HOÀN THIỆN HỆ THỐNG NHẬN DIỆN THƯƠNG HIỆU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VĂN HÓA VÀ TRUYỀN THÔNG NHÃ NAM
Trang 1KHOA MARKETING
CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Đề tài:
HOÀN THIỆN HỆ THỐNG NHẬN DIỆN THƯƠNG HIỆU
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VĂN HÓA VÀ
TRUYỀN THÔNG NHÃ NAM
Hµ Néi, 12/2010
Lớp : QUẢN TRỊ QUẢNG CÁO 49
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Lí do lựa chọn đề tài
Việt Nam đang tiến những bước dài trên con đường xây dựng nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa Sự vươn lên mạnh mẽ khối kinh tế tư nhân,cùng sự ra nhập của các công ty, tập đoàn lớn trên thế giới vào nước ta đã tạo ra mộtmôi trường cạnh tranh sôi nổi và ngày càng khốc liệt Để sản phẩm doanh nghiệpkhông bị chìm nghỉm giữa vô số các sản phẩm đáp ứng cùng một nhu cầu đòi hỏicác doanh nghiệp ngày càng phải nỗ lực nhiều hơn trên mọi phương diện từ tàichính, nhân lực, khoa học kĩ thuật, marketing Có một vũ khí quan trọng mà khôngphải doanh nghiệp nào hiện nay có sự quan tâm đúng mức, đó chính là việc xâydựng thương hiệu cho sản phẩm, và doanh nghiệp Nếu như các tập đoàn lớn, cáccông ty nước ngoài đã quá quen với việc xây dựng thương hiệu một cách bài bảnnhư Unilever, Big C,…thì các doanh nghiệp Việt Nam còn đang loay hoay chậpchững những bước đi đầu tiên trên hành trình xây dựng thương hiệu Có nhữngdoanh nghiệp đã thành công bước đầu như Vinamilk, Viettel, Trung Nguyên, nhưng
đó là số quá ít trên hơn 300000 doanh nghiệp Việt Nam Ngay cả những doanhnghiệp đã thành công, thì thách thức cũng không ít như chanh chấp thương hiệu trênthị trường thế giới, sự đa dạng các sản phẩm cùng loại Tuy nhiên, phần lớn cácdoanh nghiệp Việt Nam chưa có nhận thức đầy đủ và đúng mức về vấn đề xây dựngthương hiệu một cách lâu dài và phát triển thương hiệu bền vững trong môi trườngcạnh tranh và kinh doanh toàn cầu Thương hiệu giúp doanh nghiệp nâng cao nănglực cạnh tranh, duy trì và phát triển thị trường trong và ngoài nước Thực tế đãchứng minh, thương hiệu là tài sản vô hình có giá trị lớn của doanh nghiệp, là tổnghợp của rất nhiều yếu tố, là kết quả doanh nghiệp đã tạo dựng được trong suốt quátrình hoạt động của mình
Việc xây dựng thương hiệu đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng theo một tiến
trình khoa học gồm nhiều bước, trong đó hoạt động xây dựng hệ thống nhận diện
thương hiệu giữ vai trò quan trọng, then chốt trong việc tạo dựng và thu hút, duy trì
hình ảnh tích cực của thương hiệu trong tâm trí của khách hàng và công chúng Quathời gian thực tập tại công ty Văn hóa và truyền thông Nhã Nam, em đã tìm hiểu vànghiên cứu hệ thống nhận diện thương hiệu của công ty, và em quyết định chọn đề
tài: “Hoàn thiện hệ thống nhận diện thương hiệu của Công ty Văn hóa và
Truyền thông Nhã Nam
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trang 3Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu hệ thống nhận diện thương
hiệu của công ty văn hóa và truyền thông Nhã Nam trong hoạt động xây dựngthương hiệu chung của công ty
Phạm vi nghiên cứu: Trong phạm vi công ty cung cấp sản phẩm trên thị
trường là thị trường sách tại Việt Nam
Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu vai trò của hệ thống nhận diện thương hiệu đối với các hoạt độngtruyền thông của công ty nói riêng và hoạt động kinh doanh nói chung Trên cơ sở
đó đề xuất một số giải pháp cụ thể, nhằm hoàn thiện hệ thống nhận diện thươnghiệu, từ đó góp phần nâng cao giá trị thương hiệu, và đóng góp vào hiệu quả hoạtđộng kinh doanh trong lĩnh vực xuất bản của công ty
Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở nhận thức và khai thác lý thuyết vê hoạtđộng xây dựng thương hiệu nói chung và hoạt động xây dựng hệ thống nhận diệnthương hiệu nói riêng Ngoài ra còn dựa vào hoạt động kinh doanh và hoạt động xâydựng hệ thống nhận diện thương hiệu của công ty văn hóa và truyền thông NhãNam
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng:
Phân tích và tổng hợp nguồn thông tin thứ cấp về thị trường sách xuất bảntại Việt Nam
So sánh và đánh giá hoạt động của Nhã Nam với các đối thủ cạnh tranh vàtương quan trong thị trường sách
Bộ cục chuyên đề
Chương 1: Khái quát về công ty văn hóa và truyền thông Nhã Nam
Chương 2: Phân tích các hoạt động Marketing của công ty cổ phần Văn hóa và truyền thông Nhã Nam
Chương 3: Thực trạng hệ thống nhận diện thương hiệu của công ty cổ phần Văn hóa và truyền thông Nhã Nam
Chương 4: Giải pháp hoàn thiện hệ thống nhận diện thương hiệu của công ty cổ phần Văn hóa và truyền thông Nhã Nam.
Trong quá trình thực hiện chuyên đề thực tập, do còn thiếu sót về mặt kiến
Trang 4ý để đề tài được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tìnhcủa cô Th.s Phạm Thanh Thủy đã giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện chuyên
đề Em cũng xin cám ơn các anh chị làm việc tại công ty cổ phần văn hóa và truyềnthông Nhã Nam đã giúp đỡ em thu thập tài liệu, và có thêm nhiều kinh nghiệm thực
tế trong lĩnh vực truyền thông ngành Xuất bản
Em xin chân thành cám ơn!
Hà Nội, ngày 20 tháng 12 năm 2010
Sinh viên Phạm Phương Nhung
CHƯƠNG I KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY VĂN HÓA VÀ
TRUYỀN THÔNG NHÃ NAM
1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
Trang 5Đầu những năm 2000, thị trường sách bắt đầu có bước chuyển biến rõ rệt,đặc biệt năm 2005 Luật xuất bản mới thi hành đã cho phép các lực lượng tư nhântham gia vào việc liên kết xuất bản Điều đó đã tạo điều kiện cho các lực lượng tưnhân tham gia vào thị trường sách và làm cho thị trường trở nên sôi động hơn vớinhiều công ty ra đời Trong bối cảnh kinh tế đó, đầu năm 2005, công ty Cổ PhầnVăn hóa Và Truyền Thông Nhã Nam ra đời với ba cổ đông sáng lập là ông NguyễnNhật Anh, Trịnh Văn Cơ và Dương Thanh Hoài.
Công ty Cổ Phần Văn Hóa Và Truyền Thông Nhã Nam thuộc hình thức công
ty cổ phần, hoạt động theo Luật doanh nghiệp và các quy định pháp luật hiện hànhcủa nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam
Tên gọi :
CÔNG TY CỔ PHẦN VĂN HÓA VÀ TRUYỀN THÔNG NHÃ NAM
Tên công ty viết bằng tiếng Anh:
NHA NAM PUBLISHING AND COMMUNICATIONS JOINT STOCKCOMPANY
Tên công ty viết tắt: NHA NAM , JSC
Vốn điều lệ ban đầu: 400.000.000 đồng
Trụ sở chính: Số nhà 51B, ngõ 35, đường Khương Hạ, phường KhươngĐình, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội
Trụ sợ giao dịch: Số nhà 1B – IF1, Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội
Về kinh doanh nội địa: Công ty đã tiến hành mở rộng thị trường ra phạm vi
toàn quốc và quan hệ hợp tác với các tổ chức, cá nhân trên toàn quốc để trao đổi,hợp tác và phát huy thế mạnh của công ty
Về công tác xuất bản: Chỉ trong 5 năm ngắn ngủi, công ty đã xuất bản độc
Trang 6tục mở rộng, hệ thống mạng lưới phân phối rộng khắp trên toàn quốc, chi nhánhcông ty tại Thành phố Hồ Chí Minh, quan hệ hợp tác lâu dài với các nhà in và nhàxuất bản trên phạm vi toàn quốc công ty được đánh giá là một đơn vị mạnh và cótiềm năng phát triển lớn trong kinh doanh phát hành sách
Tóm lại, ngay từ cuốn sách đầu tiên Balzac và cô bé thợ may Trung hoa của
Đới Tư Kiệt, độc giả đã dành sự quan tâm và yêu mến cho Nhã Nam Trải qua 5năm phát triển, Nhã Nam đã được xây dựng dần lên trong diện mạo một nhà xuấtbản vững chãi và chuyên nghiệp, hàng đầu trong lĩnh vực xuất bản
1.2 Sứ mệnh, tầm nhìn, mục tiêu và chiến lược kinh doanh của công ty cổ
phần văn hóa và truyền thông Nhã Nam
Giá trị cốt lõi
- Nhã Nam là nơi gặp gỡ của những người giàu kinh nghiệm về làm sách,
đã từng làm việc tại các nước như Nga, Anh, Đức, Úc, Hoa Kỳ, Cannada, NhậtBản
- Nhã Nam cũng là nơi gặp gỡ của những người mới ra trường, những conngười giàu nhiệt huyết và sự cống hiến
- Và hơn tất cả, Nhã Nam là nơi gặp gỡ của những con người đam mê sách,đam mê những áng văn chương kiệt tác
- Sách Nhã Nam chia sẻ tới độc giả những vẻ đẹp cuộc sống, con ngườikhắp nơi trên thế giới thông qua nghệ thuật của ngôn từ
- Tất cả những người yêu sách là Tri kỉ của Nhã Nam Niềm hạnh phúc củabạn đọc từ trang sách nhỏ là nguồn năng lượng vô tận cho Nhã Nam trên hành trìnhkiếm tìm vẻ đẹp văn chương
Triết lí kinh doanh
“Hiểu thời đại đang sống thông qua sách, song hành với những biến chuyểnsâu sắc trong lòng xã hội bằng những hoạt động xuất bản miệt mài và quả cảm”
Tầm nhìn sứ mệnh:
- Tạo lập diện mạo mới cho xuất bản văn học tại Việt Nam
- Tất cả vì một gia sản sách to lớn, có sức sống dài lâu, có ý nghĩa với nhiềuthế hệ bạn đọc
- Mang văn hóa đọc, và tình yêu sách tới mọi người, mọi nhà trong nỗ lựctừng giây từng phút của Nhã Nam
Nguyên tắc hoạt động
- Tuyệt đối tôn trọng bản quyền và luật xuất bản
Trang 7- Cam kết tạo ra những cuốn sách có chất lượng, có giá trị, luôn bắt kịp xuthế thời đại
- Lấy độc giả làm trung tâm
- Gia tăng lợi ích cho các đối tác
- Khơi dậy và phát huy khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân nhân viên
1.3 Nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp
Hiện nay, công ty được phép kinh doanh trên những ngành nghề đăng ký baogồm:
Kinh doanh xuất bản phẩm được phép lưu hành
In và các dịch vụ liên quan đến in
Kinh doanh du lịch lữ hành nội địa, quốc tế
Thiết kế quảng cáo (không bao gồm dịch vụ thiết kế công trình)
Mua bán thiết bị văn phòng (máy tính, phần mềm máy tính,thiết bị ngoại vinhư máy in, photocopy,két sắt, vật tư ngành in)
Đại lý kinh doanh dịch vụ internet
Các dịch vụ về hệ thống CDA/CAM
Đại lý mua bán, ký gửi hàng hóa
Xuất nhập khẩu những mặt hàng mà công ty kinh doanh
Về cơ bản hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm sách thực chất được gọilà: Hoạt động xuất bản
Theo nghĩa rộng, hoạt động xuất bản là hoạt động đồng bộ nối tiếp ba khâu:Xuất bản – in – phát hành các loại sản phẩm phục vụ nhu cầu đời sống tinh thần cho
xã hội
Theo nghĩa hẹp, hoạt động xuất bản là quá trình tổ chức làm ra bản thảo, sửachữa, hoàn thiện bản thảo để in thành sách và các xuất bản phẩm khác cung cấpnhững tri thức thuộc nhiều lĩnh vực cho người đọc
Có thể tóm tắt quy trình công nghệ sản xuất của công ty theo sơ đồ sau
Trang 8Sơ đồ 1.1: Quy trình công nghệ Công ty Văn hóa và truyền thông Nhã Nam
( Nguồn: Phòng Kinh Doanh – Phát hành )
1.4 Các nguồn lực của doanh nghiệp
Nguồn lực tài chính:
Vốn điều lệ của công ty: 400.000.000VND
Với đặc thù kinh doanh trong lĩnh vực sách, vốn ban đầu không yêu cầu sốlượng lớn Số vốn Kinh doanh cũng được bổ sung qua các năm
Bên cạnh số vốn cố định, công ty còn có hệ thống trang thiết bị hỗ trợ hoạtđộng của công ty
Cơ sở vật chất
Do đặc điểm của lĩnh vực liên kết xuất bản, yêu cầu về cơ sở vật chất của công
ty gồm:
Cộng tác viên tác giả (mua bản quyền, ký hợp đồng…)
Liên kết, ký hợp đồng kinh tế với dịch giả, lên kế hoạch đề tài (xét duyệt đề tài)
Biên tập – duyệt bản thảo Đánh giá, sửa chữa, hoản chỉnh bản thảo
Chế bản
Xin quyết định in và giao cho nhà in
Thành phẩm
Trang 9Trụ sở giao dịch của công ty: 1B-1F1 Thái Thịnh, Đống Đa Hà Nội, gồm văn
phòng làm việc của nhân viên tại tầng 2 và tầng 3 Riêng tầng 1 rộng 120m2 được
sử dụng là kho chứa sách của công ty Vị trí của công ty là hết sức thuận lợi cho nhucầu vận chuyển, phát hành, do tiếp giáp với nhiều tuyến đường lớn Vị trí này cũnggần nhiều trường học, công sở, tạo hình ảnh đạo mạo cho công ty trong lĩnh vựcxuất bản Tuy nhiên do trong khu vực trung tâm, nên diện tích kho nhỏ so với sốlượng đầu sách hiện tại và tiềm năng phát triển của công ty
Hệ thống máy tính văn phòng: Công ty được trang bị hệ thống kết nối hiện
đại, thuận lợi cho hoạt động trao đổi thông tin giữa các phòng ban, nâng cao hiệuquả làm việc Công ty cũng áp dụng các phần mềm kế toán hiệu quả và phù hợpnhất với công ty là VietSun
Các thiết bị chuyên dụng khác: Công ty có 1 ô tô 7 chỗ chuyên dụng, xe đẩy,
giá, kệ, bàn được sử dụng cho khâu phát hành, và 1 ô tô 4 chỗ phục vụ cho hoạtđộng quan hệ với các đối tác, báo chí, và di chuyển của nhân viên trong công ty chocác hoạt động cần thiết
Nguồn nhân lực
Cơ cấu nguồn nhân lực theo giới tính:
Công ty Cổ phần văn hóa và truyền thông Nhã Nam có 58 nhân viên trong đó
37 nữ, và 21 nam Tùy từng phòng ban, đặc điểm công việc khác nhau, cơ cấu nam
nữ cũng khác nhau Nếu phòng biên tập với số lượng 9 người thì chỉ có 1 nhân viênnam, trong khi bộ phận phát hành có 8 người nhưng chỉ có 2 nhân viên nữ
Biểu đồ 1.1 Biểu đồ thể hiện Cơ cấu nguồn nhân lực công ty CP VH&TT Nhã
Nam theo giới tính
(Nguồn: Phòng Kế toán) Cơ cấu nguồn nhân lực theo trình độ học vấn
Trang 10Biểu đồ 1.2 Biểu đồ thể hiện trình độ học vấn của nhân viên trong công ty Văn
hóa và truyền thông Nhã Nam
(Nguồn: Phòng kế toán)
Số lượng nhân viên trong công ty là 58 người (chưa kể chi nhánhThành phố
Hồ Chí Minh), trong đó hầu hết đều có trình độ Đại học
Ngoài phòng Kinh doanh – phát hành, do đặc điểm công việc đi lại nhiều,cũng như vận chuyển hàng hóa, thì các phòng ban khác 100% trình độ đại học vàsau đại học Đây cũng là điều tất yếu do yêu cầu công việc về bản quyền, biên tập,hay truyền thông, kế toán, thiết kế ngành sách đều đòi hỏi trình độ học vấn cao Đâycũng là điểm mạnh về nhân lực của công ty Yêu cầu cao trong khâu tuyển dụng đãđem tới một đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, xuất bản được những cuốn sách vănhọc hàng đầu Việt Nam Tuy nhiên điểm yếu của nhân sự công ty chính là Bộ phậnKinh doanh – Phát hành (Theo nhận định của Trưởng phòng Phạm Quý Phúc).Nhân viên phòng do có nhiều người trình độ học vấn thấp nhìn chung chưa có tinhthần đọc và nắm bắt nội dung sách, công việc mới ở mức máy móc chấm sách, pháthành đủ số lượng và đầu sách cho các nhà phân phối và đại lí, nên khi tiếp cận nhàsách chưa chủ động chào mời, giữ gìn mối quan hệ tốt đẹp với trung gian phân phốisách Điều này đã làm giảm hiệu quả mở rộng kênh phân phối, duy trì lợi thế khônggian trưng bày tại các hiệu sách, làm giảm thiện cảm của các trung gian đối với sảnphẩm sách của công ty Nếu tình trạng này không được thay đổi, về lâu dài sẽ làmgiảm doanh số, hiệu quả hoạt động kinh doanh của Nhã Nam
74%
17%
9%
Trình đ? Đ?i h?c Trình đ? sau Đ?i h?c Trình đ? dư?i Đ?i h?c
Trang 11Bên cạnh đó do đặc thù của ngành nghề kinh doanh, để đem đến một sảnphẩm sách hay tới độc giả, không chỉ đơn thuần có sự tham gia của đội ngũ nhânviên cố định của công ty mà còn có sự liên kết của đông đảo dịch giả, họa sĩ trênkhắp cả nước và trên thế giới, cũng như sự giúp đỡ của các Đại sứ quán, Tổ chứcvăn hóa Nhã Nam may mắn đã có được sự yêu mến và nhiệt tình tham gia của cácdịch giả hàng đầu Việt Nam hiện nay như nhà văn Dương Tường, hay sự giúp đỡcủa các Đại sứ quán Pháp, Đại sứ quán Hungari, Đại sứ quán Italy, Trung tâm vănhóa Pháp L’es pace, hay Hội văn hóa Việt-Hung.
1.5. Hoạt động sản xuất kinh doanh
1.5.1 Tổ chức bộ máy quản lý và sản xuất của công ty:
Sau quá trình nghiên cứu và cải tiến, hiện nay bộ máy quản lý của công ty cóthể mô tả qua sơ đồ sau:
Sơ đồ 1.2: Bộ máy tổ chức Công ty văn hóa và truyền thông Nhã Nam
(Nguồn: Phòng Kế toán)
Công ty hoạt động theo mô hình quản lý trực tiếp Bộ máy quản lý của công tyđược phân trách nhiệm và quyền hạn rõ ràng trong hoạt động quản lý, điều hành củacông ty Cụ thể như sau:
Giám đốc: là người đại diện theo pháp luật của công ty,điều hành hoạt độngkinh doanh hàng ngày của công ty và chịu trách nhiệm trước hội đồng quản trị về
Phòng
kế hoạch, bản quyền
Phòng PR
Phòng biên tập
Phòng chế bản
Chi nhánh
TP Hồ Chí Minh
Trang 12việc thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao Vì vậy mỗi quyết định của giám đốc cóảnh hưởng rất lớn trong phạm vi toàn công ty.
Phó giám đốc: Là người giúp giám đốc điều hành công ty theo sự phân công
ủy quyền của Giám đốc, trực tiếp phụ trách một số công việc của các phòng ban, chinhánh và chịu trách nhiệm trước Giám đốc về pháp luật và nhiệm vụ được giao
Phòng kinh doanh, phát hành: Phụ trách tiếp nhận đơn đặt hàng của kháchhàng, quản lý và phân phối sản phẩm của công ty tới các đại lý và khách hàng, chịutrách nhiệm trước phó Giám Đốc về số lượng và chất lượng sản phẩm, hàng hóaxuất bán cũng như tồn kho Đồng thời tham mưu đề xuất ý kiến nhằm hoàn thiện hệthống phân phối của công ty
Phòng kế toán: Có nhiệm vụ ghi chép phản ánh và hạch toán các nghiệp vụkinh tế phát sinh, đảm bảo cung cấp đầy đủ kịp thời,chính xác số liệu, thông tin kếtoán và báo cáo kế toán làm căn cứ cơ sở cho việc kiểm tra giám sát tình hình quản
lý tài sản, tình hình kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty đồng thờitham mưu, đề xuất các biện pháp quản lý kinh tế tài chính với ban giám đốc côngty
Phòng kế hoạch – bản quyền: phụ trách phần bản quyền của mỗi đầu sách,đưa ra kế hoạch sách cả năm của công ty, định hướng cho công việc kinh doanh củacông ty
Phòng PR: Có nhiệm vụ thu thập thông tin, tài liệu về thị trường, lên các báocáo nghiên cứu đánh giá thị trường và đề xuất ý kiến nhằm mở rộng thị trường tiêuthụ góp phần định hướng kinh doanh cho công ty Phòng còn thực hiện quan hệ báochí, tổ chức các sự kiện trong lĩnh vực xuất bản
Phòng biên tập: Tổ chức biên soạn, biên tập các đầu sách, chịu trách nhiệmtrước ban giám đốc về chất lượng bản dịch mỗi đầu sách (nội dung bản dịch, cỡchữ, font chữ …)
Phòng chế bản: Có nhiệm vụ chế bản toàn bộ bản thảo, sách, ấn phẩm, biểumẫu của nhà xuất bản (hình thức trình bày, dàn trang, bìa sách …) và giao choxưởng in
Trang 13 Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh: Có chức năng, nhiệm vụ như một nhàxuất bản thu nhỏ, tiếp nhận, xuất bản sách và phân phối sản phẩm cho các tỉnh phíaNam.
1.5.2 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh
Một số chỉ tiêu kinh tế công ty đã đạt được trong những năm gần đây:
(Đơn vị tính: triệu đồng)
Bảng 1.1 Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2007 – 2009
Về chi phí sản xuất: không có nhiều biến đổi qua các năm, vì tỉ lệ lợi nhuậnsau thuế trên doanh thu tăng không nhiều chỉ ở khoảng 11% - 12% Đây là nỗ lựclớn của công ty trong bối cảnh lạm phát tăng cao năm 2008, 2009, giá cả nguyên vậtliệu đầu vào tăng cao
Về thu nhập bình quân trên đầu người của nhân viên trong công ty sau 2 nămtăng tới 40%
Tiền lương là nguồn thu nhập và là lợi ích chính đáng của họ nên nó có ýnghĩ rất quan trọng đối với họ Vì vậy công ty luôn tìm cách đảm bảo cho côngnhân viên của mình một mức lương xứng đáng với sức lao động mà họ bỏ ra Bêncạnh đó tiền lương còn được sử dụng như một công cụ nhằm thúc đẩy người laođộng làm việc chăm chỉ hơn, sáng tạo hơn Bởi vậy mà công ty đã áp dụng nhiềuhình thức trả lương hợp lý, phản ánh đúng giá trị sức lao động của nhân viên Có thể
kể đến những hình thức trả lương như sau: với nhân viên hành chính kế toán trả
Trang 14lương theo thời gian làm việc, đối với nhân viên phòng bản quyền, biên tập, chế bảntrả lương theo giờ làm việc cộng với phần trăm thưởng theo sản phẩm sách hoànthành, đối với công nhân làm việc ở các khâu phát hành thì áp dụng chính sách trảlương theo công việc hình thành, phần trăm doanh số sách bán hàng tháng.
Ngoài tiền lương, người lao động còn được nhận tiền thưởng nếu như hoànthành sớm kế hoạch đề ra hay khi có sáng kiến đem lại lợi ích cho công ty Nhữngngày lễ, tết hàng năm công ty cũng trích một phần lợi nhuận để thưởng cho ngườilao động
Con số ấn tượng về mức tăng thu nhập của nhân viên Nhã Nam đó cho thấy sựphát triển vững chắc trong hoạt động kinh doanh của công ty, cũng như nhận thức
rõ ràng về vai trò của nguồn nhân lực trong hoạt động xuất bản của Ban giám đốc.Nhân viên công ty càng ổn định tốt cuộc sống, thì sẽ càng thúc đẩy hiệu quả laođộng
CHƯƠNG II PHÂN TÍCH CÁC HOẠT ĐỘNG
MARKETING CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VĂN HÓA VÀ
TRUYỀN THÔNG NHÃ NAM
2.1 Khách hàng mục tiêu và Chiến lược định vị thương hiệu Nhã Nam
2.1.1 Khách hàng mục tiêu.
Khách hàng mục tiêu của sản phẩm sách Nhã Nam là mọi đối tượng độc giảyêu sách, có niềm yêu thích đọc sách Mỗi thể loại sách lại hướng tới những đốitượng có sở thích, cá tính, hay thói quen đọc sách khác nhau Cụ thể như sau:
Dòng sách văn học Việt Nam:
Khách hàng mục tiêu của dòng văn học này là độc giả có độ tuổi 35 trở lên, vìcác bạn trẻ hiện nay có xu hướng thích các sản phẩm sách nước ngoài, cũng vì cáctác giả Việt Nam có tác phẩm xuất sắc hiện nay đều ở độ tuổi trung niên, các vấn đềđược đề cập trong sách thường mang hơi hướng hoài niệm quá khứ, hay phản ánhnhững trăn trở về sự thay đổi cuộc sống hiện tại, hoặc đề cập đến những mặt cuộcsống hàng ngày Mà đối tượng trẻ chưa có đủ sự chiêm nghiệm cần thiết, hoặc thấy
đó là những vấn đề không có nhiều bất ngờ lí thú, nên ít quan tâm hơn, trừ những
Trang 15bạn trẻ thực sự ham mê đọc, hay theo đuổi các ngành nghề có liên quan đến lĩnhvực văn học.
Trong khi đó, đối tượng trên 35 tuổi, với những trải nghiệm cuộc sống, lạikhông có thói quen chạy theo xu hướng đọc của giới trẻ, mà có sự chọn lọc tronglựa chọn sản phẩm đọc, do đó các tác phẩm văn học Việt Nam hay sẽ trở thành sựlựa chọn không thể thiếu Các tác phẩm thơ được sự ưu ái của rất nhiều độc giả trên
40 tuổi, vì đây là bộ phận bị ảnh hưởng sâu sắc trào lưu thơ cách mạng những năm
60 – 70 thế kỉ 20 Trên tinh thần đó, Nhã Nam đã có những tập thơ nổi bật và bánchạy như: “Đi, Tây Bắc”, Thơ Nguyễn Duy, Thơ Lưu Quang Vũ
Hiện nay, có không ít các tác phẩm văn học Việt Nam ăn khách của các nhàxuất bản khác, song với định hướng tác phẩm văn học có chất lượng, Nhã Namkhông dễ dãi cho chính mình để lựa chọn các sản phẩm văn học mang tính thịtrường quá cao
Khách hàng mục tiêu của dòng văn học Việt Nam là những người có trình độhọc vấn khá, thu nhập khá trở lên Thu nhập khá đảm bảo đối tượng đó không chỉ
có khả năng chi trả cho sản phẩm sách, mà còn đảm bảo các nhu cầu cơ bản đãđược đáp ứng, nhu cầu thẩm mĩ, nghệ thuật mới được quan tâm, đáp ứng Mộtngười còn phải bận tâm mối lo cơm áo, gạo tiền, rất ít khi có nhu cầu đọc sách đểgiải trí
Dòng văn học nước ngoài:
Nếu văn học lãng mạn hướng tới các độc giả nữ, có độ tuổi 16 – 35, thì các tác phẩm trinh thám, kinh dị lại thu hút chính đối tượng độc giả nam đủ mọi đối tượng.
Các độc giả nữ độ tuổi này, dù nghề nghiệp hay trình độ học vẫn khác nhau phầnlớn yêu thích sự lãng mạn, mơ mộng như đúng đặc điểm của giới nữ, cũng như độtuổi trẻ nhiều mơ mộng và hoài bão Nhã Nam cũng coi đây là sản phẩm mũi nhọn
trong giai đoạn 2006 – 2008, với 2 tác giả lớn nhất là Marc Levy, Gaullio Musso và hàng chục đầu sách ăn khách tiêu biểu có: Nếu em không phải giấc mơ, Đoạn đường để nhớ
Với sự lên ngôi của nhiều tác phẩm trinh thám kinh dị trên văn đàn châu Á,các tác phẩm thể loại này đã được Nhã Nam đón đầu, tạo ra những cơn sốt sách
thực sự trên thị trường sách Việt Nam như bộ truyện: Mật mã Tây Tạng, hay các tác
phẩm của Suzuki Koji Các tác phẩm này chủ yếu thu hút các độc giả nam mọi độtuổi, với đặc điểm có sự táo bạo, các yếu tố kinh dị, mạnh mẽ, hành động tạo sứchút lớn với nam giới
.Tuy nhiên, sở thích đọc của mỗi cá nhân hết sức khác biệt, do đó mỗi tác
Trang 16Văn học thiếu nhi của Nhã Nam hiện nay cũng hết sức phong phú, và hướng
tới nhiều lứa tuổi khác nhau gồm: tuổi mầm non, tiểu học và Trung học cơ sở,Trung học phổ thông Văn học thiếu nhi Nhã Nam có nét rất đặc biệt so với cáccông ty xuất bản khác, đó là có số lượng độc giả trưởng thành lớn Cứ 2 người mua
cuốn Những chuyện chưa kể của Nhóc Nicolas lại có 1 người là người trên 18 tuổi
mua để đọc thay vì mua cho em tuổi thiếu nhi (Khảo sát nhanh ngày 30/10/2010 tại
4 nhà sách Huy Hoàng, Hoa, Tân Việt, Huyền Thủy) Có thực tế đó là do nội dungtrong những trang sách thiếu nhi của Nhã Nam có nhiều bài học cuộc sống ý nghĩa,tính giáo dục cao bên dưới lớp vỏ hài ước, ngây thơ, hồn nhiên của những câuchuyện của thiếu nhi
Các tác phẩm sách đời sống: số lượng còn ít, và đối tượng mục tiêu tùy
thuộc vào nội dung cuốn sách hướng tới Ví dụ 2 cuốn: Triết lý Kinh doanh thực tiễn, Bảy quy luật thành công hướng tới đối tượng các bạn trẻ quan tâm tới hoạt
động kinh doanh, đang có nhiều ước mơ hoài bão thực hiện đang cần những chỉ dẫn
tinh thần hiệu quả Hay cuốn Nghệ thuật mật giáo lại hướng tới những người có sở
thích quan tâm văn hóa Ấn Độ, hay các nền văn hóa bị thất truyền
Tóm lại: Khách hàng mục tiêu trong lĩnh vực xuất bản không dễ xác định.
Người làm sách chỉ có thể xác định đâu là mảng sách ăn khách, để có thể lựa chọncuốn sách phù hợp với thị hiếu khách hàng mục tiêu của mảng, thể loại sách đó đểđưa vào thị trường Các tác phẩm của Marc Levy là một minh chứng tiêu biểu chothành công của Nhã Nam khi xác định đúng thị hiếu của độc giả nữ - khách hàngmục tiêu của dòng văn học lãng mạn – mảng văn học chiến lược của công ty
Trang 17Công ty xác định chiến lược Định vị dựa vào chất lượng Nhã Nam xác địnhmột cuốn sách có chất lượng cao phải đảm bảo các yếu tố sau:
Nội dung sách hàm chứa giá trị văn học nghệ thuật qua sự đánh giá của vănđàn trong và ngoài nước đã được thẩm định bởi các giải thưởng uy tín như Nobel,Man Booker, Pulizer Nhã Nam luôn có sự tham khảo ý kiến của các nhà văn, nhàphê bình, dịch giả uy tín, các bạn đọc tâm huyết về nội dung cuốn sách trước khi lên
kế hoạch xuất bản để đảm bảo nội dung sách
Về hình thức, bìa sách Nhã Nam phải là một tác phẩm mỹ thuật thực sự, với
sự đầu tư công phu về đồ họa, ý tưởng, không chỉ đơn giản là một bức tranh bất kìghép chữ, hay hình vẽ mô tả thông thường Không ít bìa sách của Nhã Nam gặpphải dư luận trái chiều như Đôi môi của nước, hay Lụa, nhưng thực tế đó là nhữngbìa sách đã được sự tham khảo của tác giả để phản ánh đúng nhất nội dung sách.Chất lượng giấy in, và bìa đóng sách luôn được Nhã Nam quan tâm để đảm bảo sựkhác biệt với các nhà xuât bản khác trên thị trường Bởi một cuốn sách hay đếnmấy, nhưng từ bìa sách, giấy sách không phản ánh đúng chất lượng nội dung thìkhó có thể thuyết phục được độc giả
Sách của Nhã Nam nổi bật bởi nội dung văn học tinh tế, bởi vẻ đẹp của thiết
kế hiện đại, bởi sự chăm chút kỹ lưỡng cho mỗi cuốn sách như một con thuyềnmang tới niềm vui, tri thức, ngạc nhiên, và đồng cảm
Văn học Nhã Nam mang tới cho độc giả những tác phẩm không thể quên,giá trị nghệ thuật của cuốn sách được sự đồng cảm và chia sẻ lâu dài của độc giả
Đó là hướng đi kiên định của công ty Để làm nên một sản phẩm sách giá trị, bên
Trang 18cạnh nội dung, hình thức cuốn sách đẹp, tinh tế, chất lượng giấy cao đã giúp sáchNhã Nam luôn xuất hiện hoàn hảo trong mắt độc giả.
Để có được sự khác biệt đó trên thị trường sách, Nhã Nam xác định phải có
sự khác biệt ở chính đội ngũ nhân viên của mình: luôn xác định tinh thần hết mình
vì công việc, vì tình yêu sách, nâng cao chuyên môn, thường xuyên trao đổi học hỏikinh nghiệm lẫn nhau, và tôn chỉ: coi mỗi cuốn sách là đứa con tinh thần của nhânviên Nhã Nam Chỉ khi xây dựng một đội ngũ nhân viên tài giỏi, có trách nhiệm vàtình yêu với sách thì mới có thể xuất bản được một cuốn sách tốt
2.2 Thị trường Xuất bản sách và đối thủ cạnh tranh
2.2.1 Thị trường Xuất bản sách
Hiện nay trên thị trường Phát hành sách, có hai bộ phận xuất bản:
Khối các nhà xuất bản Nhà nước:
Theo số liệu của Thư viện Quốc gia Việt Nam năm 2009, có 55 nhà xuất bản.Theo thông tin của Cục Xuất bản, dù gặp nhiều khó khăn, nhưng trong năm 2009phần lớn các NXB đều làm ăn có lãi như: NXB Chính Trị Quốc Gia tăng 4,7 tỷđồng, NXB Kim Đồng tăng 2 tỷ
Hoạt động kinh doanh của các nhà xuất bản trong năm 2009 đạt hiệu quả tốtvới 55,989 tỉ đồng lợi nhuận, tăng 125,2% so với năm 2008; nộp ngân sách nhànước đạt 31,125 tỉ đồng Lĩnh vực phát hành sách và xuất bản phẩm, được đánh giá
là một năm tiếp tục thành công với tổng số phát hành đạt 317 triệu bản, tăng 7%,tổng doanh thu, đạt gần 1.500 tỷ đồng Điều này chứng tỏ, nhu cầu đọc sách ở nước
ta đang tiếp tục tăng
Các nhà xuất bản Nhà nước, bên cạnh các tác phẩm sách tự thực hiện từ đầuđến cuối các khâu xuất bản, thì hiện nay các nhà xuất bản Nhà nước còn thực hiệnliên kết xuất bản với các công ty ngoài quốc doanh như Nhã Nam Tuy trên danhnghĩa liên kết, nhưng trên thực tế các khâu của quy trình xuất bản lại được phía cáccông ty thực hiện gần như trọn vẹn
Theo những thống kê không chính thức của phòng Kinh doanh – Phát hànhcủa công ty cổ phần văn hóa và truyền thông Nhã Nam, có tới 71% lượng sách đangbán chạy trên thị trường thuộc về loại sách liên kết giữa công ty ngoài quốc doanhvới các NXB Nhà nước Và ở những đầu sách này, các đối tác tư nhân là nơi lo toàn
bộ các khâu từ mua bản quyền, dịch, biên tập, trình bày
Có thực trạng này là do Các nhà xuất bản Nhà nước hiện nay đang thiếu đi sựnăng động trong nắm bắt thị hiếu độc giả đang thay đổi từng ngày Trong khi cáccông ty tư nhân lại nhạy bén, chịu khó tìm tòi các đầu sách hay trong và ngoài nước
để đem tới cho độc giả
Trang 19Khối các công ty kinh doanh lĩnh vực xuất bản ngoài quốc doanh
Hiện nay, chưa có nguồn số liệu chính thức, song trên thống kê của công ty,Việt Nam có khoảng 80 doanh nghiệp ngoài quốc doanh kinh doanh sách Trungbình, mỗi doanh nghiệp này sở hữu từ 500 đến 1.000 đầu sách Bên cạnh việc tạo rathị trường sách đa dạng, phong phú, khai thác nguồn bản thảo từ các tác giả trong vàngoài nước, các doanh nghiệp ngoài quốc doanh công khai là đối tác của các nhàxuất bản
Những dòng chảy thương hiệu sách Việt đang dần khẳng định rõ với độc giả:muốn đọc văn học gặp Nhã Nam, Phương Nam, Bách Việt; đọc sách kinh tế, rènluyện bản thân gặp Anphabooks, First News, Thái Hà; đọc văn hóa gặp Trẻ, Vănhóa Thông tin, Tri thức, Thời đại; đọc sách thiếu nhi tìm NXB Kim Đồng, Đông A,Phan Thị, Thương Huyền
2.2.2 Đối thủ cạnh tranh
Đối thủ cạnh tranh của Nhã Nam được xem xét ở 2 nhóm:
2.2.2.1 Đối thủ cạnh tranh chuyên xuất bản các đầu sách không thuộc thể loại văn học
Các công ty này có hướng phát triển thiên về các mảng sách khác Văn họcnhư: kinh tế, văn hóa, trí thức, sách thiếu nhi Tuy không cạnh tranh trực tiếp vớiNhã Nam, nhưng những mảng sách kể trên lại có sức hút với số đông đối tượng hơn
vì các vấn đề đó phần lớn dễ hiểu, và gần gũi với cuộc sống hơn, phục vụ các nhucầu, mong muốn thiết thực của con người hàng ngày Các đối thủ tiêu biểu trongnhóm này của Nhã Nam bao gồm:
Công ty cổ phần sách Thái Hà (Thaihabook)
Slogan: Tri thức cho ngày mai - Knowledge for the future
Trang 20Công ty ra đời từ đầu năm 2006 với định hướng ngay từ đầu là mảng sáchkiến thức với nhiều thể loại hấp dẫn:
V- Biz: Những cuốn sách cung cấp kinh nghiệm, kỹ năng mang tính ứng
dụng cao tới các nhà lãnh đạo, những người quản lý
V-Buddism: Những cuốn sách đạo Phật và Tâm linh phục vụ cho doanh
nhân và tất cả mọi người
V-Parents: Những cuốn sách dành cho cha mẹ để nuôi dạy con cái khoẻ
mạnh, thông minh và có tư cách đạo đức tốt
V-Teen: Những cuốn sách giúp tháo gỡ vướng mắc, khơi dậy tiềm năng,
định hướng nghề nghiệp cho tuổi mới lớn
V-Smile: Những cuốn sách cho những ai muốn sống hạnh phúc, yêu đời và
có ích
Thái Hà có hệ thống Nhà sách Bản quyền có thể tự phân phối sách trực tiếptới tay độc giả, nên không phụ thuộc hoàn toàn vào trung gian phân phối như NhãNam Mặt khác, Thái Hà là số ít công ty sách ngay từ ngày thành lập đã có bộ phậnMaketing hoạt động hiệu quả với nhiều chương trình truyền thông hấp dẫn, tạo sựgần gũi với bạn đọc Với đặc điểm thể loại sách kiến thức, phục vụ thiết thực cuộcsống hàng ngày, thêm vào đó có hệ thống cửa hàng riêng, rất thuận lợi cho công tytriển khai các hoạt động Marketing
Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A (Dong A Books, JSC)
Được thành lập vào tháng 11/ 2004, Đông A là một trong những công ty tưnhân đầu tiên hoạt động trong lĩnh vực xuất bản và phát hành.Từ một công ty chỉ có
6 người, sau hơn 5 năm hoạt động, hiện công ty đã xây dựng được đội ngũ gần
40 nhân viên làm việc tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh Mặc dù trải rộng trênnhiều lĩnh vực từ Khoa học, Văn hóa, Kinh doanh cho đến Thể thao nhưng Đông Atập trung vào hai mảng lớn là sách Văn học trong nước và sách Thiếu nhi Các đầusách giá trị mà điển hình của Đông A là Tủ sách bách khoa tri thức và Phát triển tư
duy dành cho trẻ em Trong lĩnh vực sách văn học trong nước, thương hiệu Văn Mới của Đông A đã đi vào tâm thức của độc giả yêu văn học Việt Nam.
Trang 21Điểm mạnh của Đông A: Công ty là công ty tư nhân đầu tiên trong lĩnh vựcxuất bản và phát hành nên có nhiều lợi thế trong các hoạt động mua bản quyền cácđầu sách giá trị, cũng như lợi thế phân phối Đặc biệt khi mà mảng sách thiếu nhingày nay càng được nhiều công ty xuất bản quan tâm phát triển như Nhã Nam, thìĐông A có thể được coi là ông anh lớn trong lĩnh vực xuất bản sách thiếu nhi củakhối tư nhân Việc tránh các chủ đề, hay mảng nội dung tương tự trong dòng sáchthiếu nhi là điều mà Nhã Nam cần chú ý để tạo sức hút riêng cho sản phẩm củamình Ngoài ra, Đông A sở hữu 1 hệ thống nhà sách phát hành rộng rãi, không bịphụ thuộc nhiều vào trung gian phân phối như Nhã Nam
Điểm yếu của Đông A: Đông A có hướng đi xuất bản riêng táo bạo đó làxuất bản văn học Việt Nam của các tác giả trẻ, mới Bản thân đó là hướng đi tốt,song hiện nay văn đàn Việt Nam chưa có nhiều cây bút trẻ thực sự có tầm ảnhhưởng lớn, tạo ra xu hướng, môi trường văn học chưa có độ đẩy, nên số lượng tácphẩm hay chưa nhiều, hoặc nếu có sẽ gặp nhiều khó khăn trong quảng bá tác phẩm,
vì người Việt Nam có xu hướng “xính ngoại” – mặc định các tác phẩm nước ngoàihay hơn văn học trong nước Đây cũng là khó khăn chung mà Nhã Nam cũng đangvấp phải khi cho ra đời các tác phẩm văn học Việt Nam xuất sắc của nhà vănDương Tường, Bùi Ngọc Tấn
Công ty cổ phần sách Alpha (Alphabook)
Slogan: Knowledge is Power
Tôn chỉ: Tri thức là sức mạnh
Sau hơn 5 năm hoạt động và phát triển (tháng 1/2005), Alpha Books đã trở thành một trong những thương hiệu hàng đầu trong giới xuất bản và được nhiều độc giả yêu mến Hiện nay, Alpha Books tập trung xây dựng các tủ sách chính gồm:
Alpha Biz: gồm các sách hướng dẫn khởi nghiệp, các bài học, phương pháp và
kinh nghiệm quản lý kinh doanh của các chuyên gia, các hãng và tập đoàn nổi tiếng trên thế giới
Alpha Edu – Giáo dục và Tư duy: gồm các cuốn sách giúp người đọc khám
phá trí năng tiềm ẩn của bản thân và tận dụng khả năng đó để gặt hái thành công trong công việc cũng như trong cuộc sống
Trang 22Alpha Omega - Tinh hoa Nhân loại: dòng sách kinh điển chuyển tải những tri
thức tiên tiến nhất trong các lĩnh vực như văn hóa, chính trị, xã hội của các nước trên thế giới
Có thể thấy, thế mạnh của Alphabook hoàn toàn khác biệt với Nhã Nam, và không có ý định phát triển đầu sách Văn học Alphabook hiện nay được coi là ông lớn trong mảng sách kinh tế, tư duy, tinh hoa khoa học thế giới Trong bối cảnh hội nhập, học hỏi từng ngày của đất nước, những cuốn sách của Alphabook đáp ứng rất sâu sát những mong muốn nhu cầu học hỏi của người dân, đặc biệt giới trẻ, bộ phận tri thức, đam mê kinh doanh, làm giàu, khát khao học hỏi và cống hiến
Công ty Văn hóa Sáng tạo Trí Việt (Firstnews)
Công ty có hơn 40 nhân viên chuyên nghiệp, năng động và đều say mê sách,gồm các ban: Ý tưởng và Nghiên cứu phát triển, Dịch thuật, Biên tập, Thiết kế,Quảng cáo, Marketing, In ấn, Phát hành… và hàng trăm cộng tác viên trên nhiềulĩnh vực First News hiện có Nhà sách Trí Việt và hơn 150 đại lý liên kết phát hànhtrên toàn quốc và một số đại lý phát hành ở nước ngoài
Cho đến nay, First News đã có gần 1000 đầu sách và ấn phẩm các loại pháthành với hàng triệu bản in được bạn đọc yêu thích thuộc các tủ sách: Sống đẹp, Hạtgiống Tâm hồn, Quản lý, Kinh doanh, Phong thủy, Y học Gia đình, Thường thứcGia đình, Danh nhân, Thiếu nhi, Ngoại ngữ, Tin học, Điện tử, Kiến trúc, Âm nhạc
và Văn học
First News là công ty tư nhân đầu tiên tại Việt Nam tiến hành mua bản quyềnsách từ năm 1996, điều đó đã tạo nên cho công ty hình ảnh chuyên nghiệp, và đángtin cậy trong mắt độc giả Không chỉ thế với các đầu sách tiêu biểu như Hạt gốngtâm hồn, Quà tặng cuộc sống, hình ảnh đó của Trí Việt ngày càng được củng cố.Cũng giống như Đông A, có hệ thống nhà sách riêng, nên công ty chủ động trongphát hành, và thuận lợi trong việc tạo dựng thương hiệu
Các mảng sách đa dạng, đồng đều, không có thế mạnh nhất định tạo hình ảnhcủa Trí Việt năng động, song chưa có được điểm nhấn Không những thế, sự lặp lạiquá nhiều các đầu sách Hạt giống tâm hồn – một tủ sách tiêu biểu của Trí Việt đangtạo ra sự nhàm chán cho độc giả Sự nhàm chán thể loại không chỉ là khó khăn mìnhTrí Việt gặp phải mà rất nhiều công ty lĩnh vực xuất bản phải đối mặt, khi mà cácđầu sách thế mạnh của công ty bão hòa trên thị trường
Trang 232.2.2.2 Đối thủ cạnh tranh chuyên xuất bản các đầu sách văn học
Công ty sách Phương Nam
Thành lập ngày 8/1/2008, Công ty Sách Phương Nam, tiền thân là Trung tâm
Sách & Dịch vụ Bản quyền Phương Nam, là một công ty thành viên của PhươngNam Corp, PNB luôn nhấn mạnh và trung thành với chủ trương Sách hay cho mọingười
Thương hiệu Phương Nam Book hướng tới nhiều đối tượng khách hàng vớicác loại sách từ kinh tế, văn học, tôn giáo đến tâm lý- gia đình hay truyện giải trítuổi teen Năm 2008, giữa nhiều tựa sách nổi bật, liên tục lọt vào các danh mục sáchbán chạy của các hệ thống phát hành sách lớn nhất Việt Nam, Phương Nam Book
đã tạo được ấn tượng mạnh mẽ khi nhanh chóng tung ra thị trường những cuốn sách
được chờ đợi trên toàn thế giới, thậm chí dõi theo từng ngày – đó là Mô thức mới cho thị trường tài chính của nhà tài phiệt George Soros, và đặc biệt là phát hành cuốn Người trong bóng tối (Man in the dark) cùng lúc với bản tiếng Anh tại Hoa Kỳ
– lần đầu tiên trên thị trường xuất bản Việt Nam
Sách kinh tế và văn học tuổi teen, văn học thiếu nhi, dòng văn học đương đại
Trung Quốc vốn là thế mạnh của Phương Nam Book
Phương Nam Book triển khai phát triển hệ thống nhà sách riêng của mình.Mỗi nhà sách Phương Nam Book là một không gian đẹp, thân thiện với người muasách, người đọc sách, nơi có thể tìm được những cuốn sách đa thể loại, mới nhất,hay nhất của các nhà xuất bản, các công ty phát hành sách có uy tín Đó là thế mạnhcủa rất hiều công ty trong lĩnh vực xuất bản sách mà Nhã Nam hiện nay không cóđược
Công ty sách Bách Việt.
Trang 24Thành lập vào tháng 11 năm 2006, Bách Việt là Công ty hoạt động trong lĩnhvực xuất bản Bách Việt đặt mục tiêu xuất bản hàng năm khoảng 120-150 đầu sách
và tập trung xây dựng 4 tủ sách chính: Sách văn học Việt Nam; Sách văn học nướcngoài; Sách kinh doanh, Sách Tham Khảo
Hiện nay, trên đường đua xuất bản sách văn học, Bách việt là đối thủ cạnhtranh trực tiếp và lớn nhất Bách Việt hiện nay đi theo hướng xuất bản các tác phẩmvăn học lãng mạn là chủ yếu, đặc biệt là các tác phẩm của tác giả Trung Quốc Với
sự tương đồng về văn hóa, bối cảnh phát triển giữa Trung Quốc và Việt Nam, cáctác phẩm văn học đương đại lãng mạn của Bách Việt có sức hút rất mạnh mẽ tới đốitượng trẻ Việt Nam Tuy nhiên sự thiếu đa dạng hóa quốc tịch các tác phẩm văn họckhiến cho hình ảnh Bách Việt gắn liền với dòng văn học thị trường, thiếu độ sâu
Tóm lại:
Các đối thủ cạnh tranh của Nhã Nam xét trên đây đều thuộc khối xuất bảnngoài quốc doanh Bởi các công ty này đều có bối cảnh ra đời tương tự Nhã Nam,
có hướng đi sâu sát nhu cầu đọc sách của công chúng, và có định hướng Marketing
rõ ràng, đã giúp đưa các công ty trở thành những gương mặt hàng đầu trong làngxuất bản Trong khi các nhà xuất bản Nhà nước hiện nay, tuy đứng tên xuất bản tất
cả các đầu sách, nhưng về thực chất chỉ cấp giấy phép xuất bản, và chịu trách nhiệmquản lí, còn các khâu trong quá trình xuất bản hoàn toàn được thực hiện bởi tưnhân Rất ít các nhà xuất bản Nhà nước hoạt động một cách định hướng thị trường
đáp ứng đúng nhu cầu công chúng đọc như Kim Đồng, Nhà xuất bản Trẻ, NXB Văn hóa, NXB Tri thức
Các đối thủ cạnh tranh của Nhã Nam, mỗi công ty đều có những thế mạnhriêng, đòi hỏi Nhã Nam có sự tìm tòi kĩ, để tạo dấu ấn khác biệt, nổi bật trong hàngtrăm nhà xuất bản trên cả nước Hiểu được đối thủ, không chỉ có lợi cho công ty, màcòn có lợi cho khách hàng mục tiêu của công ty, khi chia sẻ được đâu là lỗ hổngnhu cầu mà độc giả còn thiếu, hoặc được đáp ứng chưa đầy đủ Nhã Nam xác địnhcho mình hướng đi riêng: đó là những tác phẩm văn học xuất sắc, được thẩm địnhbằng các giải thưởng văn học uy tín quốc tế, chứng nhận best seller của các thịtrường văn học lớn nhất thế giới, các tác giả hàng đầu, có giá trị nghệ thuật, nhưng
Trang 25vẫn gần gũi, khơi gợi cảm xúc của người đọc, chứ không phải là thứ văn chương xaxôi, khó hiểu Với sứ mệnh: Đưa tinh hoa văn học thế giới lan tỏa tâm hồn ViệtNam.
2.3 Các đối tác và nhà cung ứng
Do đặc điểm của lĩnh vực xuất bản, Nhã Nam chịu trách nhiệm bản quyền,nội dung, thiết kế bìa, phát hành sách Nhưng riêng khâu in ấn giao cho các công tychuyên lĩnh vực này bao gồm:
Công ty in Tiến Bộ
Công ty in Ba Đình
Công ty in Viễn Đông
Xí nghiệp Bản đồ 1 – Bộ Quốc Phòng
Xưởng in Tạp chí Tin học và đời sống
Công ty cổ phần truyền thông Việt Nam
Đây đều là những nhà in lớn, uy tín trong ngành, có mối quan hệ lâu dài vớilãnh đạo công ty Các nhà in đều được công ty chia sẻ, truyền tải chiến lược về sảnphẩm sách chất lượng cao, nên có định hướng chất lượng in tốt đối với các hợpđồng in với Nhã Nam
Vấn đề không có xưởng in riêng, và việc in sách phân tán tại nhiều đối tác gâynhiều khó khăn cho Nhã Nam trong việc kiểm soát chất lượng in Nhiều trường hợpsách in không đúng quy chuẩn, màu sắc bìa không được đẹp như thiết kế, hay kĩthuật scan mẫu sách, đóng gáy không đảm bảo độ chắc bền theo tiêu chuẩn, in sai,nhầm hay thiếu trang đã gây tổn thất nặng nề cho Nhã Nam Trong tháng 11/2010,
công ty đã phải thu hồi toàn bộ cuốn Không Số phận sau 1 tuần phát hành do lỗi từ
phía nhà in là in lặp lại một trang Tuy không gây sai lệch nội dung sách, nhưng đãlàm ảnh hưởng tới uy tín, hình ảnh cẩn thận tỉ mỉ vốn có của công ty
Tuy nhiên, do năng lực của mỗi nhà in có hạn, không đủ khả năng in tất cảcác đầu sách nên công ty phải phân tán các đầu sách tại nhiều nhà in khác nhau vàphân công kiểm soát, giám sát kĩ càng khâu in ấn tại xưởng để đảm bảo chất lượngsách tốt nhất tới tay độc giả
2.4 Hoạt động Marketing – Mix của Nhã Nam
Chiến lược kinh doanh và chiến lược Marketing chung:
Mục tiêu của công ty trong những năm tới là gia tăng lượng tiêu thụ sách đồngthời đảm bảo chất lượng sách có giá trị tới tay công chúng đọc Công ty còn đặt ramục tiêu đưa sản phẩm sách văn học Việt Nam sang các thị trường xuất bản nướcngoài
Trang 26Tiếp tục đa dạng hóa các thể loại sách nhưng tập trung phát triển dòng sáchvăn học, tùy vào từng giai đoạn phát triển công ty, dựa vào thực tế thị trường để códòng văn học trọng tâm và tìm cách xóa bỏ quan niệm trong giới trẻ sách văn họcgiá trị là sách khó đọc, khó hiểu và cảm nhận.
Với phương châm lấy khách hàng làm trung tâm, công ty luôn đặt ra các kếhoạch nghiên cứu nhu cầu và thị hiếu người đọc sách cũng như tìm hiểu thái độ cácđại lý phân phối Trong năm tiếp theo sẽ tập trung nhiều hơn ở thị trường sách ngoài
Hà Nội, và thành phố Hồ Chí Minh và do số lượng đại lí tại hai thành phố trung tâmgần như đã bao quát khu vực nội và ngoại thành
Về đầu tư công ty xác định đầu tư không quá dàn trải mà phân tán nguồn lực.Tập trung vào những thể loại sách có xu hướng phát triển mạnh, ví dụ sách Audio,sách điện tử
Chiến lược marketing của Nhã Nam là chiến lược Marketing tập trung Tức làcông ty tuy phát triển nhiều thể loại văn học, hoặc có xuất bản một số dòng thể loạisách khác ngoài văn học, song công ty sẽ dồn nỗ lực Marketing – mix cho đoạn thịtrường sách mà công ty hướng tới để đạt được và giữ vững vị thế dẫn đầu thị trườngsách văn học dịch Để đạt được điều này, công ty cũng phải kết hợp các công cụkhác của marketing - mix
Trang 27Sách là sản phẩm có nét đặc thù nhưng Một đơn vị sản phẩm sách cũng đượccấu thành từ 3 cấp độ:
Sản phẩm theo ý tưởng là nội dung, tư tưởng mà cuốn sách đó cung cấp cho
người đọc, thỏa mãn được tâm tư tình cảm, mong muốn được tiếp nhận những giátrị văn hóa, sự đồng cảm của tác giả sách với cá nhân người đọc về một vấn đề, làtên tuổi của tác giả viết sách Bởi tâm tư tình cảm của mỗi cá nhân đều khác nhau,nên người Kinh doanh sách không thể chỉ lựa chọn một kiểu nội dung để thỏa mãnmột kiều người đọc nhất định, mà luôn xuất bản các thể loại nội dung khác nhau,trong mỗi thể loại lại có những cuốn sách có cách thức viết không cuốn nào giốngcuốn nào, để người đọc có thể lựa chọn cuốn sách hợp với mong muốn của mình.Ngay trong mỗi người đọc nhu cầu cũng luôn thay đổi và phong phú, vì vậy đápứng được thị yếu đọc của khách hàng mua sách không phải là việc dễ dàng vớingười làm xuất bản
Sản phẩm hiện thực là Chất lượng giấy in, bố cục sách, trang bìa, độ dày
mỏng Dù mang những giá trị tinh thần, nhưng yếu tố quyết định sự có mặt thực tếcủa sản phẩm sách là: chỉ tiêu về độ sáng, dộ dày của trang giấy in, Trang bià trìnhbày đẹp và phù hợp với nội dung sách, tên cuốn sách dịch đúng và sát nghĩa, trìnhbày cỡ chữ, font chữ đẹp, rõ ràng
Sản phẩm bổ sung: đối với mặt hàng sách đó là chiết khấu, vận chuyển Các
sản phẩm sách có một đặc thù là không do người xuất bản cung cấp trực tiếp chobạn đọc mà do các đại lí phân phối sách Riêng tỉ lệ chiết khấu do mua sách cũngphụ thuộc vào mức chiết khấu của công ty đối với các đại lí
Sách là sản phẩm hết sức đặc thù, vì không như các sản phẩm tiêu dùng
khác, khi quyết định mua một cuốn sách, khách hàng phần lớn căn cứ vào cấp độ sản phẩm theo ý tưởng tức phần nội dung tư tưởng của cuốn sách, rồi mới đến các
cấp độ kia Dù mua cho bản thân để thưởng thức, hay mua tặng, mua ngẫu hứng haychọn lọc, khách hàng luôn quan tâm tới giá trị nội dung của cuốn sách trước tiên
Các thể loại sách
Với định hướng chung là sách văn học, song với sự đa dạng về thể loại vàkhu vực địa lí xuất xứ sách, công ty có nhiều sự cân nhắc trong phân loại sách để dễdàng giới thiệu với độc giả cũng như thuận lợi trong khâu quản lí sách Chưa cóđược sự chuyên nghiệp trong tạo dựng tên cho các tủ sách thể loại như nhiều công
ty khác, song Nhã Nam luôn cố gắng sắp xếp trọn vẹn, logic đêt độc giả tham khảo
Hiện nay, Nhã Nam có các thể loại sách xuất bản sau:
Trang 28Sơ đồ 2.1 Phân loại các thể loại sách xuất bản của công ty cổ phần văn hóa và
truyền thông Nhã Nam
Tuy nhiên, thể loại mũi nhọn, và là thế mạnh được xác định ngay từ đầu củaNhã Nam là Văn học dịch (Văn học nước ngoài) Tính đến tháng 11/2010, số tácphẩm văn học dich chiếm đến 94% tổng số đầu sách xuất bản Việc tập trung chothế mạnh sách văn học đã phần nào tạo nên một thương hiệu sách Nhã Nam khácbiệt trên thị trường sách còn nhiều hỗn độn hiện nay
Các mảng sách kia, tuy không là sản phẩm tiêu biểu, thế mạnh cuả công ty,
song không vì thế mà chất lượng sách không tốt bằng Cuốn Sống hạnh phúc cẩm nang cho cuộc sống tuy thuộc thể loại khoa học, nhưng lại là đầu sách được quan
tâm, và bán khá chạy của Nhã Nam
Trang 29 Định hướng cho các ấn phẩm sắp xuất bản
Nhã Nam đưa ra tôn chỉ:
Kiên định đem tới những tác phẩm văn học dịch xuất sắc nhất tới độc giả ViệtNam Tạo ra một bản sắc riêng trong chọn lựa hướng xuất bản đã khó, việc giữ gìn
và phát triển nó ngày càng khó hơn Nên đội ngũ nhân viên và Ban giám đốc công
ty quyết định trung thành với sự nghiệp đưa tinh hoa văn hóa thế giới giới thiệu tớibạn đọc trong nước
Nhã Nam xác định:
Thị trường không thể chờ ta chạy theo như thế mãi mà Nhã Nam phải biết
“đón lõng” thị hiếu của người đọc Để nắm bắt đúng thị hiếu có phần hơi đỏng đảnhcủa khách hàng hôm nay là cả một nghệ thuật Với Nhã Nam, giải pháp là dựa vàonhững bạn đọc tin cậy, những dịch giả uy tín, những nhà nghiên cứu tâm huyết vớivăn chương để thẩm định các đầu sách trên thế giới hiện có quyển nào được đánhgiá xuất sắc và phù hợp với người đọc trong nước, sau đó nhanh chóng tổ chức bảnthảo và tung ra thị trường kịp thời
Nắm bắt thị hiếu của người đọc là một việc, người làm sách còn nghiên cứu để
bổ khuyết và phát triển thị hiếu ấy Ví dụ: Nhã Nam in lại các tác phẩm triết học
phương Tây từng xuất bản tại Sài Gòn trước 1975 như Siêu hình tình yêu, siêu hình
sự chết của A Schopenhauer, Buổi hoàng hôn của những thần tượng của F.
Nietzsche… Các tác phẩm ấy được bạn đọc hôm nay đón nhận tích cực
P : Giá của một đơn vị sách tên A (cuốn)
Z : Giá thành một đơn vị sản phẩm sách A (cuốn)
Pr : Lợi nhuận trên một đơn vị sản phẩm sách A (cuốn)
Do đặc điểm ngành xuất bản, mỗi năm công ty xuất bản trung bình 150 – 200đầu sách, giá mỗi đầu sách được tính khác nhau, nên phương pháp định giá đượclựa chon theo phương pháp cơ bản và đơn giản, dễ dàng tính mà vẫn đảm bảo sảnphẩm có lợi nhuận hợp lí
Ví dụ :
Trang 30Bảng 2.1 Bảng tính giá cuốn sách ‘Có được là người’ – Primo Levi
Mức lợi nhuận mong muốn trên doanh số bán
Giá bán thực tế trên thị trường của ‘Có được làm người’ là 52 000 VND Rõràng so với chi phí bỏ ra để hoàn thành một cuốn sách, giá sách không cao, và hoàntoàn phù hợp với túi tiền người mua sách
Giá sách cao hơn giá sản phẩm cùng thể loại với số trang tương đương, bởisách của Nhã Nam có chất lượng dịch tốt do quan hệ lâu dài giữa công ty với cácdịch giả hàng đầu Việt Nam, chất lượng bìa, giấy in luôn là tốt nhất Tuy nhiên,khoảng chênh lệch giá không quá lớn để tránh ảnh hưởng tới những khách hàngnhạy cảm về giá
Đánh giá chung :
Ưu điểm của phương pháp là đơn giản, dễ tính, dễ áp dụng trong lĩnh vực xuấtbản với số lượng đầu sách xuất bản hàng năm lớn Công ty có thể kiemr soát đượchiệu quả kinh doanh Hầu hết các công ty trong lĩnh vực xuất bản đều áp dụngphương pháp này nên các cuốn sách cùng kích thước, thường có giá chênh lệchkhông nhiều do chi phí in chiếm tỉ lệ cao nhất trong tổng chi phí
Nhược điểm : Phương pháp này bỏ qua ảnh hưởng của cầu, do số lượng inđược ấn định trước, khó thể thay đổi do mô hình quản lí trong lĩnh vực xuất bản của
Trang 31Việt Nam Khi một đầu sách ra đời, chỉ số ít đầu sách là dự đoán được là ăn khách
để có thể xin giấy phép xuất bản với số lượng lớn hơn Còn không thì luôn được ấnđịnh ở mức 1000 – 2000 cuốn Nếu sách bán tốt, lại mất thời gian xin giấy phép táibản, trong khoảng thời gian hết sách trên thị trường, công ty thường bị thiệt hại lớn
do tình trạng sách giả, sách lậu Nếu sách bán chậm, không tiêu thụ hết lượng xuấtbản thực tế, thì doanh thu thu về lại không đảm bảo chi phí sản xuất
Nhìn chung : Phương pháp này thích hợp với ngành xuất bản, song cần sự nỗlực của công ty trong đảm bảo mức tiêu thụ sách dự kiến, và sự ổn định của thịtrường sách
Chính sách điều chỉnh giá:
Giá sách bán cho các trung gian phân phối áp dụng mức chiết khấu thốngnhất là 35% Còn giá bán cho khách hàng cuối cùng là theo giá bìa hoặc tùy thuộcvào chiết khấu của đại lí cho người mua sách Nên bản thân công ty không kiểmsoát được giá sách mà người mua cá nhân mua
Ví dụ giá cuốn ‘Có được là người’ tại hiệu sách Lâm – Đinh Lễ : là 44000VND, nhưng tại hiệu sách của Tổng công ty sách Việt Nam là : 47000 VND
Trong một số trường hợp, Công ty có được sự giúp đỡ mua bản quyền sáchcủa các tổ chức văn hóa, Đại sứ quán nên giá sách sẽ rẻ hơn thực tế vì chi phí bảnquyền là chi phí lớn nhất trong tổng số chi phí Ví dụ Cuốn sách ‘Lịch sử Hà Nội’của Philippe Papin khổ 16x24, 390 trang, lại có số lượng tranh in màu lớn nhưnggiá sách bìa là 65000 VND, rẻ hơn rất nhiều so với đầu sách có đặc điểm tương tự
do có sự tài trợ, giúp đỡ của Đại sứ quán Pháp
2.4.3 Phân Phối
Cấu trúc kênh phân phối
Trang 32Sơ đồ 2.2 Cấu trúc kênh phân phối của công ty CP VH&TT Nhã Nam
Kênh phân phối mà Nhã Nam sử dụng theo cấu trúc kênh phân phối gián tiếp,chủ yếu là 2 cấp về chiều dài kênh Công ty xác định chỉ kiểm soát hệ thống đại lícấp 1 là hệ thống các nhà sách, các công ty phát hành sách các tỉnh Còn các đại lí,trung gian phân phối đó có bán lại sách cho một đại lí cấp 2 thì Nhã Nam khôngkiểm soát Chiều rộng kênh phân phối của Nhã Nam rất lớn gồm:
( Xem thêm phụ lục : Danh mục các đại lí phát hàn sách Nhã Nam)
- Hệ thống công ty cổ phần phát hành sách TP Hồ Chí Minh FAHASA: gồm 38 cửa hàng trên toàn quốc
FAHASA là thương hiệu mạnh, có uy tín, vị thế lớn trên thương trường
cả trong & ngoài nước Hàng năm FAHASA phát hành trên 30 triệu bản sách, tổngdoanh thu năm 2007 đạt 680 tỷ đồng, cao nhất ngành phát hành sách Việt Nam Dựkiến năm 2008 doanh thu FAHASA đạt trên 800 tỷ đồng
FAHASA hiện là doanh nghiệp phát hành sách có quy mô và tầm hoạt độnglớn, Công ty đã được Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam công nhận sở hữu độc quyền tênthương hiệu FAHASA (2004) Đặc biệt năm 2006, FAHASA là đơn vị phát hành
sách duy nhất của Việt Nam được tạp chí Retail Asia bình chọn trong danh sách
500 nhà bán lẻ hàng đầu của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, và thứ 7 trongdanh sách các nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam Hiện nay FAHASA đã áp dụngphương thức mới trong việc phát hành các tựa sách "nóng", sách độc quyền, đó làviệc phát hành đồng loạt trên cả nước vào cùng một thời điểm.Cách làm này đã thểhiện được khả năng phát hành sách nhanh và hiệu quả thông qua hệ thống nhà sáchFAHASA trên toàn quốc Ngoài ra FAHASA còn có dịch vụ bán hàng qua điệnthoại, bán hàng lưu động ,bán hàng qua mạng Internet và giao hàng tận nơi
Mạng lưới phát hành của FAHASA rộng khắp, với 4 Trung tâm sách, 1 xínghiệp in và hơn 30 nhà sách lớn, khang trang, bề thế, tọa lạc trên địa bàn TP.HCM
Trang 33và các tỉnh, thành phố khác như: Hà Nội, Huế , Đà Nẵng, Cần Thơ, An Giang, VĩnhLong, Mỹ Tho, Quy Nhơn, Quảng Nam, Phan Thiết ,Nha Trang, Bình Dương,Đồng Nai, Vũng Tàu … Năm 2005, Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam đã công nhậnFAHASA là đơn vị có hệ thống nhà sách nhiều nhất Việt Nam và Tạp chí TheGuide đã công nhận FAHASA là Công ty có Nhà Sách Ngoại văn lớn nhất thànhphố Hồ Chí Minh.
Nguồn nhân lực: FAHASA có gần 1.500 nhân viên, hầu hết có tay nghề cao,trình độ chuyên môn giỏi, nhiệt tình, năng động trong công tác, có trách nhiệm caotrong công việc và tác phong chuyên nghiệp Lực lượng quản lý FAHASA có thâmniên công tác, giỏi nghiệp vụ nhiều kinh nghiệm, có khả năng quản lý tốt và điềuhành doanh nghiệp hoạt động hiệu quả
Kinh nghiệm hoạt động: Là đơn vị có 30 năm phục vụ xã hội và kinh doanh,nên FAHASA đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong việc nghiên cứu thị trường,phân tích tài chính, định hướng phát triển, hoạch định chiến lược kinh doanh và khảnăng tiếp thị giỏi
Tóm lại: Fahasa là một trong khách hàng lớn và thân thiết của Nhã Nam Với
phong cách làm việc chuyên nghiệp, Fahasa đã tạo nhiều thuận lợi trong giao dịch,trưng bày sách Nhã Nam Không những thế, các hoạt động truyền thông của Fahasaluôn tạo điều kiện có sự góp mặt của các sản phẩm sách Nhã Nam Bản thân Fahasachỉ chuyên khâu Phát hành, nên không có sự thiên vị, gây khó dễ trong việc trưngbày sách
- Hệ thống công ty cổ phần Văn Hoá Phương Nam (PNC): gồm 17 cửa hàng trên toàn quốc
Hiện nay hệ thống nhà sách Phương Nam có 30 nhà sách tại thành phố Hồ ChíMinh và rộng rãi khắp các tỉnh thành lớn Chuỗi cửa hàng có mô hình hiện đại, dịch
vụ thân thiện, đa ích đa dụng, sản phẩm chọn lọc, giá cả phù hợp, vị trí thuận tiện,nhà sách Phương Nam đáp ứng tốt nhu cầu mua sách một cách chọn lọc và địnhhướng Có thể nói hình ảnh của hệ thống phát hành sách này tương xứng với chấtlượng sách, và hình ảnh thương hiệu Nhã Nam muốn hướng tới
Nhược điểm của hệ thống phát hành này, là thường đặt tại các địa điểm, tòanhà sang trọng, khá xa cách với số đông công chúng đọc, mà hướng tới đối tượngkhách hàng có thu nhập cao nên doanh số tại hệ thống phát hành này chưa cao Ví
dụ tại Hà Nội, Phương Nam book có 2 cửa hàng tiêu biểu đặt tại khu Kangnam, vàVincom Ngoài ra, vì hệ thống cửa hàng này, trực thuộc cùng tập đoàn với thươnghiệu Phương Nam book, đối thủ cạnh tranh của Nhã Nam, nên vị trí trưng bày sách
Trang 34- Các đại lí tại miền Bắc: gồm 28 cửa hàng và công ty phát hành sách.
Các cửa hàng sách này phân bố rộng khắp, nhưng Hà Nội là nơi tập trung sốlượng các cửa hàng lớn nhất Tại khu vực Hà Nội, các cửa hàng sách phân bố tậptrung tại các khu vực sau: Đinh Lễ, Nguyễn Xí, Phạm Văn Đồng, Đường Láng,Nguyễn Văn Cừ Các công ty phát hành sách phân bố tại các tỉnh Hà Nội, Phú Thọ,Vinh, Hải Phòng, Quảng Ninh,
Nhìn chung, tại khu vực nội thành Hà Nội, với sự tập trung dân cư cao nhất cảnước, thuận lợi cho các cửa hàng sách ở khu vực trung tâm, đặc biệt khu vực Đinh
Lễ gần bờ hồ Hoàn Kiếm, gần như là địa chỉ đầu tiên xuất hiện trong tâm trí kháchhàng mua sách khi có nhu cầu Đây là khu vực bán sách hình thành tập trung, và lâuđời, có những cửa hàng đã tồn tại tới 20 năm Tuy nhiên với sự phát triển của nềnkinh tế thị trường, bên cạnh những mặt tốt đem lại như sự phong phú đầu sách, cạnhtranh chất lượng phục vụ tốt, thì những mặt xấu cũng bộc lộ như tình trạng sách lậu
có những giai đoạn tràn lan gây khó khăn cho công ty, hay cạnh tranh gay gắt giữacác cửa hàng cùng trục đường làm khó cho công ty trong mối quan hệ với các nhà
sách Ví dụ, khi phát hành cuốn “Mật mã Tây Tạng 4” do khâu in bị đứt đoạn, sách
mới không kịp phát hành theo đúng hẹn với các nhà sách Khu vực Đinh Lễ, vì vậyNhã Nam phải ưu tiên giao sách trước với số lượng mới in được cho 2 đại lí lớnnhất bởi sức ép là Nhà sách chị Hoa, và nhà sách Ngân Nga Những tranh chấp,ganh đua khu vực này luôn đòi hỏi bộ phận kinh doanh Nhã Nam cập nhật thườngxuyên để tìm ra giải pháp giải quyết, tránh những mâu thuẫn trong thời gian dài gâyhậu quả cho công ty
Trong khi đó, các công ty phát hành sách, vì hoạt động theo cơ chế quản lí củaNhà nước, không có động lực về doanh thu, nên doanh số bán tại khối đại lí nàychưa cao trừ Tổng công ty phát hành sách Để thúc đẩy bộ phận công ty phát hànhsách này, Nhã Nam đã chiết khấu cho khu vực cửa hàng Nhà nước lên tới 40%nhằm thúc đẩy chiết khấu tới tay người mua sách tại khối cửa hàng này
- Các đại lí tại miền Nam: gồm 41 cửa hàng và đại lí
Như vậy Nhã Nam có 114 cửa hàng đại lí cấp 1 trực tiếp mua sách của công ty,tiếp tục phân phối cho đại lí cấp 2 hoặc bán trực tiếp cho người đọc Trong đó sốcửa hàng, đại lí tập trung lớn nhất tại 2 thành phố lớn Hà Nội, Thành phố Hồ ChíMinh Số lượng đại lí như vậy là phù hợp với khả năng kiểm soát của công ty tại 2chi nhánh Nam – Bắc
Đánh giá hoạt động kênh phân phối:
Trang 35Chi nhánh miền Nam của công ty chịu trách nhiệm về khách hàng từ khu vựcTây Nguyên đổ vào, còn khách hàng đại lí từ Đà Nẵng đổ ra thuộc kiểm soát của trụ
sở chính tại Hà Nội
Khách hàng miền Bắc gồm 41 đại lí cấp1 (Phụ lục 1 – Danh sách khách hàngmiền Bắc) Trong đó số đại lí tại Hà nội chiếm tỉ lệ cao nhất
Biểu đồ 2.1 Biểu đồ thể hiện cơ cối đại lí phân phối sách theo địa
phương Khu vực từ Đà Nẵng trở ra phía Bắc
Cơ cấu đại lí phân phối sách theo địa phương
29%
71%
Các tỉnh khác Khu vực Hà Nội
(Nguồn: Phòng Kinh Doanh – Phát hành)
Từ biểu đồ này, ta có thể thấy: Hà Nội là thị trường sách lớn nhất miền Bắc
Do đó các hoạt động truyền thông cần triển khai một các trọng tâm tại thị trườngnày để đạt hiệu quả tốt nhất Mặt khác có thể thấy, kênh phân phối của công ty tạicác tỉnh còn hết sức mỏng, và yếu, chưa phủ khắp các tỉnh, thành phố phía Bắc
Tại Hà Nội, doanh thu chủ yếu lại đến từ các nhà sách tại khu vực Đinh Lễ,Nguyễn Xí Chiếm tới khoảng 64 % tổng doanh thu khu vực Hà Nội năm 2009
Biểu đồ 2.2 Biểu đồ thể hiện cơ cấu và sự tăng trưởng doanh thu tại các
Đại lí khu vực Hà Nội
Trang 36Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009
Doanh thu từ khu vực khác tại Hà Nội
Series3
(Nguồn: phòng Kinh Doanh – Phát hành)
Có thể thấy, tỉ lệ doanh thu từ khu vực Đinh lễ, Nguyễn Xí rất cao, nhưng có
xu hướng giảm dần từ 78% năm 2007, còn 65% năm 2009 cho dù tổng doanh thukhu vực Hà Nội vẫn tăng đều hàng năm Điều này là bằng chứng cho những nỗ lựccủa công ty trong việc: Giảm sự phụ thuộc quá nhiều vào một khu sách nâng cao độ
an toàn, tránh các rủi ro trong phân phối, chủ động đầu ra cho sách
Tóm lại:
Nếu xem xét hệ thống đại lí của Thái Hà Book, hay Bách Việt được công bốtrên website chính thức, có thể thấy số lượng và tên các đại lí phân phối sách củahầu hết các công ty đều giống nhau, không có sự chênh lệch nhiều Từ đây, có thểthấy, Nhã Nam cần tích cực hơn trong thiết lập thêm mạng lưới phân phối để tạo sựkhác biệt của mình trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm sách, chứ không phụ thuộchoàn toàn vào các đại lí có sẵn hiện nay Mặt khác, cần có những chính sách khuyếnkhích hấp dẫn tới các đại lí, nhà phân phối sách để tạo vị thế thuận lợi trong trưngbày, giới thiệu sách tới độc giả Do không có được hệ thống phát hành cho riêngmình như Thái Hà Book hay Phương Nam book, việc kiểm soát giá, trưng bày đốivới Nhã Nam gặp nhiều khó khăn, trong tương lai không xa, với sự phát triển lớnmạnh về số lượng và chất lượng các đầu sách, Nhã Nam hướng tới sự hình thànhnhà sách cho riêng mình, song song cùng hệ thống phát hành hiện tại Tuy nhiên,với sự tranh chấp trong kênh có thể xảy ra, lãnh đạo công ty đang có những tínhtoán kỹ lưỡng
Trang 37chóng chìm nghỉm giữa muôn vàn các sản phẩm cùng loại Sách dù là sản phẩm đặcbiệt, khi chứa đựng các giá trị kiến thức, hay nghệ thuật, thì cũng không thể “hữu xạ
tự nhiên hương”, mà đòi hỏi các hoạt động truyền thông hiệu quả để người đọc biết,hiểu quan tâm, và tiến tới quyết định mua cuốn sách đó
Các hoạt động truyền thông sách của Nhã Nam có 2 hướng: truyền thôngriêng cho một đầu sách, hoặc cho một nhóm các đầu sách
Công cụ được thực hiện chủ yếu tại Nhã Nam hiện nay chính là Quan hệcông chúng (PR) Điều này được thể hiện rõ ràng qua cơ cấu tổ chức công ty khi córiêng Phòng truyền thông PR cũng như các hoạt động truyền thông tiêu biểu củacông ty
Các báo chính thống, tiara lớn Tuổi trẻ, Tuổi trẻ cuối tuần, Thanh Niên, Thể
thao Ngày nay, Sài Gòn Tiếp thị…
Các báo dòng celeb (giải trí) Đẹp, Phong cách, Cẩm nang mua sắm, Tiếp
thị Gia đình, Thế giới Văn hóa, 2! Đẹp, Her world, Phụ nữ Việt Nam…
Các dòng báo phổ thông Tiền Phong, Tin tức, Hà Nội mới, Lao động,
Nhân dân, Phụ nữ Việt Nam, Gia đình-trẻ em, Sức khỏe gia đình, Sinh viên Việt Nam, Hoa học trò (Trà sữa)
Các tạp chí mới Cha mẹ trẻ, Mẹ và bé, Gia đình trẻ, Sống
Trang 38(Nguồn: Phòng Truyền thông – PR)
Đánh giá:
Ưu điểm: Có thể thấy mạng lưới báo chí mà Công ty thiết lập được có sứcbao quát tốt, tiêu biểu cho những kênh thông tin hướng tới công chúng mục tiêu cầnthiết cho các hoạt động truyền thông cho sản phẩm đặc thù là sách
Nhược điểm: Với lượng độc giả nam không phải là nhỏ, song những kênhthông tin kể trên có số lượng lớn hướng tới giới nữ, đây chính là điểm yếu hiện hữutrong hoạt động báo chí hiện nay của công ty, khi mà độc giả nam không được quantâm đúng mức trong việc tiếp nhận các thông tin của Nhã Nam
Các hoạt động tổ chức sự kiện:
Các sự kiện về sách được Nhã Nam tổ chức khá phong phú với nhiều hìnhthức khác nhau
Sơ đồ 2.3 Phân loại các hình thức sự kiện tổ chức của công ty CP VH&TT Nhã Nam
Buổi đọc sách hàng tháng cùng bạn đọc yêu sách của Nhã Nam
Địa điểm: Không gian sáng tạo Cà phê Trung Nguyên 36 Điện Biên Phủ.Một không gian lãng mạn, thanh bình, mang hơi thở của mảnh đất Trung Nguyênhoang sơ, nhiệt huyết
Thời gian: Thứ 6 cuối mỗi tháng
Mục đích: Tạo sự gần gũi giữa độc giả và sách, và những người làm sách
Nhã Nam để hiểu và yêu hơn những trang văn hay Chương trình Đọc sách với Nhã
Trang 39Nam chính thức được giới thiệu tới đông đảo những người yêu đọc sách như một
kênh tiếp cận mới với các tác giả, tác phẩm nổi tiếng trong và ngoài nước đồng thờinắm bắt nhu cầu thưởng thức, thẩm mỹ cũng như phản hồi của độc giả và dư luậnđối với các ấn bản của Nhã Nam
Hình thức: Mỗi tháng Nhã Nam sẽ chọn ra một cuốn sách, hoặc một tác giảsách để đưa ra thảo luận cùng bạn đọc và các nhà phê bình, nhà văn, nhà thơ nổitiếng trên văn đàn, để mọi người cùng chia sẻ cảm xúc, nhận thức và kinh nghiệmđọc sách Với không gian được chọn ấm cúng và thơ mộng của quán cà phê TrungNguyên sẽ tạo ra một buổi đọc sách ý nghĩa
Triển khai: sự kiện này đã được thực hiện thành công qua hai tháng 9,10/2010 với 2 chủ đề: Marai Sandor “Bốn mùa, Trời và đất” và ngôn ngữ vănchương của Linda Le cùng 2 tác phẩm của bà là “Vu khống”, “Chơi với lửa” nhândịp tác giả qua Việt Nam giới thiệu sách
Hình 2.3 Ảnh Không gian buổi Đọc sách với Nhã Nam tổ chức định kì
(Nguồn: Phòng Truyền thông – PR)
Hình 2.4 Ảnh Giấy mời buổi Đọc sách với Nhã Nam tổ chức định kì
Trang 40(Nguồn: Phòng Truyền thông – PR)
Đánh giá chung:
Các buổi đọc sách này bên cạnh sự tham gia của bạn đọc, còn nhận được sựquan tâm của nhiều cơ quan báo chí tham dự để lấy tư liệu, như vậy có thể thấy sựthành công trên phương diện nội dung sự kiện Không gian và hoạt động hòa hợptạo ra dấu ấn rất lãng mạn, tinh tế cho tác phẩm văn học của Nhã Nam Thống kêngày 27/9/2010, có 98 độc giả tham gia, và có tới 90% độc giả ngồi tham gia thảoluận đến phút cuối của chương trinh tháng 9 cho thấy chương trình đủ hấp dẫn đếnbạn đọc Tuy nhiên, khâu truyền thông cho sự kiện của công ty chưa thực sự tốt: khi
mà đối tượng bạn trẻ tham gia chưa đông, số lượng người tham gia vẫn phần lớn lànhững người trong giới xuất bản, dịch giả, làm nghề báo, có theo đuổi sự nghiệpvăn chương Giới thiệu thời gian địa điểm sự kiện mới dừng lại trên website,facebook, và các tài khoản mảng xã hội khác của công ty
Các sự kiện sách không định kì
Loại sự kiện này được tổ chức tùy thuộc vào hoàn cảnh, cơ hội, mục đíchkinh doanh hay giới thiệu hình ảnh công ty
Các tọa đàm sách: Hoạt động này được tổ chức thường xuyên, nhưng không
ấn định lịch trình cố định với các chủ đề khác nhau, thường tùy thuộc vào các đầusách mới của công ty, hoặc các trường hợp cụ thể như tác giả nổi tiếng có sách màNhã Nam xuất bản thăm Việt Nam Đối tượng mục tiêu của các buổi tọa đàm: cácđộc giả tâm huyết với sách, các nhà phê bình văn học, các nhà báo
Một số buổi tọa đàm thực hiện gần đây
Tọa đàm thơ Lưu Quang Vũ (17/5/2010)
Hội thảo về tác phẩm Lịch sử Hà Nội (Histoire de Hanoi) (4/10/2010)
Tọa đàm văn học Hungari (26/10/2010)
Tọa đàm thơ Nguyễn Duy
Tọa đàm ngôn ngữ văn chương Linda Le
Đánh giá chung:
Các buổi tọa đàm chủ yếu thực hiện tại địa chỉ quen thuộc 24 Tràng tiền, Trungtâm văn hóa Pháp L’espace Từ đó tạo dấu ấn trang trọng, giao lưu văn hóa Đông –Tây trong nhận diện hình ảnh công ty Nhã Nam với thế mạnh văn học dịch Cácbuổi tọa đàm thường thu hút rất đông mọi đối tượng từ các bạn trẻ đến các cụ già, từnhững người viết văn, hay hoạt động trong lĩnh vực xuất bản đến những người yêuthích văn thơ Khán phòng các buổi tọa đàm luôn chật kín, và diễn ra sôi nổi, có sựtrao đổi tích cực giữa các khách mời là nhà phê bình, nhà thơ, và khán giả Nộidung chương trình tọa đàm luôn được chuẩn bị kĩ lưỡng theo đúng tinh thần làm