Đề tài 13 hiện trạng và quản lý chất lượng không khí ở Việt Nam

Hiện trạng và quản lý chất lượng không khí ở Việt Nam Môi trường không khí là lớp không khí bao quanh trái đất. Gồm nhiều tầng khác nhau tùy theo sự thay đổi chiều cao và chênh lệch nhiệt độ, năng lượng. Ô nhiễm không khí: Là sự thay đổi thành phần không khí mà có thể hoặc có xu hướng có hại cho đời sống của con người, động vật, thực vật và tài sản: Thay đổi thành phần không khí (định tính và định lượng) Mức độ thay đổi đủ lớn Thời gian thay đổi đủ dài

HIỆN TRẠNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG KHÔNG KHÍ Ở VIỆT NAM

Nhóm thực hiện: nhóm 7 Nguyễn Thị Hằng - 20131343 Phan Bích Hạnh - 20131300 Phùng Ngọc Hải - 20123063

 Môi trường không khí là lớp không khí bao quanh trái đất Gồm

nhiều tầng khác nhau tùy theo sự thay đổi chiều cao và chênh lệch nhiệt độ, năng lượng

 Ô nhiễm không khí:

 Là sự thay đổi thành phần không khí mà có thể hoặc có xu hướng

có hại cho đời sống của con người, động vật, thực vật và tài sản:

Thay đổi thành phần không khí

(định tính và định lượng)

• Mức độ thay đổi đủ lớn

• Thời gian thay đổi đủ dà i Ô nhiễm không khí

1 Nguồn gốc phát sinh chất ô nhiễm

1.1 Nguồn gốc tự nhiên

1.2 Nguồn gốc nhân tạo

1.1 Nguồn gốc tự nhiên

• Hoạt động của núi lửa: Bụi, SO2, CH4

• Cháy rừng: Bụi, CO, CO2, NOx

• Bão cát: Bụi

• Thực vật sống: Hydrocacbon, phấn hoa

• Động – thực vật thối rữa: CH4, H2S,mercaptan

• Từ đại dương: Bụi muối

Hoạt động giao thông vận tải Hoạt động nông nghiệp và làng nghề

Hoạt động xây dựng và sinh hoạt

Xử lý và chôn lấp rác thải không hợp

 Hoạt động công nghiệp

 Phát sinh từ quá trình khai thác và cung ứng nguyên vật liệu đầu vào, khí thải từ các công đoạn sản xuất như đốt nhiên liệu hóa thạch, khí thải lò hơi…

 Nồng độ chất độc hại cao, tập trung trong một vùng

 Nguồn ô nhiễm chính: khai thác và chế biến than, sản xuất thép, sản xuất vật liệu xây dựng và nhiệt điện.

Nguồn: Báo cáo môi trường quốc gia 2013- Môi trường không khí, TCMT

Nhóm ngành sản xuất Khí thải

Các ngành có lò hơi, lò sấy, máy phát điện

đốt nhiên liệu nhằm cung cấp hơi, điện,

Nhóm ngành sản xuất gang thép Bụi , gỉ sắt chứa các oxit kim loại

(FeO, MnO, Al2O3, SiO2, CaO,

MgO); Khí thải chứa CO2,SOx

Nhóm ngành may mặc: từ công đoạn cắt

may, giặt tẩy, sấy

Bụi, Cl, SO2, Pingment, formandehit,

HC, NaOH, NaClO

Nhóm ngành sản xuất cơ khí, luyện kim Bụi, hơi kim loại nặng, CN-, HCl,

SiO2, CO, CO2

Nhóm ngành sản xuất các sản phẩm từ kim

loại

Bụi kim loại đặc thù, hơi hóa chất,

hơi dung môi hữu cơ, SO2, NO2

Nhóm ngành sản xuất hóa chất Bụi H2S, NH3, hơi dung môi hữu cơ,

hóa chất đặc thù bụi, SO2, CO, NO2

Nhóm ngành khai thác dầu thô, khí CO, SO2, NOx, hơi HC

Nhóm ngành khai thác sản xuất than và

khoáng sản

Bui, SO2, NOx, CO, CO2

 Hoạt động giao thông

• Chất ô nhiễm: CO,NOx,SO2, hơi xăng dầu (CnHm,

 Ý thức người dân tham gia giao

thông chưa cao. nhiễm của các phương tiện giao Tỷ lệ phát thải các chất gây ô

thông cơ giới trên đường bộ

toàn quốc-2011

?

 Hoạt động xây dựng:

- Hoạt động xây dựng nhà cửa,

đường xá,cầu cống….diễn ra rất

mạnh, đặc biệt là khu đô thị

- Kéo theo rất nhiều bụi gây ô

nhiễm trầm trọng

Hoạt động sinh hoạt:

-Đun nấu bằng củi, than ở vùng nông thôn và ven đô

- Gây ô nhiễm cục bộ đến môi trường xung quanh, ảnh hưởng xấu trực tiếp đến người dân

 Xử lý và chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh

• Tồn tại nhiều bãi rác lộ thiên tập trung các chất thải rắn, chủ yếu rác sinh hoạt

• Phân hủy rác thải sinh ra các khí CH4, CO2, NH3, H2S, indon,

mercaptan,… gây mùi khó chịu

• Hoạt động đốt rác tùy tiện phát sinh các khí như: CO, NOx, SO2, VOCs, Dioxin, hơi kim loại…

• Xử lý chất thải nguy hại và kim

loại nặng còn nhiều bất cập

 Nông nghiệp và làng nghề

 Nông nghiệp

dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân hóa học…

 Làng nghề

ra các khí độc như hơi axit, hơi kim loại.

2 Hiện trạng ô nhiễm không khí ở nước ta hiện nay

• Việc đánh giá chất lượng ô nhiễm không khí là dựa vào số liệu quan trắc các thông số môi trường và so sánh với quy chuẩn kỹ thuật

quốc gia QCVN 05:2013/ BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh

• Các thông số được sử dụng để đánh giá ô nhiễm không khí bao

gôm bụi lơ lửng tổng số (TSP), bụi PM10, PM2.5 , SO2, NO - NO2 -

NOx, CO, O3, bụi chì, một số chất độc hại trong không khí và tiếng ồn

2.1.Chất lượng môi trường không khí tại đô thị

Môi trường không khí đô thị chịu ảnh hưởng từ nhiều nguồn thải.

Chỉ số chất lượng không khí AQI (chỉ số chất lượng không khí) vẫn duy trì ở mức tương đối cao.

Diễn biến chỉ số chất lượng không khí AQI ở 3 trạm quan trắc tự động, liên

tục giai đoạn 2010-2013

2.1.1 Bụi

Ô nhiễm bụi ở các đô thị phản ánh thông qua các thông số bụi lơ lửng tổng số TSP, bụi PM10 và bụi mịn

thường tập trung cao ở các

đô thị có mật độ giao thông lớn, hoạt động sản xuất công nghiệp phát triển

mạnh.

• Nồng độ bụi PM10, PM2.5, PM1 thường tăng cao vào các giờ cao điểm giao

thông.

- Ngồn gốc phát sinh chủ yếu từ

hoạt động giao thông nên xu hướng

diễn biến của các thông số này

tương tự như đối với thông số bụi

• NO tăng lên vào giờ cao điểm

giao thông buổi sáng và chiều

• NO2 là hợp chất chuyển hóa của

NO trong môi trường không khí,

vì vậy nồng độ NO2 thường tăng

mạnh sau khi NO phát tán vào

cực đại vào giờ cao

điểm giao thông

2 Chì

• Chì phát thải do giao thông vận tải

• Kết quả quan trắc chất lượng môi trường không khí những năm gần đây cho thấy nồng độ chì trong không khí đều dưới ngưỡng cho phép

• Nồng độ chì tập trung ở các nút giao thông ở đô thị lớn

2.2 Chất lượng không khí xung quanh các khu sản xuất

2.2.1 Bụi

• Nguồn gốc chủ yếu từ các hoạt động sản xuất công nghiệp

• Nồng độ bụi TSP tại rất nhiều điểm quan trắc xung quanh các khu công nghiệp vượt quá ghới hạn cho phép theo QCVN 05:2013, thậm chí vượt nhiều lần ghới hạn cho phép đối với trung bình 24 giờ và trung bình năm

• Nồng độ bụi thải ra môi trường là khác nhau đối với từng loại hình sản xuất, từng khu vực khác nhau và trong các năm khác nhau

2.2.2 Khí SO2, NO2

• Nhìn chung, nồng độ SO2

và NO2 xung quanh các khu công nghiệp thấp Khi so sánh với QCVN 05:2013 trung bình 24 giờ và trung bình năm thì tại hầu hết các điểm đo, nồng độ SO2 và NO2 đều nằm dưới ngưỡng cho phép

2.3 Chất lượng môi trường không khí làng nghề

và nông thôn

2.3.1 Môi trường không khí tại làng nghề

• Tình trạng ô nhiễm khí tại các làng nghề ngày càng tăng do

sự phát triển các làng nghề kéo theo sự tăng lên trong việc

sử dụng nhiên liệu chủ yếu là than, sử dụng nguyên, vật liệu

và hóa chất trong dây truyền công nghệ sản xuất, lượng bụi

và khí CO, SO2, và NOx thải ra trong quá trình sản xuất khá cao

• Ô nhiễm môi trường không khí tại các làng nghề chủ yếu là ô nhiễm bụi, khí độc, hơi kim loại, mùi và tiếng ồn, tùy thuộc vào tính chất, quy mô và sản phẩm của từng loại ngành nghề

.

2.3.2 Môi trường không khí tại khu vực nông thôn

 Môi trường không khí ở khu vực nông thôn hiện nay còn khá tốt, rất nhiều khu vực chưa có dấu hiệu ô nhiễm

 Tuy nhiên gần đây tại một số vùng nông thôn đã bỏ thói quen sử dụng phế phẩm nông nghiệp như rơm rạ để đun nấu, làm thức ăn gia súc… giờ rơm rạ sau thu hoạch người dân thường đốt ngay trên ruộng không những gây lãng phí mà còn phát sinh ra các chất

ô nhiễm như: CO2, CO, bụi PM2,5, PM10, SO2, CH4, VOCs, khói mù…

3 Tác động của ô nhiễm môi trường không khí

 tác hại của ô nhiễm không khí đến sức khỏe con người

 Ô nhiễm không khí có những ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ con người, đặc biệt là đối với đường hô hấp.

 Kết quả nghiên cứu cho thấy, khi môi trường không khí bị ô nhiễm, sức khoẻ con người bị suy giảm, quá trình lão hoá trong cơ thể bị thúc đẩy, chức năng của phổi bị suy giảm; gây bệnh hen suyễn, ho, viêm mũi, viêm họng, viêm phế quản; suy nhược thần kinh, tim

mạch và làm giảm tuổi thọ con người Nguy hiểm nhất là có thể gây

ra bệnh ung thư phổ

 Các yếu tố có khả năng gây ung thư: PAHs, bụi PM10, PM2.5, VOCs,

…

 Ảnh hưởng chất lượng công trình xây dựng và độ

bền vật liệu

• SO2, NOx là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng mưa axit làm ăn mòn các vật liệu dẫn đến làm giảm tuổi thọ của các công trình xây dựng

 Ảnh hưởng đến hệ sinh thái và biến đổi khí hậu

 Ảnh hưởng tới hệ sinh thái

• Tác động đến các quần xã rừng, khi rừng bị suy giảm, cây cối bị chết, các loài sinh vật khác trong rừng bị tuyệt chủng cục bộ.

• Bụi bám lên bề mặt lá làm giảm khả năng quang hợp của cây xanh.

Tác động tới biến đổi khí hậu

• Tác nhân: CO2, CH4, NOx… gây hiện tượng hiệu ứng nhà kính,

làm nhiệt độ trái đất nóng dần lên Dẫn đến các hiện tượng băng tan ở 2 cực  nước biển dâng.

• Nguyên nhân:

 Khai thác quá mức các bể hấp thụ khí nhà kính như sinh khối rừng, hệ sinh thái biển, ven bờ.

 Phát sinh nhiều khí nhà kính

4 Các biện pháp quản lý chất lượng không khí

 4.1 Hoàn thiện các thể chế về bảo vệ môi trường không khí

 Tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật

 Sớm xây dựng và triển khai kế hoạch quản lý chất lượng không khí

 Tiếp tục kiện toàn tổ chức quản lý nhà nước về môi trường không khí.

 4.2 Đẩy mạnh hoạt động quan trắc và kiểm kê nguồn thải.

 4.3 Tăng cường kiểm soát và giảm phát thải.

 Kiểm soát, hạn chế các nguồn gây ô nhiễm bụi tại các đô thị.

 Kiểm soát, giảm phát thải chất ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông vận tải

 Kiểm soát, giảm phát thải chất ô nhiễm không khí do hoạt động sản xuất công nghiệp và làng nghề.

4 Các biện pháp quản lý chất lượng không khí.

 4.4 Đẩy mạnh nhóm giải pháp xanh

 Tăng cường thực thi chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng

 Thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ trong Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và phát thải carbon thấp.

 Tăng cường sự tham gia của công đồng

 Tăng cường hợp tác quốc tế

Thank for your attention