de va dap an thi hsg ngu van khoi 9 vong iii 97432 tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn...
Trang 1Đề Thi học sinh giỏi vòng III
Môn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 150 phút
Câu1.(2điểm)
Cảnh chị em Kiều du xuân trở về được nhà thơ Nguyễn Du viết:
"Nao nao dòng nước uốn quanh, Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang."
Còn khi Thuý Kiều chia tay Kim Trọng trong chiều xuân ấy tác giả lại viết:
" Dưới cầu nước chảy trong veo, Bên cầu tơ liễu bóng chiều thớt tha."
Em hãy so sánh hai cặp câu thơ trên và phân tích nghệ thuật sử dụng
từ ngữ độc đáo trong những câu thơ đó
Câu2.(3 điểm)
` Những bàn tay cóng
Hôm ấy, tôi đang dọn cho sạch mấy ngăn túi trong áo rét của con gái sáu tuổi thì phát hiện ra ở mỗi ngăn túi là một đôi găng tay Nghĩ rằng một đôi thôi cũng đủ giữ ấm tay rồi, tôi hỏi con: "Vì sao con mang tới hai đôi găng tay trong túi áo?" Con tôi trả lời: " Con làm vậy từ lâu rồi Mẹ biết
mà, có nhiều bạn đi học mà không có găng tay Nếu con mang thêm một đôi, con có thể cho bạn mợn và tay bạn sẽ không bị lạnh".
( Theo " Tuổi mới lớn", NXB Trẻ )
Suy nghĩ của em về ý nghĩa, bài học rút ra từ câu chuyện trên
Câu3.(5 điểm)
"Một trong những thành công xuất sắc của truyện ngắn "Chiếc lược ngà" là việc sáng tạo tình huống truyện bất ngờ mà tự nhiên, hợp lí đã thể hiện một cách cảm động tình cảm cha con sâu nặng và cao đẹp trong cảnh ngộ éo le của chiến tranh"
Bằng hiểu biết của em về văn bản "Chiếc lược ngà" của nhà văn Nguyễn Quang Sáng, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
Trang 2Đáp án- Biểu điểm chấm bài thi HSG V3
Môn: Ngữ văn lớp 9
Câu1 (2điểm)
a) So sánh hai cặp câu thơ:
* Giống nhau:
- Hai cặp câu thơ trích trong "Truyện Kiều"- Nguyễn Du đều miêu tả cảnh thiên nhiên ( hình ảnh cây cầu, dòng nớc) trong cùng một thời điểm: buổi chiều xuân trong tiết Thanh minh
- Đều sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình với những từ láy giàu giá trị biểu đạt, biểu cảm
* Khác nhau:
- Cặp câu thơ thứ nhất: Là cảnh đợc miêu tả tại nơi Thuý Kiều cùng hai em gặp nấm mộ của Đạm Tiên- một nấm mộ vô chủ bên đờng lạnh lẽo, không có ngời hơng khói Qua tâm hồn đa sầu, đa cảm của giai nhân cảnh vật cũng mang nét buồn bâng khuâng, man mác
- Cặp câu thơ thứ hai: Là cảnh đợc miêu tả gắn liền với cuộc kì ngộ
và chia tay giữa ngời quốc sắc (Thuý Kiều) và kẻ thiên tài (Kim Trọng) trong buổi chiều du xuân trở về ấy Qua tâm hồn của ngời đang yêu cảnh trở nên thơ mộng, hữu tình và đầy thi vị
b)Phân tích nghệ thuật sử dụng từ ngữ độc đáo:
- Cặp câu thơ thứ nhất:
+ Tác giả sử dụng các từ láy: nao nao, nho nhỏ một cách tinh tế, chính
xác gợi nhiều cảm xúc cho ngời đọc, vừa gợi tả đợc sắc thái của cảnh vật vừa thể hiện tâm trạng con ngời
+ Các từ láy: nao nao, nho nhỏ gợi tả cảnh sắc chiều xuân thanh tao,
trong trẻo, êm dịu và cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến về một ngày vui xuân đang còn mà sự linh cảm về một điều gì đó sắp xảy ra đã xuất hiện
- Cặp câu thơ thứ hai:
+Tác giả sử dụng từ láy thớt tha, tính từ trong veo một cách tinh tế,
chính xác gợi nhiều cảm xúc cho ngời đọc, vừa gợi tả đợc sắc thái của cảnh vật vừa thể hiện tâm trạng con ngời
+Từ láy thớt tha, tính từ trong veo gợi tả cảnh sắc chiều xuân thanh
dịu, thơ mộng, hữu tình và cảm xúc bồi hồi, xao xuyến, tha thiết trong tâm hồn nhân vật
Trang 3Câu2 (3 điểm)
*Yêu cầu về kĩ năng:
-HS biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội dựa trên ý nghĩa của một câu chuyện
- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, có cảm xúc
* Yêu cầu về kiến thức: HS cần đảm bảo các ý sau:
- Hiểu đợc ý nghĩa câu chuyện:
Tình yêu thơng , sự sẻ chia đùm bọc giữa con ngời với con ngời đợc thể hiện qua những suy nghĩ, việc làm rất hồn nhiên của em bé
- Bàn bạc và chứng minh:
+ Suy nghĩ và việc làm của em bé là hoàn toàn đúng vì trong xã hội của chúng ta có không ít những ngời gặp những hoàn cảnh khó khăn hoặc éo
le, bất hạnh Họ rất cần sự quan tâm, sẻ chia giúp đỡ của những ngời xung quanh để có cuộc sống bình thờng nh bao ngời khác, để họ vơn lên vợt qua
số phận Lấy ví dụ
+Tình yêu thơng đó cần đợc thể hiện ra bằng những hành động cụ thể, thiết thực ở đây việc làm của em bé tuy nhỏ nhng ý nghĩa lại vô cùng lớn lao chứng tỏ em đã biết quan tâm và giúp đỡ các bạn xung quanh mình Việc làm của em đã đánh thức, khơi dậy ở mỗi chúng ta những tình cảm t-ơng tự nh vậy Lấy ví dụ
+Tình yêu thơng luôn là nền tảng của đạo đức, là truyền thống đạo lí tốt đẹp của ông cha ta từ xa cho đến nay mà chúng ta cần giữ gìn và phát huy
+Phê phán những việc làm trái ngợc với tình yêu thơng, sự sẻ chia giúp đỡ
-Bài học cho bản thân:
+Xã hội của con ngời không thể thiếu tình yêu thơng nhất là khi chúng ta gặp khó khăn, trở ngại trong cuộc sống Hãy yêu thơng tất cả mọi ngời và bằng những việc làm nhỏ nhất giúp đỡ nhau để làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn
+Cuộc sống hiện đại phức tạp, nền kinh tế thị trờng phần nào ảnh h-ởng đến suy nghĩ, lối sống của nhiều ngời nên tình yêu thơng, tính cộng đồng càng có ý nghĩa hết sức quan trọng trong thời đại ngày nay Đặc biệt là lớp trẻ cần không ngừng tu dỡng về đạo đức để có một lối sống đẹp
* Chú ý:
-Đánh giá cao những bài viết sâu sắc, giải quyết vấn đề một cách triệt
để và có ý kiến đánh giá riêng nhng hợp lí
-Giám khảo chủ động, linh hoạt cho điểm
Trang 4Câu3.(5 điểm)
*Yêu cầu về kĩ năng:
-HS biết cách làm một bài văn nghị luận văn học dựa trên một tác phẩm truyện, có năng lực cảm thụ, giải thích, phân tích, chứng minh và đánh giá khái quát làm rõ ý kiến văn học
- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, có cảm xúc
* Yêu cầu về kiến thức:
1.Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm và nội dung cần làm sáng tỏ
2 Tình huống truyện
-Hai cha con gặp nhau sau tám năm xa cách, nhng thật bất ngờ bé Thu lại không nhận cha Đến lúc em nhận ra và biểu lộ tình cảm mãnh liệt thì ông Sáu lại phải đi chiến đấu
- ở khu căn cứ ông Sáu tận tâm, tận lực làm cây lợc ngà để tặng con nhng ông đã hi sinh khi cha kịp trao món quà ấy cho con
Nhận xét: Tình huống truyện mang tính bất ngờ mà tự nhiên, hợp lí nhằm khắc hoạ hoàn cảnh éo le trong chiến tranh đồng thời giúp nhân vật bộc lộ đợc thế giới tình cảm phong phú đặc biệt là tình cha- con
3.Tình cảm cha con
a) Tình con đối với cha
-Khi bé Thu cha nhận cha: nhìn cha với cặp mắt xa lạ, ngờ vực, thái
độ lạnh nhạt, xa lánh thậm chí còn gay gắt
-Khi bé Thu nhận ra cha: nghe lời bà ngoại giải thích em ân hận, biểu
lộ tình yêu cha cuống quít, mãnh liệt và hết sức tội nghiệp
Nhận xét: Thái độ và hành động củaThu trong hai thời điểm không đáng trách mà đáng thơng chứng tỏ tình yêu thơng sâu sắc, mãnh liệt mà cũng rất hồn nhiên, trong sáng trong em
b) Tình cha đối với con
-Khi về thăm nhà: nóng vội, khao khát đợc gặp con, dành hết tình th-ơng yêu cho con mà không đợc đền đáp nên ông đau khổ và bất lực
-Khi trở lại chiến trờng:day dứt, ân hận, dồn hết nỗi nhớ và tình yêu thơng để làm chiếc lợc ngà cho con
Nhận xét: Tình cảm của ngời chiến sĩ cách mạng ở ông Sáu thật cao đẹp và cảm động biết bao, tình cảm đó đợc đặt trong cảnh ngộ đau thơng và éo le của chiến tranh
4.Đánh giá chung:
- Khẳng định giá trị đặc sắc của tình hống truyện góp phần làm nổi bật tình phụ tử thiêng liêng, thắm thiết
Trang 5-Từ đó gợi lên ở ngời đọc nỗi xúc động thấm thía về nhng đau thơng mất mát, những cảnh ngộ éo le mà con ngời phải gánh chịu do chiến tranh