SKKN tổ chức trò chơi trong giờ học môn toán lớp 8

Phòng giáo dục đào tạo huyện ĐôngTriều Trờng THC S Mạo Khê 2 --- Đề tài nghiên cứu: Một số phơng pháp Tổ chức trò chơi trong giờ học môn Toán lớp 8 Ngời thực hiện: Đặng Minh Đức Đơn v

Phòng giáo dục đào tạo huyện Đông

Triều Trờng THC S Mạo Khê 2

-

Đề tài nghiên cứu:

Một số phơng pháp

Tổ chức trò chơi trong giờ học

môn Toán lớp 8

Ngời thực hiện: Đặng Minh Đức

Đơn vị công tác: Trờng THC S Mạo Khê

2

Đông Triều, ngày 8 tháng 5 năm 2008

I Phần mở đầu:

I.1 – Lý do chọn đề tài :

Với xu thế phát triển của xã hội nói chung

và sự phát triển của khoa học nói r iêng, con ng ời cần phải có một tr i thức, một t duy nhạy bén để nắm bắt và sử dụng những tr i thức đó trong cuộc sống hàng ngày Muốn có những tr i thức đó con ngời cần phải học, nhà tr ờng là một trong những nơi cung cấp hành trang đó

Bộ môn toán trong tr ờng THCS nhất là toán lớp 8 là một bộ môn rèn luyện tính t duy nhạy bén của học sinh, nó đòi hỏi ng ời học phải nhìn nhận vấn đề dời mọi góc độ, phải liên hệ giữa bài toán

đã giải, những kiến thức đã biết để giải quyết Vì vậy ngời thầy phải cho học sinh nắm đ ợc các dạng toán cơ bản và h ớng mở rộng của bài toán

đó Từ đó để học sinh phát tr iển t duy và hình thành kỹ năng giải toán Muốn đạt đ ợc điều đó phải đòi hỏi tính tích cực, tính t duy của ng ời học nhng phơng pháp của ng ời thầy cũng r ất quan trọng, làm cho học sinh hứng thú, say mê, học một nhng có thể làm đ ợc hai, ba, từ đơn giản đến phức tạp

Tuy nhiên trong khi dạy học môn Toán 8

chúng ta còn nhiều khó khăn, hạn chế:

- Đây là những năm đầu thực hiện ch ơng trình sách giáo khoa Toán 8 mới, nhiều bỡ ngỡ, hạn chế ch a đợc khắc phục Giáo viên còn ch a thực sự nhuần nhuyễn trong việc đổi mới ph

-ơng pháp dạy học

- Cấu trúc sách giáo khoa có nhiều bài lặp lại, nếu cứ dập khuôn dạy theo sách giáo khoa có thể dẫn đến sự nhàm chán cho học sinh

Trong khi đó một trong những yêu cầu của việc

đổi mới ph ơng pháp dạy học là phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, học sinh phải thực sự say mê học tập Muốn nh vậy giáo viên phải tổ chức tiết học có sự hứng thú trong học tập, phải tạo đợc không khí thi đua trong mỗi tiết học

Trong quá tr ình tổ chức cho học sinh lớp 8 học Toán tôi cũng đã áp dụng một biện pháp tích cực

là tổ chức các trò chơi Toán học cho học sinh

Là một giáo viên dạy lớp 8 tôi cảm nhận đ ợc một điều ở độ tuổi học sinh lớp 8 các em còn hạn chế rất nhiều về ý thức học tập

Mục đích của đề tài này là giúp cho giáo viên xây dựng đợc một tiết học sao cho gây đ ợc hứng thú học tập cho học sinh, tạo cho học sinh sự chú ý niềm đam mê học tập bộ môn Toán

Giúp cho giáo viên có kinh nghiệm “ Tổ chức tr ò chơi Toán học” đúng với nnội dung kiến thức của bài, đồng thời sáng tạo linh hoạt vận dụng các ph

-ơng pháp dạy học tạo cho các em có sự say mê, hứng thú học tập

Trong năm học 2007- 2008 tôi đ ợc nhà tr ờng phân công dạy bộ môn Toán lớp 8

Trong quá tr ình giảng dạy từ đầu năm đến giờ tôi đã cố gắng nghiên cứu và tổ chức một số trò chơi Toán học trong một số những tiết dạy học Toán của lớp 8C7 – Tr ờng THCS Mạo Khê 2 – Mạo Khê

- Đông Triều – Quảng Ninh

* Học sinh lớp 8 đang ở thời điểm phát triển Tâm sinh lý của các em có nhiều phức tạp: Không còn bé nh ng cha lớn, các em thích tìm tòi, khám phá những điều mới lạ, thích làm những điều to tát nhng khả năng của các em không đáp ứng đ ợc Tại thời điểm này, nếu giáo viên định h ớng tốt,

tổ chức tốt cho các em hoạt động thì có thể khơi

đợc nhièu tiềm năng trong các em, giúp các em đạt nhiều kết quả tốt hơn trong các hoạt động nói chung và hoạt động học tập nói riêng

- Học sinh lớp 8 nói chung còn ham chơi, có sự ép buộc từ gia đình, các em phải tập trung vào học tập, nhiều khi tạo lên sự nặng nề gò bó

- Do yêu cầu ngày càng cao, các giáo viên đều

đòi hỏi các em phải nắm đ ợc kiến thức của môn mình phụ tr ách Có nhiều tiết học do sự tổ chức cha tốt, giáo viên tạo lên sự nặng nề cho các em Chính vì vậy, cách tốt nhất là làm cho các em tiếp cận với kiến thức một cách tự nhiên, vừa sức

và hào hứng Giáo viên nên tổ chức các hoạt động mang tính chất: “ Học mà chơi, chơi mà học” Một trong những biện pháp, theo tôi là cần thiết

là tổ chức các trò chơi Toán học cho học sinh

* Tổ chức tr ò chơi Toán học cho học sinh có nhiều tác dụng:

- Tạo hứng thú học tập cho học sinh

- Tạo không khí thi đua trong nhóm, lớp

- Rèn tính đoàn kết, phối hợp trong học tập

- Rèn tính độc lập, tự tin, bình tĩnh tự tin trong các tình huống

*Trong quá tr ình h ớng dẫn học sinh lớp 8 học tập môn Toán Tôi đã tổ chức đ ợc một số trò chơi Xin trao đổi cùng các thầy cô giáo Kính mong nhận

đợc sự đóng góp ý kiến

II Phần nội dung:

II.1 – Ch ơng 1 : Tổng quan

Để trong một tiết học đạt đ ợc thành công Học sinh có sự hứng thú, say mê học tập ng òi giáo viên cần phải có những ph ơng pháp tối u Nh tôi

đã đề cập ở phần tr ớc Tổ chức trò chơi cho học sinh trong một tiết học cũng là một ph ơng pháp

r ất tối u, r ất quan trọng

Do đó chúng ta cần nghiên cứu và đ a một số trò chơi Toán học vào trong những giờ dạy Trong năm học 2007 – 2008 vừa qua tôi cũng đã cố gắng

nghiên cứu và s u tầm một số tr ò chơi: Tr ò chơi “ô

chữ”, trò chơi “ chạy tiếp sức” , tr ò chơi “ nếu thì”, trò chơi “ Ghép bìa” để đa vào một số

các tiết dạy cụ thể

Có thể còn r ất nhiều những trò chơi Toán học khác, tôi đang cố gắng nghiên cứu và vận dụng chúng vào trong những giờ dạy

II.2 – Ch ơng 2 : Nội dung vấn đề

nghiên cứu:

II.2.1 – Trò chơi “ Chạy tiếp sức”:

II.2.1.1/ Chuẩn bị:

Giáo viên chia lớp thành n nhóm( Để đảm bảo trật tự trong giờ học và quản lý học sinh thì tôi thờng chọn 4 nhóm chơi), mỗi nhóm 4 học sinh, sao cho mỗi nhóm đều có học sinh giỏi, học sinh khá, học sinh trung bình…Trong mỗi nhóm học sinh tự đánh số từ 1 đến 4

Giáo viên chuẩn bị 4 nội dung công việc đ ợc đánh

số từ 1 đến 4 Mỗi nội dung đ ợc phô tô thành 4 bản và cho vào một phong bì r iêng

Các công việc đ ợc chọn theo nguyên tắc: Thực hiện công việc 1 đ ợc kết quả 1, dùng kết quả 1

để thực hiện công việc 2, dùng kết quả 2 để thực hiện công việc 3, dùng công việc 3 để thực hiện công việc 4

II.2.1.2/ Cách chơi:

Tổ chức mỗi nhóm học sinh ngồi theo hàng dọc, hàng ngang hay vòng tròn quanh 1 cái bàn tuỳ theo điều kiện r iêng của lớp

Giáo viên phát đề số 1 cho học sinh số 1 của các nhóm, đề số 2 cho học sinh số 2 …

Khi có hiệu lệnh, học sinh số 1 của các nhóm nhanh chóng mở đề số 1, giải r ồi chuyển giá trị x tìm đợc cho bạn số 2 của nhóm mình Khi nhận

đợc giá trị x đó, học sinh số 2 mới đ ợc phép mở

đề, thay giá tr ị của x vào, giải ph ơng trình để tìm y rồi chuyển đáp số cho bạn số 3 của nhóm mình Học sinh số 3 cũng làm t ơng tự … Học sinh

số 4 chuyển giá tr ị tìm đ ợc của t cho giáo viên Nhóm nào nộp kết quả đúng đầu tiên thì thắng cuộc

II.2.1.3/ Tác dụng :

Tr ò chơi này giúp các em r èn tính độc lập, tự tin, bình tĩnh trong các tình huống có thể bị rối( Đức tính này rất cần thiết khi học sinh làm bài thi hoặc kiểm tra)

II.2.1.4/ á p dụng:

Sử dụng cho các hoạt động củng cố, luyện tập.

* Ví dụ: ( Cho tiết 46 Đại số – Luyện tập)

Phong bì 1: Giải ph ơng tr ình 2(x – 2) + 1 = x – 1

Phong bì 2: Thế giá tr ị x( bạn số 1 vừa tìm

đợc) vào r ồi tìm y trong ph ơng tr ình (x + 3)y =

x + y

Phong bì 3: Thế giá tr ị của y( bạn số 2 vừa tìm đợc) vào rồi tìm z trong ph ơng tr ình

3

1

+

6

1

3z+

=

3

1

3y+

Phong bì 4: Thế giá tr ị của z( bạn số 3 vừa tìm đợc) vào r ồi tìm t trong ph ơng tr ình z(t2 -1) =

3

1

( t2 + t), với điều kiện t > 0

Sau khi học sinh hoàn thành, nộp kết quả Giáo viên chiếu đề bài và đáp án lên màn

hình.

Cụ thể:

- Bạn số 1 giải ph ơng tr ình 2(x – 2) + 1 = x – 1

đợc tập nghiệm là S = {2}

- Bạn số 2 thế giá tr ị x = 2 bạn số 1 vừa tìm đ ợc vào phơng tr ình (x +3)y = x + y và tìm y

Ta có: (2 + 3)y = 2 + y  y = 0,5

Bạn số 3 thế giá tr ị y = 0,5 bạn số 2 vừa tìm đ

-ợc vào ph ơng tr ình

3

1

+

6

1

3z+

=

3

1

3y+

và tìm z

Ta có :

3

1

+

6

1

3z+

=

3

1 5 , 0

 z =

3 2

- Bạn số 4 thế giá tr ị z =

3

2

bạn số 3 vừa tìm đ ợc vào phơng tr ình z(t 2 - 1) =

3

1

(t2+ t) với điều kiện

t > 0

và tìm t.Ta có:

3

2

(t2- 1) =

3

1

(t2+ t)  t = 2 Giáo viên xác định và công bố đội thắng cuộc

II.2.2 – Trò chơi “nếu thì”:

II.2.2.1/ Chuẩn bị:

Giáo viên chia lớp thành 3 nhóm, chia bảng làm 3 phần nh sau:

II.2.2.2/ Cách chơi:

- Giáo viên nêu luật chơi, yêu cầu chỉ đ ợc sử dụng những kiến thức ở một phần nào đó( Trong 1 bài, trong một ch ơng) do giáo viên yêu cầu

- Khi có hiệu lệnh bắt đầu, một em của nhóm lên bảng viết mệnh đề nếu, quay xuống lớp giao phấn cho học sinh thứ 2 Học sinh 2 lên bảng viết mệnh đề thì, quay xuống lớp giao phấn cho học sinh 3 Cứ nh thế cho đến khi có hiệu lệnh hết giờ Nhóm nào viết đ ợc nhiều nhất các câu

đúng thì chiến thắng

II.2.2.3/ Tác dụng:

Giúp cho học sinh nhớ lại những kiến thức cũ đã học một cách tự nhiên, hào hứng và nhanh chóng Mặt khác tạo cho các em sự ganh đua, cố gắng v

-ơn lên trong học tập

II.2.2.4/ á p dụng:

Dùng cho các tiết ôn tập hoặc các hoạt động củng

cố, kiểm tr a bài cũ

* Ví dụ: ( Cho tiết 52 hình học - Ôn tập ch ơng III)

- Chuẩn bị bảng nh tr ên

- Giáo viên chia lớp thành 3 nhóm

- Giáo viên nêu yêu cầu: Dùng các kiến thức của bài

“ Khái niệm hai tam giác đồng dạng” và “Các tr -ờng hợp đồng dạng của tam giác; tam giác vuông”, hãy lần lợt lên hoàn thiện bảng

- Sau khi học sinh thực hiện, giáo viên đ a kết quả lên màn hình

A’B’C’ đồng dạng

ABC

ABC đồng dạng

A’B’C’

A’B’C’ đồng dạng

A”B”C ” và A”B”C ”

đồng dạng ABC

A’B’C’ đồng dạng

ABC

Ba cạnh của tam giác

này tỉ lệ với ba cạnh của

tam giác kia

Hai tam giác đó đồng dạng

Hai cạnh của tam giác

này tỉ lệ với hai cạnh

của tam giác kia và hai

góc tạo bởi các cặp cạnh

đó bằng nhau

Hai tam giác đó đồng dạng

Hai góc của tam giác

này lần lợt bằng hai góc

của tam giác kia

Hai tam giác đó đồng dạng với nhau

Cạnh huyền và một cạnh

góc vuông của tam giác

vuông này tỉ lệ với cạnh

huyền và cạnh góc

vuông của tam giác

vuông kia

Hai tam giác vuông đó

đồng dạng

- Giáo viên xác định và công bố nhóm thắng

cuộc

II.2.3 – Trò chơi “ Ghép bìa”:

II.2.3.1/ Chuẩn bị:

- Dùng 8 tấm bìa

- 4 tấm, mỗi tấm ghi 1 vế của mệnh đề đúng

- 4 tấm còn lại, mỗi tấm ghi vế kia của 1 mệnh đề tơng ứng

II.2.3.2/ Cách chơi:

- Mỗi đợt chơi có 8 học sinh tham gia, mỗi ng ời chơi lấy một tấm bìa ( Không đ ợc lật mặt tấm bìa lên khi ch a có hiệu lệnh)

- Giáo viên phát hiệu lệnh bắt đầu, tất cả giơ cao tấm bìa mình có và 2 bạn có hai tấm bìa xếp thành một câu đúng tìm cạnh nhau nhanh nhất sẽ giành chiến thắng

- Sau khi học sinh thực hiện xong cuộc chơi giáo viên yêu cầu học sinh khác đọc các câu đúng và sửa các câu sai

II.2.3.3/ Tác dụng:

- Phát huy sự linh hoạt, nhanh nhẹn của học sinh

- Rèn t duy quan sát của học sinh

- Tạo sự hứng thú, ganh đua trong học tập cho học sinh

II.2.3.4/ á p dụng:

Dùng cho các hoạt động kiểm tra bài cũ, củng cố, luyện tập

* Ví dụ: (Dùng cho tiêt 19 hình học – Luyện tập) Giáo viên chuẩn bị 8 tấm bìa

+ 4 tấm, mỗi tấm ghi một trong các câu sau:

1, Tập hợp các điểm cách điểm A cố định một khoảng 3cm

2, Tập hợp các điểm cách đều hai đầu của

đoạn thẳng AB cố định

3, Tập hợp các điểm nằm trong góc xOy và cách đều 2 cạnh của góc đó

4, Tập hợp các điểm cách đều đ ờng thẳng a

cố định một khoảng 3 cm

+ 4 tấm còn lại, mỗi tấm ghi một trong các câu sau:

1, Là đờng trung tr ực của đoạn thẳng AB

2, Là hai đ ờng thẳng song song với a và cách

a một khoảng 3cm

3, Là đờng tr òn tâm A bán kính 3cm

4, Là tia phân giác góc xOy

Giáo viên cho các em xếp kề hai tấm bìa hợp lý

để đợc 4 mệnh đề đúng Giáo viên xác định cặp tháng cuộc sau đó cho học sinh khác đọc to

4 mệnh đề đó, yêu cầu học sinh ghi nhớ

II.2.4 – Trò chơi “ Ô chữ”:

II.2.4.1/ Chuẩn bị:

Giáo viên chuẩn bị 2 bảng:

Bảng 1

Kết quả 1 Kết quả 2 ……… Kết quả k

Bảng 2

Câu hỏi 1 Chữ cái 1 Câu hỏi 2 Chữ cái 2

………… ………… Câu hỏi k Chữ cái k

II.2.4.2/ Cách chơi:

- Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm

- Phát mỗi nhóm một phiếu đã in bảng 1

- Giáo viên chiếu yêu cầu và bảng 2 lên màn hình

đồng thời phát hiệu lệnh bắt đầu cuộc chơi Thời gian khoảng 5 phút

- Học sinh lần l ợt thực hiện các câu hỏi ở bảng 2 Tìm r a kết quả của mỗi câu hỏi đối chiếu với chữ cái cùng dòng rồi điền chữ cái đó vào ô d ới kết quả tơng ứng, làm xong học sinh nộp phiếu cho giáo viên

- Giáo viên thu phiếu của các nhóm

- Giáo viên công bố nội dung của các phiếu

Nhóm nào có thời gian hoàn thành ít nhất và

đúng nhất sẽ giành chiến thắng

II.2.4.3/ Tác dụng:

- Tạo hứng thú học tập cho học sinh

- Tạo không khí thi đua trong lớp

- Rèn tính đoàn kết phối hợp trong học tập

II.2.4.4/ á p dụng:

áp dụng cho các hoạt động củng cố, luyên tập hoặc ôn tập cuối ch ơng

* Ví dụ: (Dùng trong tiết 19 Đại số - Ôn tập ch ơng I)

Thực hiện các phép tính sau, r ồi điền chữ cái cùng dòng với biểu thức đó vào bảng cho thích hợp Sau khi thêm dấu, em sẽ tìm ra đ ợc một vùng

đất của huyện Đông Tr iều

(25x5 – 5x4 + 10x2) : 5x2 K

5x2.(3x2 -7x + 2) M

(2x2 – 3x)(5x2 – 2x + 1) H