Những quy định về việc áp dụng hàng rào xanh trong các hiệp định của WTO .... CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG HÀNG RÀO XANH TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG TẠI VIỆT NAM ....
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - -
BÙI THỊ LÝ
HÀNG RÀO XANH TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
VÀ MỘT SỐ GỢI Ý CHO VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ QUỐC TẾ
Hà Nội – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
- -
BÙI THỊ LÝ
HÀNG RÀO XANH TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
VÀ MỘT SỐ GỢI Ý CHO VIỆT NAM
Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
Mã số: 60 31 01 06
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ QUỐC TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN XUÂN THIÊN
XÁC NHẬN CỦA CTHĐ
TS Nguyễn Anh Thu
XÁC NHẬN CỦA GVHD
PGS.TS NGUYỄN XUÂN THIÊN
Hà Nội – 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, không sao chép của ai Nội dung luận văn có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tin đƣợc đăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và trang web theo danh mục tài liệu tham khảo của luận văn
Tác giả luận văn
Bùi Thị Lý
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới giảng viên hướng dẫn PGS.TS Nguyễn Xuân Thiên cùng toàn thể các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế, trường Đại học Kinh tế, ĐHQGHN Tác giả cũng xin trân trọng cảm
ơn Bộ phận sau đại học, phòng đào tạo, các anh chị chuyên viên văn phòng Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn này
Trang 5MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT 1 DANH MỤC BẢNG 3
DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH Error! Bookmark not defined PHẦN MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
VỀ HÀNG RÀO XANH TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾError! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các công trình nghiên cứu đã thực hiện về hàng rào xanh Error!
Bookmark not defined
1.1.2 Đánh giá chung về các công trình nghiên cứuError! Bookmark not
defined
1.2 Cơ sở lý luận về hàng rào xanh trong Thương mại quốc tếError! Bookmark not defined
1.2.1 Khái quát chung về rào cản trong thương mại quốc tế Error!
Bookmark not defined
1.2.2 Khái niệm chung về hàng rào xanh Error! Bookmark not defined
1.2.3 Những quy định về việc áp dụng hàng rào xanh trong các hiệp
định của WTO Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 2.1 Cách tiếp cận nghiên cứu Error! Bookmark not defined
2.1.1 Tiếp cận hệ thống Error! Bookmark not defined 2.1.2 Tiếp cận theo quan điểm duy vật biện chứngError! Bookmark not defined
2.2 Quá trình thu thập và xử lý dữ liệu Error! Bookmark not defined 2.3 Các phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
Trang 62.3.1 Phương pháp phân tích, tổng hợp Error! Bookmark not defined 2.3.2 Phương pháp thống kê Error! Bookmark not defined 2.3.3 Phương pháp so sánh Error! Bookmark not defined 2.3.4 Phương pháp kế thừa Error! Bookmark not defined 2.3.5 Phương pháp lịch sử Error! Bookmark not defined
2.4 Khung khổ phân tích Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG HÀNG RÀO XANH TRONG THƯƠNG
MẠI QUỐC TẾ VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG TẠI VIỆT NAM Error! Bookmark not defined
3.1 Tác động của hàng rào xanh đến TMQT và quan điểm của các nước trong
việc áp dụng hàng rào xanh Error! Bookmark not defined
3.1.1 Các ngành chịu ảnh hưởng nhiều nhất Error! Bookmark not defined 3.1.2 Các quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhấtError! Bookmark not defined
3.1.3 Quan điểm khác nhau giữa các khối nước trong việc áp dụng rào cản
xanh Error! Bookmark not defined
3.2 Thực trạng áp dụng hàng rào xanh trong TMQT tại một số nước trên thế giới
Error! Bookmark not defined
3.2.1 Thực trạng áp dụng tại Mỹ Error! Bookmark not defined 3.2.2 Thực trạng áp dụng tại châu Âu(EU) Error! Bookmark not defined 3.2.3 Thực trạng áp dụng tại Nhật Bản Error! Bookmark not defined
3.2.4 Đánh giá về thực trạng áp dụng hàng rào xanh của Mỹ, EU và Nhật Bản
Error! Bookmark not defined
3.3 Thực trạng áp dụng hàng rào xanh ở Việt NamError! Bookmark not defined
3.3.1 Các hàng rào xanh được áp dụng tại Việt NamError! Bookmark not
defined
3.3.2 Đánh giá về thực trạng áp dụng hàng rào xanh ở Việt Nam Error!
Bookmark not defined
Trang 7CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GỢI Ý NHẰM ÁP DỤNG HIỆU QUẢ
HÀNG RÀO XANH TRONG TMQT ĐỐI VỚI VIỆT NAMError! Bookmark not defined
4.1 Xu hướng áp dụng hàng rào xanh trong thương mại quốc tế Error! Bookmark not defined
4.2 Thách thức và cơ hội của Việt Nam khi áp dụng hàng rào xanh Error! Bookmark not defined
4.2.1 Thách thức Error! Bookmark not defined 4.2.2 Cơ hội Error! Bookmark not defined
4.3 Định hướng áp dụng hàng rào xanh trong thương mại quốc tế đối với Việt
Nam Error! Bookmark not defined
4.3.1 Định hướng phát triển xuất nhập khẩu của Việt Nam đến năm 2030
Error! Bookmark not defined 4.3.2 Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2020 Error!
Bookmark not defined
4.3.3 Định hướng xây dựng và áp dụng hàng rào xanh tại Việt Nam Error!
Bookmark not defined
4.4 Một số gợi ý nhằm áp dụng hiệu quả hàng rào xanh trong thương mại quốc
tế đối với Việt Nam Error! Bookmark not defined
4.4.1 Một số gợi ý đối với chính phủ và các bộ, ngành liên quan Error!
Bookmark not defined
4.4.2 Một số gợi ý đối với doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 4.4.3 Một số gợi ý đối với người tiêu dùng Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 4 PHỤ LỤC
Trang 8DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
1 APEC Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương
2 APHIS Cục kiểm dịch y tế động thực vật
3 ASEAN Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á
4 BĐKH Biến đổi khí hậu
5 BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường
6 CEA Cục gắn nhãn sinh thái Czech
7
CITES Công ước quốc tế về kiểm soát việc buôn bán các loài có
nguy cơ tuyệt chủng
8 CFR Các quy định của Liên bang
9 CPSC Uỷ ban An toàn sản phẩm tiêu dùng
10 EMAS Hệ thống kiểm toán và quản lý môi trường
11 EMS Hệ thống quản lý môi trường
12 EU Liên minh châu Âu
13 EEC Cộng đồng Kinh tế Châu Âu
14 EUREGAP Nhóm các nhà sản xuất bán lẻ hàng đầu châu Âu
15 EUEB Ủy ban nhãn sinh thái Châu Âu
16 EPA Cục bảo vệ môi trường
17 FDA Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ
18
FD&C Đạo luật về Thực phẩm, Dược phẩm và Mỹ phẩm Hoa
Kỳ
19 FPLA Luật về bao bì và nhãn hàng
20 FSMA Luật Hiện đại hóa an toàn vệ sinh thực phẩm
21 FSIS Cục kiểm định an toàn thực phẩm
22 GAP Quy trình canh tác nông nghiệp đảm bảo
Trang 923 GATT Hiệp định chung về thuế quan và thương mại
24 GMP Tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt
25 HACCP Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn
26 JIS Tiêu chuẩn công nghiệp Nhật Bản
27 JAS Tiêu chuẩn nông nghiệp Nhật Bản
28 MEA Hiệp định môi trường đa phương
29 MMPA Luật bảo vệ các loài động vật biển của Hoa Kỳ
30 MRL Dư lượng tối đa
31 NMFS Cục quản lý Nghề cá biển quốc gia Hoa Kỳ
32 R&D Nghiên cứu và phát triển
33 RCMT Rào cản môi trường
34 SPS Hiệp định về kiểm dịch động thực vật
35 TBT Hiệp định về hàng rào kĩ thuật trong Thương mại
36 TMQT Thương mại quốc tế
37
TRIPS Hiệp định về các khía cạnh liên quan tới thương mại của
quyền sở hữu trí tuệ
38 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam
39 UNCTAD Diễn đàn về thương mại và phát triển của Liên hợp quốc
40 USITC Uỷ ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ
41 USCS Cục Hải quan Hoa Kỳ
42 USDA Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ
43 USDI Bộ Nội vụ Hoa Kỳ
44 USDOC Bộ Thương mại Hoa Kỳ
45 UNEP Chương trình môi trường Liên hiệp quốc
46 WTO Tổ chức Thương mại Thế giới
47 WPM Vật liệu đóng gói bằng gỗ
Trang 10DANH MỤC BẢNG
1 Bảng 3.1 Mức giới hạn đối với một số hóa chất dùng trong
2 Bảng 3.2 Ý nghĩa dấu chữ liên quan đến chất lƣợng và độ
3 Bảng 3.3 Các nguyên liệu thực phẩm có liên quan đến vấn
đề dán nhãn tránh ngộ độc thực phẩm 58
Trang 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 Nguyễn Thị Tường Anh, 2014 Xây dựng rào cản phi thuế quan tại một số
nước trên thế giới Tạp chí Tài chính, số 23
2 Công ty tư vấn và truyền thông văn hóa giáo dục môi trường Pi, 2007 Sổ tay
hướng dẫn về "Rào cản xanh" trong WTO Hà Nội: NXB Hồng Đức
3 Bùi Hữu Đạo, 2005 Nâng cao khả năng đáp ứng các quy định và tiêu chuẩn quốc tế về môi trường đối với một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam
Tạp chí thương mại, số 3, tr 22- 27
4 Bùi Hữu Đạo, 2009 Hệ thống rào cản môi trường trong thương mại quốc tế
và một số giải pháp đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam Tạp chí Thương
mại, số 26, tr 14-16
5 Đào Thị Thu Giang, 2008 Biện pháp vượt rào cản phi thuế quan đối với
hàng xuất khẩu của Việt Nam Hà Nội: NXB Tài chính
6 Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, 2015 Xuất nhập khẩu của Việt Nam năm 2014 và triển vọng 2015 Tạp chí Tài chính, số 1
7 Nguyễn Hữu Khải, 2005 Hàng rào phi thuế quan trong chính sách thương
mại quốc tế Hà Nội: NXB Lao động xã hội
8 Nguyễn Hữu Khải, 2005 Nhãn sinh thái đối với hàng hóa xuất khẩu và tiêu
dùng nội địa Hà Nội: NXB Lý luận chính trị
9 Nguyễn Hữu Khải và công sự, 2007 Quản lý hoạt động nhập khẩu: Cơ chế,
chính sách và biện pháp Hà Nội: NXB Thống kê
10 Doãn Công Khánh, 2013 Hàng Việt Nam trong cuộc chiến với rào cản
thương mại quốc tế Tạp chí Đảng cộng sản, số 21
11 Lê Hoàng Lan, 2006 Thách thức và cơ hội về môi trường khi gia nhập
WTO Tạp chí Tia sáng, số 5, tr 21-23
Trang 1212 Bùi Xuân Lưu, 2001 Chính sách ngoại thương Nhật Bản thời kì tăng trưởng
cao và toàn cầu hóa kinh tế Hà Nội: NXB Giáo dục
13 Tô Hoài Nam, 2012 Thách thức về môi trường với các doanh nghiệp trong
thương mại quốc tế Hà Nội: NXB Công Thương
14 Ngân hàng thế giới, 2004 Sổ tay về: Phát triển, thương mại và WTO Hà
Nội: NXB Chính trị quốc gia
15 Đinh Văn Thành, 2012 Đánh giá thực trạng và đề xuất xây dựng các biện
pháp phi thuế quan trong thương mại nhằm bảo vệ môi trường Tạp chí
nghiên cứu thương mại, số 12
16 Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, 2005 Xuất khẩu sang Mỹ, những điều cần biết
Hà Nội: NXB Hà Nội
17 Lê Xuân Trường, 2014 Xóa bỏ hàng rào thuế quan và phi thuế quan: Xu thế
tất yếu của quá trình hội nhập Tạp chí tài chính, số 6
Tiếng Anh
18 Centre for Policy Dialogue CPD, 2009 Environment Related Trade
Barriers and the WTO Bangladesh
19 Emilija Miteva Kacarski, 2014 The Non-tariff Barriers in the Developed
Countries, The Case of USA, EU and Japan Applied Sciences and Business
Economics, 1 page 1-8
20 Hes, D., 2000 Introduction to ecolabelling stardards, issues, experiences
and the use of LCA National LCA Conference Melbourne, Jan 1, 2000
21 Hanson, D., 2010 Limits to Free Trade: Non-Tariff Barriers in the European
Union, Japan and United States Northampton: Edward Elgar Pub
22 Laird, S and A Yeats, 1988 Trends in Non-Tariff Barriers in Developing
Countries Washington, the World Bank
23 Laird, S and A.Yeats, 1990 Quantitative Methods for Trade Barrier
Analysis Macmillan, London, and NUUP, New York
Một số trang web tham khảo:
24 Cẩm An, 2014 Xuất khẩu thực phẩm vào Mỹ: Doanh nghiệp "toát mồ hôi"
vì FSMA, Thời báo kinh doanh
Trang 13<http://thoibaokinhdoanh.vn/Lang-kinh-8/Xuat-khau-thuc-pham-vao-My-Doanh-nghiep toat-mo-hoi vi-FSMA-8638.html> [Ngày truy cập: 10 tháng 7 năm 2015]
25 The Australian APEC Study Center – Monash University, 2003: European
Unilateralism - Environmental Trade Barriers and the Rising Threat to Prosperity through Trade [Online]
Available at: www.apec.org.au/docs/tradebarriers2003.pdf [accessed 10
July 2015]
26 Tổng cục Môi trường, 2014 Danh sách các sản phẩm được cấp nhãn xanh
iệt NVam
<http://vea.gov.vn/VN/khoahoccongnghe/nhanxanh/sanphamduoccapnhanvn /Pages/default.aspx> [Ngày truy cập 10 tháng 8 2015]
27 Văn Phòng Quốc Gia SPS Việt Nam, 2012 Nội dung yêu cầu và qui định về Luật an toàn thực phẩm của Nghị Viện và Hội đồng Châu Âu
<http://www.spsvietnam.gov.vn/Doitacthuongmai/Antoanthucpham/EU.aspx> [Ngày truy cập: 20 tháng 9 năm 2015]
28 Hà Vy, 2008 “Nóng” chuyện dư lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm ở
Châu Âu, Báo Sài Gòn giải phóng
<http://www.sggp.org.vn/hosotulieu/2008/10/167802/> [Ngày truy cập: 15 tháng 7 năm 2015]
29 WTO, 2010 Director-General’s report on trade-related development,
Geneva [Online] Available at:
http://www.wto.org/english/news_e/news12_e/dgreportsum_e.pdf [accessed
10 July 2015]
