Bài 29 : Qua trinh hinh thanh loai (cơ bản)

I.HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ :1.Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới : Tại nơi tiếp giáp giữa nòi châu âu và nòi Ấn Độ, giữa 2 nòi Ấn Độ và Trung Quố

Bài 29

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi : Loài sinh học là gì ? Chỉ dựa vào đặc

điểm hình thái để phân loại loài có chính xác

không? Tại sao ?

Khái niệm : SGK

- Nếu chỉ dựa vào hình thái để phân biệt loài thì nhiều khi sẽ không chính xác Vì có nhiều loài có họ hàng thân thuộc có rất nhiều đặc điểm hình thái giống nhau, được gọi là loài đồng hình, nhưng trên thực tế chúng là những loài khác nhau khi xét trên khả năng cách li sinh sản

I.HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ :

1.Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới :

Tại nơi tiếp giáp giữa nòi châu âu và nòi Ấn

Độ, giữa 2 nòi Ấn Độ

và Trung Quốc đều có dạng lai tự nhiên Tại vùng thượng lưu sông Amua, nòi châu Âu và nòi Trung Quốc cùng tồn tại mà không có dạng lai Có thể xem đây là giai đoạn

chuyển từ nòi địa lí

Ví dụ : Sự phân bố của các nòi chim sẻ ngô.

Cách li địa lí

là gì? Nghiên cứu SGK cho biết vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới ntn?

- Cánh li địa lí là những trở ngại địa lí như núi, sông, biển …ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao phối với

nhau.Cách li địa lí là yếu tố quan trọng dẫn đến cách li sinh sản, từ đó hình thành loài mới vì :

+ Do sống trong các điều kiện địa lí khác nhau nên CLTN sẽ làm

thay đổi tần số alen của các quần thể cách li theo những cách khác nhau.

+Các yếu tố ngẫu nhiên trong các quần thể khác nhau cũng góp

phần đáng kể tạo nên sự sai khác về tần số alen giữa các quần thể.

+Sự sai khác về tần số alen giữa các QT cách li được duy trì mà

không bị xoá nhoà, bởi các QT cách li đã không trao đổi vốn gen cho nhau Sự sai khác về vốn gen đến một lúc nào đó có thể xuất hiện sự

I.HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ :

1.Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới :

Hình thành loài bằng con đường địa lí thường xảy ra với những loài có đặc điểm như thế nào ?

- Cách li địa lí hay xảy ra đối với các loài có khả năng phát tán mạnh

Hình thành loài bằng con đường địa lí thì thời gian diễn ra lâu hay nhanh ? Tại sao ?

- Quá trình hình thành loài bằng con đường địa lí xảy ra

một cách chậm chạm qua nhiều dạng trung gian chuyển

tiếp

Có phải sự cách li địa lí hay nói cách khác là sự hình thành các quần thể và các đặc điểm thích nghi nhất thiết dẫn đến hình thành loài mới hay không ? Lấy ví dụ ?

- Quá trình hình thành loài thường gắn liền với quá trình

hình thành quần thể thích nghi

Ví dụ : SGK

- Tuy nhiên quá trình hình thành quần thể với các đặc điểm thích nghi không nhất thiết dẫn đến hình thành loài mới

Ví dụ : Các chủng tộc người khác nhau …SGK

I.HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ :

1.Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới :

Tại sao quần đảo là nơi lí

tưởng cho quá trình hình

thành loài mới ?

- Giữa các đảo có sự cách li

tương đối nên các SV giữa

các đảo ít trao đổi vốn gen

cho nhau Một khi nhóm

SV tiên phong di cư tới đảo

thì điều kiện sống mới và

sự các li tương đối về mặt

địa lí dễ dàng biến quần thể

nhập cư thành một loài mới

I.HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ :

1.Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới :

Tại sao ở các đảo lại hay có các loài đặc hữu ?

Quan sát đoạn phim sau :

- Khi các nhóm các thể phát tán từ đất liền vào đảo đã

mang theo một vốn gen nhỏ khác biệt với vốn gen của QT gốc Sau đó CLTN đã phân hoá vốn gen của QT mới trên đảo, đồng thời các NTTH cũng không ngừng tác động

Hơn nũa do sự cách li địa lí nên sự giao lưu về vốn gen với các QT lân cận gần như không xảy ra Do vậy mà QT trên đảo có đặc điểm riêng mà không nơi nào có được

Ví dụ : Quần thể Kanguru ở đại lục châu Úc

I.HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ :

1.Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới :

2.Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí : ( Thí nghiệm của Đốt đơ)

Nghiên cứu nội dung SGK hoàn thành nội dung của phiếu học tập sau :

Đối tượng

Nguyên liệu

Cách tiến hành

Kết quả

Nhận xét và

giải thích

Đáp án phiếu học tập

Đối tượng Ruồi dấm Drosophila pseudo obscura

Nguyên liệu Tinh bột, đường mantôzơ

Cách tiến hành

- Chia QT ruồi thành nhiều QT nhỏ và nuôi bằng môi trường nhân tạo, một số QT nuôi bằng môi trường tinh bột, một số QT nuôi bằng môi trường đường mantôzơ Sau nhiều thế hệ rồi tiếp tục cho

2 QT ruồi này sống chung với nhau và xem chúng

có giao phối ngẫu nhiên với nhau hay không.

Kết quả

Tạo nên 2 QT thích nghi với việc tiêu hoá tinh bột

và đường mantôzơ.Bà nhận thấy ruồi mantôzơ thích giao phối với ruồi mantôzơ hơn là với ruồi tinh bột Ngược lại ruồi tinh bột thích giao phối với ruồi tinh bột hơn là ruồi mantôzơ.

Nhận xét và

giải thích

Cách li địa lí và sự khác biệt về môi trường sống

đẫ làm xuất liện cách li về tập tính giao phối

cách li sinh sản giữa 2 QT.

Củng cố bài

1 Câu nào dưới đây nói về vai trò của sự cách li địa lí

trong quá trình hình thành loài là đúng nhất ?

A.Không có sự cách li địa lí thì không có sự hình thành loài mới

B.Cách li địa lí có thể dẫn đến hình thành loài mới qua nhiều giai đoạn trung gian chuyển tiếp

C.Cách li địa lí luôn luôn dẫn đến cáhc li sinh sản

D.Môi trường địa lí khác nhau là nguyên nhân chính dẫn đến phân hoá thành phần kiểu gen của các quần thể cachs li

2.Thực hiện các bài tập cuối bài vào vở bài tập

3.Học bài cũ và xem trước bài mới khi lên lớp