Tiểu luận Sinh thái môi trường Đề tài 21: Phân tích ảnh hưởng của môi trường đến nông nghiệp 1. Ảnh hưởng của môi trường đất đến Nông nghiệp 2. Ảnh hưởng của khí hậu đến nông nghiệp 3. Ảnh hưởng của môi trường nước đến nông nghiệp 4. Một số mô hình và hiệu quả nền công nghiệp sinh thái
Trang 1Tiểu luận Sinh thái môi trường
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thị Tươi
Vũ Sơn Tùng Chu Thúy Vinh Phạm Thị Yến
Đề tài 21: Phân tích ảnh hưởng của môi trường
đến nông nghiệp
Trang 21. Ảnh
Trang 3Đất là tài nguyên vô cùng quí giá, là tư liệu không thể thay thế được của ngành nông nghiệp cung cấp không gian để canh tác sản xuất nông nghiệp Diện tích đất nông nghiệp hiện nay là hơn 9 tr ha tuy nhiên hiện nay nhiều diện tích đất bị nhiễm mặn, nhiễm phèn, xói mòn, bạc màu,… gây ảnh
hưởng rất nhiều đến hoạt động nông nghiệp
1 Ảnh hưởng của đất đến nông nghiệp
Trang 4- Ảnh hưởng của đất mặn: đất mặn là loại đất có chứa nhiều cation Na+ hấp phụ trên bề mặt keo đất và trong dung dịch đất được hình thành ở vùng đồng bằng ven biển
+ Gây hạn sinh lý: mặn thường cản trở sự hấp thu nước của cây và có thể
gây nên hạn sinh lý và cây bị héo lâu dài…
+ Kìm hãm sinh trưởng: Sự ức chế sinh trưởng của cây khi bị mặn là đặc
trưng rõ rệt nhất Trong đất mặn, các thực vật kém chịu mặn ngừng sinh trưởng do các chức năng sinh lý bị kìm hãm Nồng độ muối càng cao thì kìm hãm sinh trưởng càng mạnh
Tuỳ theo mức độ mặn và khả năng chống chịu mà cây giảm năng suất
nhiều hay ít
1 Ảnh hưởng của đất đến nông nghiệp
Trang 5Đất canh tác bị nhiễm mặn ở thành phố Tam
Kì tỉnh Quảng Nam
1 Ảnh hưởng của đất đến nông nghiệp
Ruộng lúa bị ngập mặn ở DDBSCL làm giảm năng suất cây trồng
Trang 6- Ảnh hưởng của đất phèn: hình thành ở vùng đòng bằng ven biển có nhiều
xác sinh vật chứa S Trong điều kiện yếu khí, S sẽ kết hợp với Fe trong phù
sa tạo FeS2 rồi tạo H2 SO4 làm đất chua trầm trọng
+ làm giảm quá trình điều hòa áp suất thẩm thấu, trao đổi ion, giảm sự di
chuyển của oxy làm ảnh hưởng đến quá trình hô hấp Thực vật phản ứng lại bằng cách gia tăng tần số hô hấp, dẫn đến tiêu tốn nhiều năng lượng cho quá trình hô hấp, từ đó làm ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng
+ các ion kim loại ở dạng tan (Fe2+, Al3+) tác dụng với photphat (trong phân lân) tạo thành các hợp chất không tan, cây không hấp thụ được, do vậy
phải bón tăng lượng lân
1 Ảnh hưởng của đất đến nông nghiệp
Trang 7Lúa
không thể nảy mầm được do
bị
nhiễm phèn
Trang 8Các biện pháp cải tạo đất:
Biện pháp cải tạo đất phèn Tác dụng
- Xây dựng hệ thống tưới tiêu hợp lý
- Bón vôi
- Bón phân hữu cơ, phân đạm, phân lân,
phân vi lượng
- Cày sâu phơi ải liên tiếp
-Tháo chua, rửa mặn rửa phèn, hạ thấp mạch nước ngần
Trang 9Biện pháp cải tạo đất mặn Tác dụng
- Đắp đê, xây dựng hệ thống tưới tiêu
hợp lý
- Bổ sung chất hữu cơ
- Tháo nước rửa mặn
- Ngăn ngừa nước biển tràn vào
- Nâng cao đọ phì nhiêu, độ mùn
- Cho nước ngọt vào để rửa mặn
2 Bi n pháp cải tạo đất m n : ện pháp cải tạo đất phèn ặn :
Trang 102.1 Thuận lợi
Việt Nam nằm hoàn toàn trong vành đai nhiệt đới của bán cầu bắc, nên
VN có nền nhiệt cao, trung bình năm từ 22-27oC Lượng mưa trung bình 1500-2000 mm, độ ẩm không khí khoảng 80%,khí hậu nhiệt đới gió mùa
đã đem lại nhiều thuận lợi cho nông nghiệp VN
• Lượng mưa tương đối lớn-> đảm bảo nguồn nước ngọt phong phú cho sản xuất, thuận lợi cho trồng các loại cây nông nghiệp tiêu biểu là lúa nước
• Khí hậu nhiệt đới gió mùa thuận lợi cho các loài gia súc, gia cầm : lợn , gà, trâu, bò…phát triển mạnh; các loại thức ăn tự nhiên như cỏ, cây lương thực phong phú
2 Ảnh hưởng của khí hậu đến nông nghiệp
Trang 112.2 Khó khăn:
• Mưa nhiều, lượng mưa tập trung vào 3 tháng trong năm -> lũ lụt, ngập úng phá hoại nhiều diện tích hoa màu, đồng thời cũng làm mất đi một lượng lớn gia súc gia cầm
• Nắng nhiều, nhất là các tỉnh phía Nam -> khô hạn , hạn hán
• Khí hậu ẩm ướt -> sâu bệnh, dịch bệnh dễ phát sinh và lây lan gây tổn thất mùa màng,
=> Sản lượng NN giảm, thậm chí có thời điểm mất trắng
2 Ảnh hưởng của khí hậu đến nông nghiệp
Trang 12Bão số 3 t9/2015 đã phá hoại nhiều diện tích lúa mởi trổ bông ở Quảng Bình
Trang 132 Ảnh hưởng của khí hậu đến nông nghiệp
cơn bão số 11 tháng 10/2013 ở tỉnh
Quảng Nam gây thiệt hại nghiêm trong về gia cầm
22766 con, trâu , bò , lợn bị cuốn trôi
1785 con…
Trang 14Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu:
2 Ảnh hưởng của khí hậu đến nông nghiệp
• Ở Việt Nam, những biểu hiện của BĐKH đã rất rõ ràng Số liệu quan trắc trong 50 năm qua cho thấy, nhiệt độ trung bình năm đã tăng khoảng 0,5oC trên phạm vi cả nước Nhiệt độ tăng sẽ dẫn đến:
+ giảm năng suất cây trồng, tăng nguy cơ xuất hiện các loại dịch bệnh, cơ cấu cây trồng bị đảo lộn dẫn đến nguy cơ mất an ninh lương thực
+ xuất hiện nhiều loại dịch bệnh mới ở cây trông cũng như các loại gia súc gia cầm
+ gây ra hạn hán kéo dài
Trang 152 Ảnh hưởng của khí hậu đến nông nghiệp
• Do ảnh hưởng của BĐKH trong những tháng đầu năm
2015, các tỉnh Tây Nguyên
và Nam Trung Bộ đã phải đối mặt với hạn hán kéo dài nhất trong 10 năm qua
Trang 16Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu:
2 Ảnh hưởng của khí hậu đến nông nghiệp
• Biến đổi khí hậu cũng khiến cho mực nước biển tăng Theo Báo cáo đánh giá tác động của mực nước biển dâng đối với 84 nước đang phát triển được công bố bởi Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam là một trong năm nước sẽ
bị ảnh hưởng nghiêm trọng của BÐKH và nước biển dâng, trong đó vùng đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long bị ngập chìm nặng nhất
• Tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, mức độ nhiễm mặn trên 0,4% đã lấn sâu vào 30-40 km tại một số nơi Diện tích bị mặn trên 0,4% hiện nay là khoảng 1.303 nghìn ha Diện tích này sẽ tăng lên 1,493 triệu ha ứng với kịch bản nước biển dâng 0,69 m và 1,637 triệu ha với kịch bản nước biển dâng 1m
Trang 17
3 Ảnh hưởng của nước đến nông nghiệp
Trong nông nghiệp: tất cả các cây trồng và vật nuôi đều cần nước đề phát triển Đối với VIệt Nam, nước đã cùng với con người làm lên nền Văn minh lúa nước tại châu thổ sông Hồng, làm nên một nước Việt Nam có xuất khẩu gạo đứng nhất nhì thế giới hiện nay.
Trang 18-Ảnh hưởng của nước đến thực
v t (cây trồng): ật (cây trồng):
Nước là thành phần bắt buộc của tế bào sống Có nhiều nước thực vật mới hoạt động bình thường được Nhưng hàm
lượng nước trong thực vật không giống nhau, thay đổi tùy thuộc loài hay các tổ chức khác nhau của cùng một loài thực vật Hàm lượng nước còn phụ thuộc vào thời kỳ sinh trưởng của cây và điều kiện ngoại cảnh mà cây sống.
Trang 19• Cụ thể hơn:
- Nước là thành phần cấu trúc tạo nên chất nguyên sinh (>90%).
- Các quá trình trao đối chất đều cần nước tham gia.
- Nước là nguyên liệu tham gia vào một số quá trình trao đối chất
- Sự vận chuyển các chất vô cơ và hữu cơ đều ở trong môi trường nước
- Nước bảo đảm cho thực vật có một hình dạng và cấu trúc nhất định.
- Nước nối liền cây với đất và khí quyển góp phần tích cực trong việc bảo đảm mối liên hệ khăng khít sự thống nhất giữa cơ thể và môi trường.
Trang 20•Nước bị ô nhiễm mang nhiều chất
vô cơ và hữu cơ thấm vào đất gây ô nhiễm nghiêm trọng cho đất Nước ô nhiễm thấm vào đất làm :
- Liên kết giữa các hạt keo đất bị bẻ gãy, cấu trúc đất bị phá vỡ
- Thay đổi đặc tính lý học, hóa học của đất
- Vai trò đệm, tính oxy hóa, tính dẫn điện, dẫn nhiệt của môi trường đất thay đổi mạnh
- Thành phần chất hữu cơ giảm
nhanh làm khả năng giữ nước và thoát nước của đất bị thay đổi.
Trang 21Ảnh hưởng của nước trong chăn nuôi:
Trong chăn nuôi, nước đóng vai trò cực kỳ quan trọng Nước ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cũng như hiệu quả sản xuất trên gia súc, gia cầm và liên quan đến mọi quá trình trao đổi chất, điều hòa nhiệt độ cơ thể, giúp tiêu hóa thức ăn và loại bỏ chất cặn bã.
Trang 22CHẤT LƯỢNG NƯỚC
• Nước dùng trong chăn nuôi kém chất lượng sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe của gia súc cũng như năng suất chăn nuôi
-Ở những vùng nước bị nhiễm mặn, nhiễm phèn (phèn sắt, phèn nhôm) sẽ có ảnh hưởng xấu đến sự tăng trưởng và sức kháng bệnh
Trang 23SỐ LƯỢNG NƯỚC
• Cần cung cấp đầy đủ và kịp thời nước cho thú Nếu thiếu nước thú sẽ bị táo bón, các độc tố chậm thải ra ngoài gây hại cho cơ thể.
Trang 24Một số mô hình và hiệu quả nền công nghiệp sinh thái
• 1 Mô hình Vườn – Ao – Chuồng (VAC):
VAC là một hệ thống sản xuất kết hợp giữa ba bộ phận trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản Trong đó sản phẩm hay phế phẩm của bộ phận này có thể dùng để tạo nên sản phẩm của bộ phận khác có giá trị cao hơn và trong hệ thống này không có phế liệu nào cả.
Trang 25* Ưu điểm của hệ thống
- Kết hợp sử dụng một cách triệt để dòng dinh dưỡng vật chất đầu vào và đầu ra của từng phân hệ theo một chu trình khép kín để tạo nên đầu ra lớn hơn trên toàn hệ thống, nhưng không gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái:
- Vườn: cây trồng vừa có thể cung cấp thức ăn cho chuồng
(chăn nuôi) và ao cá vừa cung cấp rau quả cho nông hộ.
- Ao: Cung cấp nước tưới cho vườn và thức ăn cho chăn
nuôi đồng thời cung cấp các giá trị dinh dưỡng cao, cải thiện đời sống cho nông hộ.
- Chuồng: vừa cung cấp phân bón cho trồng trọt (vườn) và
thức ăn cho cá (ao).
Trang 26• 2. Mô hình ruộng lúa bờ hoa:
- Việc chọn các giống hoa dại phù hợp trồng
quanh ruộng lúa để dẫn dụ thiên địch có khả năng tiêu diệt rầy nâu và các côn trùng gây hại khác là rất quan trọng Một số loài hoa thường được trồng hiện nay là: Xuyến chi, Cúc mặt
trời, Cúc cánh giấy, Sao nhái, Mè, đay, các cây
họ đậu,…
Trang 27• 3. Hệ thống canh tác nông - lâm bền vững
trên đất dốc:
- Đây là hệ thống canh tác kết hợp lĩnh vực nông nghiệp và lâm nghiệp một cách khoa học, có
sự hỗ trợ với nhau, nhằm khai thác tốt các
tiềm năng phát triển của vùng đất dốc trên
núi: Nông - Lâm - Đồng cỏ, Nông - Lâm kết
hợp; Rừng - Ruộng bậc thang,…
Trang 28* Ưu điểm của mô hình nông lâm kết hợp
• Tăng được sản phẩm cần dùng hàng ngày.
• Tạo thêm việc làm, tận dụng được mọi nguồn lao động ở nông thôn.
• Tăng cường tiếp cận với kỹ thuật, thị trường,
nâng cao trình độ hiểu biết của người dân.
• Tận dụng nguồn năng lượng mặt trời và đất đai, nâng cao được sinh khối trên đơn vị diện tích.
• Giữ gìn được cân bằng sinh thái đảm bảo cho
sự phát triển ổn định lâu bền.
Trang 29Cảm ơn các bạn và cô đã lắng nghe
và theo dõi!