Một số biện pháp rèn kĩ năng phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 6 tuổi

Môn học truyện thơ có u thế hơn các môn học khác trong việc hình thành và giáo dục nhân cách cho trẻ, làm cho trẻ có tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, vui tơi, nhạy cảm với cái đẹp, có nhu

A: PHẦN MỞ ĐẦU

Ngời xa đã từng có câu:

"Có vàng, vàng chẳng phô

Có con, con nói bi bô mẹ mừng"

Đúng nh vậy giá trị của con ngời cao hơn mọi giá trị về vật chất, ngôn ngữ của con ngời là phơng tiện quan trọng gắn với sự phát sinh, phát triển của xã hội loài ngời Con ngời sinh ra ai cũng cần có ngôn ngữ để giáo tiếp, và mỗi đất nớc, mỗi dân tộc đều có ngôn ngữ riêng của mình Ngôn ngữ chính là phơng tiện để hiểu nhau, trao đổi với nhau thúc đẩy sự phát triển của nhau.Ngoài ra ngôn ngữ còn là khả năng biểu cảm của mọi ngời là tài sản vô giá mà mỗi chúng ta đang làm đang cộng tác giáo dục mầm non, là ngời phải trao đổi phát triển và giữ gìn

sự trong sạch của tiếng việt

Mặt khác ngời xa còn có câu

" Uốn cây từ thủa còn non Dạy con từ thủa con còn thơ ngây"

Bởi lẽ mầm non còn là cái nôi để hình thành và phát triển ngôn ngữ cho trẻ, tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện: Đức - Trí - Thể - Mỹ - Lao động chính vì vậy mà muốn có đợc những ngời chủ tơng lai của đất nớc đủ đức đủ tài

đòi hỏi ngời giáo viên mầm non phải dồn hêt tâm huyết của mình và bằng tất cả kiến thức khoa học,sự hiểu biết cũng nh kiến thức trong cuộc sống để chăm sóc giáo dục trẻ, chuyên tâm chú trọng tới sự phát triển trí tuệ và phát triển nhân cách cho trẻ Giáo dục trí tuệ là cơ sở giáo dục đạo đức , giáo dục thẩm mỹ, giáo dục thể chất và giáo dục lao động Ngôn ngữ phát triển giúp trẻ hiểu đợc những lời giải thích của ngời lớn, giúp trẻ hoạt động trí tuệ, các thao tác t duy ngày càng hoàn thiện hơn, giúp cho trẻ tích cực sáng tạo vào các hoạt động Việc phát triển trí tuệ không tách rời phát triển ngôn ngữ

Văn học là môn nghệ thuật lấy con ngời làm đối tợng nhận thức trung tâm, lấy ngôn ngữ làm chất lợng xây dựng hình tợng và lấy hình tự đó biểu đạt nội dung phả ánh

Văn học có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của con ngời, đem lại cho ngời đọc sự hiểu biết về địa lý, văn hoá, phong tục tập quán, t tởng, tình cảm của con ngời Có thể nói Văn học đã phá vỡ giới hạn của không gian và thời gian, làm cho con ngời luôn hớng tới cái đẹp và làm theo cái đẹp Ngoài ra Văn học còn giúp cho con ngời cảm nhận đợc vẻ đẹp của ngôn ngữ, của cốt chuyện, của cách câu kết, của bút pháp nghệ thuật mà nhà văn đã lựa chọn Có thể nói

văn học đợc phát triển và phân chia thành nhiều thể loại: Thơ,Truyện, kịch, ký trong đó có chuyện và thơ là những thể loại phù hợp với trẻ vì nó mang những đặc trng phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ

Môn học truyện thơ có u thế hơn các môn học khác trong việc hình thành

và giáo dục nhân cách cho trẻ, làm cho trẻ có tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, vui tơi, nhạy cảm với cái đẹp, có nhu cầu tạo ra cái đẹp nói năng mạch lạc, diễn đạt gẫy gọn tiếng mẹ đẻ, nó đã tạo tiền đề cho sự phát triển ngôn ngữ của trẻ Vì vậy việc cho trẻ làm quen với văn học trong trờng mầm non là rất cần thiết ,bởi vì thông qua văn học ngôn ngữ có sự hấp dẫn và hiệu quả nhất , xác định đợc tầm quan trọng và cần thiết của bộ môn văn học, với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ 5 – 6 tuổi, chuẩn bị hành trang bớc vào năm học mới Chính vì vậy mà tôi đã

mạnh dạn chọn đề tài " Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua môn văn học" góp phần nhỏ bé vào việc nâng cao chất lợng

làm quen văn học, tăng cờng các hoạt động nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ

B NỘI DUNG.

I Thực trạng vấn đề

1 Thuận lợi

Năm học 2010 - 2011 là năm học tiếp tục thực hiện đổi mới nội dung

ph-ơng pháp hình thức chăm sóc giáo dục trẻ và tiếp tục thực hiện chuyên đề: Nâng cao chất lợng hoạt động làm quen văn học và chữ viết

Đợc sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, ngành học mầm non đã cung cấp

đầy đủ các tài liệu, chuyên môn, chuyên đề, bồi dỡng chuyên môn nên 100% giáo viên mầm non theo hớng đổi mới phơng pháp hình thức tổ chức, nhằm phát triển ngôn ngữ, trí tởng tợng, khả năng sáng tạo và phát huy tính tích cực của trẻ

- Thờng xuyên tổ chức các buổi dự giờ kiến tập cho gáo viên, trờng thờng xuyên bồi dỡng chuyên môn cho giáo viên

- Lớp học khang trang rộng rãi, có đủ bàn ghế đúng quy cách, đồ dùng, đồ chơi đẹp hẫp dẫn

- Tất cả trẻ trong lớp có cùng độ tuổi

Bên cạnh những thuân lợi cón có một số khó khăn sau:

2 Khó khăn

Do 1 số trẻ xuất phát từ các gia đình làm nghề tự do, bố mẹ từ quê lên Hà Nội nhận thức của các bậc phụ huynh còn thấp Khi trò chuyện với con họ nói từ

địa phơng, không chú ý sửa sai cho con khi con nói ngọng, nói lắp, nói trống không

Một số giáo viên còn cha nhận thức đấy đủ tầm quan trọng của việc rèn ngôn ngữ cho trẻ thông qua môn văn học là món ăn tinh thần không thể thiếu của trẻ, không có biện pháp phù hợp thu hút trẻ vào hoạt động làm quen với văn học

- Lớp cú 2 trường hợp trẻ phỏt triển đặc biệt khụng tập trung chỳ ý, tăng động giảm chỳ ý nờn cũng ảnh hưởng đến cỏc hoạt động của cỏc bạn trong lớp

Từ những cơ sở thực tiễn trên tôi đã suy nghĩ và nghiên cú đề tài: " Một

số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua môn văn học"

Ngay từ đầu năm học 2010 - 2011 số học sinh đợc tuyển vào lớp tuổi là

58 cháu khảo sát ban đầu thu đợc kết quả nh sau:

+ Trẻ uể oải, mệt mỏi không hứng thú học: 7/58 trẻ chiếm 12%

+ Trẻ nói ngọng, nói lắp: 8/58 trẻ chiếm 13,7%

+ Trẻ nói ấp úng không thể hiên đợc cảm xúc trong lời nói: 15/58 trẻ chiếm 25,8%

+ Cha nắm vững ngữ âm nói, đọc diễn cảm: 60%

+ Chỉ còn 3/52 trẻ biết dùng ngữ điêụ bổ sung cho lời nói

- Khi kể chuyện đọc thơ xong hỏi lại trẻ

+Trẻ không biết đặt tên chuyện, thơ 13 -15 trẻ

+ Hiểu nội dung bài còn thấp: 35- 40 %

+ Biết kể chuyện theo tranh 18/52 trẻ chiếm 31 %

+ Trẻ cha có khả năng sáng tạo

- Các cháu ở đây chủ yếu là con bố mẹ làm nghề kinh doanh tự do, việc giao tiếp của trẻ với xã hội còn hạn chế, một số phụ huynh còn lạc hậu cha nhận thức rõ việc chăm sóc giáo dục trẻ trong nhà trờng, ít quan tâm tới việc học tập của con em mình, coi đó là việc không quan trọng nên khi nhận trẻ vào lớp tôi gặp rất nhiều khó khăn

Chính vì vậy tôi đã tìm hiểu nguyên nhân và nhận thấy rằng nguyên nhân chính là do phơng pháp hình thức tổ chức tiết học cha phù hợp với đặc điểm nhận thức, phát triển t duy ngôn ngữ của trẻ 5 - 6 tuổi và một nguyên nhân nữa là cô cha biết vận dụng và đa một số yếu tố đổi mới phơng pháp chăm sóc giáo dục vào việc dạy trẻ làm quen văn học, cha có biện pháp phù hợp để giúp trẻ nắm vững kiến thức một cách nhẹ nhàng, thoải mái đúng với tính chất " Học mà chơi"

Tôi nhận thấy cần có biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thiết thực nhất, hiệu quả nhất là thông qua bộ môn văn học

II Những biện phỏp phỏt triển ngụn ngữ cho trẻ mẫu giỏo 5 – 6 tuổi qua mụn văn học

Trong hai năm dạy lớp đổi mới phơng pháp, hình thức chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, tôi đã đúc rút kinh nghiệm và áp dụng một số phơng pháp hình thức

để phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi thông qua môn văn học

1 Biện phỏp 1: Tuyờn truyền với phụ huynh

Ngay từ đầu năm học lớp đã xây dựng kế hoach tổ chức họp phụ huynh để tuyên truyền về ngành học, nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen với văn học, tôi

đã tuyên truyền về mục đích , ý nghĩa, tầm quan trọng cuả môn văn học để phụ huynh nắm đợc và kết hợp chặt chẽ với nhà trờng cùng thông nhất việc dạy trẻ

2 Biện phỏp 2: Chuẩn bị đồ dựng dạy học sinh động , sỏng tạo

Để nội dung giáo dục đạt hiệu quả cao tôi phải chú ý đền nhiều yếu tố , trong đó chuẩn bị đồ dùng, đố chơi là việc làm cần thiết và vô cùng quan trọng

Đồ dùng phải phong phú hấp dẫn, tranh rõ nét, đẹp, mầu sắc tơi sáng phù hợp, bố cục hài hoà, mô hình(sa bàn) rối, đĩa phim sinh động hấp dẫn thu hút sự chú ý của trẻ kết hợp với sự hớng dẫn cởi mở của cô với giọng đọc, kể diễn cảm, gợi niềm say mê hứng thú của trẻ với môn học

3 Biện phỏp 3: Cần tỡm hiểu kỹ nội dung cõu chuyện, ứng dụng linh hoạt vào trong tiết dạy, chỳ ý sửa ngọng cho trẻ

Trớc mỗi câu chuyện bài thơ trong tháng trong chủ điểm, tôi nghiên cứu ý nghĩa nội dung giáo dục của chủ điểm cần chuyển tải cho trẻ để vận dụng, lồng ghép tích hợp vào môn văn học, linh hoạt trong dạy trẻ, không gò bó áp đặt trẻ cả trong và ngoài tiết học

Ngoài tiết học tăng cờng giao lu giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ Su tầm tranh ảnh, làm đồ dùng đồ chơi, lựa chọn câu chuyện, bài thơ, ca dao, bài hát,

điệu múa có nội dung giáo dục phù hợp với khả năng và hứng thú của trẻ để thực

hịên yêu cầu dạy học theo chủ điểm, phối kết hợp với gia đình trẻ quan tâm, hỏi trẻ " Hôm nay cô giáo con dạy bài gì?" Yêu cầu trẻ đọc thơ, kể chuyện múa hát cho cả nhà cùng nghe, sửa lỗi ngôn ngữ cho trẻ

Cô gần gũi trò chuyện với trẻ mọi lúc mọi nơi, nếu trẻ gặp khó khăn trong khi nói, nói lắp, nói ngọng, nói không đủ câu, cô nhắc nhở sửa sai cho trẻ

Trớc khi học một tiết truyện, thơ, cô và trẻ cùng trò chuyện có nội dung gần gũi với nội dung câu chuyện, bài thơ mà trẻ sắp đợc làm quen Cùng với việc trò chuyện gợi mở với trẻ về đề tài sắp dạy, cô cần phải chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi học liệu cần thiết phù hợp với nội dung yêu cầu

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non thông qua môn văn học là con đờng

dễ thực hiện và có nhiều hiệu quả Trớc đây trong chơng trình chăm sóc giáo dục mầm non cải cách Để tiến hành cho trẻ làm quen văn học thông thờng giáo viên cho trẻ xem tranh trò chuyện trớc khi đọc diễn cảm bài thơ hoặc kể một câu chuyện một hai lần sau đó cô cùng trẻ đàm thoại về nội dung bài thơ câu chuyện giải thích từ khó, cách thể hiện giọng điệu ngữ điệu sau đó mới dạy trẻ, cô đọc

tr-ớc, trẻ đọc sau một cách máy móc thụ động

Mặt khác tôi đã nghiên cứu và đa ra một số phơng tiện cần thiết tạo cơ hội cho trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua việc làm quen với tác phẩm văn học

4 Biện phỏp 4: Xây dựng môi trờng văn học trong lớp theo nội dung từng chủ điểm

- Trong lớp tôi xây dựng góc sách mang nội dung văn học, tôi kết hợp với phụ huynh học sinh su tầm các loại truyện tranh, tranh ảnh, những câu chuyện bài thơ, ca dao, đồng dao trong mảng sách tham khảo phù hợp với chủ điểm, độ tuổi của trẻ để cho trẻ xem, hàng ngày cho trẻ hoạt động trải nghiệm với sách, truyện tranh, giúp trẻ hình thành cơ sở cho đọc, viết và phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ một cách tốt nhất

5 Biện phỏp 5: Hỡnh thành thúi quen đọc sỏch cho trẻ, phỏt triển cho trẻ khả năng kể chuyện sỏng tạo

- Tạo cho trẻ xem sách cùng với ngời lớn ( cô giáo hoặc bố mẹ), trẻ cùng xem với các bạn để trò chuyện, tạo cơ hội cho trẻ xem ngời lớn viết chữ dới bức tranh thành câu chuyện bằng tranh chữ to, rèn khả năng phát âm cho trẻ và nhận biết chữ cái cho trẻ

- Khi viết chuyện tôi tập trung cho trẻ xem cô viết, tôi viết liền mạch cho trẻ quan sát, trong lớp tôi trang trí treo các bức tranh khổ to, các bức tranh thể

hiện nội dung các câu chuyện cổ tích, các bài thơ theo chủ điểm mà trẻ đã đợc nghe

- ở lớp tập cho trẻ đóng sách cùng cô, các nội dung trong tranh phù hợp với nội dung truyện, cho trẻ sử dụng các bức tranh hoặc hình ảnh để trẻ kể chuyện, sáng tạo tận dụng sách báo, tạp trí để có những bức tranh theo một trình

tự để tạo một câu chuyện, sau đó cho trẻ miêu tả những tri tiết trong tranh theo diễn biến của câu chuyện và dựa vào dấu hiệu diễn biến gợi ý trong tranh, hình

vẽ để trẻ kể thành một câu chuyện với ý sáng tạo

Với những bức tranh vẽ của trẻ hoặc những tranh vẽ trên bàn,trẻ có thể chọn một bức tranh và miêu tả thật chi tiết để các bạn khác có thể đoán đ ợc bức tranh nói về cái gì?

Với gợi ý của cô về một chủ đề nhất định, trẻ đã diễn đạt những hiểu biết

và cảm xúc của mình về nội dung chủ đề theo nhiều cách khác nhau nh kể chuyện sáng tạo bằng lời, bằng hoạt động tạo hình kết hợp với lời kể, vẽ kết hợp với lời kể, tôi đã thiết kế bằng các hình thức

- Kể bằng ngôn ngữ sáng tạo giúp trẻ cung cấp thêm vốn từ thêm cho trẻ t duy tởng tợng và kể thành một câu chuyện

- Kể bằng tranh vẽ, trẻ có thể nhìn tranh và có thể kể thành một câu chuyện có thể câu chuyện đó trẻ tự sáng tạo hoặc có thể câu chuyện đó trẻ đã đợc nghe kể và trẻ tởng tợng lại trẻ kể

- Kể theo mô hình đóng kịch

Từ những phơng pháp này trẻ có thể phát triển ngôn ngữ một cách tốt nhất, ngôn ngữ của trẻ phong phú, câu nói của trẻ có chứa nhiều cảm xúc, trẻ có thể nói mạch lạc hơn

Lớp tôi đang thực hiện chơng trình đổi mới LQVH trẻ đã thuộc ở mọi lúc mọi nơi và thực hiện chúng có mục đích học tập tôi thấy trẻ tích cực tri giác qua bức tranh thể hiện ngữ điệu, giọng điệu, sử dụng đến vốn từ nhiều hơn

*Với thơ:

Ví dụ 1: Khi tôi dạy bài thơ " Ba vắng nhà" tôi chuẩn bị tranh theo nội

dung khi tiến hành đọc lần một tôi đọc diễn cảm, lần hai kết hợp với tranh vừa

đọc vừa chỉ vào tranh Trích dẫn làm gợi ý và giảng nội dung bài thơ sau đó đọc cho trẻ nghe và đàm thoại cùng trẻ tôi là ngời gợi ý để trẻ tự trả lời “Vắng ba em

bộ cú tam trạng như thế nào? Cỏc đồ đạc trong nhà, cảnh vật xung quanh được nhà thơ miờu tả như thế nào?”

- khi trẻ trả lời tôi sửa câu nói cho trẻ trọn vẹn hơn và chú ý đến ca từ mà

trẻ nói ngọng

Ví dụ 2: Khi tôi dạy trẻ bài thơ " Giữa vòng gió thơm" trẻ lớp tôi thờng

xuyên nói ngọng các từ (n và l) trẻ cha phân biệt chữ n và chữ l tôi lại phải sửa, phân tích cho trẻ hiểu và cho trẻ đọc đi đọc lại nhiều lần

Ví dụ 3: Học bài thơ " Cô giáo của em" trong chủ điểm "Trờng mầm non"

+ Tạo cảm xúc: Cho trẻ múa hát về trờng mầm non bài "trờng chúng cháu

đây là trờng mầm non"

+ Trò chuyện : Tên trẻ, tên cô giáo? Tên trờng lớp? Ai làm hiệu trởng? Trong trờng có những ai?

+ Gợi hỏi trẻ nói ý thích của mình Con thích đến trờng không? Vì sao con thích? Đến trờng con đợc cô giáo dạy những gì?

Khi trẻ trả lời nếu nói cha đủ câu, không đúng ngữ pháp cô chỉnh sửa lại ý của trẻ và yêu cầu trẻ nhắc lại cho rõ hơn Khi gợi mở hỏi trẻ cô chú ý tới những trẻ ngôn ngữ chậm và giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và sửa sai cho trẻ

- Để tạo hứng thú cho trẻ vào giờ học, thoải mái về tinh thần cho trẻ, tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi "Thi ghép tranh" tranh vẽ về những hình ảnh mang nội dung ý nghĩa trong bài thơ đợc cắt dời mặt sau, mặt tranh có ghi các chữ cái, chữ

số tơng ứng với các ô ở mảnh bìa ghép

- Qua trò chơi rèn trẻ ý thức tổ chức kỷ luật khi trẻ tham gia trò chơi động Còn lồng ghép tích hợp củng cố kiến thức

Khi ghép tranh xong: Cô cùng trẻ đánh giá kết quả kịp thời, động viên khuyến khích trẻ Đồng thời góp ý sửa sai ngay cho trẻ nh: Nhanh, chậm, đúng, sai, xấu đẹp

Từ đó dẫn dắt bài thơ, gợi ý trẻ nói tên bài thơ với đề tài dễ, đơn giản Với bài thơ khó hơn cô đọc diễn cảm, bài thơ đọc đúng âm điệu, nhịp điệu của bài thơ, rồi đặt câu hỏi mở kích thích trẻ suy nghĩ và đặt tên bài thơ Cô ghi tên bài thơ lu ý về cách cầm bút, đa bút cô phải đúng, khoa học Kết hợp cô đọc thơ diễn cảm thể hiện bằng ánh mắt cử chỉ, tay chân, điệu bộ giúp trẻ cảm nhận đợc âm

điệu của bài thơ, cô giáo đọc lần 2 kèm theo nội dung tranh cô chỉ vào hình ảnh minh hoạ, từ đó trẻ có hình dung ra câu thơ cô đọc và nhớ lại câu thơ mà cô đọc tạo cho trẻ dễ nhớ

- Đàm thoại nội dung bài thơ Đây là bớc chiếm một vị trí quan trọng, qua

đàm thoại cô giáo sẽ biết sự tiếp thu kiến thức của từng trẻ cũng nh hiểu đợc việc trẻ sử dụng vốn từ để trả lời các câu hỏi của cô

Ví dụ 4: Khi đọc xong một bài thơ cho trẻ nghe cô hỏi

- Bài thơ viết về ai? về cái gì?

- Lúc này trẻ phải suy nghĩ trả lời cô giáo Cô lắng nghe động viên khi ttẻ trả lời đúng, nói đủ câu, xử sự khi trẻ nói sai, nói trống không, hay dùng từ cha chính xác

Cô cần mời những trẻ tiếp thu chậm, ít nói, gợi mở để trẻ đó trả lời nhằm phát huy tính tích cực và chủ động của trẻ

Căn cứ vào câu trả lời uốn nắn trẻ cả về cách nói đủ câu, diễn tả ý nghĩa nhịp điệu câu thơ, bài thơ

- Dạy trẻ đọc thơ Tuỳ theo từng bài đặc điểm nhận thức của trẻ cô tổ chức sinh động và hấp dẫn Đọc theo cô, tổ, nhóm, cá nhân, đọc luân phiên, đọc nối tiếp thể hiện cảm xúc, cử chỉ điệu bộ, ngữ âm nói, đọc diễn cảm, khi trẻ đọc cô lắng nghe, quan sát nhẹ nhàng góp ý sửa sai cho trẻ Động viên khích lệ những trẻ biết đọc diễn cảm, giọng điệu phù hợp với nội dung bài, có thể ngừng đọc một vài chủ đề và sửa sai, từ ngọng, từ khó, giải nghĩa từ tợng thanh, tợng hình

Qua hình ảnh kết hợp với lời đọc của cô, lời gợi ý của cô trẻ hiểu mối quan

hệ giữa biểu cảm đọc khớp với hình ảnh nhịp điệu âm điệu của bài, qua đó trẻ hiểu đợc nghĩa của từ cách đọc diễn cảm nhịp điệu cùng với động tác chỉ tranh minh hoạ, cách lật tranh, hết khẩu thơ, ý thơ cô chuyển lật tranh sang tranh khác trẻ rất chú ý từ đó đã rèn cho trẻ cách mở sách đọc sách đúng

Cuối giờ học thơ cô kết thúc tiết học bằng cách chuyển sang một hoạt

động khác nh trò chơi, vẽ, nặn mục đích củng cố sâu hơn nội dung của trẻ vừa

đ-ợc học

*Với truyện:

Về hình thức tổ chức cũng tơng tự nh với thơ, về chuẩn bị tranh, mô hình,có phần nhiều hởn để kích thích trẻ kể chuỵên sáng tạo của trẻ

Trẻ có thể vào tranh minh hoạ để khám phá ra các nhân vật, khám phá nghĩa của từ, của câu Qua đó có thể sử dụng tranh không có chữ để kể lại trình

tự bằng ngôn ngữ sáng tạo của trẻ

Ví dụ 1: Tôi kể câu chuyện " Gà tơ đi học" chuẩn bị tranh theo nội dung

trẻ kể tôi chỉ gợi ý bổ sung cho trẻ, sửa cho trẻ những từ ngọng

Ví dụ 2: Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện " Chú dê đen" Để gây hứng thú

và sự chú ý tò mò của trẻ, tôi cầm một cành cây ở cuối lớp học, tạo dựng khung cảnh gần giống nh một khu rừng và bố chí con giống ra phù hợp nội dung của

đoạn kể và khi kể tôi thể hiện đúng ngữ điệu từng nhân vật trong các thời điểm

khác nhau nh giọng của chó Sói khi gặp Dê trắng cô kể bằng giọng quát lại to không sợ, giọng của Dê trắng thì run sợ, yếu ớt và ngắt quãng Nhng khi kể đến giọng của sói khi gặp Dê đen thì chuyển sang giọng lo lắng ngần ngừ và sau là sợ sệt, còn giọng của Dê đen thì bình tĩnh, đanh thép, khi nghe cô thể hiện tính cách của từng nhân vật trong chuyện cùng với cử chỉ, động tác minh hoạ, trẻ rất chú ý lắng nghe và thích thú say mê hơn khi nhìn thấy mô hình con giống xuất hiện qua từng đoạn chuyện, nh khi kể trích đoạn Dê trắng vào rừng rồi gặp Sói thì cô

đa con giống ra trớc khung cảnh bìa rừng có con sói Kết hợp với lời kể diễn cảm thể hiện sự nhút nhát của Dê trắng bằng một giọng hát nho nhỏ là lá la la Qua giọng kể diễn cảm kết hợp với việc sử dụng đồ dùng trực quan đúng lúc, đúng chỗ với cử chỉ hành động của các nhân vật trong chuyện trẻ nh đợc hoá thân vào các nhân vật trong chuyện Thông qua câu chuyện rèn cho trẻ khả năng băt chớc lời của nhân vật trẻ thể hiện hành động vai phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ

Với những phơng pháp dạy hiện nay, không những giúp trẻ sử dụng ngôn ngữ để kể chuyện sáng tạo còn hạn chế, chính vì vậy cô cần thiết kế cho trẻ tự kể chuyện sáng tạo, có thể kể tiếp câu chuyện mà cô đã kể một phần, có thể kể theo

đề tài, một số bức tranh mà cô đa trớc cho trẻ xem, bằng hình thức này có thể phát triển ngôn ngữ tích cực cho trẻ kích thích sự phát triển t duy, sáng tạo óc t-ởng tợng của trẻ

Ví dụ: Cho trẻ xem tranh " che ô cho bạn" cô có thể gợi ý để trẻ tởng

t-ợng, Gà con không có ô, ếch và vịt con có ô, ai đã che ô cho bạn? có hai bạn kể bằng hai nội dung khác nhau

+ Cháu Trung khả năng tiếp thu chậm kể: "Trời ma bạn gà bị ớt, bạn ếch cầm một cái ô đi che, gà cảm ơn ban" Cháu đã kể đợc các hánh động nhân vật, những câu đơn và cha rõ nghĩa

+ Cháu Hoa là học sinh nhận thức nhanh kể " Có một ông gió thổi ào ào,

ma to, bạn gà đang đi trên đờng ớt luớt" ,thấy vậy ếch và vịt cùng mang ô đi che cho bạn, hết ma, bạn gà cảm ơn bạn Gà nói với các bạn "Từ nay chúng mình là bạn tốt của nhau nhé"

Cháu Linh đã dùng từ tợng thanh để kể đúng ý chính của truyện và đã có khả năng t duy trìu tợng vê kết nghĩa bạn bè

Nh vậy việc cho trẻ làm quen với văn học sẽ giúp trẻ phát triển khả năng nói, phát triển ngôn ngữ một cách chủ động Cách tập cho trẻ kể chuyện sáng tạo

đã góp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở 3 lĩnh vực." Ngữ âm - Tứ vựng - Ngữ

pháp" điều này sẽ giúp trẻ học tốt môn tiếng việt ở lớp một và giúp trẻ có khẳ năng giao tiếp dần dần, hình thành nhu cầu đọc, viết cho trẻ

Biện phỏp 7: Thường xuyờn trũ chuyện với trẻ về những điều xung quanh trẻ

Do đặc thù lớp tôi đang thực hiện chơng trình đổi mới đang đợc thực hiện tôi mạnh dạn đa ra các chủ đề để trẻ kể chuyện và sinh hoạt nó là những chuyện rất ngần với sinh hoạt của trẻ thì những chuyện trẻ tận mắt nghe thấy, nhìn thấy, thích kể bằng ngôn ngữ của chính mình

Ví dụ: Chủ đề gia đỡnh, khi kể về cỏc đồ chơi yờu thớch của bộ tụi thờng

h-ớng dẫn theo 5 bớc:

* Tôi gợi ý cho trẻ

- ở nhà các con có nhiều đồ chơi không? con thích đồ chơi nào nhất? đồ chơi đó nh thế nào? con chơi đồ chơi đó nh thế nào?

* Tôi kể mẫu về đồ chơi mà tôi a thích cho trẻ nghe " khi cô còn nhỏ đồ chơi yêu thích của cô là một gấu bông màu trắng, điểm đen rất đẹp, khi cô cho

nó nằm thì hai mắt nó nhắm lại khi cô cho nó ngồi, nó phát ra tiếng hát là lá la la Cô rất thích, khi ngủ cô thờng hay ôm gấu bông để ngủ

* Tôi nhắc trẻ nhớ lại đồ chơi của mình

* Cho trẻ kể lại lần lợt từng bạn một, cô và các bạn theo dõi và giúp đỡ bạn, khuyến khích trẻ kể, kể đồ chơi yêu thích của bạn Hà là gì hay bắt đầu kể chuyện của mình cho cô và các bạn cùng nghe ( trẻ kể cô sửa câu và giọng cho trẻ nếu có)

Ví dụ 2: Với chủ đề tôi đa ra " những công việc cháu làm ở nhà giúp bố

mẹ"

*Tôi cho trẻ tự kể tự do dới sự gợi ý của cô

- Thế các con có yêu quý bố mẹ không? Các con ở nhà giúp đỡ bố mẹ những việc gì rồi? Khi tôi nghe và sửa câu và từ luôn cho trẻ, từ đó giúp trẻ nói mạch lạc hơn

Nh vậy bằng những bài trong chơng trình và ngoài chơng trình và ngoài chơng trình ( nhng phù hợp với từng chủ đề ) mà tôi đa vào lớp mình dạy tôi thấy trẻ rất thích tham gia kể chuyện Đọc thơ diễn cảm và phản ánh đợc các nhân vật trong chuyện từ đó giúp phát triển ngôn ngữ rõ ràng mạch lạc hơn