SKKN phát triển kĩ năng nghe với học sinh THCS

=> Ngoài những thuận lợi trên việc dạy và học tiếng Anh trong trờng THCS còn gặp một số khó khăn nh: băng,đài còn kém chất lợng - Học sinh không có điều kiện giao tiếp với ngời nớc ngoài

I Phần mở đầu

I.1 Lý do chọn đề tài

Từ bao thế kỉ nay, do đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau của xã hội loài ngời nh truyền đạo, giao dịch, thơng mại và do tốc độ phát triển nhanh chóng của nền khoa học, kỹ thuật, ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng ở nhà trờng phổ thông đang đợc quan tâm đúng mức và phát triển sâu rộng trong cả nớc Học tiếng Anh là một nhu cầu cấp thiết giúp học sinh tiếp cận có hiệu quả hơn với nguồn tri thức phong phú trên thế giới

Hoà cùng với sự phát triển sâu rộng trong cả nớc Sở Phòng Gíao dục Đào tạo Đông Triều cũng đang tích cực giúp đội ngũ giáoviên trong Tỉnh có cơ hội đợc tham dự những chuyên đề, các buổi hội thảo có sự hớng dẫn của các chuyên gia về phơng pháp giảng dạy thực tế Đây là dịp để giáo viên trong tỉnh có cơ hội nâng cao nghiệp vụ chuyên môn của mình

=> Ngoài những thuận lợi trên việc dạy và học tiếng Anh trong trờng THCS còn gặp một số khó khăn nh: băng,đài còn kém chất lợng - Học sinh không có điều kiện giao tiếp với ngời nớc ngoài, khả năng nghe, nói cha tốt

=> Từ những thuận lợi và khó khăn trên là một giáo viên

đang giảng dạy trực tiếp ở trờng THCS tôi luôn cố gắng tìm tòi tham khảo, trau dồi để có những kinh nghiệm và phơng pháp giảng dạy phù hợp với từng đối tợng để nâng cao chất lợng

bộ môn Trớc đây theo phơng pháp cũ học ngoại ngữ chủ yếu

là truyền đạt ngữ pháp, cấu trúc câu Vì vậy học sinh nắm chắc ngữ pháp nhng khả năng nghe, nói cha tốt

Học ngoại ngữ hiện nay là qua biểu đạt mục đích giao tiếp Học, nghe, nói, học sinh phải nắm chăc ngôn ngữ, vốn từ

và cách phát âm để vận dụng trôi chảy và truyền đạt thông tin có kết quả, kỹ năng nghe, nói trở thành quan trọng vì có nghe tốt, học sinh mới có thể hiểu và giao tiếp tốt.Vậy làm thế nào để vận dụng tốt phơng pháp mới vào giảng dạy Làm thế nào để giúp học sinh học tốt ngoại ngữ tạo nền tảng cho các

em phát triển sau này Từ những điều trên đã giúp tôi lựa chọn

đề tài:

“Phát triển kỹ năng nghe với học sinh THCS”

I.2 Mục đích nghiên cứu

Học từ mới chỉ cần biết từ mới và văn phạm cha đủ mà phải thực hành các kĩ năng khác Nghe, nói, đọc, viết trong 4

kỹ năng trên nghe là một kỹ năng khó, nhất là khi ngời bản ngữ nói Vậy ngời học phải nghe thật nhiều, có thể nghe băng, đài, nghe trực tiếp ngời nớc ngoài nói hay giao tiếp với nhau trên lớp,

có nghe nhiêù thì mới có thể hiểu và biết đợc ngời khác nói gì

Đối với chơng trình thay sách củamôn ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng ở lớp 6 và 7 nghe và nói có tính máy móc nhằm tạo thói quen Thói quen đợc củng cố nhờ tăng cờng lặp

đi lặp lại Tiếng Anh lớp 8, 9 mỗi bài phân biệt rõ 4 kỹ năng, ở khối lớp này học sinh đã đợc làm quen với kỹ năng nghe, tập nghe điều thầy nói trên lớp, nghe bạn bè nhng cha có cơ hội để nghe ngời nớc ngoài Vậy giáo viên phải cho học sinh nghe nhiều trên băng đĩa Thông qua việc nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề, nội dung chơng trình dạy Tiếng Anh bậc THCS , thực trạng dạy và học môn Tiếng Anh nói chung và dạy nghe cho học

sinh nói riêng, tôi đã đề ra một số biện pháp để dạy cho học sinh các lớp bậc THCS học tốt 1 trong 4 kỹ năng của môn học đó

là kỹ năng nghe

I.3 Thời gian, địa điểm

Từ tháng 9/2007 -> tháng 5/2008.Tại trờng THCS Mạo Khê II

I.4 Đóng góp mới về mặt lý luận và thực tiễn

Qua việc nghiên cứu dạy kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tôi

có một đóng góp nhỏ để thực hiện tốt giảng dạy kỹ năng nghe là: Để học sinh có kỹ năng nghe tốt thì giáo viên phải dạy cho học sinh biết đọc, nhớ từ vựng, nắm vững cấu trúc ngữ pháp Nếu không làm đợc điều này thì kể cả có trang thiết bị, kỹ thuật tốt đến mấy thì cũng không hoàn thành đợc việc dạy kỹ năng nghe

II Phần nội dung

II.1 Ch ơng 1 : Tổng quan

Nghe là một chức năng quan trọng và năng động của ngôn ngữ nói bởi vì nó liên quan đến nhiều kiến thức của ngời nghe về ngữ âm, từ vựng và trong cách sử dụng của ngôn ngữ, văn hoá của ngời trong chính ngôn ngữ đó

Học ngoại ngữ khả năng nghe, nói tốt nhất là sáng tạo Để học sinh có thể sáng tạo bằng ngôn ngữ của mình trớc hết giáo viên phải giúp học sinh tiến hành theo từng bớc một Dạy nghe phải dạy ngay từ tiết đầu tiên, khi làm quen với học sinh ở giai

đoạn này học sinh đợc truỳên đạt cung cấp các cấu trúc luyện tập ở mức độ đơn giản Dạy nói phải đi kèm với nghe, bởi hoạt

động nghe, nói diễn ra đồng thời, qua biểu đạt mục đích giao tiếp học sinh nắm bắt và vận dụng ngôn ngữ tốt Để học

sinh nhanh chóng nghe và vận dụng ngôn ngữ tốt giáo viên nên dạy trớc các ngữ liệu mới, ngữ cảnh để học sinh biết đợc tình huống mà mình học

Trong một giờ nghe, học sinh không cần phải nghe đợc từng câu trong bài Mà chỉ cần nghe, đoán thông tin

Cách tốt nhất để phát triển kỹ năng nghe là âm nhạc,

âm nhạc luôn giúp ngời ta cảm thấy hào hứng hơn với công việc và học tập, hãy cho học sinh nghe một bài hát tiếng Anh trong giờ luyện tập nghe vì trong các bài hát nhiều những từ

và cụm từ phổ biến trong đời sống Nghe và chép lời bài hát cũng là cách nghe và các cách diễn đạt một cách tự nhiên và hiệu quả

II.2 Ch ơng 2 : Nội dung vấn đề nghiên cứu

Học nghe thì phải biết từ vựng nên tôi đã thực hiện tốt việc dạy từ vựng

Có nhiều phơng pháp dạy một từ mới: Theo phơng pháp truyền thống khi dạy một từ mới giáo viên có thể viết một loạt từ mới lên bảng và dịch nghĩa của chúng ra tiếng việt, sau đó yêu cầu học sinh đọc vài lần.Cách này đơn giản và đơn điệu vì trong một tiết học sinh phải tiếp cận với quá nhiều từ, nếu học sinh khó nhớ nghĩa của từ, gây buồn tẻ dẫn đến giờ học tẻ nhạt và không có hiệu quả

Biết thì nhiều nhng ghi nhớ để cần thiết khi dùng thì ít hơn cho nên số từ nhận biết bao giờ cũng lớn hơn số từ vựng sử dụng Giáo viên cần lựa chọn những từ cần thiết với học sinh sau đó lập thành danh sách từ chủ động.Từ chủ động là từ

xuất hiện trong bài khoá và đợc sử dụng lại trong các hoạt động luyện tập, loại từ này học sinh không chỉ nắm đợc nghĩa và còn có thể vận dụng vào ngữ cảnh và tình huống tơng tự Từ thụ động là từ chỉ xuất hiện trong bài khoá, học sinh chỉ cần biết nghĩa của chúng

Dạy từ mới có nhiều cách, một số cách có thể coi là nhanh

và đạt hiệu quả nh:dùng tranh ảnh minh hoạ, dạy từ mới bằng kịch câm,dạy từ mới bằng vật thật, dạy từ mới bằng giải thích, dạy từ mới bằng cách đa ra ví dụ:

Ví dụ 1: Teacher: Every day I have to cook Everyday I have to

clean the house Everyday I wash the dishes.Wham I am talking students: housework

Dạy từ mới bằng phơng pháp dịch, dạy từ mới bằng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Ví dụ 2: Dạy từ “smile” GV vẽ một bức tranh lên bảng:

T: Look - He’s smiling Now look at me

I’m smiling (show by facial expression) We smile when we are happy

T: Smile Repeat

SS: Smile

T: Good - what does it mean?

SS: Cời mỉm

Sau khi giới thiệu xong từ vựng giáo viên cần kiểm tra lại kỹ năng hiểu và nắm bắt của học sinh bằng các phơng pháp

- Rub out and remember

- what and where

- Jumbled words

- Categories

Animal Things

Pig

Trong việc học tiếng Tiếng Anh nh một ngoại ngữ ngời học không thể phát triển kĩ năng nói nếu không phát triển kĩ năng nghe để có một bài hội thoại thành công học sinhphải hiểu đợc cái gì đợc nói với mình Sau đó khả năng để hiểu ngời bản ngữ trong các đoạn hội thoại trực tiếp qua băng đài

có thể rất quan trọng đối với học sinh Để học sâu hơn ngôn ngữ và giao tiếp (bên cạnh đó, nghe ngôn ngữ nói là một cách thức quan trọng để đợc ngôn ngữ của cấu trúc và từ vựng Trong tình huống ở Việt Nam nơi mà ngời học không

có cơ hôị để nghe, nói tiếng Anh xung quanh họ hàng ngày

và không thể đạt đợc một cách rõ ràng, ngời giáo viên cần phải tạo cho họ nhiều cơ hội để có thể nghe tiếng anh trong băng, để biết tầm quan trọng, kỹ năng nghe không những đợc nói là sự kết thúc mà còn là phơng tiện dạy, học ngôn ngữ nói chung và tiếng anh nói riêng

 Các loại bài nghe

- Nghe đợc chia làm hai loại:

Nghe ở trực tiếp cuộc sống Nghe trong phòng học

Trong phần này chúng ta chỉ đề cập đến nghe trong phòng học Nghe trong phòng học chia làm 2 phần

- Nghe bắt buộc

- Nghe mở rộng

- Nghe bắt buộc là loại nghe tập trung cẩn thận đối với một đoạn ngắn, để hiểu chi tiết và đầy đủ

ví dụ: Nghe một đoạn hội thoại trong đài để học cấu trúc

và lấy thông tin trong giờ học

Trong bối cảnh lớp học có 2 loại thực hành nghe: thực hành tập trung vào sự hiểu chi tiết về nghĩa, điều này có thể thực hiện thông qua:

+ Các câu hỏi để hiểu có thể là thực tế (nơi mà câu trả lời có rất rõ trong bài nghe)

+ Có thể liên hệ đến bản thân

- Cá nhân (nơi mà câu hỏi có liên quan đến kinh nghiẹm hay ý kiến của ngời học)

+ Câu hỏi tổng quát (nơi mà ngời học nghe và phải tóm tắt )

+ các vấn đế logic

* Nghe mở rộng

- Giáo viên có thể thực hiện thêm chi tiết về ngôn ngữ, ngời học có thể hiểu đợc cái gì họ đang nghe

Ví dụ: Lấy thông tin chung

* Bài nghe trong chơng trình THCS đa số là các bài nghe: a) Ordering: giáo viên đa ra những bức tranh bị đảo lên

vị trí ở trên bảng Học sinh thảo luận đoán trật tự theo nhóm hoặc theo cặp, cá nhân Học sinh điền dự đoán theo thứ tự

1, 2, 3 Học sinh nghe và kiểm tra dự đoán

Productio n

Listen

ở phần trên là dạng nghe bắt buộc, học sinh phải tập trung cẩn thận để hiểu chi tiết và đầy đủ

- Nh chúng ta đã biết nếu yêu cầu học sinh thực hành những thủ thuật quen thuộc đối với những học sinh bình th-ờng thì thói quen đó rất tốt, nhng đối với học sinh khá giỏi thì

sẽ bị nhàm chán, chúng ta cần phải cung cấp cho học sinh những bài nghe mở rộng, giúp học sinh hào hứng hơn khi học

Ví dụ: Nếu học sinh học bài về rau, củ, quả tiếng Anh lớp

7 ở bài này học sinh đợc rèn luyện từ mới và ngữ pháp Giáo viên có thể cho học sinh nghe thêm mộtbài mở rộng Học sinh sẽ nhớ lại các từ vừa học

- Giáo viên không cho học sinh bất cứ câu nào mà chỉ

“set the scene” và yêu cầu học sinh đoán những thứ mà sẽ xuất hiện trong bài khoá Học sinh viết những dự đoán giáo viên

đọc hoặc cho học sinh nghe bài khoá ->Học sinh “tick” vào những dự đoán đúng Giáo viên có thể đa ra một số bức tranh: cà rốt, khoai tây, cà chua, đậu đỗ, bắp cải, hành, tỏi

Listening Guide Listening Text

Production clue: Sue is

shopping at the vegetable stall

in the market.She’s going to

buy a lot of things

Think of 5 things she will buy

Write them down

1

2

3

“Hello.I’ve got a big shopping list today Really? OK First I want some potatoes - about a kilo please Then half a kilo of carrots.Oh and - yes, the beetroot looks nice - give me four of five.Then some onions, some parsley and some tomatoes- about half kilo of tomatoes please What about beans? No, they don’t look very nice.I won’t have any them Oh, and some leeks No? You don’t have any Well give

me some cabbage instead Thanhks That’s it

Cũng ở bài U12: Let’s eat Giáo viên cũng có thể luyện cho học sinh nghe về rau, củ, quả qua trò chơi “bingo” giúp học sinh hào hứng hơn khi học

- Giáo viên đa ra một số loại rau, củ, quả

- Giáo viên yêu cầu học sinh chọn 3 -> 5 từ bất kỳ

- Giáo viên đọc ->HS tích

 Ph ơng pháp đúng sai (True or False)

- Phơng pháp này giúp học sinh hiểu bài khoá, giáo viên viết

5 -> 10 câu trên bảng, chỉ khoảng 5 câu đúng Học sinh

đoán những câu sau đúng hay sai -> GV cho học sinh nghe Học sinh nghe và kiểm tra dự đoán của mình Nếu câu nào sai giáo viên yêu cầu học sinh chữa nh thế các em sẽ hiểu bài sâu hơn

Ví dụ: U10: Health and hygiene

Production clue: John is a good

boy.What sort of things does

he do?

1 He helps his mother in the

house

2 He does a lot of clothes

3 He often buys clothes

4 He reads many comics

5 He always buys sweet’s ice

-cream

6 He saves some money

7 He sometimes washes the

dishes

8 He tries to catch fish in the

river

9 He watches TV

John’s week

I help my mother quite a lot in the house I usually make my bes and I sometimes tidy my room usually on Saturday morning I sometimes do the washing up

I always buy a few sweets and ice - cream.I never spend it on clothes or records or cassettes but I often lay comics.I sometimes save little because I want to buy a canoe

Answers

1.T 2 F 3 F 4.T 5.T 6.T 7.T 8.F 9.F

ở bài này học sinh không những nghe đợc những động từ trong bài học mà còn ôn đợc các trạng từ chỉ tần suất và một số từ mới giáo viên đa thêm

 Ph ơng pháp nghe và nhắc lại (Listen and repeat)

Thờng đợc sử dụng để luyện tập ở lớp 6, 7.Để học sinh có thể nói đợc trớc tiên học sinh phải bắt chớc đợc, nghe đợc

T: Can you help me?

SS: Can you help me?

 Ph ơng pháp nghe và vẽ (Listen and draw)

Giáo viên đọc cho học sinh nghe một đoạn văn ->HS nghe

và vẽ theo lời đọc của giáo viên

 Ph ơng pháp lựa chọn (Selecting)

Giáo viên đa ra bức tranh có từ 6 -> 8 ngời, các bức tranh có số 1, 2, 3 Bức tranh tơng tự nhng không giống, giáo viên yêu cầu học sinh nghe và chọn số, hoặc đánh dấu tích

Listen Text

I’m going to talk about 3 peopleTom, Kate, BOB

 Ph ơng pháp nghe và tìm lỗi (Deliberte Mistates)

Giáo viên yêu cầu học sinh đoán cái sẽ xuất hiện trong bức tranh Sau đó giáo viên tả bức tranh Trong đó có một số lỗi học sinh nghe và tìm ra lỗi đó

Enlish 7

Picture U3 At home

Listening Text

This is my grandmother’s living room She’s got a TV a radio and a telephone so she can talk to family.In the room there’s

a table and three chairs … There’re some flowers and a lamp

It has some books and a lovely picture of a horse on the wall

 Ph ơng pháp trả lời câu hỏi (Questions and answers)

Một trong các phơng pháp tạo ra cho học sinh biết đoán câu trả lời, giáo viên đa ra một số câu hỏi trên bảng học sinh

đọc và nghĩ về câu trả lời Sau đó nghe và trả lời câu hỏi

II.3 Ch ơng III: ph ơng pháp, kết quả nghiên cứu

Theo phơng pháp truyền thống học sinh không những không đợc thực hành nhiều mà chủ yếu nghe cô giáo giảng giải các từ và cấu trúc ngữ pháp, học sinh ít có cơ hội nghe

đài và băng nên họ không có kỹ năng vận dụng hạơc có thể vận dụng vào kĩ năng viết nhng không nghe và nói đợc,

Khi áp dụng phơng pháp mới vào giảng dạy tôi thấy hiệu quả

đợc tăng nên rõ rệt, học sinh tạo đợc không khí thoải mái không còn nỗi lo về kiến thức, học sinh còn có khả năng sáng tạo, hiểu biết thêm từ những bài nghe mở rộng, học sinh đợc nghe những gì mình cha biết, từ vựng đợc tăng dần, các

kĩ năng có phần lu loát hơn và những học sinh yếu không còn cảm giác sợ khi nghe nữa và tiết học đã thảo mái hơn, không còn cảm thấy bắt buộc nh trớc nữa

III Kết luận và đề nghị

Ngôn ngữ thờng bắt đầu từ lời nói, lời nói chuyên trở muôn vàn ý nghĩa, mục đích sử dụng nhng nếu không nghe ngời khác nói đợc thì cũng cha đạt đợc yêu cầu của ngời học chính vì thế môn Tiếng anh trong trờng THCS đã yêu cầu học sinh phải phát triển cả bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết

và kĩ năng nghe đã trở nên quan trọng trong bốn kĩ năng trên,

Sau một vài năm ra trờng, với kinh nghiệm thực tế còn ít, tôi

đã cố gắng tìm tòi, học hỏi tự nghiên cứu tài liệu, cùng

đồng nghiệp dự giờ, rút kinh nghiệm cùng nhau trao đổi những bài giảgn khó, tham gia các lớp bồi dững nghiệp vụ chuyên môn do Sở, Phòng giáo dục đào tạo tổ chức tôi nhận thấy rèn luyện kỹ năng nghe là quá trình quan trọng Trong từng tiết học, giáo viên phải rèn luyện thờng xuyên cho học sinh để học sinh chủ động, tích cực, sáng tạo trong việc nắm bắt kiến thức áp dụng phơng pháp giảng dạy hiện nay vào thực tế tỉ lệ học sinh khá giỏi đã tăng, tỉ lệ học sinh yếu không còn nữa Học sinh sẽ hứng thú và say mê học tập Ngôn ngữ là một vấn đề khá trừu tợng và hơn thế nữa khả năng còn hạn chế nên bài viết của tôi không thể tránh đợc thiếu sót Kính mong các đồng chí trong tổ chức, các đồng chí trong Ban giám hiệu và đồng chí phụ trách chuyên môn của Phòng Giáo dục Đào tạo giúp đỡ tôi xây dựng và đóng góp cho tôi nhiều hơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!