* Mục tiêu của chơng:- HS nhận biết và hiểu đợc các khái niệm : Điểm, đờng thẳng, tia, đoạn thẳng, đọ dài đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng.. - HS có kỹ năng vẽ đờng thẳng đi qua hai
Trang 1* Mục tiêu của chơng:
- HS nhận biết và hiểu đợc các khái niệm : Điểm, đờng thẳng, tia, đoạn thẳng, đọ dài đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng
- HS biết sử dụng các công cụ đo, vẽ
- HS có kỹ năng vẽ đờng thẳng đi qua hai điểm, ba điểm thẳng hàng,ba điểm không thẳng hàng.Biết đo độ dài của một đoạn thẳng cho trớc, vẽ đoạn thẳng có độ dài cho trớc và vẽ trung điểm của một đoạn thẳng
- HS bớc đầu đợc làm quen với các hoạt động hình học, biết cách tự học hình học theo sgk
- Có ý thức cẩn thận , chính xác khi đo ,vẽ
Ngày soạn: 3/8/ 2011
Ngày giảng:
Tiết 1 Điểm Đờng thẳng
I Mục tiêu
- CKT : HS hiểu điểm là gì, đờng thẳng là gì Hiểu quan hệ giữa điểm và đờng thẳng
- CKN : Biết vẽ điểm, đờng thẳng.Biết đặt tên cho điểm, đờng thẳng
Biết dùng các kí hiệu điểm, đờng thẳng, kí hiệu ,
2 Kiểm tra bài cũ ( 5 ph)
Câu hỏi 1: Em hãy nêu vài bề mặt đợc coi là phẳng
( Đáp án: Mặt tủ kính, mặt nớc hồ khi không gió )
Câu hỏi 2: Chiếc thớc dài các em đang kẻ có đặc điểm điểm gì ?
( Đáp án: Thẳng, dài )
* Vậy những ví dụ trên là hình ảnh của những khái niệm nào trong hình học ?
3 Dạy học bài mới (30 ph)
- Giới thiệu khái
niệm hai điểm trùng
nhau, hai điểm phân
- Hai điểm phân biệt là hai điểm không trùng nhau
Trang 2(h4)
- ë h4: A d ; B dC¸chviÕt H×nh vÏ hiÖuKÝ
2 KiÓm tra bµi cò (5p)
Yªu cÇu HS lµm bµi tËp 1, 4 SGK ; bµi 5 ; bµi 6 SBTKiÓm tra bµi tËp lµm ë nhµ cña HS
3 D¹y häc trªn líp
- Xem H8a vµ cho - §äc th«ng tin trong 1.ThÕ nµo lµ ba ®iÓm th¼ng hµng
Trang 3biết: Khi nào ta nói ba
điểm A, B, D thẳng
hàng ?
- Xem H8a và cho
biết: Khi nào ta nói ba
- Đọc thông tin SGK
và trả lời câu hỏi
Có một điểm duy nhất
- Một số nhóm trình bày kết quả
- Nhận xét và thống nhất câu trả lời
H8a
Khi ba điểm A, B, D cùng nằm trên một đờng thẳng ta nói, chúng thẳng hàng
B
H8b
Khi ba điểm A, B, C không cùng thuộc bất cứ đờng thẳng nào,ta nói chúng không thẳng hàng
2 Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng
H9
ở H9, ta có:
- Điểm C nằm giữa điểm A và B
- Điểm A và B nằm lhác phía đối với điểm C
- Điểm A và C nằm cùng phía đối với điểm B
* Nhận xét: SGKBài tập 11.(SGK-tr.107)
- Điểm R nằm giữa điểm M và N
- Điểm M và N nằm lhác phía đối với điểm R
- CKT : HS hiểu đợc có một và chỉ một đờng thẳng đi qua hai điểm phân biệt
- CKN : Biết vẽ đờng thẳng đi qua hai điểm.Biết vị trí tơng đối giữa hai đờng thẳng: cắt nhau, song song, trùng nhau
Vẽ hình chính xác đờng thẳng đi qua hai điểm
II Chuẩn bị
GV: Thớc thẳng
HS: Thớc thẳng
III Ph ơng pháp
Trang 4- Trực quan.
IV Các hoạt động trên lớp
1 ổn định lớp (2’)
2 Kiểm tra bài cũ( 7p) : HS trả lời miệng những câu hỏi sau:
- Thế nào là ba điểm thẳng hàng ? Nói cách vẽ ba điểm thẳng hàng
- Trả lời miệng bài tập 11 SGK: vẽ hình 12 trên bảng
- Nói cách vẽ ba điểm không thẳng hàng Làm bài tập 13 Sgk
- Làm bài tập 15/Sgk:
Làm miệng
- Dùng một chữ cái in ờng, hai chữ cái in thòng,hai chữ cái in hoa
2 Tên đ ờng thẳnga
x
3 Đờng thẳng trùng nhau,
a Đờng thẳng trùng nhauH1
a H I
b Đờng thẳng cắt nhau
H2
J K
Học bài theo SGK.Làm bài tập 18 ; 20 ; 21 SGK
Đọc trớc nội dung bài tập thực hành
V Rút kinh nghiệm
Trang 5GV: Chuẩn bị cho 5 nhóm Mỗi nhóm gồm:(05 cọc tiêu,05 quả dọi)
HS: Đọc trớc nội dung bài thực hành
III Ph ơng pháp
- Trực quan, hợp tác nhóm nhỏ, đo đạc thực nghiệm
IV Hoạt động trên lớp
1 ổn định lớp.(1p)
2 Kiểm tra bài cũ.( 5p)
- Khi nào ta nói ba điểm thẳng hàng ? Nói cách vẽ ba điểm thẳng hàng
3 Tổ chức thực hành.(34p)
1 Nhiệm vụ
Chôn các cọc hàng rào thẳng hàng giữa hai cột mốc A và B
Đào hố trồng cây thẳng hàng với hai cây đã có bên đờng
2 Hớng dẫn cách làm
Cắm cọc tiêu thẳng đứng ở hai điểm A và B ( dùng dây dọi kiểm tra)
Em thứ nhất đứng ở A, Em thứ hai đứng ở điểm C – là vị trí nằm giữa A và B
Em ở vị trí A ra hiệu cho em thứ 2 ở C điều chỉnh cọc tiêu sao cho che lấp hoàn toàn cọc tiêu B Khi đó ba điểm A, B, C thẳng hàng
- Kiểm tra xem độ thẳng của các vị trí a, B, C
- Đánh giá hiệu quả công việc của các nhóm
- Ghi điểm cho các nhóm
Trang 6- CKN : Biết thế nào là 2 tia đối nhau, 2 tia trùng nhau.Biết vẽ tia, phân biệt đợc 2 tia chung gốc.
Biết phát biểu gãy gọn các mệnh đề toán học
2 Kiểm tra bài cũ( 5’) Yêu cầu HS trả lời miệng những câu hỏi sau:
- Vẽ đg thẳng xy.Trên đó lấy điểm M.Tia Mx là gì ? Đọc tên các tia đối nhau trong
hình vẽ
- HS làm bài tập 25: Phân biệt sự khác nhau giữa tia và đờng thẳng
3 Dạy học bài mới (25’)
? Theo ĐN tia hãy
- Có chung gốc O vàtạo thành 1 đờng thẳng
a, Vì không chung gốc
b, Ax và Ay; Bx và By
a, Tia Ob trùng với Oy
b, Ox và Ax khôngtrùng nhau vì khôngchung gốc
c, Ox và Oy khôngcùng thuộc một đt nênkhông đối nhau
- Biết vẽ hình theo cách diễn tả bằng lời
- Biết vẽ tia đối nhau, nhận dạng sự khác nhau giữa tia và đờng thẳng
II Chuẩn bị
GV: Thớc thẳng, bảng phụ
HS: Thớc thẳng
Trang 7III Ph ơng pháp
- Trực quan, nhận dạng, tởng tợng
IV Các hoạt động trên lớp
1 ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ( 7’)Y/ cầu HS trả lời miệng những câu hỏi sau:
- Vẽ đờng thẳng xy Trên đó lấy điểm M Tia Mx là gì ? Đọc tên các tia đối nhau trong hình vẽ
Nêu sự phân biệt khác nhau giữa tia và đờng thẳng
- Khắc sâu : hai điều
kiện để hai tia đối
- Vẽ hình và trả lời câuhỏi theo yêu cầu SGK
- Nhận xét và hoànthiện vào vở
- Hoàn thiện câu trả lời
- Trả lời miệng bài tập32
- Một HS lên bảng vẽhình
- Trả lời miệng ( khôngyêu cầu nêu lí do)
- Một HS lên bảng vẽhình
- Trả lời miệng ( khôngyêu cầu nêu lí do)
Bài tập 27 SGK
a A
b ABài tập 32 SGKa.Sai
x
y O
b Điểm O nằm giữa M và NBài tập 30 SGK
- Học bài theo Sgk và vở ghi
- Cho 2 điểm A, B Hãy vẽ đờng thẳng AB, tia AB, tia BA
- Làm thêm bài tập số 29, 31 (lu ý vẽ hình)
V Rút kinh nghiệm
Trang 8Ngày soạn: 12/9/ 2011
Ngày giảng:
Tiết 7 : Đoạn thẳng
I Mục tiêu
- CKT : HS biết định nghĩa đoạn thẳng
- CKN : Biết vẽ đoạn thẳng Biết nhận dạng đoạn thẳng cắt đờng thẳng, đoạn thẳng, tia
Biết mô tả hình vẽ bằng các cách diễn đạt khác nhau
- Đờng thẳng AB và tia AB khác nhau thế nào ?
3 Dạy học bài mới (24’)
- Quan sát các trờnghợp trong SGK H33,H34, H35 SGK
Cho hs quan sát các bảng phụ và mô tả các trờng hợp cắt nhau trong bảng phụ sau:
A
B C
Trang 9x O
B
x O
B
A
x A
B
O
x O
A
B
a B
- CKT :HS biết độ dài đoạn thẳng là gì ?
- CKN : Biết sử dụng thớc đo độ dài để đo đoạn thẳng.Biết so sánh hai đoạn thẳng
2 Kiểm tra bài cũ (5p)
HS1: ĐN đoạn thẳng MN, vẽ đoạn MN giao với đoạn AB tại I
HS2: Làm bài tập 39 (sgk)Cả lớp: Vẽ đoạn thẳng AB, đo đoạn thẳng AB vừa vẽ, nói rõ cách đo
3 Dạy học bài mới(26p)
Trang 10là một số.
- Đọc thông tin tìm hiểuSGK
Ta so sánh hai đoạn thẳngbằng cách so sánh độ dài củachúng
Bài tập 43 (Sgk): HS đo độ dài các đoạn và kết luận
? Đờng từ em nhà đến trờng là 800m tức là khoảng cách từ nhà em đến trờng
là 800m Câu nói này đúng hay sai (Sai vì đờng từ nhà em đến trờng không thẳng)
- CKT :HS nắm đợc “ Nếu M nằm giữa hai điểm A và B thì AM + MB = AB”
-CKN : Nhận biết đợc một điểm nằm giữa hay không nằm giữa hai điểm khác
Bớc đầu tập suy luận “Nếu có a + b = c,và biết hai số trong ba số a, b, c thì tìm đợc số còn lại”
Cẩn thận khi đo các đoạn thẳng và cộng các độ dài
2 Kiểm tra bài cũ (7’) HS làm bài tập sau:
Vẽ đoạn thẳng AB bất kì, lấy điểm M nằm giữa A và B Đo AM, MB, AB
Nhận xét cách đo Kết quả đo
3 Dạy học bài mới (28 )’
Bảng phụ:
- Hãy vẽ ba điểm thẳng
hàng A, M, B sao cho M
nằm giữa A và B - Làm theo nhóm - Các nhóm lên trình bày
1 Khi nào thì tổng độ dài
? 1
Trang 11đo hai lần, mà biết độ
dài của cả ba doạn thẳng
AM, MB, AB Có mấy
cách làm ?
- Nhận xét chéo giữa cácnhóm
- Hoàn thiện vào vở
- Trình bày trên bảng nội dung bài
- Hoàn thiện vào vở
- Nhận xét
- Hoàn thiện vào vở
- Đo AM, MB Tính AM + MB = AB
Ví dụ: SGKBài tập 46 SGK
Vì N nằm giữa I và K nên
IN + NK = IKThay số, ta có 3 + 6 = IKVậy IK = 9 cm
Bài tập 47 Sgk
Vì M nằm giữa E và F nên
EM + MF = EFThay số, ta có 4 +MF = 8
MF = 8 – 4
MF = 4 (cm) Vậy EM = MF
2 Một vài dụng cụ
4 Củng cố (7’)HS làm bài tập theo SGK vào bảng và trình bày
Bài tập 50/SGK Điểm V nằm giữa hai điểm T và A
- HS đợc củng cố “ Nếu M nằm giữa hai điểm A và B thì AM + MB = AB” và ngợc lại
- Nhận biết đợc một điểm nằm giữa hay không nằm giữa hai điểm khác
- Bớc đầu tập suy luận “ Nếu có a + b = c, và biết hai số trong ba số a, b, c thì tìm đợc số còn lại”
Cẩn thận khi đo các đoạn thẳng và cộng các độ dài
II Chuẩn bị
GV:Thớc thẳng, SGK, bảng phụ
HS :SGK, SBT
III Ph ơng pháp
Trang 12- Nhận xét thiếu sót, sailầm của các nhóm
- Hoàn thiện bài vào vở
- HS làm vào giấy trongtheo nhóm
- Cử đại diện nhóm lêntrình bày điền vào bảngphụ
- Nhận xét thiếu sót, sailầm của các nhóm
- Hoàn thiện bài vào vở
- Làm vào giấy trong
- Đối chiếu nội dung bàilàm
ta có AM + MN = BN + NM Hay: AM = BN
b AM = AN + NM
BN = BM + MNTheo giả thiết AN = BM, mà
NM = MN suy ra AM = BNBài tập 48 SBT
a.Ta cóAM + MB = 3,7 + 2,3 = 6 (cm), mà AB = 5 cmSuy ra AM + MBAB,vậy
b Vì ba điểm A, B, M không
có điểm nào nằm giữa hai
điểm còn lại, vậy ba điểm A,
QB = 1
5.1,25=0,25 (m)
Do đó: AB = 4.1,25 +0,25
Trang 13= 5,25 (m)
4 Củng cố(8p)
Bài 50 (Sgk) Vì TV + VA = TA nên điểm V nằm giữa hai điểm T và A
Bài 51 (Sgk) Vì TA + AV = 1 + 2 = 3 = TV nên điểm A nằm giữa hai điểm T và V
2 Kiểm tra bài cũ (5p)
? Nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B thì ta có đẳng thức nào
? Khi nào thì điểm M nằm giữa 2 điểm A và B
? Ngoài 2 cách trên còn các nào khác giúp ta xác định đợc khi nào điểm M nằm
Trang 14điểm M nằm giữa hai điểm O
- Một HS lên bảng vẽ vàtrình bày cách vẽ
- Hoàn thiện vào vở
- Làm việc cá nhân
- Làm vào vở
- Một HS trả lời câu hỏi
- Một HS lên bảng trìnhbày
OM + MN = ONThay OM = 3 cm, ON = 6 cm
ta có:
3 + MN = 6
MN = 6 – 3
MN = 3 cmVậy OM = MN ( = 3cm)
ta có : 2 + AB = 5Suy ra : AB = 3 cmTơng tự ta tính đợc
BC = 3 cmVậy AB = BC ( = 3 cm)
5 H ớng dẫn học ở nhà(2p)
Học bài theo SGK, làm bài tập 55, 56,5 7 SGK
Đọc trớc bài học tiếp theo ở nhà
Trang 15- CKN : Biết vẽ trung điểm của đoạn thẳng Biết phân tích trung điểm của đoạn thẳng thoả mãnhai tính chất, Nếu thiếu một trong hai tính chất này thì không còn là trung điểm của đoạn thẳng Có ý thức đo vẽ cần thận chính xác.
- Để A là trung điểm của
AB thì phải thoả mãn điều
- Nêu điều kiện của M
- Từ M là trung điểm của
AB suy ra
- Tính độ dài AM và MB
- Rút ra cách vẽ
- Cách 1: Dùng thớc thẳng-c2: Gấp giấy
- Trả lời ? 3 : Dùng dây đochiều dài của thanh gỗ
Gấp đôi đoạn vừa đo Ta
5
2=2,5 (cm)
Cách 1: Trên tia AB vẽ M
Trang 16hai phần bằng nhau sao cho AM = 2,5 cm
Học bài theo SGK,Làm các bài tập 62, 65 SGK
Ôn tập kiến thức của chơng theo HD, ôn tập trang 126, 127
- HS đợc hệ thống hoá các kiến thức về điểm, đờng thẳng, tia, đoạn thẳng
- Sử dụng thành thạo thớc thẳng, thớc có chia khoảng, compa để đo, vẽ đoạn thẳng
- Bớc đầu tập suy luận đơn giản
C
b
a H
m n
x
x'
Bảng 2 Điền vào chỗ trống:
a) Trong ba điểm thẳng hàng điểm nằm giữa hai điểm còn lại
b) Có một và chỉ một đờng thẳng đi qua
c) Mỗi điểm trên đờng thẳng là của hai tia đối nhau
d) Nếu thì AM + MB = AB
Bảng 3
Trang 17Đúng ? Sai ?
a) Đoạn thẳng AB là hình gồm hai điểm nằm giữa hai điểm A và B
b) Nếu M là trung điểm của đoạn thẳng AB thì M cách đều hai điểm A và B
c) Trung điểm của đoạn thẳng AB là điểm cách đều hai điểm A và B
d) Hai đờng thẳng phân biệt thì hoặc cắt nhau hoặc song song
trả lời, điền vào chỗ trống
- Y/cầu cử đại diện trả lời
- Nhận xét chéo giữa các nhóm
- Nhận xét hình vẽ
- Nhận xét hình vẽ
HĐ 1 Làm theo y/cầu ở
các Bảng phụ:(15)Bảng1 ,Bảng 2,Bảng 3
Bài 4 SGK
m n p a
p
q
s r
Bài 7 SGK
M
Vì M là trung điểm của
AB nên: AM = MB =
Trang 18Bài 8 SGK
x z
t y
O A
C C D
HĐ 3 Trả lời câu hỏi (8)Câu 1
Câu 5Câu 6
4 H ớng dẫn học ở nhà (4p)
Học bài ôn tập các kiến thức đã học trong chơng, làm các bài tập còn lại
Chuẩn bị cho bài kiểm tra chơng I
V Rút kinh nghiệm.Ngày giảng:
Ngày soạn: 26/10/ 2011
Tiết 14: Kiểm tra 45’
I Mục tiêu
- HS đợc kiểm tra kiến thức đã học về đờng thẳng, đoạn thẳng, tia
- Kiểm tra kĩ năng sử dụng các dụng cụ đo vẽ hình
- Có ý thức đo vẽ cẩn thận,chính xác khi làm bài
.Biết vẽ hỡnh minh họa điểm thuộc khụng thuộc đường thẳng
Hiểu tớnh chất cú một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm phõn biệt.
Trang 193.Tia, đoạn
thẳng
đối nhau, tia trùng nhauNhận biết đoạn thẳng trong hình vẽ
trên đường thẳng là góc chung của hai tia đối nhau.
Nhận biết hai tia đối nhau, trùng nhau
Vận dụng hệ thức AM + MB = AB để tính độ dài đoạn thẳng.
Vận dụng tính chất: Nếu AM + MB = AB thì điểm M nằm giữa hai điểm A và B để nhận biết điểm nằm giữa hai điểm còn lại
Chọn phương án đúng và ghi vào bài làm:
1/ Trong hình bên, cách kí hiệu đúng là:
3/Có bao nhiêu đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt?
4/ Cho hình vẽ sau Khẳng định nào sau đây là đúng?
B
x
A Ax và By là hai tia đối nhau B Ay và By là hai tia trùng nhau
C AB và BA là hai tia đối nhau D AB và Ay là hai tia trùng nhau
Bài 1: (2 đ) Vẽ hình theo cách diễn đạt sau : ( vẽ trên cùng một hình)
Cho ba điểm M, N, P không thẳng hàng
M N
b a
Trang 20a) Vẽ đường thẳng a đi qua M và N mà không đi qua P.
b) Vẽ ba điểm M,P,R thẳng hàng sao cho điểm R nằm giữa hai điểm M và P
Bài 2: (2 đ)
Cho hình vẽ sau:
a) Hãy nêu tên các cặp tia đối nhau
b) Hãy nêu tên các tia trùng nhau gốc A và các tia trùng nhau gốc B
Bài 3: (3 đ) Trên đường thẳng xy có ba điểm A, B và C sao cho AC = 8cm, AB = 5cm,
0,25 X 4
0,50,5Bài 3:a)
Ta có:AB + BC = AC (Vì 5+3=8 )Nên điểm B nằm giữa hai điểm
A và B
b) Ta có : AB = 5cm BC= 3cm Suy ra AB > BC ( vì 5 > 3)c) +Xét trường hợp điểm D nằm giữa B và C:
D 8cm
3cm
A
BD + DC = BC 2 + DC = 3 Suy ra: DC = 1 (cm)+ Xét trường hợp điểm B nằm giữa D và C:
1,0 đ
1,0đ0,5đ
x B
A O
P a
N
M
R
P a