2 Mục đích nghiên cứu Nhận thức đợc tầm quan trọng của kĩ năng viết:Dạy viết là một trong những nội dung cơ bản và thực sự là sự kết hợp tinh tế của việc giảng dạy các kĩ năng khác, tôi
Trang 1Phơng pháp dạy một bài viết có hiệu quả
I Mở đầu
I 1 Lý do chọn đề tài
Cùng với sự phát triển của xã hội, sự hội nhập của đất nớc, Tiếng Anh là một phơng tiện không thể thiếu ngày nay Nó là một công cụ tạo điều kiện hoà nhập với cộng đồng quốc tế và khu vực, giúp việc tiếp cận với các thông tin khoa học kỹ thuật
đợc nhậy bén hơn Nó đợc dùng trong mọi lĩnh vực của hoạt động cộng đồng Hiểu
đực tầm quan trọng của bộ môn, tôi đã rất lỗ lực trong quá trình giảng dậy nhằm tìm
ra những khó khăn, vớng mắc để tháo gỡ sao cho giúp học sinh có nhiều tiến bộ trong việc tiếp thu ngôn ngữ và phát triển kỹ năng
Qua kinh nghiệm dạy học, tôi thấy, giống nh các vấn đề về ngữ pháp, từ vựng và các kỹ năng khác, viết là một bộ phận không thể thiếu đợc trong quá trình học, dạy và sử dụng ngôn ngữ Viết
là việc tái hiện lại những gì học sinh đợc học, nó góp phần giúp học sinh thực hành sử dụng ngôn ngữ, giúp các em luyện chữ viết
và phát huy khả năng sáng tạo của học sinh ngoài ra viết còn phản
ánh kết quả của quá trình học nói, nghe, đọc ngữ pháp và từ vựng của học sinh Viết đòi hỏi đi từ viết có hớng đẫn đến viết sáng tạo tự do, do vậy vai trò của ngơì giáo viên trong quá trình dạy kỹ năng viết là vô cùng quan trọng Từ việc tổ chức lớp học cho
đến phơng pháp giảng giải, hớng dẫn khéo léo giúp học sinh biết
Trang 2lựa chọn từ vựng, nh các từ loại, các tổ hợp từ các thời của động từ
và các giới từ, từ đó học sinh có thể biết tổng hợp các kiến thức ngữ pháp, các thông tin trong khi đọc, nghe và nói để diễn đạt
điều họ muốn thể hiện bằng ngôn ngữ viết Trái lại nếu trong giờ dạy viết, giáo viên không biết cách hớng dẫn, lựa chọn từ vựng cũng
nh nội dung thông tin phục vụ cho tiết học, thì học sinh sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong khi viết Học sinh THCS còn rất ít kinh nghiệm viết nên rất cần sự hớng dẫn chi tiết theo trình tự của giáo viên Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu
I 2 Mục đích nghiên cứu
Nhận thức đợc tầm quan trọng của kĩ năng viết:Dạy viết là một trong những nội dung cơ bản và thực sự là sự kết hợp tinh tế của việc giảng dạy các kĩ năng khác, tôi muốn nghiên cứu đề tài này nhằm tìm ra những biện pháp tốt nhất, tối u nhất giúp các em hoc sinh học tập sôi nổi, có hứng thú với bài giảng và biết cách kết hợp các kĩ năng cũng nh diễn đạt đợc ý tởng, sáng tạo của mình thông qua ngôn ngữ viết
I 3 Thời gian và địạ điểm nghiên cứu
• Thời gian: một năm
• Địa điểm:Trờng THCS Mạo Khê II
I 4 Đóng góp mới về mặt lí luận và thực tiễn
Qua thời gian nghiên cứu để chuẩn bị cho đề tài của mình, tôi nhận thấy học sinh trung học cơ sở còn rất ít kinh nghiệm viết nên rất cần sự hớng dẫn chi tiết theo trình tự của giáo viên, qua đó
hình thành đợc những nguyên tắc cơ bản và đề tài “Phơng
pháp dạy một bài viết có hiệu quả” đã đóng góp một phần nhỏ
Trang 3vào nguyên tắc đó Nó giúp phát huy nhận thức của học sinh đối với từng thể loại viết, xây dựng cho các em một thói quen chuẩn bị trớc khi viết, một phong cách học tập mang tính khoa học đồng thời phát huy tính sáng tạo của bản thân Qua đó các em có thể diễn đạt đợc ý kiến, quan điểm của mình nhờ phơng tiện chữ viết Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, học sinh không chỉ dừng lại ở việc cầm bút nữa mà các em còn có thể thể hiện các bài viết của mình thông qua phơng tiện hiện đại nh máy vi tính Do
đó việc chuẩn bị cho học sinh một kĩ năng viết là rất quan trọng
từ đó các em có thể giao tiếp, trao đổi với các học sinh khác trên cả nớc nhờ mạng Internet
II Nội Dung
II 1 Ch ơng I: Tổng quan
Chúng ta cùng thống nhất rằng khi dạy viết cần dạy cho học sinh biết cách viết, tức là dạy kĩ năng viết và dạy cho học sinh viết
đợc về một nội dung nào đó, dới một cấp độ nào đó và viết theo một văn phong nào đó sao cho ngời đọc hiểu đợc ý đồ của ngời viết Và để học sinh hiểu đợc nội dung mình cần viết, đợc trang
bị những kiến thức về nội dung đó thì quả là một vấn đề đối với
mỗi ngời giáo viên Đề tài “Phơng pháp dạy một bài viết có hiệu
quả” nhằm nghiên cứu những vấn đề khó khăn đó, từ đó rút ra
đợc những nguyên tắc cơ bản, cách lựa chọn dạng bài tập và thủ thuật phù hợp cho từng phần ( Pre- writing, while-writing, post-writing) và giúp giáo viên hiểu rõ đợc mỗi một giai đoạn đều đợc tiến hành với mục đích khác nhau và bằng các thủ thuật khác nhau Hơn nữa, một tiết học viết không chỉ dừng lại ở kĩ năng viết mà nó cần có sự kết hợp với các kĩ năng nghe, nói, đọc hay cấu trúc ngữ pháp và từ mới
Trang 4II 2 Ch ơng 2: Nội dung đề tài
II 2 1: Điều tra cơ bản
II 2 1 1: Đặc điểm bộ môn và ph ơng pháp nghiên cứu
Do việt học ngoại ngữ là bắt chớc những gì ngời ta làm từ những từ đơn giản, thông dụng đến những từ khó ít gặp, ít dùng Từ câu nói đơn giản đến câu nói phức tạp, từ tình huống
cụ thể thờng gặp hàng ngày cách giao tiếp và sử dụng từ sao cho
đúng câu, đúng mục đích Học ngoại ngữ là phải luyện 4 kỹ năng ngay từ những bài học đầu tiên Do vậy mục đích đề ra cho mối tiết học ngoại ngữ là rất cao Đòi hỏi ngời học phải thực sự yêu thích bộ môn, có ý thức rèn luyện phát triển ngôn ngữ trên mọi lĩnh vực Học phải gắn liền với thực hành Tự nhiên, thoải mái, thực hành nhiều lần thì mới đạt kết quả nh mong muốn Để đạt đợc kết quả trên, những yêu cầu mà đặc điểm bộ môn đề ra, thì ngời giáo viên phải thực sự là ngời tổ chức, hớng dẫn, giúp đỡ… để học sinh có nhiều hình thức hoạt động phong phú, có nhiều cơ hội phát triển những kỹ năng cần thiết đặc biệt là kỹ năng viết
Nắm đợc những yêu cầu của bộ môn và để tìm ra đợc biện pháp tối u, tôi đã thờng xuyên trao đổi với đồng nghiệp, nhất là các đồng chí cùng khối Tập trung vào các bài khó, cùng phán đoán những tình huống có thể xảy ra, lờng trớc đợc những khó khăn của học sinh để chuẩn bị dự phòng phơng án giải quyết Chịu khó dự giờ thăm lớp nhằm rút ra những u khuyết điểm để cải tiến phơng pháp dạy kĩ năng viết Nhận xét đánh giá qua sự làm việc và chất lợng của học sinh
II 2 1 2: Các b ớc tiến hành thực nghiệm
• Bớc 1: Dự giờ Unit 9- Leson 5: write ( grade 8)
* Mục tiêu: Thực hành viết một lá th cảm ơn
Trang 5- Giáo viên giới thiệu một số từ mới liên quan đến bài viết mẫu và sử dụng thủ thuật “what and where” để kiểm tra: thank sb + for+ v_ ing, cheer up, come over, bored
- Tiếp đến giáo viên nêu tình huống vào bài:
Nga Hoa Nga was sick and she had to go to the hospital Hoa visited Nga with some flowers
Now Nga writes a thank you note to Hoa
- Giáo viên yêu cầu học sinh hoàn thành lá th theo hình thức cá nhân trong 5 phút
- Giáo viên yêu cầu từng em chữa bài
- Sang phần “ while- writing” giáo viên “ run through” các câu hỏi
và yêu cầu học sinh dựa vào các câu hỏi đó để viết một lá th cảm
ơn bạn mình về món quà bạn đã tặng
Dear Mai,
Thank you very much for the present you sent me on my birthday…
- Học sinh viết trong 10 phút, giáo viên gọi một học sinh lên bảng viết bài viết của mình để chữa lỗi
* Hình thức tổ chức: Giáo viên giải thích và yêu cầu học sinh hoàn thành bài mẫu, giáo viên giải thích yêu cầu của bài viết, đọc lớt các câu hỏi và yêu cầu học sinh viết cá nhân
* Nhận xét: Học sinh làm việc cha có hiệu quả, rất nhiều học sinh không biết cách viết ở phần “ pre- writing” sau bài viết mẫu giáo viên đã không đặt các câu hỏi liên quan đến nội dung của bài mẫu để khắc sâu độ hiểu cho học sinh, sang phần tiếp học sinh không đợc chuẩn bị những kiến thức về từ vựng, thời của động từ,
và đặc biệt là dàn ý Do đó rất nhiều bài viết của học sinh không
Trang 6đạt yêu câu, câu cú lủng củng sai ngữ pháp Bên cạnh đó, hình thức tổ chức lớp của giáo viên còn đơn điệu khiến không khí lớp học buồn tẻ, chủ yếu là hoạt động cá nhân, các học sinh không hỗ trợ đợc cho nhau, không phát triển đợc những kĩ năng khác
• Dự giờ: Unit 12- Lesson 5: write ( grade 8 )
* Mục tiêu: Thực hành viết bu thiếp về một nơi mình đang đi
thăm
- Giáo viên giải thích tình huống:
- From the USA, Mrs Quyên sent a postcard to her friend Sally to tell her about the trip
- Giáo viên “ run through the letter” và yêu cầu học sinh hoạt động theo cặp để hoàn thành lá th
- Tiếp đến giáo viên “ give feedback” qua hình thức “ Teacher – students”
- Giáo viên hỏi một số câu hỏi liên quan đến bài mẫu:
- a, Where is Mrs Quyen having a wonderful time?
b, How are the people?
c, What is the weather like?
d, who did she meet in SanFrancisco?
e, What did she buy?
- Giáo viên yêu cầu học sinh tởng tợng đến một nơi họ đang đi thăm
- Giáo viên hỏi một số câu hỏi:
- 1, Where are you having a wonder time?
2, How are the people?
3, What is the weather like?
4, Who did you meet?
5, What did you buy?
Trang 76, How do you feel?
Học sinh viết theo nhóm về một nơi họ đang đi thăm
- Giáo viên chữa lỗi qua thủ thuật “ exhibition”
* Yêu cầu: Học sinh viết thành thạo một bu thiếp về nơi họ đang
đi thăm
* Nhận xét: Lớp học có cải thiện hơn, học sinh cũng đã hiểu đợc
cách viết, biết cách
chọn lọc từ vựng và ngữ pháp Giáo viên cũng đã thực hiện các hoạt
động theo nhóm và cặp do đó học sinh cũng đã phần nào hỗ trợ
đợc cho nhau Tuy nhiên, cũng còn có một vài phần cha hợp lý: giáo viên cha kết hợp đợc kĩ năng nói vào bài để học sinh trao đổi các thông tin về chủ đề sao cho phong phú và khắc sâu hơn Khi hỏi các câu hỏi để chuẩn bị kiến thức cho học sinh, giáo viên đã không liệt kê kết quả lên bảng do đó một số học sinh yếu, kém không thể nhớ dợc kiến thức để viết
* Bớc hai: Nhận xét chung và rút kinh nghiệm
- Qua hai giờ dạy của đồng nghiệp, tôi thấy rằng giáo viên cha chuẩn bị kĩ càng những kiến thức từ vựng, ngữ pháp và dàn ý cho học sinh, không lờng trớc đợc những khó khăn học sinh gặp phải, Cha khuấy động đợc phong trào học tập của học sinh, việc kết hợp các kỹ năng ngôn ngữ còn hạn chế Cha thúc đẩy dợc động cơ học tập của học sinh
II 2 2: Biện pháp tiến hành
II 2 2 1: Biện pháp
Qua dự giờ rút kinh nghiệp giờ dạy của đồng nghiệp và
những kinh nghiệm có đợc của bản thân, tôi nhận thấy rằng muốn tạo ra đợc một giờ dạy viết có hiệu quả thì mỗi giáo viên và học sinh cần làm tốt những vấn đề sau:
Trang 8Đối với giáo viên:
Nên khơi dạy không khí học tập ngay từ đầu bằng những hình thức tổ chức lớp học khác nhau, có thể là những trò chơi vừa
là để kiểm tra kiến thức cũ vừa là để giới thiệu nội dung chủ đề bài học Kết hợp tốt các kĩ năng khác nh “ đọc, nghe” đặc biệt là
“nói” để chuẩn bị cho học sinh các thông tin cần thiết cho bài viết Chuẩn bị tốt cho học sinh kiến thức phục vụ cho phần viết
nh từ vựng, cấu trúc câu hay thời của động từ và quan trọng hơn cả là lập đợc dàn ý Ngời giáo viên hỗ trợ càng nhiều thì kết quả viết của học sinh càng cao Xây dựng cho học sinh một thói quen chuẩn bị trớc khi viết, một phong cách học tập mang tính khoa học, phát huy sáng tạo của học sinh Giáo viên nên chuẩn bị cho mình một ngân hàng bài tập luyện viết để tránh khỏi sự nhàm chán, tẻ nhạt trong giờ học Giáo viên nên chữa lỗi cho học sinh theo nhiều cách có thể cho học sinh trao đổi bài làm và so sánh kết quả với nhau từ đó các em có thể học tập từ bài làm của bạn mình Học sinh có thể góp ý chữa lỗi cho nhau, các em sẽ cảm thấy dễ chịu, dễ tiếp thu khi đợc các bạn khác chữa lối cho mình Ngoài
ra, giáo viên có thể trng bày kết qủa viết để học sinh cho nhận xét hoặc giáo viên nhận xét Thúc đẩy động cơ học tập cũng không kém phần quan trọng, do vậy cần sử dụng các tình huống thách đố, hấp dẫn, lôi cuốn các em vào các hoạt động trên lớp Sử dụng nhiều hình thức tổ chức khác nhau nh cặp, cá nhân, nhóm,
đội Cần chú ý đa ra những lời giải thích ngắn gọn, rõ ràng Trớc khi dạy một chủ đề nào đó, giáo viên nên tìm hiểu kĩ về chủ đề
đó có thể lấy thông tin từ th viện hoặc trên mạng từ đó có thể cung cấp cho học sinh không những là lợng từ vựng, thông tin cần
Trang 9thiết phục vụ cho bài viết mà còn cung cấp đợc cho các em kiến thức, sự hiểu biết về môi trờng và thế giới xung quanh
* Đối với học sinh:
Cần chủ động tiếp thu kiến thức từ những trò chơi hay gợi ý của giáo viên Chú ý lắng nghe giáo viên giảng bài Tham gia tích cực vào các hoạt động, chịu khó học thuộc và nắm chắc ngữ pháp Biết lựa chọn từ vựng, tổ hợp từ, thời của động từ cho chủ
đề viết
Học sinh nên vận dụng các thông tin trong khi đọc, nghe và nói để diễn đạt điều họ muốn qua ngôn ngữ viết Chủ động sáng tạo sử dụng ngôn ngữ Học tập tự nhiên hoà mình vào tình huống
II 2 2 2: Tiến hành thực nghiệm
Dạy: Unit 14- Lesson 5: write ( grade 8)
• Mục tiêu của bài: Thực hành viết 1 lá th cho bạn kể về nơi mình đã đi thăm
Qua rút kinh nghiệm giờ dạy của đồng nghiệp, tôi đã tiến hành dạy một bài viết nh sau:
Nhằm tạo không khí lớp học ngay từ đầu và cũng là để ôn lại kiến thức cũ bổ trợ cho bài học mới Tôi đã dùng thủ thuật “
Brainstorming” vào phần “ warm up” Tôi yêu cầu học sinh kể lại một số kì quan của thế giới, chia lớp làm 2 đội và chạy lên bảng viết
wonders of the world
Great wall Grand Canyon ?
Trang 10- Khi đa ra phần “ feedback”, tôi sẽ hỏi các em câu hỏi:
“ what about the Grand Canyon ? Do you know it?” để giới thiệu vào bài
* Hình thức tổ chức: Học sinh làm việc theo đội ( Rabbits – Carrots) Học sinh hai đội lần lợt chạy lên bảng viết các kỳ quan của thế giới Đội nào viết đợc nhiều đội đó sẽ đợc nhiều điểm
- Tiếp đến phần “ Pre-writing”, nhằm cung cấp kiến thức trong bài
đọc mẫu, tôi đã lựa chọn một số từ vựng quan trọng để giới thiệu: canyon (n) hẻm núi, ranger (n) nhân viên phụ trách khu bảo tồn
breathtaking (adj) mê ly Stone Age (n) thời kỳ đồ
đá
hike (n) cuộc đi bộ đờng dài edge (n) rìa
- Tôi đã sử dụng các thủ thuật khác nhauđể giới thiệu từ vựng nh pictures, explanation, examples, translation
- Tránh sự nhàm chán cứ mãi một số thủ thuật quen thuộc tôi đã nghĩ ra hình thức “ matching” ở phần “ check meaning”
- Giáo viên chuẩn bị 12 tấm bìa để viết các nửa từ lên đó Rồi dán chúng lên bảng và yêu cầu học sinh tiếp tục 2 đội chạy lên bảng ghép các nửa từ để tạo thành những từ chúng vừa đợc học
Ha Long Bay
statue of liberty
Trang 11eg:
- Nhằm giới thiệu bài mẫu một cách tự nhiên và cung cấp cho học sinh thêm sự hiểu biết về các kỳ quan , tôi đã sử dụng giáo án
điện tử tải một số tranh về hẻm núi lớn và công viên quốc gia ở nớc
Mĩ để “ set the scene” đồng thời hỏi học sinh một số câu hỏi: what is this? ( The Grand Canyon)
where is the Grand Canyon? (It is in Arizona in the USA )
This is Tim He has returned from a trip to the Grand Canyon and
he sent a letter to
ran nyon
stone
taking age
ke
ca nyon
Trang 12Hoa to tell her about his trip
- Sau đó tôi yêu cầu học sinh mở sách trang 135 và “ run through”:
Is the letter completed?
How many gaps are there in the letter?
Look at A, B, C, D
Teacher runs through the sentences Teacher says “ these are some sentences in the letter Work in pairs to complete the letter with A,
B, C, D
Eg: 1-C”
- Các bớc tiến hành logic, nên học sinh dễ hiểu và làm bài tốt Luôn luôn thúc đẩy động cơ học tập, tôi vẫn tiếp tục cho các em lên bảng viết đáp án theo hai đội ở phần này số điểm của học sinh
đợc tổng hợp lại sau ba cuộc thi và đội nào có số điểm lớn hơn đội
đó sẽ thắng
- Để khắc sâu độ hiểu ở bài đọc mẫu cũng là chuẩn bị cho bài viết tới, tôi đã hỏi học sinh một số câu hỏi:
1 Where has Tim just returned from the trip?
2 How much time did he spend there?
3 What was the weather like?
4 What did he do there?
5 Did he feel happy or unhappy?
6 Did he think the Grand Canyon was beautiful?
- Từ bài mẫu gợi ý học sinh vào chủ đề bài viết qua câuhỏi: Have you ever visited the Grand Canyon?/ where have you been?
Học sinh sẽ trả lời về một số nơi chúng đến thăm, giáo viên sẽ thống nhất học sinh viết về một nơi chung ( Hạ Long) Điều này giúp học sinh hỗ trợ nhau tốt hơn, dễ viết hơn