Phát triển nghĩa của từ Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay mượn từ Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay mượn từ Bài tập 1:... Bài tập 3 SGK - T 135: THẢO LUẬN Có n
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Những từ in đậm trong các câu sau được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Vì sao?
Mùa xuân 1 là tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân 2
(Hồ Chủ tịch )
Xuân 1 (DT): mùa chuyển tiếp từ đông sang hạ, thời tiết ấm dần lên, thường được coi là mở đầu của một năm
nghĩa gốc
Xuân 2 (DT TT): thuộc về tuổi trẻ
nghĩa chuyển
Trang 3CÁCH PHÁT TRIỂN TỪ VỰNG
? Phát triển số lượng từ ngữ.
Phát triển nghĩa của từ
Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay mượn từ
Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay mượn từ
Bài tập 1:
Trang 4Cho các từ sau: chân, đầu Em hãy phát
triển nghĩa các từ đó bằng phương thức ẩn
dụ và hoán dụ.
- Phương thức ẩn dụ: chân ghế, đầu tường
- Phương thức hoán dụ:
+ Cậu ấy có chân trong đội tuyển bóng đá.
+ Trong nền kinh tế tri thức, người ta hơn nhau
ở cái đầu
Bài tập:
Trang 5Bài tập 3 ( SGK - T 135): THẢO LUẬN
Có ngôn ngữ nào mà từ vựng chỉ
phát triển theo cách phát triển số
lượng từ ngữ không? Vì sao?
=> Không có ngôn ngữ nào mà từ vựng chỉ
phát triển theo cách phát triển số lượng từ
ngữ Vì nếu không phát triển về nghĩa, mỗi từ
chỉ có một nghĩa, và để đáp ứng được nhu
cầu giao tiếp ngày càng tăng cua người bản ngữ thì số lượng từ ngữ sẽ tăng lên gấp nhiều lần -> đó chỉ là một giả định, không xảy ra với bất cứ ngôn ngữ nào trên thế giới
Trang 6Bài tập:
Cho nhóm từ sau: phụ nữ, đàn bà, hi sinh, chết, săm, lốp, xăng, phanh, a-xít, ra-đi-ô, vi-ta- min.
Em hãy điền các từ đó vào bảng sau:
Từ thuần Việt Từ mượn
Mượn từ tiếng
Hán Mượn từ ngôn ngữ khác
Trang 7Bài tập:
Từ thuần Việt
Vay mượn tiếng Hán
Vay mượn ngôn ngữ khác
đàn
bà, chết
hi sinh, phụ nữ
săm, lốp, xăng,
phanh, a-xít, ra-đi-ô, vi-ta-min
*Khái niệm:
- Từ mượn là những từ vay
mượn các tiếng nước ngoài để
biểu thị sự vật, hiện tượng
mà tiếng Việt không có hoặc
Trang 8Bài tập 2 ( SGK – T 136):
Chọn nhận định đúng trong những nhận định sau đây:
a.Chỉ một số ít ngôn ngữ trên thế giới phải vay mượn
d.Ngày nay vốn từ tiếng Việt rất dồi dào và phong phú,
vì vậy không cần phải mượn từ ngữ nước ngoài nữa.
Trang 10* Mục đích vay mượn:
- Làm cho vốn từ tiếng Việt thêm phong phú.- Làm cho vốn từ tiếng Việt thêm phong phú
- Đáp ứng nhu cầu giao tiếp của người Việt
* Nguyên tắc vay mượn:
- Chỉ dùng khi tiếng Việt không có hoặc chưa có từ thích hợp để biểu thị
- Dùng đúng lúc, đúng chỗ, đúng đối tượng giao
tiếp
Trang 111 Khái niệm từ Hán Việt:
- Là những từ có nguồn gốc từ tiếng Hán, được người Việt Nam vay mượn và sử dụng
Trang 12Bài tập 2 ( SGK – T 136)
Chọn quan niệm đúng trong các quan niệm sau:
a Từ Hán Việt chiếm một tỉ lệ không đáng kể trong vốn từ tiếng Việt
b Từ Hán Việt là bộ phận quan trọng của lớp từ
Trang 13Xác định thuật ngữ và biệt ngữ xã hội trong các câu
văn sau:
Bài tập:
a a Muối là một hợp chất có thể hoà tan trong nước Muối là một hợp chất có thể hoà tan trong nước
b Không! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào
- Là những từ chỉ dùng
trong một tầng lớp xã hội nhất định.
Trang 1460 o8 07
HẾT GIỜ BẮT ĐẦU
Yêu cầu: Tìm thuật ngữ trong các môn đã học.
Thể lệ cuộc thi:
Chia lớp làm hai đội Mỗi đội lần lượt cử một
bạn đại diện tham gia, nếu không tìm được nữa
thì về chỗ và bạn khác trong đội tiếp tục lên
tham gia Cứ vậy cho đến hết giờ Trong thời
gian một phút, đội nào tìm được nhiều thuật
ngữ (chính xác) sẽ giành chiến thắng.
Trang 16Bài tập 2: (SGK -T136) Giải thích nghĩa của từ:
Trang 17Bài tập 2: (SGK/136) Giải thích nghĩa của từ:
3 Dự thảo: thảo ra để đưa thông qua (ĐT); bản thảo để
đưa thông qua (DT)
2 Bảo hộ mậu dịch: (chính sách) bảo vệ sản xuất trong
nước chống lại sự cạnh tranh của hàng hoá nước ngoài trên thị trường nước mình.
1 Bách khoa toàn thư: là cuốn từ điển bách khoa ghi đầy
đủ tri thức của các ngành
4 Hậu duệ: Con cháu của người đã chết
5 Khẩu khí: Khí phách con người toát ra qua lời nói
6 Môi sinh: Môi trường sống của sinh vật.
Trang 18Bài tập 3 (SGK- T136): Sửa lỗi dùng từ trong các câu sau:
a Lĩnh vực kinh doanh béo bổ này đã thu hút sự đầu tư của nhiều công ty lớn trên thế giới.
b Ngày xưa Dương Lễ đối xử đạm bạc với Lưu Bình là
để cho Lưu Bình thấy xấu hổ mà quyết chí học hành, lập thân.
c Báo chí đã tấp nập đưa tin về sự kiện SEA Games 22 được tổ chức tại Việt Nam.
a Lĩnh vực kinh doanh
a Lĩnh vực kinh doanh béo bổ béo bổ này đã thu hút sự đầu tư
của nhiều công ty lớn trên thế giới.
b Ngày xưa Dương Lễ đối xử
b Ngày xưa Dương Lễ đối xử đạm bạc đạm bạc với Lưu Bình là
để cho Lưu Bình thấy xấu hổ mà quyết chí học hành, lập thân.
c Báo chí đã
c Báo chí đã tấp nập tấp nập đưa tin về sự kiện SEA Games 22
được tổ chức tại Việt Nam.
Trang 19Bài tập 3 (SGK/136) Sửa lỗi dùng từ trong các câu sau:
a Lĩnh vực kinh doanh
a Lĩnh vực kinh doanh béo bổ béo bổ này đã thu hút sự đầu tư
của nhiều công ty lớn trên thế giới.
b Ngày xưa Dương Lễ đối xử
b Ngày xưa Dương Lễ đối xử đạm bạc đạm bạc với Lưu Bình là
để cho Lưu Bình thấy xấu hổ mà quyết chí học hành, lập thân.
c Báo chí đã
c Báo chí đã tấp nập tấp nập đưa tin về sự kiện SEA Games 22
được tổ chức tại Việt Nam.
a Lĩnh vực kinh doanh
a Lĩnh vực kinh doanh béo bở béo bở này đã thu hút sự đầu tư
của nhiều công ty lớn trên thế giới.
b Ngày xưa Dương Lễ đối xử
b Ngày xưa Dương Lễ đối xử tệ bạc tệ bạc với Lưu Bình là
để cho Lưu Bình thấy xấu hổ mà quyết chí học hành, lập thân.
c Báo chí đã
c Báo chí đã tới tấp tới tấp đưa tin về sự kiện SEA Games 22
được tổ chức tại Việt Nam.
Trang 20Sơ đồ tư duy : Tiết 49 – Tổng kết từ vựng
Trang 21- Ôn tập lại kiến thức đã học trong 4 tiết TKTV.
- Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng từ mượn
và thuật ngữ đã học về đề tài “trường học”
- Chuẩn bị bài: Nghị luận trong VB tự sự
+ Đọc kĩ các đoạn trích
+ Suy nghĩ trả lời câu hỏi tìm hiểu bài.
Trang 23KIỂM TRA BÀI CŨ
Những từ in đậm trong các câu sau được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Vì sao?
Mùa xuân 1 là tết trồng cây Làm cho đất nước càng ngày càng xuân 2
Trang 24Phát triển nghĩa của từ
Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay mượn từ
PT
Ẩn dụ
PT ghép
PT láy
Tiếng Hán
Ngôn ngữ khác
"Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế
Mở miệng cười tan cuộc oán thù”
“Ngày xuân em hãy còn dài Xót tình máu mủ thay lời nước non” “Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước Chỉ cần trong xe có một trái tim ”
Biến đổi nghĩa
PT
Ẩn dụ
Tạo từ mới
rừng phòng hộ, kinh tế tri thức,…
Phát triển nghĩa
PT ghép
Độc lập, tự do, phụ nữ, thiếu niên tiền phong
Vay mượn từ
Tiếng Hán
Ngôn ngữ khác
ma-ket-tinh, in-tơ-nét, xà phòng, ghi đông, xích, gác ba ga, mít tinh
Bài tập 1:
?
PT Hoán dụ
PT Hoán dụ
Trang 26CÁCH PHÁT TRIỂN TỪ VỰNG
? Phát triển số lượng từ ngữ.
Phát triển nghĩa của từ
Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay mượn từ
PT ghép
PT láy
Tiếng Hán
Ngôn ngữ khác
"Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế
Mở miệng cười tan cuộc oán thù”
“Ngày xuân em hãy còn dài Xót tình máu mủ thay lời nước non” “Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước Chỉ cần trong xe có một rừng phòng hộ, kinh tế tri thức,… trái tim ”
Độc lập, tự do, phụ nữ, thiếu niên tiền phong
ma-ket-tinh, in-tơ-nét, xà phòng, ghi đông, xích, gác ba ga, mít tinh
Bài tập 1:
?