1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

SKKN dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương tỉnh hưng yên

148 528 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 148
Dung lượng 5,36 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Chủ đề dạy học nhằm sắp xếp kiến thức các bộ môn trong chương trình giáo dục địaphương theo những chủ điểm tương ứng trong chương trình các khối lớp, vừa làmmới vừa phát triển trên cơ sở

Trang 1

MỤC LỤC

KẾT LUẬN……… …… 146

MỞ ĐẦU

a Đặt vấn đề:

Năm học 2014 - 2015, ngành giáo dục thực hiện Nghị Quyết Trung ương tám khóa XI, " đổi mới căn bản nền giáo dục hiện tại" Thực tế đòi hỏi yêu cầu đổi mới dạy học và mục tiêu định hướng phát triển năng lực học sinh,giáo dục kĩ năng ứng xử, kĩ năng vận dụng thực tiễn, giáo dục đạo đức truyền thống…Thực hiện công văn số 791/HD – BGDĐT ngày 25/6/2013 của Bộ GD&ĐT, dạy học theo chủ

đề tích hợp là một trong những mục tiêu giải pháp nhằm hướng tới đổi mới căn bảnnền giáo dục hiện nay

Trang 2

Với tinh thần đó, tôi mạnh dạn lựa chọn chủ đề tích hợp các nội dung giáo

dục địa phương – tỉnh Hưng Yên và phát triênt thành sáng kiêna kinh nghiệm ''

Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - tỉnh Hưng Yên'' Chủ

đề dạy học nhằm sắp xếp kiến thức các bộ môn trong chương trình giáo dục địaphương theo những chủ điểm tương ứng trong chương trình các khối lớp, vừa làmmới vừa phát triển trên cơ sở nội dung các tài liệu hiện hành thuộc chương trìnhgiáo dục địa phương tỉnh Hưng Yên nhằm trang bị cho học sinh cái nhìn tổng thể

về mảnh đất, con người Hưng Yên, Yên Mỹ cũng như những bài học rèn luyện bảnthân, phát huy những giá trị truyền thống của quê hương…Với mong muốn khắcsâu về những truyền thống quê hương, chạm đến và khơi dậy niềm tự hào vốn hiệnhữu trong mỗi con người Hưng Yên về quê hương văn hiến và cách mạng, có câuchuyện tình vượt giai cấp đã đi vào trong truyền thuyết từ thời tiền sử xa xưa, ChửĐồng Tử cũng là một trong tứ bất tử của nhân dân Việt Nam, còn một Phố Hiếnlừng danh về sự hưng thịnh, vang tiếng một thời với câu ca “ Thứ nhất kinh kì, thứnhì Phố Hiến”… Trên quê hương Yên Mỹ, có lương y lừng danh Lê Hữu Trác, cóHồng Hà nữ sỹ Đoàn Thị Điểm, có anh hùng cách mạng Tô Hiệu đã đi vào lịch sử,thơ ca dân tộc và vị Trung tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam (Trungtướng Nguyễn Bình), có vị tổng bí thư đầu tiên của thời kì đất nước đổi mới…Tựhào, những con người đã góp phần công sức mình đặt nền móng cho sự phát triển

và tương lai tốt đẹp của đất nước hôm nay!

Chủ đề địa phương gần gũi, thiết thực với học sinh tạo được hứng thú, khảnăng vận dụng ứng dụng cao, nhân lên ở học sinh tình yêu quê hương đất nước và

ý thức trách nhiệm công dân, song thực tế chưa thật sự được chú ý trong hệ thốngchương trình GD của các nhà trường

- Ý nghĩa tác dụng của giải pháp đề tài: qua tìm hiểu nghiên cứu tôi nhậnthấy những hạn chế nội dung chương trình địa phương tỉnh Hưng Yên hiện hànhtrong các môn học chưa thật rõ ràng khoa học, tài liệu dạy học địa phương còn dàntrải, nặng kiến thức khó hấp thụ; nhiều kiến thức các bộ môn có sự liên quan nêntrình bày chồng chéo, những giá trị truyền thống giàu bản sắc về miền đất và con

Trang 3

người Hưng Yên chưa được thể hiện rõ, nhiều vấn đề mới về đời sống kinh tế, xãhội của tỉnh nhà có giá trị giáo dục, giá trị thực tiễn, có tính cấp thiết, bổ ích chưađược khắc sâu… do vậy cần xây dựng chương trình cụ thể trọng tâm hơn và có sựtích hợp nội dung liên quan, việc tích hợp tạo thuận lợi cho quá trình dạy học, tiếtkiệm thời gian chương trình và giúp học sinh có kiến thức tổng hợp hoàn chỉnh vềquê hương mình.

- Phạm vi sáng kiến '' Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa

phương - tỉnh Hưng Yên'' hướng tới xây dựng chương trình tích hợp bao gồm

kiến thức các môn khoa học xã hội xoay quanh các nội dung kiến thức địa phươnggắn với mục tiêu giảm tải bớt chương trình địa phương mang tính hàm lâm, nặng

về kiến thức Chủ đề cũng hướng tới nhiều hoạt động ngoại khóa bổ ích nhằm tăngcường tính liên hệ thực tế, khả năng phát triển các năng lực và vận dụng tri thứcvào thực tiễn giúp các em có điều kiện trải nghiệm và ghi nhớ ấn tượng hơn nhữngbài học về quê hương Hưng Yên.Qua chủ đề, hướng các em khái quát hóa nhữngkiến thức, hiểu biết về địa phương mình ở nhiều góc độ lịch sử, địa lí, truyền thốngvăn hóa, nghệ thuật, những tiềm năng của miền đất quê mình từ đó giúp học sinhthêm hiểu biết, khắc sâu có trọng tâm, trọng điểm những nét đặc trưng tiêu biểumang màu sắc riêng của địa phương mình, thêm yêu mến, tự hào về quê hương, cóđộng lực phấn đấu hơn nữa vì tương lai tốt đẹp của cá nhân, gia đình và xã hội( xây dựng quê hương thêm giàu đẹp )

b Phương pháp tiến hành:

- Cơ sở lí luận và thực tiễn: như đã trình bày phần đặt vấn đề, yêu cầu đổi

mới dạy học theo hình thức xây dựng các chủ đề tích hợp được các cấp trongngành GD- ĐT quan tâm tạo thành phong trào thi đua lớn thừ năm học 2013 -2014

Mặt khác, chủ đề dạy học về địa phương có tính ứng dụng, thiết thực việchình thành truyền lửa yêu miền đất và con người Hưng Yên, khơi dậy niềm tự hào

về truyền thống đất và người Hưng Yên văn hóa, văn hiến, cách mạng, bên cạnh

đó, thôi thúc các thế hệ công dân Hưng Yên tiếp tục phát huy truyền thống ấy, xâydựng một Hưng Yên giàu mạnh với những năng lực và tri thức của các thế hệ con

Trang 4

cháu người Hưng Yên hôm nay và mai sau chủ đề đã chạm gần đến ý tưởng của tôi

và các đồng nghiệp

Qua thực tế quá trình dạy cho thấy việc kết hợp kiến thức liên môn học vào

để giải quyết một vấn đề là hết sức cần thiết, điều đó đòi hỏi người giáo viên bộmôn không chỉ nắm chắc môn mình dạy mà còn phải không ngừng trau dồi kiếnthức các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống,các vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất Việc kết hợpcác kiến thức liên môn như Lịch sử, Địa lý , mỹ thuật, âm nhạc, ngữ văn để tìmhiểu về địa phương các em sinh sống lại được đan xen các kiến thức bộ môn giáodục công dân hứng thú học sinh, giúp bài học luông nhẹ nhàng sâu lắng nhưngthấm đẫm hiểu biết của các em về quê hương với đúng nghĩa, với cái nhìn xuyênthấu từ đa chiều góc cạnh, điều đó giúp học sinh thêm hiểu sâu rộng và tự hào hơn

về Hưng Yên từ truyền thống đến hiện đại với nhiều giá trị của đời sông kinh tế xãhội con người quê hương

Chủ đề với việc vận dụng kiến thức nhiều môn học tạo điều kiện cho họcsinh chủ động, tích cực, sáng tạo; giáo dục thêm những hiểu biết về quê hương bồidưỡng lòng tự hào và yêu quê hương đất nước mình hơn đồng thời giúp học sinh ýthức hơn việc học phải đi đôi với hành; rèn luyện các kĩ năng giải quyết tình huốngtrong cuộc sống và ứng dụng vào thực tế đời sống Những bài học, những hoạtđộng ngoại khóa của chủ đề đã hướng tới được những giá trị tri thức, giá trị thựctiễn, giá trị năng lực cho học sinh cái nhìn sâu sắc, gắn với thực tế hơn về miền đất,con người, truyền thống và những giá trị thực của quê hương mình đang sinh sống

- Về biện pháp tiến hành: tích hợp nối dung 5 môn học trong chương trình

địa phương gồm Địa lí, lịch sử, âm nhạc, mĩ thuật, văn học kết hợp với các chủđiểm ngoại khóa công dân tạo một chủ đề dạy học trong đó bao gồm nhiều chủđiểm phân chia theo chương trình các khối lớp từ 6 - 9

Chủ đề được xây dựng và hoàn thiện thể hiện qua 3 bước, đó là

1.Xác định thời lượng chương trình giáo dục địa phương hiện hành.

Trang 5

Xác định thời lượng chương trình giáo dục địa phương của các môn hiện

hành ( Đối với chương trình giảng dạy sáu môn riêng lẻ, chưa tích hợp) Và dựkiến thời lượng hoàn thiện chủ đề đối với chương trình dạy học đã tích hợp sáumôn học

2.Xây dựng và hoàn thiện chủ đề tích hợp : HƯNG YÊN.

Xây dựng và hoàn thiện chủ đề : Hưng Yên được dựa trên chuẩn kiến

thức, kĩ năng các môn học có nội dung liên quan chủ đề bao gồm lịch sử, địa lí,văn học, mỹ thuật , âm nhạc, GDCD ( làm học liệu tham khảo phục vụ cho giảngdạy của giáo viên và việc học tập cho học sinh.)

3 Bóc tách chủ đề theo chương trình các khối lớp và định hướng kế hoạch dạy học theo chủ đề.

Bóc tách các chủ điểm trong chủ đề thành những chủ điểm theo các mức

độ nội dung phù hợp chương trình các khối lớp 6 -9 và định hướng (hướng dẫn) thực hiện chương trình tích hợp liên môn với chủ đề xây dựng.

4 Xây dựng chương trình, kế hoạch kiếm tra, đánh giá thực hiện chủ đề

- kiểm chứng thực nghiệm sư phạm.

Tư liệu dạy học là tài liệu địa phương của 5 bộ môn hiện hành trong toàn SởGD&ĐT Hưng Yên, một số chủ điểm mới xây dựng do tác giả tự sưu tầm tư liệu,biên soạn mới thành dạng bài viết tư liệu dạy học, có hướng dẫn thực hiện chươngtrình và tài liệu dạy học cụ thể cho từng khối lớp

Về thời gian: sáng kiến hoàn thiện ngay trong tháng 11 năm 2014, báo cáokhoa học do PGD&ĐT huyện Yên Mỹ tổ chức lần thứ 3 Kết quả: Phòng GD&ĐThuyện Yên Mỹ chỉ đạo thực nghiệm sư phạm trong toàn khối THCS trên toànhuyện ngay tại năm học 2014 -2015

Trang 6

+ Biết về vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên HưngYên Hiểu những tác động của các đặc điểm trên đối với kinh tế, xã hội tỉnh HưngYên.

+ Hiểu quá trình phát triển lịch sử tỉnh Hưng Yên, nghi nhớ những sự kiệnnổi bật đặc điểm tiêu biểu của lịch sử Hưng Yên qua các giai đoạn phát triển

+ Hiểu đặc điểm dân cư, đặc điểm sản xuất, đời sống vật chất và tinh thầnnhân dân Hưng Yên, những thành tựu về kinh tế, văn hóa xã hội tỉnh Hưng Yên

+ Biết thưởng thức những làn điệu âm nhạc, những bài hát, những nét đẹpcủa quê hương Hưng Yên trong mỹ thuật, trong văn học địa phương, trong đờisống văn hóa xã hội về mảnh đất và con người Hưng Yên

+ Hiểu những chuẩn mực đạo đức, những tấm gương danh nhân Hưng Yên,

từ đó học tập, vận dụng phù hợp với lứa tuổi THCS kiến thức được học về địaphương trong thực lao động sản xuất và các mối quan hệ của bản thân, hình thành

ý thức, hành động đúng với môi trường tự nhiên, với cộng đồng, với quê hương đấtnước trong cuộc sống hàng ngày tại địa phương

* Về kĩ năng ;

- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn về địa lí, lịch

sử, văn học, mĩ thuật, âm nhạc và giáo dục công dân để nghiên cứu địa phương với

Trang 7

những góc nhìn của nhiều khoa học và giải quyết các vấn đề chủ đề xây dựng vàhướng tới.

+ Rèn kĩ năng tự học, nghiên cứu, làm việc với tài liệu tham khảo và cácnguồn học liệu, đồ dùng trực quan như bản đồ, tranh ảnh, tranh ảnh, hình vẽ, cácthông tin tư liệu về địa phương Hưng Yên để hiểu sâu nội dung bài học

+ Kĩ năng so sánh, nhận xét, phân tích và đánh giá các số liệu thống kê kinh

tế - xã hội, các sự kiện lịch sử, thông tin các nhân vật danh nhân địa phương thêmsáng tỏ những giá trị nhiều mặt về mảnh đất quê hương mình

+ Hiểu và phân tích sơ lược một số tác phẩm mĩ thuật, văn học ; biết và hátđúng, nghe và cảm nhận thể hiện theo năng lực, năng khiếu một số làn điệu âmnhạc, một số tác phẩm âm nhạc địa phương Hưng Yên

+ Kĩ năng thu thập, xử lí thông tin với các nguồn tư liệu dạy – học, tư liệusách báo, sử dụng công nghệ thông tin tra cứu các nguồn thông tin phục vụ nộidung bài học

+ Kĩ năng vận dụng những kiến thức, những hiểu biết về địa phương vàothực tiễn cuộc sống, lao động sản xuất Biết tổ chức hoạt động học, giải quyết vấn

đề, đánh giá và tôn trọng những tấm gương , những chuẩn mực đạo đức, những nétđẹp truyền thống của đại phương từ đó có lựa chọn phù hợp trong hành vi ứng xử

và giao tiếp hàng ngày đối với cộng đồng

* Về thái độ, tình cảm;

- Học sinh tích cực, hứng khởi học tập, qua đó bồi dưỡng thêm tình yêuthiên nhiên, yêu quê hương Hưng Yên, gắn với niền tin yêu vào sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới kinh tế xã hội, tin yêu chế độ Xã hội Chủ Nghĩa

- Có ý thức tự hào, trân trọng những di sản văn hóa, lịch sử, học tập và làmtheo gương danh nhân đại phương, tiếp nối truyền thống các thế hệ người HưngYên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước

- Biết yêu và trân trọng những giá trị đời sống vật chất và tinh thần của nhândân Hưng Yên qua những làn điệu dân ca, những giai điệu âm nhạc địa phương

Trang 8

+ Cảm nhận được vẻ đẹp của tự nhiên, cuộc sống con người qua những tácphẩm mĩ thuật Tự hào về những công trình kiến trúc mang dấu ấn mĩ thuật cácthời kì trên miền quê văn hóa và văn hiến.

+ Yêu vốn văn hóa dân gian, những câu hò, điệu vè, tục ngữ ca dao đậm sắcvăn hóa và những tác phẩm văn học về đất và người Hưng Yên

- Có thái độ tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, xã hội ở địa phương, ýthức gìn giữ và phát huy những truyền thống tốt đẹp của địa phương, ý thức bảo vệmôi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của gia đình và cộng đồng

- Có ý thức trách nhiệm công dân cao, có tinh thần sẵn sàng tham gia xâydựng và bảo bảo vệ quê hương đất nước

- Có thái độ sống đúng đắn, tình cảm trong sáng lành mạnh đối với ngườithân gia đình, bạn bè và cộng đồng, nhà trường và xã hội Biết tu dưỡng rèn luyện,hướng tới những giá trị tốt đẹp, sống nhân ái, có niềm tin và tuân theo luật pháp, cónhu cầu tự điều chỉnh và hoàn thiện bản thân, tích cực học tập và sáng tạo trong laođộng sản xuất, nghiên cứu khoa học để trở thành những công dân mẫu mực, nhữngchủ thể năng động và tích cực của quê hương và đất nước

* Định hướng phát triển năng lực ;

- Chủ đề hướng các em học sinh hình thành phát triển các năng lực chuyên

biệt thuộc các môn học địa lí, lịch sử, văn học, mĩ thuật, âm nhạc và vận dụng trithức bộ môn giáo dục công dân qua các nội dung bài học đặc biệt qua các chủđiểm ngoại khóa với tính chất tích hợp, sáng tạo cao làm sáng tỏ các nội dung họctập và ứng dụng thực tiễn theo các chương trình thiết kế cho từng khối lớp

- Bên cạnh đó, chủ đề đặc biệt hướng các em phát triển các năng lực chung;+ Năng lực phương pháp - ở mỗi chủ điểm, mỗi hoạt động học cụ thể, họcsinh biết lập kế hoạch học tập và nghiên cứu, thu thập và xử lí thông tin, đánh giá

và trình bày thông tin về địa phương Hưng Yên

+ Năng lực giao tiếp, hợp tác với các bạn, giáo viên và cộng đồng trong đờisống xã hội, qua đó hình thành cho học sinh những hiểu biết về địa phương, tíchcực tham gia hoạt động nhóm, những bài học ứng xử, có tinh thần trách nhiệm cao

và khả năng giải quyết vấn đề thực tế ở địa phương mình

Trang 9

+ Năng lực trải nghiệm và đánh giá – qua các hoạt động, các chủ điểm củachủ đề, học sinh tự đánh giá và biết xây dựng kế hoạch phát triển bản thân Hìnhthành các chuẩn mực, , giá trị đạo đức, văn hóa, truyền thống, phát triển lòng tựtrọng, tự tin và hoàn thiện nhân cách.

- Cụ thể là các năng lực chung như ; năng lực tự học và sáng tạo, năng lực tựquản lí, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực sử dụng công nghệ thông tin vàtruyền thông, năng lực sử dụng ngôn ngữ Việc tăng các hoạt động học qua các chủđiểm ngoại khóa mang tính mới, thực tiễn đột phá, xoáy sâu vào các vấn đề tạithực tế địa phương gần gũi thân thuộc với học sinh chính là động lực phát triển cácnăng lực và tính ứng dụng thực tiễn các tri thức của học sinh về quê hương, đấtnước mình

b Giải pháp của đề tài.

BƯỚC I: XÁC ĐỊNH THỜI LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG :

I Xác định thời lượng chương trình giáo dục địa phương của các môn hiện hành:

( Đối với chương trình giảng dạy sáu môn riêng lẻ, chưa tích hợp - Không tích hợp phân môn tiếng Việt địa phương) ( Đơn vị tính: tiết học )

Lớp

Môn

THN K

P.

phối

THN K

P.

phối

THN K

P.

phối

THN K

Trang 10

( 3): Số tiết dự kiến dành cho chủ đề địa phương.( tính trung bình = 0.5 tiết/môn học/năm học.).

II Dự kiến thời lượng tối đa hoàn thiện chủ đề (đối với chương trình dạy học

BƯỚC II: XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN CHỦ ĐỀ : HƯNG YÊN.

- Theo số liệu tổng cục thống kê tính đến năm 2012:

Diện tích ( km2)

Dân số (nghìn người)

Mật độ DS TB ( người/km2)

Tỉ lệ người biết chữ trên 15 tuổi (%)

Nội dung cụ thể:( Xây dựng chủ đề với 4 chương phần):

I.Hưng Yên – miền đất giàu tiềm năng.

1 Đặc điểm vị trí, giới hạn tỉnh Hưng Yên:

-Hưng Yên nằm ở tả ngạn sông Hồng, ở địa thế trung tâm Đồng bằng BắcBộ-Hưng Yên ngày nay là vùng đất thuộc ba sứ xưa kia gộp lại, xứ Bắc trước kia

Trang 11

có các huyện Văn Giang, Văn Lâm và một phần Yên Mỹ; xứ Đông gồm MỹHào,Yên Mỹ, xứ Nam có Khoái Châu, Kim Động, Ân Thi.

Tứ trấn Thăng Long

Theo nhà sử học Phan Huy Chú,nhận xét: xứ Bắc “ mạch đất tốt tụ vào đấynên nhiều chỗ có dấu tích đẹp, tinh hoa hợp vào đấy nên sản sinh ra nhiều danhthần…”Xứ Nam “Địa thế trấn này rộng, xa, người nhiều,cảnh tốt, là bậc nhất trongbốn thừa tuyên…là đất tụ khí anh hoa, tục gọi là văn nhã…” Xứ Đông “là một nơigiàu thịnh và xứng đáng là một xứ có danh tiếng Vùng đất và con người HưngYên được đánh giá là nơi “ địa linh nhân kiệt!”

Hưng Yên là tỉnh có diện tích không lớn, 923,45km2, đứng thứ 61 trong 63tỉnh thành phố, ở vị trí địa thế chiến lược về kinh tế xã hội, phía Bắc giáp BắcNinh, phía Tây giáp Hà Nội, phía Đông giáp Hải Dương, phía nam giáp Hà Nam.Hưng Yên nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, là vùng động lực phát triểncông nghiệp hóa, hiện đại hóa của Bắc Bộ và cả nước, có các tuyến giao thôngquan trọng chạy qua,ba mặt đông, nam , tây có sông ngòi bao bọc, làm ranh giới tựnhiên của Hưng Yên với các tỉnh lân cận tạo nhiều mối liên kết bằng nhiều loạihình giao thông

2 Đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên:

-Về quá trình phát triển của lịch sử tự nhiên, đặc biệt là địa hình, theo cácnhà nghiên cứu,từ thời Hùng Vương, mảnh đất Hưng Yên là vùng đầm lầy cửa

biển.Trải qua hàng nghìn năm phát triển, diễn ra những biến đổi lớn của tự nhiên

đặc biệt là địa hình và môi trường:lịch sử từ thời Triệu Việt Vương chống giặc ngoại xâm cho đến thời kì cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy (do 18 năm vỡ đê ở Văn Giang

Trang 12

) đều chứng minh Hưng Yín lă vùng đầm lầy lau sậy, tuy tự nhiín có những biến

đổi, song địa hình Hưng Yín cơ bản mang đặc điểm lă một vùng trũng, lă câi rốn

của ĐBBBộ Thương cảng Phố Hiến xưa nằm sât bín tả ngạn sông Hồng, nay đê câch sông khoảng 2km,lăng được bao bọc bởi dòng sông uốn lượn,câc lũy tre xanh, đặc biệt lă sự ngăn câch vă che chắn bao bọc bởi hệ thống đí điều Nguyệt

hồ lă dấu tích của khúc sông Hồng đổi dòng ngăy nay vẫn còn như một kì quan của dòng chảy tự nhiín với thời gian vă lịch sử, điểm tô sự nín thơ của quần thể di tích Phố Hiến

- Được phù sa sông Hồng vă sông Thâi Bình bồi tụ, dưới tâc động của băntay con người, ngăy nay, địa hình Hưng Yín tuy có nhiều thay đổi với lich sử phâttriển lđu dăi song cơ bản vẫn lă miền địa hình đồng bằng tương đối bằng phẳng,không có núi đồi, địa hình nghiíng hướng Tđy bắc – đông nam ( 8cm/km), câchuyện phía tđy bắc cao 4 -6m so với mục nước biển, câc huyện phía đông nam caodưới 2m so với mục nước biển Do địa hình nghiíng như vậy nín “chưa mưa đếng, chưa nắng đê hạn”, công tâc thuỷ lợi được người dđn nơi đđy chú trọng hăngđầu

- Hưng Yín lă miền đất phì nhiíu mău mỡ về tự nhiín, đất phù sa thuận lợicho sản xuất nông nghiệp lúa nước vă hoa mău Thđm canh nông nghiệp đê đi văochiều sđu, do quâ trình canh tâc lđu dăi ngăy nay độ mău mỡ của đất phần nhiềunhờ công sức chăm sóc vă cải tạo của con người

Cơ cấu sử dụng đất ở Hưng Yín:

Đơn vị Tổng diện

tích

Đất sx nôngnghiệp

Đất lđmnghiệp

Đất chuyíndùng

Đất ở

Trang 13

10, tập trung 90% lượng mưa năm, mùa đông lạnh khô từ tháng 11 đến tháng 4năm sau, nhìn chung khí hậu trong năm phân hoá thành 4 mùa rõ rệt.

- Hưng Yên có mạng lưới sông ngòi dày đăc, rộng khắp ( mạng lưới lanquạt) : các sông lớn gồm sông Hồng, đoạn chảy qua tỉnh dài 57 km, là ranh giới tựnhiên giữa Hưng Yên với Hà Nội, Hà Nam Sông Luộc là một nhánh lớn của sôngHồng, đoạn chảy qua Hưng Yên dài 26 km, là ranh giưới tự nhiên giữa Hưng Yênvới Thái Bình, sông Kẻ Sặt đoạn dài 20 km, là ranh giới giữa Hưng Yên với Hảidương ở phía đông tỉnh Nguồn nước ngầm cũng khá phong phú, có giá trị sản xuất

và sinh hoạt trong mùa khô.Ngoài ra, Hưng Yên còn hệ thống sông đào Bắc HưngHải, là công trình thuỷ lợi lớn thể hiện công sức người dân Hưng Yên trong côngcuộc cải tạo tự nhiên phát triển kinh tế, xã hội

Nhìn chung, sông ngòi Hưng Yên có giá trị lớn về giao thông, thuỷ lợi, bồiđắp phù sa cho đất đai màu mỡ và cung cấp cá tôm…sông gắn với đời sống vậtchất và tinh thần của đồng bào nhân dân, ngày nay đang rất cần được bảo vệ dovấn đề môi trường báo động

Trang 14

- Về sinh vật: do con người sớm định cư và phát triển nền nông nghiệp lúanước, sinh vật của tỉnh chủ yếu là các hệ sinh thái nông nghiệp do con người nuôi,chồng.

Tài nguyên khoáng sản: Hưng Yên là tỉnh khá nghèo khoáng sản, chỉ có đấtsét, cát sông làm vật liệu xây dựng, có giá trị nhất là than nâu bể sông Hồng với trữlượng 3 tỉ tấn ở độ sâu 200 – 1700m nhưng vẫn ở dạng tiềm năng

Hưng Yên là tỉnh có thế mạnh về vị trí và điều kiện tự nhiên để giao lưu,phát triển kinh tế, xã hội, đặc biệt sản xuất lương thực, hoa màu nông nghiệp Cóthể nói, diện mạo tự nhiên của Hưng Yên ngày nay (một miền đồng bằng trù mật)

là kết quả của quá trình phát triển tự nhiên lâu dài và quan trọng hơn nữa chính là

sự tác động của bàn tay và khối óc con người trong công cuộc chinh phục và cảitạo tự nhiên

3 Hưng Yên, miền đất linh - người tuấn kiệt :

- Từ các nguồn sử liệu và các di sản văn hóa, nghệ thuật còn lưu giữ đã minhchứng về Hưng Yên,một miền đất giàu tiềm năng về tự nhiên và truyền thống, từthời các vua Hùng dựng nước, con người sớm sinh tụ và lập nghiệp nơi đây vớinhững hoạt động kinh tế xã hội sôi động,trù mật, sau này đã làm nên một như kinh( Như Quỳnh) tấp nập, một thương cảng Phố Hiến trên bến dưới thuyền,mang diệnmạo một đô thị kinh tế cường thịnh của Việt Nam vào thế kỉ XVII!

Từ thủa sơ khai, người Hưng Yên đã phát triển nền văn hoá với hình thức

“cố kết cộng đồng”, cùng đoàn kết sát cánh trong công cuộc chinh phục và cải tạo

tự nhiên ,phát triển kinh tế xã hội Sự phát triển của lịch sử và đời sống xã hội đãlàm dày thêm truyền thống văn hóa và văn hiến nơi đây, miền đất đã nổi danh với

“thứ nhất kinh kì, thứ nhì phố Hiến”, Văn Miếu còn đây,dòng sông Hồng như mộtchứng nhân chảy mãi cùng dòng thời gian và lịch sử, miền phù sa đỏ mịn,bãinương dâu nong kén vàng tơ,hương nhãn vẫn ngọt thơm, “hương sen” vẫn “ngáttấm long người xứ Nhãn”… những làn điệu dân ca - sự thăng hoa của đời sốngtinh thần, những công trình kiến trúc mang dấu ấn văn hóa của lịch sử mỹ thuật…

Trang 15

Văn miếu - niềm tự hào truyền thống Làng cổ Đại Đồng – Văn Lâm văn hiến, hiếu học của các thế hệ Hưng Yên

- Hưng Yên còn là quê hương sản sinh cho dân tộc nhiều danh nhân, hiền tài,

214 khoa bảng, trạng nguyên, tiến sỹ, hương cống thời phong kiến Với 4/21 làng

có 10 tiến sỹ, Hưng Yên đứng thứ 3 trên cả nước về số làng có 10 tiến sỹ, 3 làng có7,8 tiến sỹ trong đó làng Liêu Xá - Yên Mỹ có 8 là làng được nghi danh có 8 tiến

sỹ, Liêu Xá còn nổi danh là làng có một dòng họ có truyền thống khoa bảng với 6người đỗ đại khoa, đó là dòng họ Lê thuộc gia tộc lương y Lê Hữu Trác…

+ Hưng Yên, miền quê văn hiến và cách mạng với những thế hệ, với nhữngcon người, những đóng góp cống hiến và hy sinh âm thầm, họ đã không nghi tên

mình vào trang sử dân tộc song dân gian nghi tên họ vào đời sống thành tên đất,

tên làng, tên công trình, phường phố, muôn đời lưu danh và truyền tụng; là những

vị thành hoàng làng để mỗi dịp hội làng nhân dân long trọng dâng lễ, tâm thành kính nghi nghĩa, đền ơn, là gần 23.000 anh hùng liệt sỹ, hơn 900 bà mẹ Việt Nam

anh hùng họ đã lưu tên mình vào “ sách vàng” “ANH HÙNG LIỆT SỸ TỈNH HƯNG YÊN” ( Sách do Tỉnh uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ Ban nhân dân tỉnh chỉ

đạo sưu tầm xuất bản)

+ Hưng Yên còn có những con người những cái tên mà lịch sử còn mãi nghivới sự ca tụng: trong lĩnh vực quân sự có Triệu Quang Phục , Phạm Ngũ Lão,Nguyến Thiện Thuật,Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Bình Y học có Hải Thượng LãnÔng Lê Hữu Trác Khoa học có Phạm Huy Thông, Nguyễn Công Tiễn Văn học có

nữ sỹ Đoàn Thị Điểm, Chu Mạnh Trinh, Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng.Sân khấu chèo có Nguyễn Đình Nghị, mỹ thuật có Tô Ngọc Vân, Dương Bích

Trang 16

Liên Hoạt động chính trị có Tô Hiệu, Lê Văn Lương và Nguyễn Văn Linh ngườicon ưu tú quê hương Yên Mỹ Miền đất giàu truyền thống đã sinh ra những bậcdanh tài và chính họ càng làm rạng danh quê mẹ - Hưng Yên!

- Con người là hoa đất,Hưng Yên ngày nay là địa phương có nguồn dân cư

và lao động dồi dào, có trình độ tay nghề ngày càng nâng cao và tham gia tích cựcvào các hoạt động kinh tế xã hội để xây dựng quê hương đất nước giàu đẹp

Theo số liệu của Tổng cục thống kê, các chỉ số dân số năm 2012 như sau:

Trang 17

4 Các đơn vị hành chính:

- Về địa giới hành chính, Thống kê đến ngày 31/12/2012 Tỉnh Hưng Yên

gồm 9 huyện, 01 thành phố có tổng số 161 xã, phường, thị trấn:( xã: 145, phường:

7, thị trấn: 9)

- Cùng với những gia trị về miền đất và con người Hưng Yên Với sự quantâm, những chính sách của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp đổi mới, côngnghiệp hoá, hiện đại hoá diễn ra mạnh mẽ trên miền quê Hưng Yên… Tất cả đã hội

tụ , tạo nên một giá trị, một diện mạo đáng tự hào trong tiềm thức của mỗi conngười về quê hương Hưng Yên - Việt Nam

II Những dấu son lịch sử:

-Phần lựa chọn và khái quát những sự kiện, hiện tượng lịch sử lớn đáng tựhào, những mốc son lịch sử mang dấu ấn đặc trưng của Hưng Yên ( của quêhương Yên Mỹ, của địa phương cấp xã…) gắn liền với việc khắc sâu và làm nổibật những hình tượng,tấm gương các nhân vật lịch sử điển hình

-( S

ử dụng phương ph áp l ịch sử trọng t âm và tr ọng điểm) tập trung c ác m ốcson lịch sử qua c ác th ời k ì:

Trang 18

Năm Quang Thuận thứ 7 (1466), trong nước chia làm 12 đạo thừa tuyên,Hưng Yên thuộc thừa tuyên Thiên Trường.

Năm Hồng Đức thứ 21, tháng 4 năm 1490 cả nước chia thành 13 xứ, HưngYên thuộc xứ Sơn Nam

Đặc biệt từ thế kỷ XVI – XVII, Phố Hiến được hình thành, đây là nơi hội tụcủa các tàu thuyền nước ngoài từ bốn phương đến buôn bán ở Đàng Ngoài Các tàucủa người Xiêm, Mã Lai, Manila ở Đông Nam Á; của Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh,Pháp ở châu Âu đến buôn bán và lập thương điếm Với địa thế thuận lợi, tự nhiên

và dân cư trù mật, thương cảng Phố Hiến và vùng đất Như Quỳnh bấy giờ đã pháttriển sầm uất về kinh tế, xã hội chỉ sau kinh thành

+ Sau nhiều lần thay đổi, vào năm Minh Mệnh thứ 12( 1831) tỉnh Hưng Yênđược thành lập trở thành một đơn vị hành chính trực thuộc chính quyền trung ương

và xuất hiện trên bản đồ hành chính Việt Nam gồm hai phủ Khoái Châu và Tiên

Hưng ( Phủ Khoái Châu gồmcác huyện Đông Yên, Kim Động, Ân Thi, Phù Cừ của

Trấn Sơn Nam và Phủ Tiên Hưng gồm các huyện Tiên Lữ, Thần Khê, Hưng Nhân, Duyên Hà của Trấn Nam Định)

- Lần đầu tiên trong lịch sử, tên Hưng Yên xuất hiện trên bản đồ Đại Nam

đánh dấu bước ngoặt lịch sử lớn, chứng tỏ vị thế và tầm vóc của Hưng Yên Cái

tên với ý nghĩa của sự hưng thịnh và yên bình, vùng đất này đã phát triển với

những thành tự rực rỡ trên nhiều lĩnh vực nhờ sự ưu đãi của tự nhiên và “sức

người” vun tạo.

Trang 19

2 Thương cảng Phố Hiến.

*Về sự ra đời của Phố Hiến :Đến nay, chưa có đủ dữ kiện để khẳng định

chính xác niên đại ra đời của Phố Hiến Song bằng những tư liệu qua nghiên cứu

sử sách, bia ký, khảo cổ và khảo sát thực địa, các nhà khoa học đều cho rằng:

-Ngay từ thế kỷ thứ 10, vùng Đằng Châu, phường Lam Sơn ngày nay vốn làmột lãnh địa của sứ quân Phạm Bạch Hổ đến thời Tiền Lê là thực ấp của Lý CôngUẩn Thế kỷ 13, dưới thời nhà Trần, khi nhà Nguyên diệt Tống, một số kiềudân Trung Quốc tị nạn đã kéo sang Việt Nam, lập nên làng Hoa Dương Cùng lúc

đó, một số người Việt từ nhiều địa phương khác nhau cũng dần dần đến sinh sốngtại địa điểm tụ cư này để buôn bán và làm ăn

Do nằm ở vị trí chiến lược, theo đường sông, Phố Hiến cách Hà Nội 55 km.Trước đây từ Thăng Long xuôi thuyền xuống Phố Hiến mất khoảng 2 ngày, ngượcdòng lên Kinh đô mất 3 ngày Vị trí của Phố Hiến có vai trò đặc biệt quan trọng đốivới các tuyến giao thông đường thuỷ thuộc hệ thống sông Hồng-sông Thái Bìnhnằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ Bằng đường thuỷ Phố Hiến là nơi trungchuyển, cửa ngõ án ngữ hoặc thông thương của mọi tuyến giao thương đường sông

từ vùng biển Bắc Bộ đi sâu vào đất liền tới Kinh thành Thăng Long, qua các tuyếnsông Đáy, sông Hồng, sông Thái Bình

Mạch máu giao thương của Phố Hiến là sông Xích Đằng - đoạn sông Nhị Hàchảy sát Phố Hiến Đây là nơi trung chuyển và là điểm tụ hội của những đoạnđường sông từ biển Đông vào tới kinh thànhThăng Long như tuyến Đàng Ngoài,nhiều tuyến sông khác Bến cảng Phố Hiến là nơi các tàu thuyền ngoại quốc lưu đỗ

để làm thủ tục kiểm soát và xin giấy phép đi tiếp tới Kinh đô Cùng với bến cảngsông là một các khu chợ khá sầm uất như chợ Vạn ở bến Xích Đằng, chợ Hiến bêncạnh lị sở Sơn Nam, chợ Bảo Châu Những chợ này đã vượt khỏi khuôn khổnhững chợ địa phương để chở thành các chợ liên vùng Thuyền bè từ Thăng Long -

Kẻ Chợ và các trấn gần xa trong nước cũng như nước ngoài đã đến đây buôn bán,trao đổi hàng hoá

Trang 20

Cùng với các tuyến giao thương đường sông, các tuyến giao thương ven biển

đã nối liền Phố Hiến với các thị trường xa hơn Từ thời nhà Trần, các thương nhânngười Hoa ở Xích Đằng đã có những mối liên hệ với các cảng Hội Triều (ThanhHoá), Càn Hải và Hội Thống (Nghệ An) Thế kỷ 17-18, các quan hệ thương mạigiữa Phố Hiến và vùng Sơn Nam với các phố cảng Đàng Trong thông qua cáckhách buôn nước ngoài càng được tăng cường, như các bến đò Phục Lễ, PhùThạch, Thanh Hà (Thuận Hoá), Hội An Qua hai hệ thống sông Đàng Ngoài vàsông Đáy, Phố Hiến còn bắt nhịp với các tuyến giao thương quốc tế ở biển Đông,như Nhật Bản, Trung Quốc, các nước Đông Nam Á, cũng như với các nướcphương Tây như Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh, Pháp

Nhìn từ góc độ khoa học địa lí, sự ra đời của Phố Hiến mang dáng dấp loại

hình đô thị hoá tự giác gắn liền với sự phát triển kinh tế xã hội, công thương

nghiệp và dịch vụ

*Phố Hiến thực sự hình thành và phát triển nhanh vào thế kỉ XVI, cực thịnh

vào khoảng giữa thế kỉ XVII (1730-1780), một thương cảng lớn, đầu mối giao lưuquốc tế sầm uất và phồn thịnh chỉ đứng sau kinh đô Thăng Long.Với quá trình tụ

cư và giao lưu buôn bán làm ăn, người Hoa, người Nhật, người phương Tây tụ hộigắn với các tuyến giao thông thủy và hoạt động của các làng nghề thủ công truyềnthống, gắn với các mặt hàng xuất khẩu như hương liệu, tơ tằm, đồ gốm sứ, đồ gỗ,sơn và nhập về vũ khí nguyên liệu, thuốc sung, đồng, vàng, bạc…

Trang 21

+ Từ các văn bia còn lại ở chùa Hiến( 1709), chùa Chuông( 1711), còn nghilại về Phố Hiến thời kì này đã chứng minh sự phát triển đến đỉnh cao rực rỡ củalịch sử vùng đất nơi đây : Kinh thành bấy giờ có 36 phố phường thì Phố Hiến đã

có khoảng 20 phường 13 phố và 32 tên cửa hiệu buôn bán, hai thương điếm( thương điếm Hà Lan 1637- 1700 và thương điếm Anh 1672 -1683) Phố Hiếnmang diện mạo một đô thị kinh tế với kết cấu một bến cảng sông, một tập hợp chợ,khu phố phường và các thương điếm nước ngoài

Đông Đô Quảng hội - phố Hiến xưa.

Quá trình suy thoái của Phố Hiến diễn ra trong gần 2 thế kỷ để kết quả là sự

ra đời tỉnh lị Hưng Yên ( 1831) Biểu hiện rõ nhất về sự suy thoái của Phố Hiến là

sự sa sút trong các hoạt động buôn bán với nước ngoài Mặt khác, lúc này tình hìnhchính trị khu vực và hệ thống kinh tế thương mại biển Đông cũng đã có nhữngchuyển biến.Trung Quốc bãi bỏ lệnh hải cấm, mở ra một thị trường đông đúc hấpdẫn Nhật Bản cũng chuyển sang chiến lược xuất khẩu bạc, vàng, tơ lụa.Các tuyếnbuôn bán đường biển trực tiếp trở nên thông thoáng hơn, không cần qua khâu trunggian Trong hoàn cảnh đó, ngoại thương Việt Nam và ở Phố Hiến nói riêng đã giảmthiểu đáng kể

Đặc biệt, từ thế kỷ XIX, khi kinh đô chuyển vào Huế, cùng với nhiều biếnđộng về tự nhiên, kinh tế , chính trị xã hội đã diễn ra Năm 1831, với cuộc cảicách của vua Minh mạng, tỉnh Hưng Yên được thành lập, tỉnh lị được xây dựngtrên địa bàn Phố Hiến cũ, mang nhiều chức năng quân sự, nhưng đã mất đi hoàntoàn vai trò kinh tế của một trạm hải quan, lúc này đã được chuyển qua bến Ninh

Trang 22

Hải (Hải Phòng) Cùng với quá trình suy thoái về kinh tế, Phố Hiến đã mất dần đivai trò quan trọng về chính trị Tuy nhiên sự kiện 1831 đánh dấu bước ngoặt lịch

sử lớn, chứng tỏ vị thế và tầm vóc của Hưng Yên, một bộ phận trên bản đồ tổ quốcđến hôm nay và mai sau

Trải qua những biến cố lịch sử và sự thay đổi của tự nhiên, Phố Hiến ngày

nay trở th ành một th ành phố trẻ, một quần thể di tích, vẫn còn bảo tồn, giữ

gìn được hơn 100 di tích lịch sử - văn hóa có giá trị, trong đó có nhiều di tích đượcxếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia, các di tích nổi tiếng như: đền Mây ởXích Đằng (thờ tướng quân Phạm Phòng Át), đền Trần (thờ Trần Hưng Đạo), đềnỦng (thờ Phạm Ngũ Lão), Văn Miếu Xích Đằng, Đông Đô Quảng Hội… Các chùalớn ở Phố Hiến có chùa Chuông, chùa Hiến (Thiên Ứng tự), chùa Nễ Châu Ngoài

ra còn có nhiều đình, văn miếu Người Hoa sinh sống ở Phố Hiến đã để lại nhiềucông trình kiến trúc tôn giáo như đền Mẫu (thờ Dương Quý Phi), đền Thiên Hậu(thờ Lâm Tức Mặc), Võ Miếu (thờ ba anh em Lưu Bị, Quan Vân Trường vàTrương Phi)… Nhiều lễ hội gắn liền với các di tích được duy trì hàng năm, tái hiệnhình ảnh mấy trăm năm trước của Phố Hiến thu hút hàng vạn lượt khách du lịchtrong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu, nghiên cứu…

Phố Hiến ngày nay - thành Phố Hưng Yên, sông Hồng vẫn chảy và chắt

chiu bồi đắp, cho vùng đất nơi đây xanh mùa màng, ngọt thơm sản vật Phố Hiếnvẫn mộng mơ với Nguyệt Hồ, đi vào thơ ca với tình yêu của miền đất và con ngưòiPhố Hiến Một quần thể di tích với những nét cổ xưa văn hiến, vững trãi góp mìnhvới nhịp sống sôi động của thành phố hôm nay, hứa hẹn một thành phố tương laiPhát triển, văn minh, hiện đại xứng tầm lịch sử Sự kết hợp ấy cũng tạo nên mộtthành phố trẻ, với vẻ đẹp đan xen giữa các giá trị truyền thống và hiện đại, kế thừa

và phát huy - Phố Hiến - Hưng Yên

Trang 23

3.Tìm hiểu danh nhân địa phương ( danh nhân cấp xã).

Học sinh nghe bài hát “ Yên Mỹ quê tôi” và tìm hiểu danh nhân cấp xã ( nội dung

do thầy và trò các nhà trường xây dựng, thiết kế ).

4 Lịch sử phong trào đấu tranh chống ngoại xâm giành độc lập trên miền quê Hưng Yên:

*(Điểm xuyết theo lịch sử dân tộc , trọng t âm kh ởi nghĩa B ãi S ậy, chi bộ S àiTh

ị, đường lối đổi mới NVL, c ó chú ý thay đ ổi h ành chính th ời k ì H ải Hưng v à tái

l ập tỉnh), hòa chung ý chí đấu tranh bất khuất của cộng đồng dân tộc Việt, đất vàngười Hưng Yên có những đặc điểm chung và đóng góp cơ bản vào phong trào đấutranh giải phóng dân tộc của cả nước Trong đó, dấu ấn còn ghi những mốc sonchói lọi về miền đất và con người nơi đây:

Là miền quê yên bình và hưng thịnh, từng phồn thịnh với câu ca “Thứ nhất

kinh kì - thứ nhì phố Hiến” nhưng với địa thế chiến lược, nằm ở trung tâm đồng

bằng Bắc Bộ, là “cửa ngõ đông nam” của thủ đô Hà Nội và kinh thành xưa nên đãbao lần Hưng Yên từng là chiến tuyến oanh liệt giữa ta với giặc ngoại xâm Cũng

Trang 24

như bao miền quê Việt Nam, Hưng Yên đã đóng góp hào hùng cho sự nghiệp giảiphóng dân tộc.

Bởi “đất linh, người tuấn kiệt” nên người Hưng Yên mang trong mình dòng

máu Lạc Hồng anh hùng bất khuất Từ chiến thắng đầm Dạ Trạch thời vua TriệuViệt Vương (548 - 555), đến các đội dân binh trong đại quân Trần Quốc Tuấn từngtiêu diệt quân Lương và quét sạch quân Nguyên Mông (tháng 5/1285) đều có côngsức đóng góp của nhân dân Hưng Yên Vào thế kỉ XV, cô đào hát Đặng Thị Huệngười huyện Tiên Lữ cũng lập nên kì tích giết giặc Minh góp phần vào chiến thắngcủa nghĩa quân Lam Sơn - Lê Lợi

Cuối thế kỉ XIX, Với cuộc nghĩa Bãi Sậy - điểm sáng trong phong trào yêunước chống Pháp của lịch sử dân tộc, là niềm tự hào của nhân dân Hưng Yên vềchuyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm

4.1 Phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX đầu XX:

+ Năm 1858 Thực dân Pháp xâm lược nước ta, chúng đánh chiếm thànhHưng yên lần I vào 28/11/1873 và lần II vào 28/3/1883, các cuộc khởi nghĩa củacác sỹ phu yêu nước Hưng Yên sôi nổi

- Khởi nghĩa Bãi Sậy vào cuối thế kỉ XIX dưới ngọn cờ Cần Vương do vuaHàm Nghi phát động, kéo dài trong 10 năm ( 1883 – 1892), cuộc khởi nghĩa chialàm 3 giai đoạn:

+ Đổng quân vụ Đinh Gia Quế lãnh đạo từ tháng 4/1883 đến tháng 8/1885.+ Bắc Kì hiệp thống quân vụ đại thần Nguyễn Thiện Thuật từ tháng 9/1885đến tháng 10/1890

+ Nguyễn Thiện Kế từ tháng 10/1890 đến tháng 4/1892

Khởi nghĩa Bãi Sậy là cuộc khởi nghĩa lớn nhất ở Đồng bằng Bắc Bộ, pháttriển hình thức tác chiến du kích

Trang 25

Nguyễn Thiện Thuật (1844 – 1926)

- Tham gia phong trào Đông kinh nghĩa thục: Dương Bá Trạc ( Mễ Sở - Văn Giang)

- Hoạt động trong Việt Nam Quốc dân Đảng : Tô Chấn, Tô Hiệu ( Nghĩa trụ

- Văn Giang), đặc biệt trên quê hương Yên Mỹ có trung tướng đầu tiên của quân đội nhân dân Việt Nam, trung tướng Nguyễn Bình( Yên Phú – Giai Phạm)…

Đồng chí Tô Hiệu (1912-1944)

* Các sỹ phu yêu nước sau được giác ngộ cách mạng đều trở thành những chiến sỹ kiên trung của Đảng, của cách mạng Việt Nam.

4.2.Sự ra đời chi bộ đảng đầu tiên ở Hưng Yên ( Tháng 2/1930)

- Tháng 11/1924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu Trung Quốc, tháng6/1925, tổ chức Việt Nam cách mạng thanh niên được thành lập

Trang 26

- Với sự phát triển mạnh mẽ phong trào đấu tranh của các thanh niên yêunước tại Hưng Yên, năm 1928, Chi bộ Việt Nam thanh niên cách mạng được thànhlập tại thôn Sài Thị - Khoái Châu.

- Cuối 1929, chi bộ chuyển thành Chi bộ Đông Dương Cộng Sản Sài Thị

- Sau hội nghị thành lập Đảng, tháng 2 năm 1930, đại diện xứ ủy Bắc Kì đã

về thôn Sài Thị thực hiện việc chuyển chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng Sài Thịthành Chi bộ Đảng Cộng Sản Đông Dương Sài Thị

Cây đa Sài thị (Khoái Châu), nơi treo cờ Đảng, thành lập chi bộ Đảng đầu tiên (1929)

=> Sự ra đời chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng Sài Thị thành Chi bộ Đảng Cộng Sản Đông Dương Sài Thị đã chuyển phong trào đấu tranh cách mạng Hưng Yên từ tự phát sang tự giác, dưới sự lãnh đạo của Đảng là tiền đề cho sự phát triển các chi bộ Đảng và thành lập tỉnh ủy lâm thời ở Hưng Yên sau này.

4.3.Lịch sử phong trào đấu tranh chống ngoại xâm giành độc lập trên miền quê Hưng Yên ( Từ tháng 2/1930 đến nay – 2014)

4.3.1 Sự ra đời chi bộ đảng đầu tiên ở Hưng Yên ( Tháng 2/1930)

- Tháng 11/1924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu Trung Quốc, tháng6/1925, tổ chức Việt Nam cách mạng thanh niên được thành lập

- Với sự phát triển mạnh mẽ phong trào đấu tranh của các thanh niên yêunước tại Hưng Yên, năm 1928, Chi bộ Việt Nam thanh niên cách mạng được thànhlập tại thôn Sài Thị - Khoái Châu

- Cuối 1929, chi bộ chuyển thành Chi bộ Đông Dương Cộng Sản Sài Thị

Trang 27

- Sau hội nghị thành lập Đảng, tháng 2 năm 1930, đại diện xứ ủy Bắc Kì đã

về thôn Sài Thị thực hiện việc chuyển chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng Sài Thịthành Chi bộ Đảng Cộng Sản Đông Dương Sài Thị

=> Sự ra đời chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng Sài Thị thành Chi bộ Đảng Cộng Sản Đông Dương Sài Thị đã chuyển phong trào đấu tranh cách mạng Hưng Yên từ tự phát sang tự giác, dưới sự lãnh đạo của Đảng là tiền đề cho sự phát triển các chi bộ Đảng và thành lập tỉnh ủy lâm thời ở Hưng Yên sau này.

4.3.2 Đảng lãnh đạo phong trào cách mạng Hưng Yên giành chính quyền Tháng 8/1945.

a,Các phong trào cách mạng chuẩn bị tiến tới tổng khởi nghĩa:

- Sau tháng 2/1930, các ổ chức Đảng tại Hưng Yên được thành lập và lãnhđạo phong trào cách mạng của nhân dân Hưng Yên Thời kì 1931 – 1934, ThựcDân Pháp và phong kiến tai sai khủng bố đàn áp tàn bạo song các chiến sĩ cùngnhân dân Hưng Yên vãn kiên cường liên lạc gây dựng cơ sỏ, chuẩn bị đón cao tràođấu tranh mới

- Những năm 1963 -1939, cùng với cách mạng cả nước, Hưng Yên phát triểnmạnh mẽ phong trào đấu tranh dân chủ chống sưu cao thuế nặng, đòi cải tổ hươngthôn, đòi tăng lương, giảm giờ làm của công nhân… ở Văn Lâm, Văn Giang, Tiên

Lữ, Kim Động… Đặc biệt là cuộc mít tinh tuần hành đòi dân sinh dân chủ củaquần chúng ngày 1/5/1938

Đến cuối 1938, đầu năm 1939, do Thực Dân Pháp đàn áp khủng bố, phongtrào tạm thời đi vào tuyên truyền giác ngộ quần chúng, chuẩn bị cho các cuộc đấutranh mới

- Từ cuối năm 1939, đầu 1940, tình hình cách mạng trong nước và thế giớinhiều chuyển biến, thực hiện sự chuyển hướng chỉ đạo cử Trung ương đảng, các tổchức Hội Phản đế ở Hưng Yên được thành lập ở nhiều địa phương

Từ tháng 2/1941, các chi bộ nghép của Đảng liên tiếp ra đời ở các huyện thị.Đầu tháng 7/1941, được sự chỉ đạo của Xứ uỷ liên tỉnh B, Hội nghị các chi bộĐảng được tổ chức tại Ninh Thôn (Ân Thi)

Trang 28

Hội nghị thảo luận tình hình trong nước và quốc tế, quyết định đổi tên Mặttrận Phản Đế thành mặt trận Việt Minh, gây dựng phong trào, vận động quầnchúng nhân dân đấu tranh Hội nghị cũng cử ra Ban Tỉnh uỷ lâm thời gồm 5 đồngchí Với sự kiên thành lập Tỉnh uỷ lâm thời, (Đảng bộ tỉnh Hưng Yên) đánh dấubước lớn mạnh của phong trào cách mạng Hưng Yên.

b Tổng khởi nghĩa tháng Tám ở Hưng Yên.

- Từ cuối năm 1942, Mặt trận Việt Minh phát triển mạnh mẽ lực lượng vũtrang trên toàn tỉnh, đến đầu năm 1944, Khu an toàn Bãi Sậy được hình thành và đivào hoạt động, Uỷ Ban vận động Việt Minh khu Bãi Sậy được thành lập, phongtrào toàn tỉnh tiến thêm những bước vững chắc, chuẩn bị lực lượng cho Tổng khởinghĩa

Đầu tháng 3/1945, Trung ương Đảng ra chỉ thị “ Nhật – Pháp bắn nhau vàhành đông của chúng ta”, ở Hưng Yên, cao trào kháng Nhật cứu nước phát triểnmạnh mẽ, mở đầu là trận đánh Bần Yên Nhân đêm 12/3/1945 với thắng lợi lớn,địch hoang mang lo sợ, lực lượng Việt minh được củng cố lòng tin Trận đánhđược Đại Tướng Võ Nguyên Giáp đánh giá cao và nghi nhận là “ TRận đánh dukích kiểu mẫu ở đồng bằng”

Tiếp đó là hàng loạt các cuộc đấu tranh ở các huyện thị trong toàn tỉnh, cướpkho thóc Nhật chia cho nhân dân… Đến tháng 5/1945, mặt trận Việt Minh pháttriển mạnh mẽ với quy mô rộng lớn tron toàn khu Bãi Sậy

- Ngày 13/8/1945, Nhật đầu hàng đồng minh Từ ngày 14 đến 18/5/1945chính quyền địch ở Hưng Yên bị Việt Minh đánh liên tiếp tại Khoái Châu, Phù Cừ,

Mỹ Hào, Ân Thi

- Ngày 18/8/1945, tỉnh Hưng Yên nhận được lệnh khởi nghĩa, tổ chức đánh

úp, mít tinh giải tán chính quyền địch, thành lập chính quyền cách mạng lâm thời.Những nơi khác tiếp tục khởi nghĩa bằng vũ trang biểu tình

Trang 29

Biểu tình khởi nghĩa giành chính quyền tại thị xã Hưng Yên (22-8-1945)

Ngày 19/8/ 1945, thành lập chính quyền cách mạng ở huyện Yên Mỹ, TiênLữ

Ngày 20/8/1945, thành lập chính quyền cách mạng ở huyện Ân Thi, KimĐộng

Ngày 21/8/1945, thành lập chính quyền cách mạng ở Văn Lâm

Ngày 22/8/1945, toàn tỉnh tiến hành tổng biểu tình, mít tinh giành chínhquyền Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh được thành lập

Ngày 23/8/1945, Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh ra mắt Đến ngày25/8/1945, chính quyền cách mạng ở cơ sở trong toàn tỉnh tỉnh căn bản được xáclập

Cho biết ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Tám ở Hưng Yên?

4.3.3 Quân dân Hưng Yên đấu vừa kháng chiến chống Thực Dân Pháp, Đế quốc Mĩ, vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc ( 1945 – 1996)

Trang 30

bàn tỉnh lúc này còn hơn 3000 quân Nhật đang chờ giải giáp vũ khí, cách mạngHưng Yên ở tình thế khó khăn với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm.

- Trước tình thế trên, Hưng Yên thực hiện Chỉ thị “ Kháng chiến kiến quốc”,tích cực tăng gia lao động sản xuất, diệt giặc đói, thực hiện “Tuần lễ vàng” , xâydựng “ Quỹ độc lập” củng cố tài chính, tổ chức “ Nha bình dân học vụ” xoá nạn

mù chữ diệt giặc dốt

Ngày 6/1/1946, hơn 90% cử tri Hưng Yên nô nức đi bỏ phiếu Tổng tuyển cử,bầu Chính phủ lâm thời và địa biểu Quốc Hội tỉnh Hưng Yên Tháng 4/1946,HưngYên tiến hành bầu Hội đồng nhân dân tỉnh, Hội đồng nhân dân xã Ngày 9/5/1946,Hội đồng nhân dân tỉnh họp phiên đầu tiên

Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ và chính quyền tỉnh, chính quyền cách mạngtỉnh ra sức đấu tranh, ngày 21/4/1946, buộc quân Tưởng phải rút hết khỏi địa bànHưng Yên, bên cạnh đó Hưng Yên vừa tập trung xây dựng lực lượng, ra sức chuẩn

bị kháng chiến

Từ năm 1946 -1954, quân và dân Hưng Yên vừa củng cố xây dựng chínhquyền cách mạng, vừa ra sức tham gia sản xuất, chiến đấu, củng cố hậu phươngvững chắc,chi viện sức người, sức của cho chiến trường, chống phá kế hoạch bìnhđịnh, dùng người Việt trị người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh của địch,thực hiện tốt công tác dân vận, địch vận, giữu vững lực lượng kháng chiến, trong

đó tiêu biểu có đóng góp của phong trào “ Nữ du kích Hoàng Ngân”, củng cố quốcphòng toàn dân, đẩy mạng chiến tranh nhân dân với lối đánh du kích đánh địchtrong lòng địch, phối hợp với các chiến trường trong cả nước, nhất là chiến trườngĐiện Biên Phủ, làm cho địch thất bại hàng loạt

Ngày 21/7/1954, Pháp buộc phải kí hiệp định Giơnevơ, cam kết ngừng bắn ởViệt Nam và chiến trường Đông Dương, 8 giờ ngày 27/7/1954, quy định ngừngbắn ở Hưng Yên có hiệu lực Khu Bắc Hưng Yên nằm trong khu tập kết 80 ngàycùng Hà Nội

Từ ngày 5/7/1954 đến 11 giờ 30 phút ngày 8/10/1954, ta hoàn thành việctiếp quản chính quyền, tỉnh Hưng Yên hoàn toàn giải phóng

Trang 31

Nêu ý nghĩa lịch sử cuộc kháng chiến chống Pháp của quân dân Hưng Yên

1945 -1954?

b Vừa xây dựng CNXH – vừa chống Mỹ cứu nước ( 1954 – 1967).

Sau ngày giải phóng, do chịu những hậu quả của cuộc chiến tranh chốngPháp, cách mạng Hưng Yên đứng trước nhiều khó khăn về kinh tế, văn hoá, xã hội

và an ninh chính trị

Tỉnh uỷ Hưng Yên đã tập trung lãnh đạo nhân dân tiến hành cải cách ruộngđất, thực hiện công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh và khôi phục kinh tế, cảitạo XHCN( 1954 -1957), tiếp tục cải tạo CNXH và bước đầu phát triển kinh tế,văn hoá xã hội ( 1958 – 1960) Năm 1959, toàn tỉnh xây dựng 3 hợp tác xã thíđiểm phong trào “ Tứ hoá” đó là : Thuỷ lợi hoá, hợp tác hoá, bổ túc văn hoá vàquân sự hoá thu nhiều kết quả Ngày 8 đến 15/3/1959, Đảng bộ tỉnh tiến hành đạihội lần thứ IV, quyết định tiếp tục đẩy mạnh Phong trào “ Tứ hoá”

Năm 1961 – 1965,Hưng Yên thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, đẩymạnh thi đua trên các lĩnh vực kinh tế xã hội như nông nghiệp , công nghiệp, tiểuthủ công nghiệp, thương nghiệp, phát triển văn hoá, giáo dục y tế, đẩy mạnh cácphong trào thể thao Trong những năm này, Hưng Yên liên tục được giữ Cờ thưởngluân lưu của Bác Hồ trao tặng vì có thành tích làm thuỷ lơi khá nhất

Chủ Tịch Hồ Chí Minh tặng cờ “làm thuỷ lợi khá nhất” cho Hưng Yên, ngày 16/9/1961.

Bên cạnh đó, năm 1965 -1967, quân và dân Hưng Yên “ xây dựng làng chiếnđấu”, chống trả quyết liệt chiến tranh phá hoại của Đế quốc Mĩ, lập nhiều thành

Trang 32

tích bắn rơi, bắt sống nhiều phi công và máy bay Mĩ, góp phần cùng nhân dân cảnước buộc Mĩ phải đàm phán với ta tại Hội nghị Pari.

c Hải Hưng xây dưng CNXH và BVTQ ( 1968 – 1996)

- Ngày 26/1/1968, Quốc Hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra quyếtđịnh hợp nhất tỉnh Hưng Yên với Hải dương thành tỉnh Hải Hưng, tỉnh lị đặt tại thị

xã Hải Dương

- Thời kì ( 1968- 1975), thực hiện lời dạy của Hồ Chủ Tịch, tỉnh Hải Hưngvừa ra sức sản xuất , vừa chiến đấu, ra sức chi viện cho tiền tuyến miền Nam Cácphong trào thi đua học tập chiến đấu diễn ra sôi nổi như phong trào

“ Thanh niên ba sẵn sàng”, “ Phụ nữ ba đảm đang”, “ Hai tốt”, các khẩu hiệu “ chắc tay cày, vững tay súng”, “ thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”…Trong điều kiện chiến tranh, Hải Hưng vẫn không ngừng thực hiện tốt

nghĩa vụ hậu phương chi viện cho tiền tuyến Từ năm 1968 -1975, Hải Hưng luônvượt chỉ tiêu giao quân và vinh dự được Nhà nước công nhận là tỉnh cung cấp choNhà nước nhiều nhất ba sản phẩm lương thực, thực phẩm là: thóc, lợn, đay

Về văn hoá giáo dục y tế cũng có những bước tiến đáng kể, tết trồng cây vànếp sống văn hoá mới trong nhân dân, nhiều công trình văn hoá được xây dựngtiêu biểu như trường mẫu giáo Tân Tiến – Châu Giang, nhà lưu niệm Bác Hồ tại thị

xã Hưng Yên

- Thời kì 1976- 1985: Hải Hưng tiếp tục tiến hành khôi phục phát triển kinh

tế, xây dựng Chủ Nghiã Xã hội và bảo vệ tổ quốc đạt được nhiều kết quả, trongnông nghiệp đạt và vượt chỉ tiêu “5 tấn”, cơ sở vật chất kĩ thuật, cơ giới hoá nôngnghiệp được nâng cao, công nghiệp thương nghiệp và tiểu thủ công nghiệp, cácmặt đời sống kinh tế xã hội phát triển, phục vụ tốt đời sống nhân dân

- Tuy nhiên, trước tình hình chung của đất nước, về kinh tế văn hoá, xã hộiHải Hưng cũng đã bộc lộ những khó khăn yếu kém đòi hỏi một đường lối đổimới

Tháng 12/1986 tại Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, đường lối đổi mớicủa Đảng và Nhà nước ta được đề ra Cũng tại Đại hội này, đồng chí Nguyễn Văn

Trang 33

Linh, người con ưu tú của quê hương được bầu làm tổng bí thư đầu tiên của Đảngthời kì đổi mới.

Thời kì 1986 -1996, Hải Hưng thực hiện đường lối đổi mới toàn diện, tậptrung vào đổi mới kinh tế, trong đó, nhiệm vụ qquan trọng nhất là thực hiện bachương trình kinh tế : lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng, xuất khẩu Mườinăm đổi mới 1986 – 1996, Hải Hưng thực hiện thành công các kế hoạch năm năm1986- 1990 và 1991 – 1995, đưa kinh tế hải Hưng thoát khỏi suy thoái, phát triểnliên tục với tốc độ nhanh, các thành phàn kinh tế được khuyến khích phát triển,đời sống văn hoá xã hội nhiều tiến bộ

? Trình bày thành tựu của nhân dân Hải Hưng sau 10 năm thực hiện đổi mới?

Đánh giá những thành tựu cơ bản của nhân dân hải hưng sau 29 năm hợp nhất?

5 Tỉnh Hưng Yên tái lập, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế xã hội ( 1997 – 2014).

- Sau 29 năm hợp nhất với tỉnh Hải Dương, ngày 1/1/1997, tỉnh uỷ HưngYên tái lập theo Nghị quyế kì họp thứ 10, Quốc hội khoá IX Từ đây, Đảng bộ vànhân dân Hưng Yên tiếp tục đấy mạnh công cuộc phát triển kinh tế xã hội tỉnhHưng Yên

Sau gần 20 năm tái lập tỉnh, vượt qua nhiều khó khăn thách thức, trong bối

cảnh khó khăn của một tỉnh thuần nông, có xuất phát điểm kinh tế thấp, thiên tai,dịch bệnh và cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế trong nước, toàn cầutrong những năm vừa qua, hoà chung sự phát triển kinh tế xã hội đất nước vớinhững nỗ lực của đảng bộ và nhân dân tỉnh đã đạt nhiều thành tựu kinh tế quantrọng, phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh:

+ Kinh tế tăng trưởng nhanh theo hướng công nghiệp hoá với tốc độ tăngtrung bình 12%/năm, công nghiệp dịch vụ chiếm 76% cơ cấu kinh tế, có nhiềukhởi sắc, nông nghiệp vững chắc chuyển sang nền nông nghiệp hàng hoá hướng rathị trường lớn Cơ sở vật chất kĩ thuật được đầu tư nâng cấp, xây dựng, diện mạo

đô thị và nông thôn ngày một khởi sắc

Trang 34

+ Về văn hoá, xã hội: tiếp tục phát triển và có nhiều tiến bộ thực hiện tốt,các xã, làng, gia đình văn hoá chất lượng cuộc sống nhân dân nâng cao, hộ giàutăng, tỉ lệ hộ nghèo giảm Văn hoá giáo dục y tế có những bước tiến mới, năm

2012, tỉ lệ người biết chữ trên 15 tuổi đạt 97,9%, cao hơn mức trung bình cả nước (trung bình cả nước 94,7%),Chất lượng cuộc sống của nhân dân được nâng cao vàcải thiện

+ Công tác an ninh quốc phòng và trật tự xã hội ,các chế độ chính sách củaĐảng và nhà nước được thực hiện tốt Đảm bảo trật tự an ninh và đời sống văn hoátinh thần cho nh ân dân, văn hoá truyền thống được kế thừa và phát huy, lòng tintrong nhân d ân vào Đảng và nhà nước vào công cuộc đổi mới kinh tế xã hội và sựnghiệp công nghiệp hoá , hiện đại hoá quê hương đất nước được củng cố

III Hưng Yên trên đường đổi mới.

-Được cụ thể hóa những thành tựu về các mặt đời sống văn hóa, kinh tế xãhội theo tiến trình lịch sử gắn với khai thác những thành tựu nổi bật tiêu biểu củađịa phương gắn với các danh nhân điển hình trên các lĩnh vực Văn học, nghệ thuật( Mỹ thuật, âm nhạc) và mặt trận kinh tế => Một Hưng Yên phát triển côngnghiệp hóa hiện đại hóa của hiện tại :

1 Nguyễn Văn Linh- Người mở lối thoát nghèo (Chủ điểm nên tích hợp

cùng hoạt động ngoại khóa lí tưởng sống của thanh niên và bài học rút ra sau khihọc sinh được tìm hiểu và tự hào về bác Nguyễn Văn Linh, tích hợp với chủ đề

nghị luận văn học viết về các vấn đề địa phương, học tập đổi mới tư tưởng mặt

trận báo trí, nhìn thẳng vào thực tế, nói đúng sự thật, "nói và làm" của Nguyễn

Văn Linh - bên cạnh đó nên khai thác lĩnh vực nghệ thuật làm nổi bật rực rỡ nhânvật lịch sử - tác phẩm nhạc: Người mở lối thoát nghèo)

1.1: Bối cảnh trong nước và quốc tế :

- Sau đại thắng mùa xuân 1975, cả nước đi lên xây dựng Chủ Nghĩa xã hộivới bối cảnh tình hình kinh tế, chính trị xã hội quốc tế và trong nước nhiều khókhăn trở ngại gây bất lợi cho đất nước :

Trang 35

+ Về chính trị, tình hình biên giới Tây Nam - trên mặt trận Cămphuchia căngthẳng, biên giới phía Bắc Trung Quốc gây chiến tạo áp lực cho Đảng , nhà nước,

ta Trên trường quốc tế, Việt Nam trở ngại trước âm mưu "diễn biến hòa bình" chịu

sự bao vây cô lập, cấm vận của Mỹ cùng các thế lực Đế quốc và phản động quốctế

+ Tình hình hệ thống CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu trước nguy cơsụp đổ, mối giao lưu và nguồn viện trợ kinh tế cho Việt Nam bị thu hẹp

+ Về kinh tế: trong nước xuất phát điểm kinh tế thấp và nhiều khó khăn, lạmphát tăng phi mã lên tới 700%, sản xuất và lưu thông đình trệ, đời sống nhân dânnhiều khó khăn Đến trước đại hội Đảng VI/ 1986 đồng chí Nguyễn Văn Linhđược bầu làm tổng bí thư ban chấp hành Trung ương Đảng, đất nước chìm sâutrong khủng hoảng kinh tế, xã hội Trước tình thế "đổi mới thì sống, không đổi mớithì chết", việc đổi mới sẽ quyết định vận mệnh dân tộc nên cần sự thận trọng vàcon đường đổi mới với sách lược đúng đắn, đổi mới bắt đầu từ đâu, đổi mới nhưthế nào trọng trách mở lối, tìm đường ấy đòi hỏi bản lĩnh và trí tuệ của nhữngngười mở lối dẫn đường, đó chính là vai trò của Đảng và nhà nước mà đứng đầu làtổng bí thư Nguyễn Văn Linh

1.2 Đường lối và quan điểm đổi mới:

Nguyễn Văn Linh sinh 1/7/1915, tên thật làNguyễn Văn Cúc ( Mười Cúc ), tại làng Yên Phú -Giai Phạm - Yên Mỹ - Hưng Yên Trải qua tuổi thơbất hạnh ( 5 tuổi sớm mất mẹ, 11 tuổi khóc tangcha), tình yêu thương chia sẻ của bà, của chú và bàcon họ hàng, cảnh cơ cực của đồng bào, dân tộc sớmhun đúc trí lớn cho người thanh niên ấy

-Hơn mười tuổi, Nguyễn Văn Linh tham gia hoạt động cách mạng, hai lần bịbắt làm tù nhân Côn Đảo, trải qua bao thăng trầm của lịch sử dân tộc với những

Trang 36

cuộc kháng chiến thần thánh chống thực dân, đế quốc của nhân dân ta, với ý tríkiên trung sắt đá, đồng chí Nguyễn Văn Linh luôn sát cánh cùng đồng chí, đồngbào giành thắng lợi huy hoàng mùa xuân 1975.

-Sau đại thắng mùa xuân, đất nước thống nhất đi lên xây dựng CNXH, đồngchí NVL tham gia bí thư thành ủy TP HCM, tích cực lãnh đạo thành phố khôi phụcphát triển kinh tế xã hội Trải nghiệm thực tế thành công ở TH HCM với sự quyếtđoán đầy sáng tạo của ban lãnh đạo là bài học quý cho Đảng ta trong công cuộc đổimới Dù thời chiến hay hòa bình, trên cương vị nào, đồng chí NVL luôn là chiến sỹcách mạng kiên trung, quả cảm, giàu trí tuệ và bản lĩnh, hoàn thành mọi trọng tráchđưa đất nước tiến lên

-Đến ĐH Đảng VI/ 1986, vận mệnh dân tộc muôn vàn khó khăn, nhiệm vụđổi mới đang đặt ra cấp thiết và được thể hiện rõ ngay tại đại hội Đảng toàn quốclần thứ VI Trên cương vị lãnh đạo cao nhất trong Đảng, Tổng bí thư NVL là mộttrong những lãnh đạo đi đầu đột phá chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượtqua khó khăn trở ngại thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đưa đất nước tiến lênqua những đột phá trên tất cả các mặt trận:

+ Đổi mới trên mặt trận tư tưởng: đồng chí NVL luôn coi trọng phương pháp tư duy tích cực, phát huy cao độ truyền thống " lấy dân làm gốc", đi sâu bám

sát thực tế và qua đó phát hiện, "khai phá" chống tiêu cực Đồng chí NVL là chiến

sỹ xung kích đi đầu trên mặt trận trống tiêu cực, với 27 bài báo viết về "những việc

cần làm ngay" (NVL - nói và làm ) đánh tuýp đậm trên chuyên mục báo nhân dân

đã dấy lên mạnh mẽ ngôn luận đại chúng, thắng thắn phê phán những hành vi quanliêu, tham nhũng, cửa quyền, qua đó làm lành mạnh hóa các mối quan hệ xã hội.Vì

vậy Nguyễn Văn Linh được nhắc tới như " người khai hỏa chống tiêu cực", người

đã dùng "ngòi bút chiến đấu" và "mài sắc ngòi bút cho báo trí" Những chuyển

biến về tư tưởng từ các bài viết đã lan tỏa trong quần chúng nhân dân, tạo ra mộtluồng sinh khí mới : dân chủ, công khai Mặt trận ngôn luận được trú trọng là conđường quảng bá rộng rãi tư tưởng đổi mới tới cuộc sống xã hội của nhân dân cả

Trang 37

nước và bạn bè quốc tế,tạo niềm tin bước đầu về Đảng và nhà nước ta Đổi mớitrên mặt trận tư tưởng được ví như cuộc đấu tranh để vượt qua chính mình, cắt bỏnhững ung nhọt bấy lâu còn tồn tại và ăn sâu thành lối mòn của ý thức hệ tư tưởng,

là sự tự tháo bỏ và giải thoát "vòng kim cô" trên đầu mình tạo bước đột phá, thể

hiện lập trường đổi mới kiên định của Đảng, nhà nước ta

+ Nhiệm vụ giáo dục cũng được Đảng xác định với vai trò "then chốt ":

Đồng chí Nguyễn Văn Linh cũng chỉ rõ :chỉ có thể đẩy nhanh sự phát triển kinh tế,

sớm thoát khỏi nghèo nàn vươn lên trình độ một nước phát triển nếu biết ưu tiên

phát triển một nền giáo dục hiện đại, nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài, tạo điều

kiện tiếp thu và ứng dụng nhanh chóng những thành tựu khoa học kĩ thuật nhânloại phát huy hiệu quả mọi tiềm năng của đất nước Vì vậy, đổi mới công tác giáodục đào tạo cũng được quan tâm một trong những mục tiêu hàng đầu như điều kiệntiên quyết cho những bước "đột phá" sau này

+ Trên mặt trận kinh tế xã hội:

đổi mới đột phá từ việc xóa bỏ cơ chế

tập trung quan liêu bao cấp chuyển

sang nền kinh tế nhiều thành phần theo

định hướng XHCN , vận hành theo cơ

chế thị trường, từ đây,tạo sức bật, sự

năng động của các thành phần kinh tế

được bộc lộ và phát huy cao nhất

Bên cạnh đó, cần giải quyết tốt vấn đề phân phối lưu thông, trong quá trình

sản xuất và chú ý cơ chế quản lí nền kinh tế quốc dân, Lấy phân phối lưu thông là

khâu đột phá đầu tiên của đổi mới Nhà nước chủ động bơm tiền cho lưu thông,

mở rộng giao lưu hàng hóa, xóa bỏ ngăn sông cấm chợ, giải quyết tốt "đầu vào" và

"đầu ra" của sản phẩm, thúc đẩy và mở đường sản xuất, tạo sự chuyển biến mạnh

mẽ cho nền kinh tế Trong đó, Đảng xác định lấy nông nghiệp là "mặt trận kinh tếhàng đầu", thực hiện khoán 10, phương trâm " thực túc binh cường", sau một nămthực hiện cải cách nông nghiệp, năm 1989, từ một nước phải nhập lương thực và

Trang 38

thiếu đói Việt Nam vươn lên đáp ứng đủ nhu cầu và xuất khẩu hơn 1 triệu tấn gạo /năm.

+ Trong chính sách đối ngoại và trên mặt trận ngoại giao: Cùng với ban

lãnh đạo Trung ương Đảng, đồng chí NVL là người mở đường đột phá trong chínhsách đối ngoại và trên mặt trận ngoại giao Xác định rõ dòng chảy của Việt Namđang hòa cùng dòng chảy nhân loại tiến bộ của thế giới đang thay đổi từng ngày

Ưu tiên hàng đầu là việc xây dựng mối quan hệ ngoại giao đoàn kết với các nướctrong khu vực, nhất là các nước láng giềng, bộ chính trị đưa ra ba ưu tiên hàng đầu

trong chính sách đối ngoại là: 1 tìm giải pháp thỏa đáng về vấn đề Camphuchia, là nhiệm vụ tháo mấu chốt trong quan hệ ngoại giao, 2 tái bình thường hóa quan hệ

Việt - Trung, 3 cải thiện và bình thường hóa quan hệ với Hoa Kì, đồng chí NVL

công khai quan điểm về quan hệ Việt Nam - Hoa Kì: " Việt Nam luôn muốn có

quan hệ tốt đối với nhân dân Mỹ, chính phủ Mỹ Chiến tranh đã kết thúc 15 năm

mà chưa có quan hệ bình thường là chậm Việt Nam sẵn sàng giải quyết mọi trở ngại trên con đường bình thường hóa " Từ những quan điểm mới về ngoại giao

ấy đã mở lối cho mối quan hệ ngoại giao Việt Nam - ASEAN, Việt Nam - TrungQuốc, Việt Nam - Hoa Kì đã chuyển biến tốt đẹp như kì vọng và tầm nhìn củangười lãnh đạo NVL, mở ra thời cơ mới của thời kì hội nhập và phát triển lâu dàicủa Việt Nam trên trường quốc tế

- Với những quan điểm định hướng

đổi mới, đại hội đảng toàn quốc lần thứ

VI thực sự là liều thuốc màu nhiệm cứu

dân tộc Việt Nam thoát khỏi bước hiểm

nghèo trước thời kì thế giới đầy biến động,

trong nước đầy khó khăn

Suôt nhiệm kì đại hội VI, với cương vị tổng bí thư trung ương đảng, đồngchí NVL cùng tập thể lãnh đạo nhạy bén, chủ động sáng tạo, khôn khéo chèo láicon thuyền cách mạng Việt Nam hoàn thành xuất sắc hai nhiệm vụ : xây dựng và

Trang 39

bảo vệ tổ quốc, phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, cải thiệnđời sống nhân dân, mở rộng quan hệ đối ngoại và nâng cao vị thế của Việt Namtrên trường quốc tế.Thành tựu to lớn ấy đã gắn liền với vai trò của tập thể lãnh đạoban chấp hành trung ương đảng và đặc biệt là đồng chí tổng bí thư NVL, người con

ưu tú của quê hương Yên Mỹ, người xứng đáng vinh danh"người mở lối thoát

nghèo" (Nghe bài hát).

1.3: Đồng chí Nguyễn Văn Linh với quê hương Hưng Yên.

- Trong suốt cuộc đời từ khi theo cách mạng, dù bận nhiều công việc quốcgia, song đồng chí NVL luôn hướng về Hưng Yên với tình cảm đặc biệt của ngườicon luôn hướng về quê mẹ Đồng chí đã nhiều lần về thăm quê và làm việc tại huêhương Hưng Yên - và xã nhà Giai Phạm - Yên Mỹ,giành sự quan tâm tới từngbước tiến của quê hương mình

- Năm 1994 nhân chuyến thăm và làm việc tại quê hương Giai Phạm - Yên

Mỹ ( khi đó là huyện Mỹ Văn), đồng chí dự lễ khởi công xây dựng trường tiểu họcmang tên NVL, và đồng ý cho trường THCS xã nhà cũng mang tên NVL Đượcmang tên danh nhân NVL chính là niềm tự hào thôi thúc thầy và trò các nhà trườngcùng ngành giáo dục ĐT Yên Mỹ luôn phấn đấu dạy tốt học tốt theo gương và làmrạng rỡ tên người, tên trường Bên cạnh đó, trên toàn tỉnh cũng có những trườnghọc, con đường vinh dự mang tên danh nhân Nguyễn Văn Linh và mang lại những

ý nghĩa, đóng góp to lớn cho quê hương Hưng Yên trong công cuộc xây dựngXHCN, phát triển kinh tế xã hội hướng tới công nghiệp hóa, hiện đại hoá hôm naynhư Trường chính trị Nguyễn Văn Linh

-Đồng chí Nguyễn Văn Linh dù ở cương vị nào, dù lúc tuổi cao sức yếu,trong lòng người chiến sỹ cách mạng ấy vẫn cháy mãi một tình yêu lớn là tình yêuđồng bào, yêu dân tộc, hàm chứa cả tình yêu quê hương mình Người con quêhương ấy đã luôn hướng về Hưng Yên với cả tấm lòng đau đáu đợi chờ và mongmỏi Tháng 11/ 1997, do sức yếu không về dự Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV,đồng chí NVL đã gửi điện chúc mừng đại hội Nội dung bức điện thể hiện mong

Trang 40

muốn khát khao vừa là lời căn dặn của đồng chí muốn Hưng Yên phấn đấu trở

thành tỉnh kiểu mẫu, một tỉnh giàu mạnh, văn minh

- Với những thành tích cống hiến to lớn cho đất nước, Nguyễn Văn Linhđược Đảng và Nhà nước tặng thưởng huân chương Sao vàng , Huy hiệu sáu mươinăm tuổi Đảng và nhiều huân huy chương cao quý khác Vì công lao xây đắp tìnhhữu nghị, ông được Nhà nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào tặng thưởng Huânchương Vàng quốc gia, Nhà nước Cămphuchia tặng thưởng Huân chương Ăng -

co, nhà nước Cu Ba tặng thưởng huân chương Hô - Xê - Mác - ti Ngày27/4/1998, đồng chí Nguyễn Văn Linh đã mãi mãi ra đi trong sự kính trọng vàniềm tiếc thương vô hạn của đồng bào và nhân dân cả nước, đặc biệt là đồng bào

và nhân dân quê hương Hưng Yên Để tưởng nhớ đến cố tổng bí thư Nguyễn VănLinh, người cán bộ ưu tú của đảng, Nhà nước, người học trò xuất sắc của Chủ tịch

Hồ Chí Minh và khơi dậy niềm tự hào của các thế hệ người Hưng Yên, năm 2003tỉnh Hưng Yên đã xây dựng Nhà tưởng niệm Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh trênquê hương ông : thôn Yên Phú xã Giai Phạm huyện Yên Mỹ, công trình đượckhánh thành và đưa vào sử dụng ngày 17/9/2014

- Đồng chí Nguyễn Văn Linh đã đi xa nhưng hôm nay và mai sau trong côngcuộc bảo vệ tổ quốc, phát triển kinh tế xã hội với mục tiêu công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đưa đất nước tiến lên hội nhập với nền kinh tế khu vực và toàn cầu, nhữngquan điểm đổi mới mang tính đột phá sáng tạo, những phẩm chất đạo đức cáchmạng, những bài học kinh nghiệm mà đồng chí Nguyễn Văn Linh để lại vẫn vẹnnguyên giá trị đối với đất nước và quê hương Hưng Yên

+ Tự hào phát huy truyền thống đất và người Hưng Yên, các thế hệ con emHưng Yên hôm nay và mai sau nguyện quyết tâm phấn đấu cao nhất trên mọi lĩnhvực kinh tế, xã hội, lập nhiều thành tích viết tiếp những chiến công rạng rỡ củađồng chí Nguyễn Văn Linh và các anh hùng, các danh nhân Hưng Yên quê mẹ vàotrang sử hào hùng của đất nước, quê hương mình

*

Tích h ợp chủ điểm l í tư ởng sống của thanh ni ên và ngh ị luận văn học

Ngày đăng: 31/10/2017, 21:15

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w