Vừa học vừa chơi trong các tiết ôn tập và luyện tập và luyện tập

Lí do chọn đề tài : Trong quá trình giảng dạy, tuỳ thuộc vào mỗi bài, mỗi giáo viên, mỗi đối tợng học sinh mà có những phơng pháp giảng dạy khác nhau nhằm mục tiêu là học sinh nắm và hệ

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm

trong c¸c tiÕt luyÖn tËp vµ «n tËp b»ng h×nh thøc “ võa häc võa ch¬i ”

Gi¸o viªn : Phan Hoµi Thanh

Tæ : Ho¸ - Sinh – KTNN

Môc lôc

ờng THPT Nguyễn Đức Mậu Sáng kiến kinh nghiệm

1 Phần mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài……… ……… 3

1.2 Kết cấu chơng trình……… ………… 4

2 Phần thứ hai

2.2.Cơ sở thực tiễn……… 4

2.3.Những biện pháp……… 5

3 Phần thứ ba

3.1 Vài lời kiến nghị……… 6

1 PHầN Mở ĐầU :

1.1 Lí do chọn đề tài :

Trong quá trình giảng dạy, tuỳ thuộc vào mỗi bài, mỗi giáo viên, mỗi đối tợng học

sinh mà có những phơng pháp giảng dạy khác nhau nhằm mục tiêu là học sinh nắm và hệ thống hoá đợc kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa ở mỗi bài và có sự kết nối với các kiến thức đã học Kích thích đợc hứng thú học tập ở học sinh

Tiết luyện tập, ôn tập là một trong những tiết đợc đánh giá là rất khó dạy để sau khi học song, cả giáo viên và học sinh cảm thấy thoả mãn, giáo viên thì thấy còn nhiều

điều phải nói với học sinh, học sinh thì thấy giá nh có thêm thời gian hơn nữa…

Và cuối cùng là một thói quen của giáo viên và học sinh là các tiết luyên tập, ôn tập, giáo viên chữa một số bài tập hay, mẫu, khó trong sách giáo khoa và học sinh chú ý hớng dẫn của giáo viên Đây cũng là một trong những vấn đề gây nhàm chán ở học sinh Công nghệ thông tin là một lĩnh vực không còn là mới mẽ trong xã hội ngày nay, nhng với những thực trạng của giáo dục ta trong giai đoạn đổi mới này, để ứng dụng những tinh hoa mà công nghệ thông tin đa lại vào trong quá trình giảng dạy còn nhiều vấn đề bất cập Những ngời thực sự hiểu và thông thạo tin học là không nhiều, khi biết rồi lại tự đặt một câu hỏi sẽ ứng dụng công nghệ thông tin nh thế nào vào quá trình giảng dạy

khoa học rất hay và bổ ích, các em học sinh, sinh viên và những khán giả truyền hình rất

thích thú theo dõi chơng trình, ví nh những chơng trình nh : đờng lên đỉnh Olimpia, đấu

trờng 100, rung chuông vàng

ớc mơ trong đời đợc tham gia một trong những chơng trình đó nhng điều kiện đã không cho phép, cá nhân tôi đã thử áp dụng các chơng trình này vào các tiết dạy luyện tập, ôn tập của mình nhằm mục đích :

+ Trớc hết là để học sinh tự ôn tập, tổng kết kiến thức đã học của mình thông qua các câu hỏi dẫn dắt, câu hỏi tìm hiểu, câu hỏi t duy, câu hỏi kĩ năng

+ Cả học sinh và giáo viên nh đang đợc thực thụ tham gia một sân chơi khoa học dới hình thức thu nhỏ

+ Kích thích hứng thú học tập, tìm hiều khoa học của học sinh

Chính điều đó đã tạo nên niềm phấn khích trong quá trình tham gia cái mà tôi tạm

gọi cho nó là Ch“ ơng trình khám phá khoa học hoá học ”

Vì vậy, để thay đổi không khí học tập nh những tiết học bình thờng mà học sinh thờng đợc học, tăng sự ham muốn học tập, tìm hiểu khoa học bộ môn, tôi đã ứng dụng công nghệ thông tin dới hình thức tìm hiểu khoa học môn hoá học dới dạng các chơng

trình nh đấu tr“ ờng 100 , đ ” “ ờng lên đỉnh olimpia .”

1.2 Kết cấu ch ơng trình :

Chơng trình đợc viết với phần mềm Microsoft PowerPoint nên khá dễ sử dụng và chỉnh sửa theo ý muốn của ngời sử dụng

Mỗi phần đều đợc viết bởi các file khác nhau nên giáo viên có thể sử dụng nó đợc cho nhiều tiết dạy khác nhau chỉ cần thay đổi hệ thống câu hỏi và câu trả lời Tất cả các file này đều đợc kết nối đến một file “chơng trình” hay “Program” và sử dụng file này để chạy chơng trình

2 Phần thứ hai:

2.1 Cơ sở lý luận :

Để một tiết học luyên tập, ôn tập sau khi kết thúc đợc gọi là thành công khi : + Hệ thống hoá đợc toàn bộ kiến thức của một chơng, của phần cần ôn tập

Trong đó, giáo viên là ngời định hớng, học sinh là ngời tìm ra chân lí khoa học.

+ Gây đợc hứng thú ở học sinh trong quá trình ôn tập

+ Học sinh ứng dụng đợc những kiến thức khoa học đã học vào việc trả lời các câu hỏi khoa học

2.2 Cơ sở thực tiễn :

Mặc dù đây không phải là vấn đề lạ, có thể nói là rất bình thờng trong các tiết luyên tập và ôn tập Thế nhng với những hạn chế và nhiệt huyết nên cũng khá khó để thay đổi một thói quen đã đựợc hình thành từ lâu Với lợng thời gian ít ỏi trong các tiết luyện tập và ôn tập, tôi chỉ mới phần nào mạnh dạn áp dụng cách thức giải quyết các tiết

học này theo hình thức có thể nói là vừa chời vừa học, thì thấy học sinh rất hứng thú

tham gia và nhớ rất lâu những kiến thức đợc tổng hợp trong chơng trình

Qua thực tế giảng dạy trong các tiết luyện tập và ôn tập ở các lớp 10 chơng trình mới mà tôi giảng dạy, bản thân cũng nh các em học sinh tự nhận thấy sự tiến bộ và

ờng THPT Nguyễn Đức Mậu Sáng kiến kinh nghiệm

khác biệt trong sự tiếp thu hiểu biết về bộ môn hoá của các em trong việc học tập d ới hai

dạng hình thức, và hình thức vừa chơi vừa học đã kích thích đợc hứng thú tìm hiểu khoa

học hoá học ở học sinh rất mạnh và đã thu đợc những kết quả khả quan hơn ở học sinh một cách rõ rệt

Tôi đã áp dụng đợc tất cả 3 tiết luyện tập cho 2 lớp 10 nâng cao và 3 lớp 10 cơ bản

ở học kì I và 2 tiết luyện tập cho 2 lớp 10 nâng cao và 4 lớp 10 cơ bản mà tôi trực tiếp giảng dạy Cụ thể ( áp dụng theo hình thức này : 1, theo truyền thống : 2 ) :

Học kì I :

Lớp

Tiết

Tiết

Cơ bản

Học kì II :

Lớp

Tiết

Tiết

Cơ bản

2.3 Những biện pháp :

Qua một số tiết dạy thử nghiệm sự đổi mới trong cách thức dạy và học bằng các chơng trình khám phá khoa học nh tôi đã nói ở trên, tôi đã chọn cách thức tổ chức dạy học với hình thức tìm hiểu khoa học môn hoá học dới dạng tơng tự nh chơng trình đ-ờng lên đỉnh olimpia và đấu trđ-ờng 100 ( học sinh thđ-ờng gọi là đấu trđ-ờng 46…vì lớp đó có

46 học sinh …)

ở chơng trình tìm hiểu khoa học hoá học tơng tự nh chơng trình đờng lên đỉnh Olimpia tôi đã tiến hành thành lập 4 đội chơi, mỗi đội bao gồm 4 em học sinh, các bạn còn lại là những ngời đồng đội hay còn gọi là những ngời cùng chơi

Chơng trình khám phá khoa học môn hoá học -có thể click vào hyperlink này để xem chơng trình thí điểm tiết 74 chơng trình lớp 10 nâng cao- gồm có 4 phần bao gồm : phần thi khởi động, phần thi vợt chớng ngại vật, phần thi tăng tốc và cuối cùng là phần thi về đích Những ngời cùng chơi sẽ cùng tham gia với các đội chơi ở các câu hỏi và gói

câu hỏi và còn đợc trực tiếp tham gia một phần khác có tên là phần của những ngời đồng

đội.

Sau mỗi phần mà học sinh còn băn khoăn thì chúng ta tiến hành giải thích tại sao lại có kết quả nh vậy, thờng xuyên đặt các câu hỏi tại sao cho học sinh ở mỗi vấn đề, khi đã nảy sinh vấn đề thì phải giải quyết ngay

Ví dụ nh ở phần thi khởi động, câu hỏi số 3 ở gói câu hỏi số 1 và số 2, tại sao ở nhiệt độ phòng, khối lợng riêng của S không thay đôi còn của S thì tăng lên ?

3 Phần thứ ba :

3.1 Vài lời kiến nghị :

Hóa học là một trong những bộ môn thực nghiệm, ngoài các tiết thực hành ra, các tiết dạy khác giáo viên có thể sử dụng các thí nghiệm trực quan để làm dụng cụ cho quá trình giảng dạy trên lớp Nhng không phải là mọi thí nghiệm đều có thể tiến hành đợc,

thông tin vào trong qua trình giảng dạy là một biện pháp hữu hiệu và có tính khả thi đặc biệt là đối với những thí nghiệm có độ độc, ảnh hởng trực tiếp đến sức khoẻ cho các giáo viên lẫn học sinh Nhng việc tiếp cận công nghệ thông tin vào quá trình giảng dạy của giáo viên ngày nay còn nhiều vấn đề nóng bỏng, nguyên nhân chính là sự hiểu biết về bộ môn tin học đặc biệt là giáo viên ở các tuyến huyện, trờng lẻ xa trung tâm chứ cha nói gì tới các trờng ở miền núi và hải đảo xa xôi, điều kiện học tập cũng nh giảng dạy khó khăn

Chính vì vậy, cá nhân tôi xin mạo muội có vài lời gửi tới các cơ quan chức năng

có thẩm quyền nh sau :

+ Tạo điều kiện về thiết bị giảng dạy cho các nhà trờng ( cần một thời gian dài chứ không thể giải quyết trong một sớm một chiều vì điều kiện về vật chất rất lớn ) hoặc khuyến khích các nhà trờng tự huy động vốn trong đó có một phần hỗ trợ của nhà nớc

+ Tạo điều kiện tổ chức học tập môn tin học cho các giáo viên + Tăng cờng sự trao dồi, học tập về nghiệp vụ và sự đổi mới phơng pháp trong cách dạy và cách học

3.2 Kết luận :

Trớc hết bản thân tôi xin cảm ơn ban giám hiệu, tổ bộ môn Hoá - Sinh – KTNN, nhóm hoá và các đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi đợc giảng dạy và tiếp xúc với nhiều đối tọng học sinh khác nhau, đã góp ý xây dựng cho tôi về phơng pháp và kinh nghiệm cũng nh phơng tiện giảng dạy Xin cảm ơn tất cả các em học sinh đã và

đang giúp đỡ tôi trong việc phát hiện, thử nghiệm và kết luận về những phơng pháp hay trong quá trình giảng dạy, một phần đã giúp tôi tự hoàn thiện bản thân và đúc rút kinh nghiệm giảng dạy trong thời gian qua

Những chơng trình này đã đợc thử nghiệm trong nhiều lớp học với mức độ học lực của học sinh khác nhau, tôi đã thấy rõ sự tiến bộ của bản thân và các em học sinh là rõ rệt giữa việc sử dụng hình thức vừa chơi vừa học và hình thức truyền thống giữa các lớp với nhau và giữa các tiết sử dụng hai hình thức ở trong cùng một lớp Vì vậy nội dung của đề tài này xin đợc giới thiệu về một hình thức, một phơng pháp cho các tiết luyện tập, ôn tập đã phần nào giúp cho bản thân tôi tự tiến bộ trong giảng dạy và các em học sinh tiến bộ về kỹ năng tổng hợp kiến thức

Mặc dù vậy, đề tài cũng không thể tránh đợc nhiều thiếu sót, cho nên rất mong nhận đợc sự góp ý chân thành của các thầy cô giáo đồng nghiệp, các em học sinh và độc giả

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Q uỳnh lu, ngày 03 tháng 05 năm 2007

Ngời thực hiện :

Phan Hoài Thanh