giáoviên thường làm theo “thời vụ” tức là chỉ thực hiện quyết liệt vào các tháng caođiểm khi tổ chức các hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp mà chưa có kế hoạch bồidưỡng hay tự học thường xuyên, hàng ngày
II.1.5 Các hình thức hướng dẫn bồi dưỡng đội ngũ giáo viên.
Bảng 4 : Các hình thức hướng dẫn bồi dưỡng giáo viên trong nhà trường
TT Các hình thức bồi dưỡng Giáo viên Quản lí Chung
Trang 8
Để tìm hiểu mức độ hướng dẫn và các hình thức hướng dẫn cho giáo viênnhằm nâng cao trình độ và năng lực nghiệp vụ, tôi đã tiến hành điều tra 15 giáoviên và quản lí nhà trường với các câu hỏi như sau: “Theo đồng chí hiện nay việcbồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cần thông qua những hình thứcnào? Vào thời gian nào? (Kết quả điêù tra được thể hiện ở bảng 5 )
Từ kết quả điều tra ta thấy rằng giáo viên và quản lí hầu như nhận thức đúng
về các hình thức hướng dẫn hoạt động, tuy nhiên giáo viên hầu như còn thờ ơ vớicác vấn đề bồi dưỡng tự học qua mạng Internet, phần lớn giáo viên chưa cân đốiquỹ thời gian để dành cho công tác tự học tự bồi dưỡng mà cho rằng việc bồidưỡng chủ yếu tập trung vào thời gian nghỉ hè Bên cạnh đó, việc tổ chức các hoạtđộng bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ nội dung còn đơn điệu, chưa kích thíchđược sự say mê của giáo viên trong chuyên môn do vậy hiệu quả chưa cao
III Các biện pháp chỉ đạo:
Từ nghiên cứu cơ sở lí luận và thực trạng của vấn đề, qua quan sát, điều tra,
phân tích thực trạng tôi mạnh dạn đề ra các biện pháp như sau:
III.1 Nâng cao trình độ chính trị đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên:
- Thực hiện tốt việc tổ chức, quán triệt học tập các Nghi quyết, Chỉ thị củaĐảng và chính sách pháp luật của nhà nước, nhất là những chủ trương, chính sách
có liên quan đến phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo và vai trò vị trí của đội ngũGiáo viên
- Thông qua việc tổ chức các hoạt động, sinh hoạt của các tổ chức chính
trị-xã hội trong nhà trường như: tổ chức câu lạc bộ, sinh hoạt chuyên đề, các cuộc hộithảo đặc biệt sau các buổi sinh hoạt công đoàn hàng tháng để nâng cao tinh thầntrách nhiệm của người của người giáo viên; làm cho mọi người thấy được khác vớicác nghề khác trong xã hội, nghề dạy học, người thầy với tư cách mô phạm, là tấmgương sáng cho học sinh noi theo Vì vậy, nhà giáo không thể sống một cách tùytiện ảnh hưởng đến tư cách người thầy, tác động tiêu cực đến kết quả đào tạo Vìvậy, nâng cao trình độ tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức trách nhiệmcho mỗi giáo viên là hết sức cần thiết Cán bộ quản lí trong nhà trường cần giúpcho giáo viên nắm bắt kịp thời những chủ trương đường lối của Đảng, pháp luậtnhà nước, giúp giáo viên tin tưởng vào mục tiêu, kế hoạch của giáo dục tiểu học,
có nhận thức đúng vị trí, vai trò của mình, có trách nhiệm với học sinh, phụ huynh
và nhân dân Luôn luôn tu dưỡng và kịp thời nắm bắt thông tin, thời sự về tìnhhình trong nước và ngành giáo dục Có thói quen đọc sách báo, tài liệu để cập nhậtthông tin, góp phần nâng cao và mở rộng tầm nhìn, sự hiểu biết về đổi mới giáodục và đổi mới xã hội
Dạy học ngoài truyền đạt kiến thức, giáo viên phải tạo cho người học khảnăng sáng tạo, tự học, tự nghiên cứu, làm việc độc lập và theo nhóm, khả năng tựthích nghi với mọi hoàn cảnh Đồng thời với dạy chữ, giáo viên còn phải dạyngười, định hướng học sinh tình yêu với nhân dân, với đất nước, trách nhiệm vớicộng đồng, hoàn thiện dần nhân cách để làm người có ích cho xã hội Giáo viênphải hiểu được việc giáo dục trẻ là hết sức quan trọng, hình thành cho trẻ về nhâncách con người để chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho các em trong học tập vàứng xử trong cuộc sống cộng đồng Do mục tiêu của từng môn học khác nhau, vì
Trang 9vậy giáo viên phải nắm được phương pháp đặc trưng của từng môn để vận dụngtrong quá trình giảng dạy cho phù hợp và hiệu quả Biết kết hợp phương pháp dạyhọc cổ truyền với phương pháp dạy học hiện đại Nắm được đặc điểm tâm sinh lícủa trẻ, trình độ đối tượng học sinh để từ đó giáo viên lựa chọn hình thức tổ chức,phương pháp dạy học cho hợp lí Xác định đúng mục tiêu của bài để sử dụng đồdùng dạy học, tránh lạm dụng và thiếu tính khoa học Ngoài ra, ngôn ngữ, phongthái, xử lí tình huống sư phạm, cách trình bày bảng, là những nội dung rất cầnphải quan tâm bồi dưỡng.
Khi thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục, mỗi giáo viên phải sử dụngnhiều phương tiện và công cụ như sách giáo khoa, bảng, phấn, máy tính v.v…Nhưng có một đặc điểm làm lao động của nhà giáo rất độc đáo và khác biệt vớinhững hình thức lao động khác trong xã hội là chính nhân cách của mỗi nhà giáocũng tham gia vào quá trình giáo dục như là những “phương tiện’ và “công cụ” hếtsức quan trọng
Trong mỗi giờ lên lớp, mỗi bài giảng hay khi tiến hành các hoạt động giáodục, người giáo viên không những phải huy động kiến thức, kỹ năng chuyên mônnghiệp vụ mà thể hiện trong đó cả những thái độ và cách ứng xử Mỗi giờ giảng dùmuốn hay không đều ít nhiều bộc lộ những quan niệm về nhân sinh quan, thế giớiquan cho đến những hành vi và thói quen của người giáo viên Những ai đã từngngồi trên ghế nhà trường chắc đều hiểu rõ tác động mạnh mẽ đến nhường nào củagiọng nói và ánh mắt người giáo viên Có thể nói toàn bộ nhân cách người thầy đãtham gia vào từng giờ lên lớp, từng hoạt động giáo dục Người thầy đã giáo dụchọc sinh bằng chính nhân cách của mình Vì vậy hơn ai hết nhân cách của nhà giáophải được phát triển toàn diện và hài hòa để có thể cảm hóa được học sinh và trởthành những tấm gương sáng cho học sinh noi theo Thực tế đã cho thấy trongcùng một nhà trường, cùng một chương trình, cùng một sách giáo khoa thậm chícùng sử dụng một phương pháp dạy học nhưng hai giáo viên với hai nhân cách
khác nhau sẽ đem lại hai chất lượng dạy học khác nhau
Nhân cách là tổ hợp những đặc điểm, những thuộc tính tâm lý của cá nhân,biểu hiện bản sắc và giá trị xã hội của con người Tùy theo góc độ nghiên cứu, cónhiều mô hình về cấu trúc của nhân cách Chẳng hạn có mô hình xem xét nhâncách với bốn bộ phận cấu thành gồm: Kiến thức – Kỹ năng – Thái độ - Cách ứng
xử Cũng có thể sử dụng cấu trúc đơn giản nhất của nhân cách chỉ gồm hai yếu tố
là đức và tài
Về mặt “đức”, ngoài các phẩm chất như nhân sinh quan cách mạng, thế giớiquan khoa học, lý tưởng nghề nghiệp, lòng yêu trẻ, yêu nghề…trong bối cảnh xãhội ngày nay người giáo viên còn cần phải có nhận thức đầy đủ về những giá trịsống đúng đắn và hơn thế cần có những kỹ năng tiến hành các hoạt động giáo dụctheo định hướng của các giá trị đó Những giá trị sống cơ bản như tôn trọng, yêuthương, khoan dung, trung thực, khiêm tốn, trách nhiệm, giản dị…là những phẩmchất hết sức quan trọng đối với người giáo viên
Nếu có được những giá trị sống như tôn trọng và khoan dung người thầychắc sẽ có được những mối quan hệ tốt đẹp với trò, sẽ có được những ứng xử hợp
lý, tinh tế đối với học sinh và phụ huynh trong mọi tình huống Nếu tôn trọng vàkhoan dung, người thầy sẽ có thể hiểu đúng hơn về trò, người thầy có thể làm chủ
Trang 10và kiểm soát được cảm xúc của chính mình mỗi khi trò phạm khuyết điểm, đồngthời thầy cũng có được những suy nghĩ và hành động cương quyết, kịp thời nhưngđầy tính nhân văn nhằm giúp trò sửa chữa sai phạm, đặc biệt giúp trò vượt quanhững giai đoạn khủng hoảng Khoan dung còn có thể giúp người thầy dễ dàngchấp nhận và bỏ qua những lỗi lầm, những ứng xử còn non nớt và ấu trĩ của trò khihiểu rằng các em còn đang nhỏ, thiếu kinh nghiệm sống, các em vẫn đang trongquá trình phát triển và hoàn thiện.
Quan hệ thầy trò trước hết là quan hệ giữa con người và con người Trongmối quan hệ đó yêu thương là quan trọng nhất, cao quý nhất Nếu hết mực yêuthương học sinh người thầy sẽ chiếm được tình cảm và sự kính trọng của cả họcsinh lẫn phụ huynh, đồng thời có thể tìm ra mọi cách để giảng dạy tốt cũng như sẽ
có được những biện pháp giáo dục thuyết phục và hiệu quả nhất Người giáo viênbiết tôn trọng, yêu thương, bao dung chắc chắn sẽ tránh được những mâu thuẫnbức xúc, những ứng xử thô bạo, những phản ứng tiêu cực không đáng có tronghoạt động giáo dục và dạy học
Trung thực hiện đang là một phẩm chất được xã hội chúng ta quan tâm hơnbao giờ hết Trong các lĩnh vực hoạt động xã hội và lao động sản xuất nếu khôngtrung thực có thể làm ra những sản phẩm kém chất lượng, nhưng trong giáo dụcnếu không trung thực thì sẽ đào tạo ra những con người không trung thực, nhữngcon người giả dối Điều đó có thể gây nên những tác hại ghê gớm đối với nền tảngđạo đức xã hội, làm băng hoại những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc vàcản bước phát triển của đất nước Chỉ những người thầy trung thực mới có đượcniềm tin yêu từ học sinh, phụ huynh và xã hội Và người thầy cũng chỉ thành côngtrong dạy học và giáo dục nếu có được những niềm tin đó
Sản phẩm của giáo dục là con người Trong các lĩnh vực hoạt động xã hộikhác có thể chấp nhận những phế phẩm Trong giáo dục không cho phép như vậy.Hãy thử đặt mình vào vị trí của các bậc cha mẹ, liệu chúng ta có thể chấp nhận con
em mình là phế phẩm trong quá trình giáo dục đó không? Chính vì vậy trách nhiệm
và lương tâm nhà giáo là những điều hết sức thiêng liêng Nghề giáo được vinhdanh là nghề cao quý trong những nghề cao quý cũng chính vì trách nhiệm củangười thầy là hết sức nặng nề và vinh quang
Do đặc điểm nghề nghiệp nên nhiều giáo viên thường chủ quan và hài lòngvới những hiểu biết cũng như vị trí xã hội của mình Nhưng nếu không khiêm tốn
và giản dị trước hết người thầy sẽ tự mình “dậm chân tại chỗ” Hơn ai hết ngườithầy phải luôn khiêm tốn để thấy mình cần phải học tập suốt đời, nêu tấm gương
‘học, học nữa, học mãi” cho trò noi theo
III.2 Bố trí, sắp xếp đội ngũ hợp lí:
Trước hết phải ổn định công tác nhân sự theo nguyên tắc quản lí như sắpxếp lớp học, bố trí nhân sự trong các tổ, khối chuyên môn phải có trẻ có già và cóngười có kinh nghiệm lẫn thiếu kinh nhiệm xen kẽ, phân công đội ngũ phù hợp sởtrường và năng lực của mỗi người,ngoài ra cần lưu ý đến điều kiện hoàn cảnh, vớiphương châm: “Thấu tình - đạt lí”
Việc sử dụng và bố trí hợp lý đội ngũ giáo viên có vai trò to lớn trong việcnâng cao chất lượng dạy và học, vì thế cần tiến hành với những bước sau:
Trang 11- Yêu cầu cá nhân đề đạt nguyện vọng.
- Tổ chuyên môn trao đổi bàn bạc trên cơ sở đánh giá năng lực giáo viên củanăm học trước
- Hiệu trưởng dựa trên cơ sở dự kiến của tổ để hội ý Ban giám hiệu và raquyết định phân công
- Khi phân công giáo viên giảng dạy cần phải đảm bảo công bằng kháchquan, đảm bảo định mức lao động của nhà nước Chọn giáo viên có năng lựcchuyên môn, có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu, vững vàng, có kinh nghiệmgiảng dạy và uy tín để bố trí làm các nhiệm vụ : tổ trưởng chuyên môn, thư ký hộiđồng
Do bố trí hợp lí đội ngũ vì vậy đã tạo đựoc không khí phấn khởi, ý chí phấnđấu vươn lên đối với mỗi giáo viên trong trường, phát huy tối đa năng lực sởtrường và sự sáng tạo của mỗi một cá nhân Tuy nhiên cũng phải đảm bảo cho sựluân chuyển ít nhất 3 năm, sự luân chuyển dựa vào đặc thù Khối 1; Khối 2- 3 vàKhối 4- 5
III.3 Bồi dưỡng củng cố năng lực chuyên môn cho tổ trưởng, khối trưởng :
Tôi đã mạnh dạn phối hợp với đ/c hiệu trưởng chọn những giáo viên có khảnăng sư phạm tốt, có năng lực quản lí điều hành phạm vi hoạt động của tổ, đượctập thể tín nhiệm để bổ nhiệm chức danh tổ trưởng, khối trưởng chuyên môn Đặcbiệt chú ý đến việc bổ nhiệm những giáo viên là đảng viên làm nòng cốt cho từng
tổ khối Đây là lực lượng nòng cốt giúp cho hoạt động chuyên môn nhà trường đilên nên quản lí nhà trường thường xuyên hướng dẫn tận tình đội ngũ cốt cán này.Ban giám hiệu cùng các tổ khối trưởng hàng tuần đã có cuộc họp giao ban để bànbạc và đề ra phương hướng, biện pháp nhằm thực hiện đúng theo chỉ tiêu nhiệm vụnăm học về công tác chuyên môn của các tổ, khối, kế hoạch từng học kỳ, từngtháng, hàng tuần và phổ biến nội dung công việc thật cụ thể
Để các tổ trưởng, khối trưởng nắm vững về hoạt động của tổ, khối chuyênmôn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, vào đầu năm học, tôi đã triệu tập cuộchọp các tổ, khối trưởng phổ biến các loại hồ sơ, sổ sách của khối một cách thốngnhất theo yêu cầu gồm: sổ kế hoạch, sổ theo dõi tình hình giáo viên và chất lượngcủa học sinh, sổ theo dõi tổng hợp chuyên môn, sổ biên bản Phổ biến kế hoạchchuyên môn dự kiến của Phòng giáo dục đào tạo và kế hoạch chuyên môn của nhàtrường để từ đó định hướng cho tổ, khối trưởng lập kế hoạch cho phù hợp với đặcđiểm tình hình của tổ, khối mà cá nhân phụ trách Kết hợp với nhà trường, côngđoàn đưa chỉ tiêu lên lớp, chất lượng giảng dạy vào xét thi đua khen thưởng cuốinăm Phổ biến cho tổ, khối trưởng các khối nắm vững nội dung của các văn bảnquy phạm pháp quy liên quan đến nghề nghiệp như: Quyết định 14/2007/QĐ-BGDban hành Quy định về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, Thông tư30/2014/TT-BGDĐT ban hành quy định đánh giá và xếp loại học sinh tiểu học;Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức và kĩ năng; chương trình giảm tải, tích hợpgiáo dục kĩ năng sống và bảo vệ môi trường
Ban giám hiệu hướng dẫn tổ khối trưởng các khối căn cứ vào kết quả giảng dạytrong năm học vừa qua rút ra những kinh nghiệm cần thiết cho các phân môn Kếthợp với phương hướng nhiệm vụ năm học để đề ra kế hoạch hoạt động từng tuần vàphổ biến cho giáo viên qua các buổi họp tổ
Trang 12Căn cứ kế hoạch nhiệm vụ chung của ngành, kế hoạch nhiệm vụ riêng củatrường, kết hợp điều kiện thực tế để tổ chức các hoạt động thiết thực nâng cao chấtlượng dạy và học trong nhà trường Cụ thể:
- Tập trung thực hiện soạn giảng các môn học theo chương trình sách giáokhoa và chuẩn kiến thức kĩ năng, tích hợp giáo dục kĩ năng sống và bảo vệ môitrường Vận dụng linh hoạt việc đổi mới phương pháp dạy học- phát huy tính tíchcực của học sinh Tổ chức các hoạt động tập trung vào việc thực hiện nhiệm vụchuyên môn của tổ, nâng cao tay nghề cho đội ngũ giáo viên, đảm bảo chất lượnggiáo dục Để đảm bảo yêu cầu trên, các tổ cần tổ chức các hoạt động:
+ Tham gia xây dựng kế hoạch của tổ
+ Thống nhất phương pháp soạn, giảng và cách ghi chép hồ sơ, giáo án
+ Học tập Thông tư 30 về đánh giá xếp loại học sinh
+ Tổ chức thăm lớp dự giờ, trao đổi kinh nghiệm (dự giờ đánh giá theo tinhthần đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn, xếp loại trình độ nghiệp vụ; tổ chức dạymẫu, mở chuyên đề, dự giờ thao giảng, )
+ Giải đáp vướng mắc, trao đổi bài khó, chương khó và hướng thực hiện giảiquyết
+ Triển khai kế hoạch bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, tăng cường các biệnpháp để nâng cao chất lượng học sinh đạt yêu cầu
+ Bàn và thống nhất cách sử dụng thiết bị dạy học, tự làm đồ dùng dạy học.+ Giúp đỡ đồng nghiệp, trao đổi, hoc tập để vận dụng công nghệ thông tin vàosoạn giảng
+ Kiểm tra chéo hồ sơ, giáo án, thực hiện tiến độ chương trình và nội dunggiảm tải và việc tích hợp giáo dục kĩ năng sống và bảo vệ môi trường
+ Quan tâm tới việc giúp đỡ đồng nghiệp để từng bước nâng cao trình độchuyên môn cho các thành viên trong tổ, đặc biệt là các đ/c dạy lớp 1 môn TV theocông nghệ giáo dục Đối với việc dự giờ, các thành viên trong tổ phải thẳng thắngóp ý trên tinh thần xây dựng, giúp đỡ đồng nghiệp, chỉ ra những ưu điểm và hạnchế để cùng nhau trao đổi kinh nghiệm và giải quyết tồn tại, chứ không nặng nềtrong việc xếp loại Có như vậy, hoạt động dự giờ mới thực sự có tác dụng thiếtthực đối với đội ngũ giáo viên trong việc bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
Để tránh sự gò bó, đơn điệu, vai trò tổ chức, điều hành của tổ trưởng vô cùngquan trọng Phải tạo được không khí thoải mái, đoàn kết, thống nhất trên tinh thầntình đồng nghiệp, thu hút mọi thành viên vào hoạt động của tổ, phát huy và thúcđẩy sức mạnh của mỗi cá nhân với tập thể
III.4 Nâng cao chất lượng sinh hoạt của tổ chuyên môn
Bắt đầu từ tháng 8, chuyên môn tham mưu với ban giám hiệu tổ chức cuộc họpvới các đồng chí tổ trưởng để định hướng nội dung trọng tâm về các hoạt động của
tổ trong cả năm học
Trong hoạt động chuyên môn của trường tiểu học thì tổ khối chuyên môn là tổchức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn của nhàtrường Tổ khối chuyên môn tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá ban đầu về kết quảgiảng dạy và học tập, về phương pháp đã được dạy học, về đổi mới nội dung chươngtrình vv một cách sát thực nhất Tổ khối chuyên môn còn là cầu nối giữa Ban giámhiệu nhà trường với giáo viên và học sinh Tổ khối chuyên môn phải theo sát từng giáoviên trong khối để nắm bắt và khắc phục những yếu kém về phương pháp giảng dạy,
Trang 13học tập Vì vậy tổ khối chuyên môn có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong quá trình hoànthành nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường Thực tế cho thấy những trường có phongtrào chuyên môn mạnh, thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn đều rất chú trọng đến sinhhọat chuyên môn tổ khối Tuy nhiên trong thực tế vẫn còn tồn tại như: tổ khối có họpnhưng không bàn về chuyên môn, biện pháp giảng dạy, sử dụng phương pháp nào phùhợp với bài của phân môn sắp dạy mà chỉ tập trung giáo viên trong khối họp để “đốiphó” hoặc bàn về các sự việc khác
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên nhưng quan trọng nhất là nhận thứccủa các tổ khối trưởng Các buổi họp khối để sinh hoạt chuyên môn sẽ không có hiệuquả nếu Phó hiệu trưởng không theo sát và khối trưởng không say mê chuyên môn chỉ
sử dụng phương pháp quản lý chung chung không có kiểm tra đánh giá thì khối chỉhoạt động hình thức Một nguyên nhân khác là do năng lực quản lý của đội ngũ tổ khốitrưởng còn hạn chế Nhiều khối trưởng cũng nhận thức được mối liên quan chặt chẽcủa hoạt động của tổ khối chuyên môn và việc nâng cao tay nghề của giáo viên, nângcao chất lượng giảng dạy Nhưng không biết bắt đầu từ đâu để xây dựng buổi họp tổkhối có hiệu quả và duy trì thành nề nếp là một công việc rất khó đòi hỏi Ban giámhiệu phải nhiệt tình và có quyết tâm gây dựng và nhất là Phó hiệu trưởng Phó hiệutrưởng phải tham gia sinh hoạt cùng các tổ khối, tháo gỡ những vướng mắc, gợi ý một
số nội dung cần thảo luận về chuyên môn…
Muốn đạt được các yêu cầu về chất lượng của buổi sinh hoạt chuyên môn tổ khốithì người chủ trì tổ trưởng hoặc khối trưởng phải chuẩn bị nội dung của buổi sinh hoạt
tổ khối chu đáo, chủ động
III.5 Tổ chức giờ dạy mẫu và mở chuyên đề.
Trước hết Ban giám hiệu có sự quan tâm đầu tư thỏa đáng cả về nhân lực, tàilực và thời gian, chủ động vào cuộc cùng với các tổ trưởng chuyên môn thảo luận
và xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ chuyên môn đồng thời tích cực tự học,
tự bồi dưỡng để có đủ trình độ, năng lực hướng dẫn bồi dưỡng giáo viên
Hàng năm, căn cứ vào tình hình cụ thể của nhà trường, Hội đồng khoa họcnhà trường tổ chức cho giáo viên đăng kí đề tài sáng kiến kinh nghiệm, làm báocáo chuyên đề về các nội dung sát thực, cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dụccủa nhà trường Khuyến khích các tổ cùng tham gia xây dựng các chuyên đề này.Các chuyên đề, SKKN có chất lượng tốt sau khi nghiệm thu đã được phổ biến rộngrãi tới toàn thể giáo viên để họ áp dụng vào giảng dạy Chuyên môn đã làm tốtcông tác tham mưu nên nhà trường đã có chính sách khen thưởng hợp lý chonhững giáo viên có báo cáo chuyên đề, SKKN tốt
Căn cứ vào kế hoạch chỉ đạo của ngành và tình hình thực tiễn của nhà trường,Ban Giám hiệu lên kế hoạch sắp xếp các chuyên đề thực hiện theo nội dung cụ thể,mỗi chuyên đề được thể hiện theo các bước sau:
* Thông qua kế hoạch tổ chức các chuyên đề trong năm học tới toàn thể cán
bộ giáo viên trong nhà trường
* Phân công tổ và giáo viên thực hiện chủ động xây dựng kế hoạch giờ dạysau đó tổ trưởng và Ban Giám hiệu duyệt
* Tổ chức dự giờ để bổ sung nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức tiếtdạy cho hoàn chỉnh và hiệu quả
Trang 14* Tổ chức mở chuyên đề: Chuyên đề được phân cấp cụ thể đó là: chuyên đề
tổ, chuyên đề trường, chuyền đề cụm
Tiến hành dự giờ, đánh giá, rút kinh nghiệm và thống nhất một số vấn đề cơbản về nội dung và phương pháp giảng dạy các phân môn
* Tổ chức giáo viên thực hành chuyên đề (Giáo viên vận dụng dạy học theonội dung đã thống nhất sau khi dự chuyên đề)
* Kiểm tra việc thực nghiệm chuyên đề để điều chỉnh và bổ sung - đây là vấn
đề rất quan trọng và hết sức cần thiết sau khi mở chuyên đề Hiệu quả của chuyên
đề được thể hiện ở kết quả vận dụng trực tiếp trong hoạt động dạy học của đội ngũ
III.6 Kiểm tra hoạt động sư phạm
Bồi dưỡng đội ngũ thông qua dự giờ, kiểm tra đánh giá: Trước hết, phải xâydựng kế hoạch dự giờ, kiểm tra cụ thể, thực hiện kiểm tra từng mặt hoặc kiểm tratoàn diện dưới nhiều hình thức như: báo trước, đột xuất, thường xuyên hoặc địnhkì
Trong khi kiểm tra, người làm công tác quản lí phải chân tình, cởi mở, tránhgây không khí căng thẳng Khi nhận xét, rút kinh nghiệm, chủ yếu đánh giá theochiều hướng cố gắng vươn lên của giáo viên Tập trung vào những nội dung,những vấn đề trọng tâm cần thiết cho việc nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ đối với đội ngũ giáo viên Nhận xét trên tinh thần giúp đỡ, bồi dưỡng đồngnghiệp, tránh kì thị gây tâm lí không lành mạnh trong đơn vị Không lấy việc đánhgiá, xếp loại gây sức ép cho từng giáo viên Không lấy kết quả đánh giá xếp loạitay nghề của năm này là vĩnh hằng để đánh giá cả một cuộc đời của người giáoviên Với phương châm là làm sao mỗi tiết dự giờ cho từng giáo viên là một trangmới, đẹp hơn, sáng tạo hơn Đó là sự thành công của người quản lí chuyên môn
Ví dụ : Việc đăng kí tiết học tốt, kiểm tra sư phạm hay dự giờ đột xuất trong
trường trở thành một việc làm thường xuyên, tự giác không còn là sức ép cho từnggiáo viên Đó là một sự thành công trong việc bồi dưỡng nâng cao tay nghề của độingũ giáo viên trong nhà trường
Thứ nhất, nên thay đổi mục đích của việc dự giờ từ dự giờ để đánh giá sang
dự giờ để học tập, bởi dự giờ để đánh giá sẽ không thể tạo ra bầu không khí màtrong đó mọi giáo viên có thể thoải mái bày tỏ với đồng nghiệp những ý kiến, chia
sẻ những khó khăn mà chúng ta gặp phải trong quá trình dạy học Điều đó sẽ hạnchế việc phát triển năng lực chuyên môn của giáo viên vì sự phát triển năng lựcchuyên môn của giáo viên gắn liền với các mối quan hệ giữa giáo viên với hiệutrưởng, phó hiệu trưởng và giữa giáo viên với nhau Dự giờ là dịp để chúng ta thiết
kế lại bài học dựa trên thực tế đã xảy ra trong tiết dạy minh họa Thực tế tiết dạyminh họa giúp chúng ta thấy rõ ý thức, thái độ, phản ứng của học sinh từ đó nghiêncứu xây dựng cách thức đáp lại phản ứng đó, xem xét lại cách tổ chức hoạt độnghọc tập, ra bài tập cũng như việc hướng dẫn học ở nhà để cải tiến việc học của họcsinh
Thứ hai, làm thay đổi suy nghĩ của giáo viên về việc dự giờ Thông qua dự
giờ giáo viên khác, chúng ta cần nhìn lại chính mình trong quá khứ Có thể chúng
ta cũng đã trải qua tình huống tương tự như vậy, chúng ta đã phản ứng thế nào khi
đó và chúng ta làm thế nào với tình huống tương tự trong tương lai
Thứ ba, khi dự giờ yêu cầu giáo viên ngoài quan sát cách thức tổ chức lớp
học, các hành động, ngôn ngữ, cử chỉ của giáo viên lên lớp cần tập trung vào việc
Trang 15quan sát thực tế hoạt động học tập của học sinh, thông qua cử chỉ, thái độ, nét mặt,ngôn ngữ giao tiếp Do đó cũng cần lưu ý giáo viên chọn vị trí ngồi dễ quan sátnhất và phù hợp với không gian lớp học Người dự không nên can thiệp vào việchọc của học sinh như mượn sách vở, ghế ngồi hoặc trao đổi với nhau làm ngườidạy cũng như học sinh mất tập trung.
Khi thảo luận về tiết học nên theo quy trình sau: Mở đầu, cần tạo điều kiệncho giáo viên dạy nêu mục tiêu, ý tưởng xây dựng trong thiết kế bài dạy, những ýtưởng đã thực hiện được, những ý tưởng chưa thực hiện được, những tình huốngphát sinh đã thực hiện trong khi tiến hành bài học; những điều thấy tâm đắc và cảnhững điều tự thấy mình chưa hài lòng Khi thảo luận, nội dung trao đổi cần tậptrung vào việc nhận xét các hoạt động học tập của học sinh: Hoạt động nào hiệuquả, hoạt động nào chưa hiệu quả ? Câu hỏi nào hay ? Tình huống nào tốt ? Họcsinh nào, nhóm nào hoạt động hiệu quả, lí do ? Học sinh nào chưa tập trung chú ývào việc học, vì sao ? vv Giáo viên dự giờ cũng cần trao đổi về những khả nănghọc sinh đạt được trong thực tế giờ học rồi đem đối chiếu với ý định của giáo viêndạy Nên tránh cách nói: “Theo tôi phải thế này, thế kia…” “Nếu tôi dạy bài này,tôi sẽ làm thế này, thế kia…” bởi mỗi giờ học có rất nhiều cách dạy khác nhau Đốivới người chủ trì, cần tạo cơ hội cho tất cả người dự được phát biểu; cần tìm hiểu ýnghĩa của những ý kiến đóng góp nhằm làm sáng tỏ những gì họ muốn phát biểuthì mọi người sẽ học hỏi được nhiều điều; không nhất thiết tổng kết buổi thảo luận
mà khuyến khích mỗi giáo viên tự phát triển khả năng tổng kết của mình
Hồ sơ kiểm tra phải được trình bày khoa học để ghi lại và lưu trữ làm cơ sởcho việc đánh giá, phân loại trong công tác bồi dưỡng giáo viên
III.7 Bồi dưỡng thông qua các hoạt động khác.
Người giáo viên ngoài năng lực dạy học, năng lực giáo dục, năng lực tổ chứchoạt động sư phạm…giáo viên ngày nay cần có năng lực toàn diện hơn Từ thực tếtrong các nhà trường có thể thấy mọi hoạt động thể dục thể thao thường được
“khoán trắng” cho giáo viên thể dục và Tổng phụ trách Đội, văn nghệ thì đượcgiao ‘trọn gói” cho giáo viên nhạc Hiếm thấy các giáo viên khác tham gia vănnghệ thể thao với học sinh Trong khi văn nghệ và thể thao là con đường ngắn nhất
để tập hợp lôi cuốn và giáo dục thế hệ trẻ Nhiều người đã nhận xét so với các thế
hệ giáo viên trước đây, giáo viên ngày nay “lười” tham gia văn nghệ thể thao hơn.Ngoài ra năng lực về tin học và ngoại ngữ của giáo viên chúng ta hiện cũng còn rấthạn chế Một giáo viên có năng lực (không nhất thiết phải xuất sắc) về thể thao,văn nghệ, tin học, ngoại ngữ sẽ tự tin hơn, sẽ nhận được sự kính trọng và khâmphục hơn từ học sinh, và vì vậy mọi hành động cũng như lời nói của giáo viên sẽthuyết phục hơn, kết quả giáo dục chắc chắn sẽ tốt đẹp hơn Nếu muốn giáo dụcnhững con người toàn diện, trước hết phải có những người thầy toàn diện
Ngày nay xã hội phát triển, hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu đối với giáoviên ngày càng cao Ngoài chuyên môn giỏi, người giáo viên phải có trình độngoại ngữ, tin học, hiểu và áp dụng khoa học tiên tiến, vận dụng nhiều phươngpháp giảng dạy Vì vậy, việc bồi dưỡng kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin làmột nội dung rất quan trọng và hết sức cần thiết trong việc bồi dưỡng nâng caotrình độ đối với đội ngũ giáo viên trong đổi mới giáo dục
* Năm học 2013-2014 và 2014- 2015: chuyên môn trường đã duy trì việc tổ
Trang 16chức cho tất cả giáo viên học chuyên đề về nâng cao trình độ sử dụng CNTT như:cách thiết kế giáo án điện tử, cách sử dụng trang thiết bị trình chiếu, cách lập vàgửi thư điện tử cũng như khai thác trang mạng thông tin Chuyên môn nhà trường
đã tham mưu để nhà trường lắp mạng , nối mạng máy tính trong văn phòng để ởbất cứ vị trí náo trong trường giáo viên cũng dễ dàng truy cập mạng tìm kiếmthông tin giáo dục phục vụ cho việc giảng dạy tốt hơn Ngoài ra chúng tôi đã chỉđạo tất cả giáo viên lập hộp thư điện tử nhằm trao đổi thông tin 2 chiều qua hộpthư Đặc biệt mỗi tổ đều có các hộp thư chung của tổ bao gồm các bài dạy điện tử,thời khóa biểu và chương trình và các thông tin cần thảo luận trao đổi trong tổ.Hiện nay 100% giáo viên đều soạn bài bằng máy tính và 80% GV trao đổi đượcthông tin qua Internet, trên 66.7% giáo viên biết soạn và dạy bằng giáo án điện tử Bồi dưỡng giáo viên qua phong trào thi đua là động lực thúc đẩy để nâng caochất lượng dạy và học Tổ chức tốt phong trào thi đua trong nhà trường là mộthình thức bồi dưỡng đội ngũ không kém phần quan trọng Chính vì vậy, nhàtrường phát động thi đua cụ thể theo ba đợt trong năm học Cuối mỗi đợt thi đua,trường tiến hành sơ tổng kết, động viên khen thưởng kịp thời những tập thể, cánhân đạt kết quả tốt trong đợt thi đua, đồng thời nghiêm túc rút kinh nghiệm nhữnghạn chế Cần phải lôi cuốn giáo viên tham gia đầy đủ, tích cực và sáng tạo trongcác hoạt động công việc cụ thể như: Tổ chức các câu lạc bộ văn hóa văn nghệ, thểdục thể thao Tạo điều kiện cho các giáo viên nhanh chóng tiếp cận với các trithức mới, những mô hình giáo dục hiện đại, tham quan, học hỏi kinh nghiệm củacác trường bạn về phương pháp, về hình thức tổ chức, các kinh nghiệm giảng dạy,tranh thủ các nguồn lực bên ngoài, chủ động phát huy nội lực để phát triển giáodục
Ngoài các biện pháp, hình thức bồi dưỡng đội ngũ nâng cao chất lượng giảngdạy đã nêu, nhà trường còn tạo điều kiện, động viên khích lệ để đội ngũ tham giahọc tập nâng cao trình độ thông qua các lớp học tại chức: Hiện tại nhà trường: Có
2 giáo viên học lớp Đại học Mĩ thuật và Âm nhạc đã tốt nghiệp tháng 6/2014, 1giáo viên học lớp Trung cấp Lí luận Chính trị đã hoàn thành
* Xây dựng các tiêu chuẩn thi đua và tổ chức thi đua giữa tập thể và cá nhân
khen thưởng và động viên kịp thời: Việc chỉ đạo hoạt động này thường được tiến
hành thông qua các phong trào thi đua kế tiếp nhau, khép kín trong suốt năm học.Tuy vậy, có tập trung vào những tháng cao điểm gắn với ngày kỉ niệm thông quacác Hội thi: Hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp, Hội thi GVCN giỏi, Hội thi làm và
sử dụng đồ dùng dạy học; Hội thi sáng tạo khoa học kĩ thuật, viết sáng kiến kinhnghiệm Vì thế, các hoạt động thường được chỉ đạo theo hướng xây dựng chuẩnmực đánh giá chung cho các đợt thi đua và theo dõi đánh giá tính điểm trong từnghoạt động và cả đợt Nên mỗi giai đoạn có chuẩn mực đánh giá riêng sau đó tậphợp kết quả Kết quả được đánh giá sau mỗi hoạt động được công khai dưới nhiềuhình thức như bản tin hàng ngày của nhà trường thông báo vào các buổi chào cờđầu tuần, thông báo sau mỗi đợt hoạt động, hàng kỳ, hàng năm Những giáo viên
có thành tích báo cáo nhân rộng điển hình để khuyến khích động viên Với phươngchâm làm việc: Dịu dàng với người trẻ, cảm thông với người già, chia sẻ với ngườibất hạnh, động viên người có chí hướng, tha thứ người mắc lỗi lầm, bao dung với
làm tốt điều này, BGH và chuyên môn nhà trường đã đánh giá đúng mực, công
Trang 17bằng, khách quan, vô tư, khen chê kịp thời nên đã kịp thời động viên được đội ngũgiáo viên phấn đấu trở thành giáo viên giỏi các cấp.
IV Hiệu quả sau gần 2 năm thực hiện các biện pháp bồi dưỡng chuyên môn giáo viên.
Trong quá trình triển khai và vận dụng các biện pháp, bồi dưỡng đội ngũ giáoviên trường đã thu được một số kết quả bước đầu:
100% các đồng chí giáo viên trong đơn vị đều hiểu rõ sự cần thiết phải đổimới phương pháp dạy học theo chương trình sách giáo khoa ở bậc học Từ đó, anhchị em có ý thức tự bồi dưỡng rèn luyện về nghiệp vụ sư phạm để từng bước nângcao chất lượng dạy và học Tạo được không khí làm việc sôi nổi, say sưa nhiệttình, học tập kinh nghiệm, trao đổi, giúp đỡ để cùng tiến bộ Hoạt động chuyênmôn được coi là hoạt động trọng tâm ở các tổ
Giáo viên được phân công phù hợp cho từng khối lớp, đảm bảo phát huynăng khiếu sở trưởng và phù hợp hoàn cảnh gia đình Đội ngũ tổ khối trưởng cónăng lực, nhiệt tình và giúp Ban giám hiệu cũng như giáo viên hoàn thành nhiệm
vụ được giao Các tổ khối sinh hoạt đều đặn, nội dung sinh hoạt phong phú, đi sâuvào tháo gỡ chuyên môn, nâng cao tay nghề, rút kinh nghiệm trong các tiết dạy,đảm bảo thực hiện công tác chung của nhà trường, nhất là biện pháp bồi dưỡnghọc sinh có năng khiếu tham gia các cuộc thi như: thi thể thao điền kinh, giao lưutuổi thơ khám phá, nắng sân trường, Chúng em với ATGT, vườn cổ tích… Đặcbiệt là biện pháp nâng cao chất lượng học sinh chưa hoàn thành được chú trọngđặc biệt nội dung dạy học buổi hai đảm bảo giúp HS phát triển toàn diện hơn.Trong học kì 1, trường đã tổ chức được 6 chuyên đề, 7 hoạt động ngoại khóa, 1chuyến tham quan dã ngoại Bên cạnh đó hàng tuần các tổ đều tổ chức chuyên đềtheo tổ khối của mình, nhiều chuyên đề trở thành những bài học kinh nghiệm vôcùng bổ ích cho giáo viên vận dụng trong quá trình giảng dạy của mình, như:chuyên đề dạy TVCNGD của Khối 1; chuyên đề: nâng cao trình độ sử dụng CNTTphục vụ cho dạy học; Chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học môn Tập đọc khối2,3 khối 4,5, môn toán, phân môn kể chuyện… ; chuyên đề: Sử dụng P2 Bàn taynặn bột Tất cả chuyên đề đều đượcBGH, toàn thể giáo viên tham gia một cáchtích cực, hiệu quả và được áp dụng vào giảng dạy tốt
Trong học kì 1, Kiểm tra toàn diện 3 giáo viên, trong đó có 1 giáo viên đạttốt, 02 giáo viên đạt khá.; Kiểm tra chuyên đề 5 giáo viên, trong đó có 3 giáo viênđạt tốt, 02 giáo viên đạt khá.Trong học kì 2 đến thời điểm tháng 3, tiến hành kiểmtra toàn diện 2 đ/c, 1 giáo viên đạt tốt, 01 giáo viên đạt khá Kiểm tra chuyên đề 4giáo viên, trong đó có 2 giáo viên đạt tốt, 02 giáo viên đạt khá Phó hiệu trưởng dựđược 82 tiết dạy, mỗi tiết dạy đều được tất cả các đồng chí tham gia nhận xét, rútkinh nghiệm rất nhiệt tình, mang tính thúc đấy cao
Hoạt động dạy và học được nhà trường xác định luôn là hoạt động chính củatrường Tất cả giáo viên đều thực hiện tốt quy chế chuyên môn Sau 2 năm triểnkhai các biện pháp trên chúng tôi thu được kết quả như sau: Tháng 3/2015 tôi tiếnhành điều tra và tổng hợp theo bảng số liệu (bảng 6, 7, 8, 9)