Đối với lứa tuổi các em rất thích vẽ, trên cơ sỡ bồi dưỡng tình cảm thẩm mỹ, từ đó giúp các em cảm thụ được vẽ đẹp của các tác phẩm hội hoạ, vẽ đẹp của thiên nhiên của quê hương đất nước
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
A ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài.
a Cơ sở lý luận
Chúng ta đã biết: Mỗi môn học đều có đặc trưng riêng, cách dạy riêng Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, môn học tạo cái đẹp, cái đẹp thẩm mỹ theo cảm nhận riêng của từng học sinh Môn Mỹ thuật đóng vai trò rất quan trọng trong công tác dạy học, nó đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh.
Chúng ta đã biết: Nghệ thuật là cảm nhận cái đẹp, tạo ra cái đẹp và cái đẹp đó vừa có cái đẹp chung và cái đẹp riêng, cái đẹp là cái mới là cái đẹp nhiều hình vẽ, bài vẽ của học sinh cũng có thể chung một đề tài, một tên gọi song sẽ không có đáp số chung cho tất cả các bài vẽ của học sinh Vì sản phẩm của học sinh sẻ không có sự trùng lặp về bố cục, hình vẽ, màu sắc…(khác vơi bài tập toán mà giáo viên ra cho học sinh làm)
Chính bởi vì sự khác nhau về bố cục, hình vẽ, về màu sắc Tuỳ học sinh tiếp xúc kiến thức chung nhưng khi vẽ thì tuỳ theo cách nghĩ cách nhìn, cách thể hiện của mỗi học sinh Vì quan trọng hơn đó là cách cảm thụ riêng của các em qua các bài vẽ khác
về thể loại Chính vì thế mà giáo viên phải làm như thế nào? cho học sinh yêu thích môn
vẽ đó là điều bí quyết thành công của phương pháp dạy học ở trường tiểu học Đối với lứa tuổi các em rất thích vẽ, trên cơ sỡ bồi dưỡng tình cảm thẩm mỹ, từ đó giúp các em cảm thụ được vẽ đẹp của các tác phẩm hội hoạ, vẽ đẹp của thiên nhiên của quê hương đất nước.Qua đó các em lựa chọn và biểu lộ cái đẹp trong cuộc sống (ứng xử) biết bảo
vệ cái đẹp để bồi dưỡng năng khiếu sáng tạo nghệ thuật cho học sinh biết vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào trong sinh hoạt học tập hàng ngày.Tiết học Mỹ thuật thật
là thoải mái và khoái cảm biết bao, quả thật mà nói phân môn Mỹ thuật làm cho con trẻ
có tâm hồn trong sáng và hứng thú qua những bài học để từ đó các em nhận thêm những kiến thức mới.
b cơ sỡ thực tiển:
Hiện nay các chương trình môn học ở trường tiểu học được sắp xếp một cách khoa học có thời gian phân bố hợp lý, song bên cạnh đó lượng kiến thức vẫn còn quá tải đối với các em Chính vì thế việc dạy học môn Mĩ thuật ở một số trường tiểu học vẫn còn nhiều hạn chế, chất lượng dạy học chưa xứng đáng với tầm quan trọng của nó.
Thực tế trong các môn học ở trường tiểu học nào cũng rất quan trọng đối với các
em Vì mỗi môn học đều đưa lại cho các em những kiến thức về tự nhiên và xã hội về
Trang 2cuộc sống con người Các môn học đã kết nối với nhau thành một chuổi kiến thức để hình thành nhân cách con người mới trong tâm hồn các em khi bước vào vào ngưỡng cửa trường phổ thông Để từ đó các em ngày càng lớn lên về mọi mặt (Đức – Thể - Mỹ -Dục…) Nhưng từ xuất phát quan niệm Mỹ thuật là môn học phụ, ít quan trọng trong bộ môn Nên có một số ít giáo viên chưa dành nhiều thời gian học tập nâng cao trình độ để giảng dạy đạt hiệu quả cao hơn, sự đầu tư chính đáng cho tiêt học Mỹ thuật này còn hạn chế, sự đổi mới phương pháp soạn bài và giảng dạy hầu như chưa thật chú ý đến,
sự đổi mới phương pháp soạn dạy hầu như chưa thật chú ý đến sự vận dụng mà còn bỏ ngõ.
Nếu thực sự sử dụng sự đổi mới phương pháp soạn dạy đi chăng nữa thì cũng chưa phối hợp chặt chẻ và nhuần nhuyễn đối với yêu cầu bài dạy và còn gặp nhiều khó khăn khi tiến hành dẫn dắt từng bước, trong giờ lên lớp Do đó hiệu quả học tập của học sinh chưa cao.
Qua thực tế giảng dạy và dự giờ thăm lớp ở một số trường bạn; tôi nhận thấy viêc giảng dạy bộ môn Mỹ thuật đặc biệt là phân môn vẽ tranh còn một số tồn tại cần khắc phục đó là:
Một số giáo viên đang còn coi nhẹ bộ môn Mỹ thuật, coi đây là môn phụ nên chưa chú trọng nên chuẩn bị tiết dạy đang còn sơ sài, tranh ảnh minh hoạ còn ít và tính thẩm chưa cao, đồ dùng học tập của các em còn thiếu nhiều, có em thì thiếu sách, có em thì thiếu bút chì, em thì thiếu màu, nhiều em ngồi vẽ bố cục bị lệch lạc, có em ngồi vẽ bằng bút bi … Lớp học còn tẻ nhạt thiếu hướng thú trong học tập, từ đó không đúc kết được bài học cho bản thân sau mỗi buổi học vẽ trong tiết học mỹ thuật đặc biệt là tiết vẽ tranh, giáo viên chưa chuản bị đồ dùng dạy học chu đáo, chưa chịu khó khai thác thêm tranh ảnh liên quan đến tiết học cho học sinh quan sát và một số đồng chí chưa thực
sự sữ dung số tranh ảnh tư liệu sẳn có của thư viện Phải chang những tồn tại đó cứ tiềm ẩn mãi trong mọi tiết dạy để rồi giáo viên dấu đi những kiên thức tài năng sẳn có và những gì lĩnh hội ở sư phạm Từ đó sẽ không đưa lại cho các em những tiết học hào hứng, vui vẻ, sảng khoái sau những tiết học hóc búa phức tạp của ngày hoc Do đó đa
số chất lượng môn học đang còn yếu
Chính vì lẽ đó mà bản thân tôi day dứt, suy nghĩ nhiều trong quá trình giảng dạy và học tập Từ đó suy nghĩ phải tìm ra hướng đi tích cực cho phân môn vẽ tranh để đèn đáp một cách xứng đáng với lòng mong đợi của các em học sinh ở lứa tuổi tiểu học
trong trắng ngây thơ này Vì vậy tôi chọn đề tài “Một số giải pháp giúp học sinh học tốt phân môn vẽ tranh ở bậc tiểu học”làm hướng nghiên cứu với phương châm tạo
Trang 3dựng cho các em niềm say mê học tập hứng thú trong khi học vẽ tranh, chờ đợi tiết học
Mỹ thuật và biết hoà nhập mình một cách say mê có tính sáng tạo, tạo nên vẻ đẹp nghệ thuật đường nét, hình ảnh, qua sự phong phú của hình ảnh, hài hoà của màu sắc, bộc
lộ tính cách để các em quên đi sự nặng nề của kiến thức sau mỗi buổi học với những hướng đi và giải pháp này bản thân tôi đã thu hoạch được những kết quả trong công tác dạy- học môn Mỹ thuật đặc biệt là tiết học vẽ tranh.
B NỘI DUNG
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÂN MÔN VẼ TRANH
Ở BẬC TIỂU HỌC
Phương pháp dạy học là con đường, là cách thức hoạt động dạy học của mổi giáo viên nhằm phục vụ tốt công tác dạy của giáo viên và công tác học của học sinh
Phương pháp dạy học Mĩ thuật ở bậc tiểu học chủ yếu sử dụng các phương pháp: Phương pháp quan sát; Phương pháp gợi mở; Phương pháp trực quan luyện tập; Phương pháp làm việc theo nhóm; Phương pháp trò chơi; Phương pháp tình huống.
1 Định nghĩa về phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực là dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hoá, tích cực hoá hoạt động tích cực của người học.
+ Định hướng đổi mới phương pháp dạy học: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh phù hợp với từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”.
+ Mối quan hệ giữa dạy và học tích cực với dạy học lấy học sinh làm trung tâm.
Thực tế trong quá trình dạy học người học vừa là đối tượng của hoạt động dạy, lại vừa
là chủ thể của hoạt động học.
+ Dạy học thông qua các tổ chức, hoạt động học tập của học sinh.
+ Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học, tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.
+ Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò.
Phương pháp dạy học Mĩ thuật ở bậc tiểu học
Ngoài việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trên phương pháp dạy học Mĩ
thuật ở bậc tiểu học còn sử dụng các phương pháp: Phương pháp quan sát; Phương pháp gợi mở; Phương pháp trực quan luyện tập; Phương pháp làm việc theo nhóm; Phương pháp trò chơi; Phương pháp tình huống.
Trang 42 Đặc điểm và kết cấu phân môn vẽ tranh ở bậc tiểu học.
Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, là môn học tạo ra cái đẹp theo cảm nhận riêng của học sinh.
Đặc điểm vẽ tranh về các đề tài, thể loại ở bậc tiểu học gần gủi với sinh hoạt học tập của học sinh, những nội dung mà các em hiểu và yêu thích, khi thể hiện các bài vẽ này giúp học sinh vận dụng được những hiểu biết về vẽ theo mẫu, vẽ trang trí, xem tranh vào nội dung bài vẽ, bước đầu thể hiện được những cảm xúc cá nhân khi thể hiện nội dung đề tài.
Đặc điểm phân môn vẽ tranh ở bậc tiểu học chủ yếu dành nhiều thời gian thực hành cho học sinh Các dạng bài cụ thể không chung chung.
CHƯƠNG II: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT
PHÂN MÔN VẼ TRANH Ở BẬC TIỂU HỌC.
Con người và cuộc sống rất phong phú, sinh động, khơi gợi cho ta nhiều đề tài vẽ tranh
để thể hiện cảm xúc của mình với thế giới xung quanh Tuỳ theo sự cảm nhận cái hay, cái đẹp của thiên nhiên và hoạt động của con người phù hợp với nhận thức của học sinh
mà lựa chọn những đề tài để cho học sinh học tập Nội dung đặt ra, phải gần gủi quen thuộc để học sinh cảm nhận và có rung cảm để bộc lộ được khả năng sáng tạo của mình theo từng mức độ khác nhau
Trong những năm gần đây ngành giáo dục đã có nhiều thay đổi, trong dó việc thay đổi nội dung sách giáo khoa ở các cấp học và đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề then chốt trong ngành giáo dục Là một giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật ở bậc tiểu học tôi luôn luôn nghiên cứu những đổi mới về nội dung và phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng nhu cầu học tập của ngành giáo dục hiện nay Ngoài việc nghiên cứu tổng quan ở chương I Bản thân tôi đã sử dụng các phương pháp rèn luyện kỷ năng sau để đạt được kết quả cao trong việc dạy học phân môn vẽ tranh ở bậc tiểu học:
A ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài.
a Cơ sở lý luận
Chúng ta đó biết: Mỗi mụn học đều cú đặc trưng riờng, cỏch dạy riờng Mĩ thuật là mụn học nghệ thuật, mụn học tạo cỏi đẹp, cỏi đẹp thẩm mỹ theo cảm nhận riờng của từng học sinh Mụn Mỹ thuật đúng vai trũ rất quan trọng trong cụng tỏc dạy học, nú đúng vai trũ quan trọng trong việc hỡnh thành và phỏt triển nhõn cỏch học sinh.
Trang 5Chỳng ta đó biết: Nghệ thuật là cảm nhận cỏi đẹp, tạo ra cỏi đẹp và cỏi đẹp đú vừa cú cỏi đẹp chung và cỏi đẹp riờng, cỏi đẹp là cỏi mới là cỏi đẹp nhiều hỡnh vẽ, bài vẽ của học sinh cũng cú thể chung một đề tài, một tờn gọi song sẽ khụng cú đỏp số chung cho tất cả cỏc bài vẽ của học sinh Vỡ sản phẩm của học sinh sẻ khụng cú sự trựng lặp về
bố cục, hình vẽ, màu sắc…(khỏc vơi bài tập toỏn mà giỏo viờn ra cho học sinh làm) Chớnh bởi vỡ sự khỏc nhau về bố cục, hỡnh vẽ, về màu sắc Tuỳ học sinh tiếp xỳc kiến thức chung nhưng khi vẽ thỡ tuỳ theo cỏch nghĩ cỏch nhỡn, cỏch thể hiện của mỗi học sinh Vỡ quan trọng hơn đú là cỏch cảm thụ riờng của cỏc em qua cỏc bài vẽ khỏc
về thể loại Chớnh vỡ thế mà giỏo viờn phải làm như thế nào? cho học sinh yờu thớch mụn vẽ đú là điều bớ quyết thành cụng của phương phỏp dạy học ở trường tiểu học Đối với lứa tuổi cỏc em rất thớch vẽ, trờn cơ sỡ bồi dưỡng tỡnh cảm thẩm mỹ, từ đú giỳp cỏc em cảm thụ được vẽ đẹp của cỏc tỏc phẩm hội hoạ, vẽ đẹp của thiờn nhiờn của quờ hương đất nước.Qua đú cỏc em lựa chọn và biểu lộ cỏi đẹp trong cuộc sống (ứng xử) biết bảo vệ cỏi đẹp để bồi dưỡng năng khiếu sỏng tạo nghệ thuật cho học sinh biết vận dụng những hiểu biết về cỏi đẹp vào trong sinh hoạt học tập hàng ngày.Tiết học Mỹ thuật thật là thoải mỏi và khoỏi cảm biết bao, quả thật mà núi phõn mụn Mỹ thuật làm cho con trẻ cú tõm hồn trong sỏng và hứng thỳ qua những bài học để từ đú cỏc em nhận thờm những kiến thức mới.
b cơ sỡ thực tiển:
Hiện nay cỏc chương trỡnh mụn học ở trường tiểu học được sắp xếp một cỏch khoa học cú thời gian phõn bố hợp lý, song bờn cạnh đú lượng kiến thức vẫn cũn quỏ tải đối với cỏc em Chớnh vỡ thế việc dạy học mụn Mĩ thuật ở một số trường tiểu học vẫn cũn nhiều hạn chế, chất lượng dạy học chưa xứng đáng với tầm quan trọng của nó.
Thực tế trong cỏc mụn học ở trường tiểu học nào cũng rất quan trọng đối với cỏc
em Vỡ mỗi mụn học đều đưa lại cho cỏc em những kiến thức về tự nhiờn và xó hội về cuộc sống con người Cỏc mụn học đó kết nối với nhau thành một chuổi kiến thức để hỡnh thành nhõn cỏch con người mới trong tõm hồn cỏc em khi bước vào vào ngưỡng cửa trường phổ thụng Để từ đú cỏc em ngày càng lớn lờn về mọi mặt (Đức – Thể - Mỹ -Dục…) Nhưng từ xuất phỏt quan niệm Mỹ thuật là mụn học phụ, ớt quan trọng trong
bộ mụn Nờn cú một số ớt giỏo viờn chưa dành nhiều thời gian học tập nõng cao trỡnh
độ để giảng dạy đạt hiệu quả cao hơn, sự đầu tư chớnh đỏng cho tiờt học Mỹ thuật này cũn hạn chế, sự đổi mới phương phỏp soạn bài và giảng dạy hầu như chưa thật chỳ ý đến, sự đổi mới phương phỏp soạn dạy hầu như chưa thật chỳ ý đến sự vận dụng mà cũn bỏ ngừ.
Trang 6Nếu thực sự sử dụng sự đổi mới phương phỏp soạn dạy đi chăng nữa thỡ cũng chưa phối hợp chặt chẻ và nhuần nhuyễn đối với yờu cầu bài dạy và cũn gặp nhiều khú khăn khi tiến hành dẫn dắt từng bước, trong giờ lên lớp Do đó hiệu quả học tập của học sinh chưa cao.
Qua thực tế giảng dạy và dự giờ thăm lớp ở một số trường bạn; tụi nhận thấy viờc giảng dạy bộ mụn Mỹ thuật đặc biệt là phõn mụn vẽ tranh cũn một số tồn tại cần khắc phục đú là:
Một số giỏo viờn đang cũn coi nhẹ bộ mụn Mỹ thuật, coi đõy là mụn phụ nờn chưa chỳ trọng nờn chuẩn bị tiết dạy đang cũn sơ sài, tranh ảnh minh hoạ cũn ít và tính thẩm chưa cao, đồ dựng học tập của cỏc em cũn thiếu nhiều, cú em thỡ thiếu sỏch, cú em thỡ thiếu bỳt chỡ, em thỡ thiếu màu, nhiều em ngồi vẽ bố cục bị lệch lạc, cú em ngồi vẽ bằng bỳt bi … Lớp học cũn tẻ nhạt thiếu hướng thỳ trong học tập, từ đú khụng đỳc kết được bài học cho bản thõn sau mỗi buổi học vẽ trong tiết học mỹ thuật đặc biệt là tiết
vẽ tranh, giỏo viờn chưa chuản bị đồ dựng dạy học chu đỏo, chưa chịu khú khai thỏc thờm tranh ảnh liờn quan đến tiết học cho học sinh quan sỏt và một số đồng chớ chưa thực sự sữ dung số tranh ảnh tư liệu sẳn cú của thư viện Phải chang những tồn tại đú
cứ tiềm ẩn mói trong mọi tiết dạy để rồi giỏo viờn dấu đi những kiờn thức tài năng sẳn
cú và những gỡ lĩnh hội ở sư phạm Từ đú sẽ khụng đưa lại cho cỏc em những tiết học hào hứng, vui vẻ, sảng khoỏi sau những tiết học húc bỳa phức tạp của ngày hoc Do đó
đa số chất lượng mụn học đang cũn yếu
Chớnh vỡ lẽ đú mà bản thõn tụi day dứt, suy nghĩ nhiều trong quỏ trỡnh giảng dạy và học tập Từ đú suy nghĩ phải tỡm ra hướng đi tớch cực cho phõn mụn vẽ tranh để đốn đỏp một cỏch xứng đỏng với lũng mong đợi của cỏc em học sinh ở lứa tuổi tiểu học
trong trắng ngõy thơ này Vỡ vậy tụi chọn đề tài “Một số giải phỏp giỳp học sinh học tốt phõn mụn vẽ tranh ở bậc tiểu học” làm hướng nghiên cứu với phương chõm tạo
dựng cho cỏc em niềm say mờ học tập hứng thỳ trong khi học vẽ tranh, chờ đợi tiết học
Mỹ thuật và biết hoà nhập mỡnh một cỏch say mờ cú tớnh sỏng tạo, tạo nờn vẻ đẹp nghệ thuật đường nột, hỡnh ảnh, qua sự phong phỳ của hỡnh ảnh, hài hoà của màu sắc, bộc lộ tớnh cỏch để cỏc em quờn đi sự nặng nề của kiến thức sau mỗi buổi học với những hướng đi và giải phỏp này bản thõn tụi đó thu hoạch được những kết quả trong cụng tỏc dạy- học mụn Mỹ thuật đặc biệt là tiết học vẽ tranh.
B NỘI DUNG
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÂN MễN VẼ TRANH
Ở BẬC TIỂU HỌC
Trang 7Phương pháp dạy học là con đường, là cách thức hoạt động dạy học của mổi giáo viên nhằm phục vụ tốt công tác dạy của giáo viên và công tác học của học sinh
Phương pháp dạy học Mĩ thuật ở bậc tiểu học chủ yếu sử dụng các phương pháp: Phương pháp quan sỏt; Phương pháp gợi mở; Phương pháp trực quan luyện tập; Phương pháp làm việc theo nhúm; Phương pháp trũ chơi; Phương pháp tỡnh huống.
1 Định nghĩa về phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực là dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hoá, tích cực hoá hoạt động tích cực của người học.
+ Định hướng đổi mới phương pháp dạy học: “Phương pháp giỏo dục phải phỏt huy tớnh tớch cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh phù hợp với từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tỡnh cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”.
+ Mối quan hệ giữa dạy và học tớch cực với dạy học lấy học sinh làm trung tõm.
Thực tế trong quỏ trỡnh dạy học người học vừa là đối tượng của hoạt động dạy, lại vừa
là chủ thể của hoạt động học.
+ Dạy học thông qua các tổ chức, hoạt động học tập của học sinh.
+ Dạy học chỳ trọng rốn luyện phương pháp tự học, tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.
+ Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trũ.
Phương pháp dạy học Mĩ thuật ở bậc tiểu học
Ngoài việc sử dụng phương pháp dạy học tớch cực trờn phương pháp dạy học Mĩ thuật ở bậc tiểu học cũn sử dụng cỏc phương pháp: Phương pháp quan sỏt; Phương pháp gợi mở; Phương pháp trực quan luyện tập; Phương pháp làm việc theo nhúm; Phương pháp trũ chơi; Phương pháp tỡnh huống.
2 Đặc điểm và kết cấu phõn mụn vẽ tranh ở bậc tiểu học.
Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, là môn học tạo ra cái đẹp theo cảm nhận riêng của học sinh.
Đặc điểm vẽ tranh về các đề tài, thể loại ở bậc tiểu học gần gủi với sinh hoạt học tập của học sinh, những nội dung mà cỏc em hiểu và yờu thớch, khi thể hiện các bài vẽ này giúp học sinh vận dụng được những hiểu biết về vẽ theo mẫu, vẽ trang trí, xem tranh vào nội dung bài vẽ, bước đầu thể hiện được những cảm xúc cá nhân khi thể hiện nội dung đề tài.
Đặc điểm phân môn vẽ tranh ở bậc tiểu học chủ yếu dành nhiều thời gian thực hành cho
Trang 8học sinh Cỏc dạng bài cụ thể khụng chung chung.
CHƯƠNG II: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT
PHÂN MễN VẼ TRANH Ở BẬC TIỂU HỌC.
Con người và cuộc sống rất phong phú, sinh động, khơi gợi cho ta nhiều đề tài vẽ tranh
để thể hiện cảm xúc của mỡnh với thế giới xung quanh Tuỳ theo sự cảm nhận cái hay, cái đẹp của thiên nhiên và hoạt động của con người phù hợp với nhận thức của học sinh
mà lựa chọn những đề tài để cho học sinh học tập Nội dung đặt ra, phải gần gủi quen thuộc để học sinh cảm nhận và có rung cảm để bộc lộ được khả năng sáng tạo của mỡnh theo từng mức độ khác nhau
Trong những năm gần đây ngành giáo dục đó cú nhiều thay đổi, trong dó việc thay đổi nội dung sách giáo khoa ở các cấp học và đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề then chốt trong ngành giáo dục Là một giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật ở bậc tiểu học tôi luôn luôn nghiên cứu những đổi mới về nội dung và phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng nhu cầu học tập của ngành giỏo dục hiện nay Ngoài việc nghiờn cứu tổng quan ở chương I Bản thõn tụi đó sử dụng cỏc phương phỏp rốn luyện kỷ năng sau để đạt được kết quả cao trong việc dạy học phõn mụn vẽ tranh ở bậc tiểu học:
2.1 CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
1 Sưu tầm tranh ảnh và đồ dùng trực quan đẹp, phong phú về các thể loại
Để cho các em nhanh chóng nắm bắt được bài và dễ hiểu hơn, giáo viên cần cố gắng sưu tầm nhiều tranh (ảnh) minh hoạ đẹp ( phong phú về thể loại) để nhằm làm rõ lý luận
về bố cục.
2 Tìm hiểu cách sử dụng màu sắc qua các tranh vẽ đẹp trong vẽ tranh.
Giới thiệu về các màu là cách sử dụng màu sắc khi giới thiệu đưa các tranh phù hợp, đẹp có chất liệu tương tự để làm rõ nội dung Giáo viên nên cần chú ý tới đặc điểm này
vì học sinh ở địa bàn ta hầu như ít được tiếp xúc với tranh, không có điều kiện được xem các tác phẩm mĩ thuật chưa khắc sâu cách khai thác đề tài, cách tìm hình tượng tiêu biểu, khai thác về sự diễn biến của màu sắc và hình thể
Ví dụ: Vẽ tranh đề tài“ Ngày tết và mùa xuân”
Chuẩn bị một số tranh làm trực quan, tranh có nhiều nội dung (hình dạng) màu sắc đẹp
và phong phú thể hiện được màu sắc về không gian của ngày tết và mùa xuân, khi hướng dẫn cho học sinh giáo viên dùng phương pháp gợi mở, giúp mỗi em tự tìm cho mình giải pháp riêng khi vẽ màu trong tranh đề tài theo cách nghĩ, với mỗi bài của từng
em giáo viên cần phân tích so sánh kỹ, tập cho từng em cách làm quen dần với cách
Trang 9độc lập trong tư duy cách làm màu.
3 Hướng dẫn suy nghĩ tìm chọn nội dung đề tài và tìm hình tượng.
Các nội dung đề tài thay đổi liên tục sau mỗi buổi học giáo viên nhận xét bài trực tiếp cùng với sự tìm tòi của học sinh cái được, cái chưa được của bài vẽ tranh sẽ giúp các
em khắc phục nhược điểm Nhằm nâng cao chất lượng cách vẽ và nhìn nhận sự vật cùng với sự diễn biến của nó trong cuộc sống.
Từ lớp 1 đến lớp 5 học sinh đã được làm quen về các thể loại đề tài khác nhau, trong khi giảng giáo viên đã đưa ra nhiều tranh mẫu với hệ thống câu hỏi có hệ thống tuần tự, dẫn dắt học sinh đi từ cái chưa định hình đến cái cụ thể, để học sinh quan sát và trả lời
tự rút ra khái niệm, đề so sánh, phân tích thấy được cái chính và cái phụ (cái làm rõ nội dung và cái tôn nội dung lên tầm cao hơn đẹp hơn).
Ví dụ: Khi vẽ tranh Đề tài Ngày nhà giáo Việt Nam thì giáo viên gợi ý cho các em có
thể vẽ về phong cảnh sân trường, giờ ra chơi, giờ học tập, chân dung thầy cô giáo, lễ
kỷ niệm ngày 20/11 như vậy bằng nhiều sự gợi ý khác nhau để các em lựa chọn, mỗi
em có độ cảm nhận và ghi nhớ hình ảnh khác nhau, vẽ sẽ khác nhau về bố cục lẫn màu sắc tạo nên cái đẹp riêng cho mỗi bài.
4 Hướng dẫn các kỹ năng vẽ tranh đề tài.
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài và khai thác đề tài bằng sự gợi mở sinh động, lôi cuốn các em nhập cuộc hoà mình để được sống thực trong trí nhớ trí tưởng tượng, ước mơ
của mình Ví dụ khi vẽ tranh về Đề tài Tranh phong cảnh trong tranh phong cảnh có
thể điểm người và vật cho sinh động, ví dụ vẽ điểm thêm con chim Tuy đã được học sơ lược về luật xa gần nhưng học sinh vẫn còn đang mường tượng một chút về khái niệm
về không gian, tuỳ theo chương trình học của từng lớp mà ý thức về không gian mới từ
từ hình thành Bây giờ giáo viên để học sinh vẽ một đàn chim bay qua bay lại trên cây, hót líu lo
Trước tiên cho học sinh vẽ một con chim đang bay lượn, sau đó cho vẽ cây cối, lúc vẽ các nhánh cây chạm tới con chim phải dừng lại không nên vẽ đè nét lên con chim, sau
đó vẽ tiếp các con khác Cứ như thế các em làm bài, mới chỉ là tạo nét nhưng biết cách
sử dụng vẽ gì trước vẽ gì sau các em đã biết tạo được không gian cho tranh vẽ của mình
Khi vẽ tranh, học sinh có nhiều biểu hiện khác nhau, có em vẽ tốt có em vẽ chưa tốt vì thế giáo viên không chung chung khi hướng dẫn mà phải hướng dẫn cụ thể cho từng đối tượng học sinh.
5 Hướng dẫn cách tìm mảng chính phụ, sắp xếp bố cục và sử dụng câu hỏi trong
Trang 10quá trình thực hành.
Vạch kế hoạch thăm quan sưu tầm tư liệu (tư liệu viết, tranh, ảnh) đọc nhiều để có thể hướng dẫn học sinh ngay từng bước trong những bài vẽ cụ thể Hướng dẫn cho các em cách vẽ và chỉ ra ở những tranh minh hoạ về: cách vẽ khác nhau ở cùng một đề tài, cách sắp xếp ở mảng chính, mảng phụ dựa vào tranh giáo viên vẽ phác lên bảng để học sinh nhận ra các mảng chính, mảng phụ, theo từng bước một thật tỉ mỉ cho đến lúc hoàn thành Khi học sinh làm bài, giáo viên làm việc với các em giúp các em tìm ra cách thể hiện, bố cục giữa các mảng, tìm hình vẽ và tìm vẽ màu, dùng phương pháp gợi mở nhiều kết hợp với sử dụng đồ dùng trực quan nhận thấy các em làm bài đạt kết quả cao hơn, các câu hỏi của giáo viên phải mang tính khích lệ động viên nhằm gây sự hứng thú cho các em, câu hỏi không mang tính chất khẳng định mà mang tính chất nghi vấn.
Ví dụ: Em thấy chỗ này trong tranh cần vẽ thêm gì nữa không ? hoặc “giá như ở đây có thì tranh của em sẽ đẹp hơn em thử xem nào ”
Như vậy những hệ thống câu hỏi giáo viên đưa ra phải “mềm” và luôn ở dạng nghi vấn, thí dụ “ vẽ thế này cũng được nhưng có lẽ chưa đẹp lắm” “ em còn có thể vẽ khác được không?”.
Với học sinh yếu tôi gợi mở cụ thể cho từng em, nếu chưa đúng thì chữa ngay Ví dụ “
có lẽ chỗ này màu chưa đẹp em nên sửa như thế này như thế này ”
Với học sinh trung bình cần gợi mở cụ thể những chỗ chưa hợp lý và yêu cầu quan sát suy nghĩ và tự điều chỉnh Ví dụ “ theo thầy, cách sắp xếp hình mảng của bài này chưa cân đối, em điều chỉnh lại được không”?
Với học sinh khá câu gợi ý nhằm vào chỗ có vấn đề hay chưa hợp lý sau đó để học sinh
tự tìm Ví dụ: “ Em xem chỗ này, màu này như thế nào? em làm sao cho bài được đẹp hơn nữa” Với học sinh giỏi: Có thể yêu cầu các em tự tìm ra những chố khiếm khuyết, chỗ chưa đẹp về bố cục, màu, đường nét ở bài vẽ của mình Ví dụ: “Em thử tìm xem ở bài vẽ của mình chỗ nào chưa hợp lý còn sửa được nữa không? “ hay em có thể vẽ khác đi được nữa không?
6 Chia nhóm thảo luận và kết hợp trò chơi.
Trong buổi học nên chia nhóm học sinh trong mỗi nhóm giáo viên đưa ra một câu hỏi để các em thảo luận khác nhau cùng một nội dung, đề tài, chia nhóm và cử nhóm trưởng, qui định 1 nhóm trưởng, các nhóm thảo luận và nhóm trưởng trình bày ý kiến của nhóm mình, các nhóm khác nghe và bổ sung những khiếm khuyết cho nhóm đó, giáo viên chỉ
là người tổ chức các hoạt động và hướng dẫn học sinh hoạt động vào đầu buổi học,