MỘT số bài tập NÂNG CAO HIỆU QUẢ kỹ THUẬT CHUYỀN BÓNG CAO TAY môn BÓNG CHUYỀN CHO học SINH lớp 9a

Vì thế mà bóng chuyền là một trong những môn phát triển mạnh mẽ ởtrong các nhà trờng đã góp phần giáo dục cho học sinh về cácmặt: đức- trí- thể - mỹ.. để vận dụng chúng linh hoạt trong h

sở giáo dục & đào tạo hà tĩnh

**********************

Sáng kiến kinh nghiệm

Một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay môn Bóng chuyền cho

khẳng định: “Giáo dục đào tạo cùng với khoa học và công nghệphải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu”

ở nớc ta hàng năm thờng xuyên tổ chức các hoạt động giao luvăn hoá văn nghệ, thể dục thể thao, để tăng thêm tình đoàn kếthữu nghị, sự học hỏi lẫn nhau giữa các trờng, các địa phơng, cáctỉnh và thành phố Bên cạnh các hoạt động nh bóng đá, bóng bàn,cầu lông, điền kinh… thì Bóng chuyền là một trong những hoạt

động thờng đợc tổ chức để chào mừng các ngày lễ lớn Vì thế

mà bóng chuyền là một trong những môn phát triển mạnh mẽ ởtrong các nhà trờng đã góp phần giáo dục cho học sinh về cácmặt: đức- trí- thể - mỹ

Hơn nữa Bóng chuyền lại là môn thể thao sôi nổi, giàu cảmxúc hng phấn, thông minh và sáng tạo, nhịp điệu trận đấu cao,thời gian kéo dài, đặc biệt là sự căng thẳng, hấp dẫn của thi

đấu đối kháng, sự chuẩn bị các tình huống ứng phó trong điềukiện thời gian rất ngắn

Đổi mới phơng pháp dạy và học trong các nhà trờng phổ thôngnói chung và trong giáo dục thể chất nói riêng là một trong nhữngnội dung cấp thiết và bức bách nhất trong giai đoạn hiện nay, đợccác cấp các ngành quan tâm đặc biệt Nhằm lấy ngời học làmtrung tâm, tạo cho học sinh tính tự giác tích cực trong học tậpcũng nh trong tập luyện để thúc đẩy sự phát triển môn Bóngchuyền ở trong các trờng

Trong giai đoạn hiện nay các môn thể thao nói chung, các mônbóng nói riêng đã có sự phát triển vợt bậc Đặc biệt là môn Bóngchuyền đã vợt lên một đẳng cấp mới Chính vì vậy mà tiếp thu

kỹ chiến thuật một cách toàn diện đó là nền tảng vững chắc

để vận dụng chúng linh hoạt trong học tập cũng nh trong thi đấu.Muốn tổ chức chiến thuật tấn công tốt thì đòi hỏi cầu thủchuyền 2 phải có một kỹ thuật chuyền bóng tốt để thực hiện đợccác đờng chuyền có hiệu quả nh: chuyền bóng biên ở vị trí số 2

và số 4, chuyền bóng trung bình, chuyền nhanh ở vị trí số 3,chuyền những đờng bóng lao ngắn, lao dài Đặc biệt chuyềnbóng ở vị trí số 4 thờng đợc sử dụng và có hiệu quả trong tấncông nhất

Xuất phát từ tầm quan trọng của kỹ thuật chuyền bóng, từ yêucầu phát triển của môn bóng chuyền ngày càng tiến xa và đạtthành tích cao hơn nữa để có thể theo kịp sự phát triển của xãhội

Từ thực tiễn đó đã dẫn dắt tôi đến với đề tài: “Một số bài

tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay Môn Bóng chuyền cho học sinh lớp 9A”.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1 Mục đích nghiên cứu.

2.11 Lựa chọn và xây dựng một số bài tập có hiệu quả nhằmnâng cao kỹ thuật chuyền bóng cao tay Môn Bóng chuyền chohọc sinh lớp 9A

2.12 Nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy và học tập

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu.

Để giải quyết mục đích đã đặt ra trong đề tài này, tôi tậptrung đi vào nghiên cứu 2 nhiệm vụ

2.21 Nhiệm vụ 1:

Nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và chọn, ứng dụngmột số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóngcao tay cho học sinh lớp 9A

đa ra các kết luận quan trọng và bổ ích phục vụ cho hớng nghiêncứu

Vậy cho nên việc sữ dụng phơng pháp quan sát s phạm nhằm

để thu lợm những số liệu, chỉ số, thông số, những sự kiện diễn

ra trên cơ thể ngời tập dới tác động của các bài tập Để từ đó cónhững điều chỉnh hợp lí trong các bài tập nhằm nâng cao hiệuquả kỹ thuật chuyền bóng cao tay

Các phơng pháp quan sát s phạm đợc sử dụng trong đề tài

- Quan sát cơ bản

Các phơng pháp thực nghiệm s phạm đợc sử dụng trong đềtài:

4.2 Địa điểm nghiên cứu.

Sáng kiến đợc tiến hành nghiên cứu tại trờng THCS

4.3 Thời gian nghiên cứu:

Sáng kiến đợc tiến hành từ 9/2011 đến 5/2012

II Kết quả nghiên cứu

1 Giải quyết nhiệm vụ 1:

Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc nâng cao hiệu quả kỹthuật chuyền bóng cao tay môn Bóng chuyền cho học sinh lớp 9A

Để chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyềnbóng cao tay, dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, nghiên cứu vềcơ sở sinh lý của việc chuyền bóng cao tay Chủ yếu nghiên cứu

cơ sở lý luận về đặc điểm tâm sinh lý và kỹ chiến thuật của

đối tợng là học sinh lứa tuổi 14 - 15 tuổi

1.1 Về mặt tâm lý:

Việc hình thành thế giới quan phát triển hoàn chỉnh có đờisống tình cảm phong phú và tính độc lập tự chủ cao, có biểuhiện sâu sắc, đào sâu suy nghĩ năng lực tâm lý tơng đốivững vàng

Cảm giác và tri giác của lứa tuổi 14 - 15 đã đạt tới mức cơ bảnhoàn thiện do các cơ quan phân tích đã phát triển khá đầy đủ.Thị giác, thính giác đã có khả năng phản ứng rất tinh vi với cácmàu sắc và âm thanh Các em dễ phân biệt giữa cái chính vàcái phụ, cái bản chất và cái không bản chất Tính quan sát của các

em chịu sự chi phối rõ rệt của hệ thống tín hiệu thứ 2 và gắnliền với t duy trừu tợng

Trí nhớ có ý nghĩa đã chiếm u thế rõ rệt, các em đã có ý thức

tự giác tích cực trong học tập, xây dựng động cơ đúng đắn ớng tới việc lựa chọn nghề sau này khi tốt nghiệp

h-Xét riêng cở sở tâm lý của viêc hình thành các động tác thểthao ta nhận thấy các động tác thể thao đợc hình thành theo 2giai đoạn: Giai đoạn hình thành biểu tợng hay mô hình tâm lý

động tác và giai đoạn chuyển các biểu tợng hay mô hình đóthành vận động cơ bắp

Muốn thực hiện đợc động tác thể thao môt cách nhuầnnhuyễn thì học sinh hay vận động viên đó phải tập luyện Nhờ

có quá trình tập luyện mà biểu tợng hay mô hình tâm lý của

động tác thể thao sẽ đợc chuyển thành hoạt tính cơ bắp

Vì vậy có thể nói do đặc điểm phát triển thể chất và trítuệ, do đã có một số kinh nghiệm xác đáng, trình độ hiểu biết

đợc nâng cao Nên nhiều khi các em muốn đốt cháy giai đoạn nônnóng đối với công việc Tình trạng dễ bốc lên, xẹp xuống cũng làchỗ yếu của học sinh, song các em cũng dễ có chiều hớng chuộnghình thức bên ngoài, chuộng cái đẹp Vậy cho nên trong quátrình học tập và huấn luyện thể thao cần chú ý đến những yêucầu tâm lý, cấu trúc tâm lý, thủ thuật bổ trợ của quá trình giảngdạy và huấn luyện thể thao

1.2 Về mặt sinh lý:

Chức năng sinh lý, bộ máy vận động đang phát triển mạnh

Hệ tuần hoàn: Kích thuớc tim tăng, tần số co bóp của cơ timtăng, hiệu quả hoạt động của hệ tim mạch cao

Hệ thần kinh: Các biểu hiện cơ bản của hệ thần kinh cấp cao

đợc hình thành và phát triển ở lứa tuổi này

Hệ hô hấp: Sự thay đổi về độ dài của chu kỳ hô hấp

Hệ trao đổi chất và trao đổi năng lợng:

Qúa trình đồng hoá chiếm u thế, cần nhiều đạm

chuyền chuẩn, chính xác sẽ dẫn đến cho đồng đội ghi điểm vìvậy cần giáo dục cho học sinh biết vai trò vị trí tầm quan trọngcủa kỹ thuật chuyền 2 và giúp ngời tập tiếp thu đợc kỹ chiếnthuật một cách nhanh chóng Tạo điều kiện thuận lợi cho công tácgiảng dạy của giáo viên và tập luyện của học sinh đạt hiệu quảcao.

Mục đích xây dựng các bài tập phù hợp nhằm nâng cao hiệuquả kỹ thuật chuyền bóng cao tay trong Bóng chuyền cho họcsinh, có ý nghĩa vô cùng đặc biệt quan trọng trong quá trình họctập, huấn luyện, thi đấu ở môn Bóng chuyền

Lựa chọn một số bài tập giúp cho quá trình tiếp thu, luyệntập kỹ thuật, đến thành thạo nhất là đối với kỹ thuật có cấu trúcphức tạp nh kỹ thuật chuyền bóng cao tay, việc duy trì thể lựccho phép ta thc hiện ổn định chính xác động tác

Mặt khác cơ thể tuân theo quy luật, sẽ xuất hiên mệt mỏinếu tham gia hoạt động nhiều, kéo dài Chúng ta phải lựa chọnmột số bài tập bổ trợ phù hợp có hiệu quả nhất cho kỹ thuật này,

để đáp ứng đợc trong thực tiễn tập luyện và thi đấu

1.4 Thực trạng, chất lợng công tác giáo dục thể chất nói chung và môn bóng chuyền nói riêng.

Trong những năm qua dới sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc

đổi mới, các mặt kinh tế, văn hoá xã hội đã có bớc phát triển rõrệt, cùng với sự phát triển đó thì thể thao trong các nhà trờngcũng đợc nâng lên Đặc biệt các trờng THCS đã có nhiều học sinh

đạt thành tích cao trong các kì tổ chức hội khoẻ phù đổng cáccấp Giáo viên chuyên trách thể dục trong các nhà trờng THCS vàBGH đã hiểu sâu sắc tác dụng của giáo dục thể chất và quyết

tâm thực thi, vì vậy các hoạt động TDTT trở thành phơng tiệnchính để tăng cờng sức khoẻ, giáo dục các mặt đức- trí- thể-

mỹ, hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục và đào tạo

Để hiểu rõ hơn về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên của ờng tôi đang công tác Tôi đã điều tra phân tích ở bảng sau:

Đội ngũ giáo viên giáo dục thể thất của trờng:

- Số lợng: 3 giáo viên

- Trình độ: 2 Đại học, 1 cao đẳng

- Giới tính: Nam 3 ngời

- Độ tuổi: Cả 3 ngời đều nằm trong độ tuổi Từ 31- 37 Qua thống kê trên cho ta thấy thực trạng cơ sở vật chất hiệnnay của nhà trờng còn thiếu và còn nhiều hạn chế cho nên dẫn

đến việc tập luyện TDTT của hoc sinh gặp nhiều khó khăn tronghọc tập và giảng dạy

Qua giảng dạy nhiều năm liên tục ở các khối lớp đối với nội dungbóng chuyền tôi nhìn thấy động tác, kỹ thuật chuyền bóng caotay của các em học sinh còn vụng về thiếu cảm giác về bóng,hình thành động tác của chuyền bóng cao tay còn nhiều hạn

chế, mặc dầu giáo viên đã dày công hớng dẫn động tác, kỹ thuậttheo sự hớng dẫn của sách giáo viên Nhng kết quả học sinh thựchiện động tác, kỹ thuật chuyền bóng cao tay cha đợc chuẩn xáccòn sai nhiều.

Để nắm bắt thêm về thời lợng, số tiết phải giảng dạy nội dungTTTC theo phân phối chơng trình đã quy định tôi thiết lập bảngsau:

Bảng 2: Nội dung chơng trình giảng dạy và số tiết

Sốtiết TL%

Sốtiết TL%

Sốtiết TL%

Theo bảng trên ta thấy nội dung chơng trình gồm 13 nội dung

cơ bản, trong đó do cải cách giáo dục nên ở mổi khối gồm 70

tiết /1 năm học Nh vậy mỗi tuần có 2 tiết Do vậy viêc tiến hànhnghiên cứu rất phù hợp và đúng thời gian.

Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn về đặc điểm tâm sinh lýlứa tuổi, điều kiện dụng cụ, sân bãi ở trờng Dựa vào thực tếtrong công tác giảng dạy của cá nhân mình đối với nội dung bóngchuyền Tôi lựa chọn 5 bài tập sau đây áp dụng vào trong côngtác giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng cao tay nội dung bóng chuyềncho học sinh lớp 9A.:

1 Bài tập nằm sấp chống đẩy.

2 Chuyền bóng vào tờng.

3 Chuyền bóng với đồng đội với

4 Chuyền bóng qua lới.

5 Chuyền bóng ( chuyền 2 ).

Đối với từng Bài tập tôi xây dựng kế hoạch tập luyện cụ thểcũng nh chi tiết kỹ thuật, phơng pháp tập luyện:

BàI tập 1: bài tập nằm sấp chống đẩy.

- Mục đích: Tăng cờng thể lực cho ngời tập

- Yêu cầu: Thực hiện đúng t thế, ngời thẳng, co gập hếtkhuỷ tay và khi nâng cơ thể lên tay phải duỗi thẳng

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 1-3 lần

- Số lần thực hiện: 15 - 25 lần

BàI tập 2: Chuyền bóng vào tờng

- Mục đích: Tạo cảm giác về bóng và sửa sai

- Yêu cầu: Đứng thành hàng cách tờng khoảng 50cm - 2mchuyền bóng cao tay đúng kỹ thuật

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 2 - 3 lần

- Số lần thực hiện: 20 - 30 Lần.

BàI tập 3: Chuyền bóng với đồng đội

- Mục đích: Vừa tạo cảm giác bóng, vừa tạo phản xạ khi tiếpxúc với bóng

- Yêu cầu: Xếp thành 2 hàng cách nhau khoảng 2 - 3m thựchiện chuyền bóng cao tay qua lại đúng kỹ thuật

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 2 - 3 lần

- Số lần thực hiện: 18 - 24 lần

BàI tập 4: chuyền bóng qua lới

- Mục đích: Vừa xây dựng cảm giác bóng, vừa xây dựngcảm giác lới với cự ly trong chuyền bóng

- Yêu cầu: Đứng ở vị trí số 3 ở hai bên sân từng đôi chuyềnbóng cao tay liên tục qua lới đúng kỹ thuật

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 2 - 3 lần

- Số lần thực hiện: 15 - 25 lần

BàI tập 5: Chuyền bóng ( chuyền 2 ).

- Mục đích: Tạo cảm giác đúng và tăng độ khó của kỹ thuậtchuyền bóng cao tay

- Yêu cầu: Đứng ở vị trí chuyền 2, từng ngời thay nhau thựchiện chuyền bóng cao hơn mép trên lới 1 - 2 m trở lên

đúng kỹ thuật (không cao quá)

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 1- 2 lần

Tuần 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4

Buổi Nội dung 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 3 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2Bài tập nằm sấp

2 Giải quyết nhiệm vụ 2:

Qua kết qủa phân tích của nhiệm vụ 1, trớc khi áp dụng cácbài tập để

đảm bảo tính hiệu quả khi thực hiện các bài tập đã đợc lựachọn Bớc

đầu đánh giá về trình độ của 2 nhóm Tôi tiến hành kiểmtra động tác kỹ thuật chuyền bóng cao tay của cả 30 em học sinhtrong lớp 9A

Bảng 4: Kết quả kiểm tra trớc thực nghiệm

chuyền bóng cao tay đạt

6/15em

lệ40%

đạt7/15em

lệ46,6

Bảng 5: Kết quả kiểm tra trớc thực nghiệm

Qua bảng 5 cho thấy thành tích:

1 Bài tập nằm sấp chống đẩy : Nhóm A (TN) : 17 lần

Nhóm B (ĐC) : 17 lần

Nh vậy sự khác biệt không có ý nghĩa

2 Chuyền bóng vào tờng: Nhóm A (TN) : 25 lần

Nhóm B (ĐC) : 25 lần

Nh vậy sự khác biệt không có ý nghĩa.

3 Chuyền bóng với đồng đội (khoảng cách 2 - 3m):

Nhóm A (TN) : 20 lần

Nhóm B (ĐC) : 20 lần

Nh vậy sự khác biệt không có ý nghĩa

4 Chuyền bóng qua lới:

Nhóm A (TN) : 18 lần

Nhóm B (ĐC) : 19 lần

Nh vậy sự khác biệt không có ý nghĩa

Vì vậy sự khác biệt không có ý nghĩa ở ngỡng xác suất

Sau 12 tuần , nhóm thực nghiệm (nhóm A) áp dụng bài tập đãlựa chọn vào trong công tác giảng dạy của mình, nhóm đối chứng( nhóm B) theo giáo án thông thờng Tôi thu đợc kết quả ở bảng 6:

Bảng 6: Kết quả sau thực nghiệm.

TT Bài tập lựa chọn Nhóm TN Nhóm ĐC

1 Bài tập nằm sấp chống

2 Chuyền bóng vào tờng 35 26

3 Chuyền bóng với đồng đội

(khoảng cách 2 - 3m) 30 20

4 Chuyền bóng qua lới 28 19

5 Chuyền bóng (chuyền hai) 28 21

Qua kết quả bảng 6 cho ta thấy:

- Thành tích nằm sấp chống đẩy của nhóm A nhóm thựcnghiệm là 25 lần Thành tích nằm sấp chống đẩy củanhóm B nhóm đối chứng là 17 lần

Nh vậy sự khác biệt rất có ý nghĩa ở ngỡng xác suất

- Thành tích chuyền bóng vào tờng của nhóm A nhóm thựcnghiệm là 35 lần Thành tích chuyền bóng vào tờng củanhóm B nhóm đối chứng là 26 lần

Nh vậy sự khác biệt rất có ý nghĩa ở ngỡng xác suất

- Thành tích chuyền bóng với đồng đội (khoảng cách 2 3m) của nhóm A nhóm thực nghiệm là 30 lần Thành tíchchuyền bóng với đồng đội (khoảng cách 2 - 3m) của nhóm

-B nhóm đối chứng là 20 lần

Nh vậy sự khác biệt rất có ý nghĩa ở ngỡng xác suất

- Thành tích chuyền bóng qua lới của nhóm A nhóm thựcnghiệm là 28 lần Thành tích chuyền bóng qua lới của nhóm Bnhóm đối chứng là 19 lần

Nh vậy sự khác biệt rất có ý nghĩa ở ngỡng xác suất

- Thành tích chuyền bóng (chuyền 2) của nhóm A nhóm thựcnghiệm là 28 lần Thành tích chuyền bóng (chuyền 2) củanhóm B nhóm đối chứng là 21 lần

Nh vậy sự khác biệt rất có ý nghĩa ở ngỡng xác suất

Để kiểm định lại kết quả của việc áp dụng các bài tập nhằmnâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay Tôi tiếnhành kiểm tra kỹ thuật chuyền bóng cao tay qua bảng 7

Bảng 7: Kết quả kiểm tra trớc thực nghiệm

%

Số

đạt10/1

5 em

Tỉlệ66,6

%

Tóm lại: Từ kết quả bảng 6 , bảng 7 cho ta thấy: Kết qủa sau khi

thực nghiệm đã có sự khác biệt đáng kể ở ngỡng xác suất ở nhómthực nghiệm đợc sử dụng các Test bài tập đã chọn có kết quả tốthơn rất nhiều so với nhóm đối chứng

Qua đây tôi khẳng định rằng hệ thống bài tập đa ra và ápdụng là hoàn toàn đúng, có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thựctiễn Để thấy rõ hơn sự phát triển thành tích của nhóm thựcnghiệm và nhóm đối chứng trớc khi thực nghiệm và sau khi thựcnghiệm tôi xây dựng các biểu đồ sau:

Biểu đồ 1 Biểu thị kết quả trớc và sau thực nghiệm của Test

nằm sấp chống đẩy.

Số lần