LỜI NÓI ĐẦUĐại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã khẳng định: "Bốn nguy cơ màĐảng ta đã từng chỉ ra - tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực vàtrên thế giới, ch
Trang 1A LỜI NÓI ĐẦU
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã khẳng định: "Bốn nguy cơ màĐảng ta đã từng chỉ ra - tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực vàtrên thế giới, chệch hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), nạn Tham nhũng và tệ quanliêu, "Diễn biến hòa bình" do các thế lực thù địch gây ra - đến nay vẫn tồn tại và diễnbiến phức tạp, đan xen tác động lẫn nhau, không thể xem nhẹ nguy cơ nào"(1) Báo cáoChính trị của Ban chấp hành Trung ương khóa VIII trình trước Đại hội IX của Đảngnhấn mạnh: "Tình trạng tham nhũng và sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lốisống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đang cản trở việc thực hiện đườnglối, chủ trương, chính sách của Đảng, gây bất bình và làm giảm lòng tin của nhândân"(2) Đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay" đã mạnh dạn chỉ rõ thực chất tình trạng đội ngũ cán bộ,
đảng viên của nước ta và đặc biệt là vấn đề có liên quan chủ yếu là nạn quan liêu,tham nhũng , đồng thời Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, biện pháp đấutranh, ngăn chặn, đẩy lùi tệ này trong nhiều năm Bên cạnh những kết quả khôngnhỏ đã đạt được trong những năm qua, tình trạng quan liêu, tham nhũng vẫn tồn tạinhư một tệ nạn nguy hiểm, là một nguy cơ đối với đất nước Tình hình quan liêu,tham nhũng nếu chúng ta không chủ động ngăn chặn, đẩy lùi, khắc phục thì chúng
ta sẽ không những không hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước, thậm chí không giữ được độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia
Chính vì lẽ đó người viết chọn “Một số vấn đề chống quan liêu tham nhũng ở nước ta hiện nay” làm tiểu luận hết khóa, phạm vi nghiên cứu hẹp xin
trình bày những nội dung chủ yếu sau:
Thứ nhất: Quan niệm quan liêu, Tham nhũng và các nguyên nhân gây ra
Tham nhũng
Thứ hai: Một số vấn đề chống quan liêu Tham nhũng ở nước ta hiện nay
B NỘI DUNG
Trang 2I QUAN NIỆM QUAN LIÊU, THAM NHUNG VÀ CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY RA THAM NHŨNG
1 Quan niệm quan liêu, Tham nhũng.
Quan niệm về quan liêu: Theo Hồ Chí Minh thì quan liêu là xa rời thực tế,
xa rời quần chúng, nó đối lập với dân chủ, đối lập với quyền lợi chính đáng củadân chúng
Gốc rễ sâu xa của quan liêu và mọi chứng bệnh khác của Thể chế nhà nước
là chủ nghĩa cá nhân, vị kỷ ở những người có chức, có quyền Hồ Chí Minh đãphát hiện và đánh giá bản chất của quan liêu không chỉ ở thể chế, cơ chế mà còn ởđạo đức, phẩm hạnh cán bộ Nó biểu hiện rõ nhất ở thái độ và hành động của cácquan chức và công chức nói chung đối với dân chúng
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng, vì sao quan liêu? Hồ Chí Minh tự trả lời:quan liêu là do xa dân, ghét dân, không tin dân, sợ dân, không thương dân và coithường dân, đứng trên dân chúng để ra lệnh chứ không hòa mình vào dân chúng đểbàn bạc dân chủ với dân, phát huy sức mạnh của dân, thuyết phục dân và phục vụtận tụy dân chúng
Để đấu tranh chống quan liêu theo Hồ Chí Minh thì phải ra sức phát huythực hành dân chủ, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, trao dồi đạo đức cáchmạng
Tham nhũng gắn liền với quan liêu, nhiều khi từ quan liêu dẫn đến Thamnhũng Bởi trong thực tế không phải cứ quan liêu thì tất sẽ tham nhũng
Quan niệm về tham nhũng:
Tham nhũng có nhiều quan niệm khác nhau, quan điểm được thừa nhận rộngrãi thì Tham nhũng là hành vi của con người có chức vụ, quyền hạn, đã lợi dụngquyền hạn để tham ô, nhận hối lộ, hoặc cố ý làm trái pháp luật vì động cơ lợinhuận, gây thiệt hại cho tài sản nhà nước, tập thể, cá nhân
Khoản 2 Điều 1 Luật Phòng, chống tham nhũng Việt Nam năm 2005 quyđịnh: “Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức
vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi” Theo quy định trên, tham nhũng chỉ có thể là hành vicủa người có chức có quyền, do đó chủ thể của tội này chỉ có thể là người có chức
vụ, quyền hạn Theo khoản 3 Điều 1 của Luật này thì người có chức vụ quyền hạn
là “Cán bộ, công chức, viên chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhânquốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan
Trang 3nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn – kỹ thuật trong cơ quan, đơn vị thuộcCông an nhân dân; cán bộ lãnh đạo, quản lý trong doanh nghiệp của Nhà nước; cán
bộ lãnh đạo, quản lý là người đại diện phần vốn góp của Nhà nước tại doanhnghiệp; người được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ có quyền hạn trong khi thựchiện nhiệm vụ, công vụ đó”
Quốc hội khóa XI kỳ họp thứ 8 đã thông qua Luật Phòng, chống thamnhũng, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2006 Đây là một đạo luật hết sứcquan trọng thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước và toàn thể nhân dân trongcuộc đấu tranh chống tệ nạn này, đồng thời nó tạo dựng nên một khuôn khổ pháp
lý cơ bản tạo tiền đề cho việc xây dựng một chiến lược toàn diện về đấu tranhchống tham nhũng, từng bước nâng cao hiệu quả, hiệu lực của cuộc đấu tranhchống tệ nạn tham nhũng, đang được coi là một trong bốn nguy cơ đe dọa sự tồnvong của chế độ ta
Luật Phòng, chống tham nhũng có tám chương chín mươi hai điều, trong đó
có bốn mươi bảy điều quy định các nội dung về phòng tham nhũng Đây là cơ sởpháp lý quan trọng để các cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương và người có tráchnhiệm tổ chức thực hiện trong phạm vi do mình quản lý, điều hành Tất cá các quyđịnh này đều có liên quan đến công tác cải cách hành chính, bao gồm các nội dungphải công khai minh bạch như: quản lý và sử dụng đầu tư, quản lý dự án đầu tưxây dựng, mua sắm và xây dựng cơ bản; tài chính ngân sách, kiểm toán sử dụngngân sách, tài chính nhà nước, việc huy động và sử dụng các khoản đóng góp củadân, các khoản hỗ trợ, viện trợ; quản lý doanh nghiệp nhà nước, cổ phần hóa doanhnghiệp nhà nước; quản lý, sử dụng nhà ở công; lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học –công nghệ, thể dục – thể thao; hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo,kiểm toán nhà nước; hoạt động giải quyết các công việc của cơ quan, đơn vị, cánhân; lĩnh vực tư pháp; công tác tổ chức - cán bộ v.v
Đấu tranh chống Tham nhũng là cuộc đấu tranh sống còn để bảo vệ và giữvững chế độ, để làm lành mạnh môi trường xã hội, làm trong sạch Thể chế Đảng
và Nhà nước, làm cho đạo đức tinh thần và môi trường xã hội-nhân văn khỏi bị ônhiễm Ngày nay, sự ô nhiễm này rất nặng nề và nguy hiểm, thậm chí có thể dẫnđến mất ổn định và rối loạn chính trị - xã hội Tham nhũng là hành vi phản nhânvăn, trái đạo lý, một hành vi chống xã hội được xác định là một tội phạm và phảiđược nghiêm trị theo pháp luật
Trang 4Tham nhũng như một vật thể gây bệnh nguy hiểm mà Hồ Chí Minh gọi làmột thứ vi trùng độc hại nhất len lỏi vào cơ thể xã hội làm cho cơ thể đó mangbệnh, suy yếu, thậm chí có thể chết Kết cục ấy là sự mục rỗng từ bên trong rồi đổ
vỡ nếu Thể chế không có sức đề kháng, ngăn chặn và chống lại Tham nhũng bằngnhững giải pháp quyết liệt, triệt để và hữu hiệu Có quan điểm cho rằng Thamnhũng bắt đầu từ quyền lực nhà nước, còn các hình thức quyền lực chính trị khácthì còn Tham nhũng Mà chống Tham nhũng lại gắn liền với quyền lực nhà nước
và Đảng chính trị cầm quyền, song mức độ của nó lại hoàn toàn phụ thuộc vào sựquan tâm phòng chống của từng Chính phủ, vào điều kiện kinh tế - xã hội, chính trịtừng quốc gia Nếu Chính phủ nào quan tâm phòng, chống một cách tích cực cóhiệu quả thì hạn chế được nó Ngược lại nếu không quan tâm rồi buông lỏng kỷcương, thiếu biện pháp đấu tranh quyết liệt có hiệu quả, đặc biệt là khi tệ Thamnhũng nằm ngay trong cơ quan Nhà nước cấp cao thì tệ nạn này phát triển khônlường Một nhà nước có bộ máy và đội ngũ công chức trong sạch, vững mạnh, cóhiệu lực và hiệu quả, từ chế định luật lệ đến thi hành luật lệ, thì ít tạo ra ham muốn
và cơ hội Tham nhũng, đồng thời có nhiều giải pháp để ngăn chặn lòng ham muốn
và cơ hội Tham nhũng nảy nở từ cơ chế thị trường
Một nhà nước có nhiều bộ phận yếu kém, bất lực, hư hỏng, thì không tránhkhỏi sự câu kết, móc ngoặc với những yếu tố tiêu cực của thị trường, khiến choTham nhũng thêm trầm trọng Các nhà nghiên cứu diễn đạt một cách hình ảnhrằng: Nhà nước trong sạch, vững mạnh như bàn tay hữu hình phát huy sức mạnhmặt tích cực và uốn nắn những lệch lạc, tiêu cực của bàn tay vô hình của thịtrường Còn nhà nước yếu kém, hư hỏng như bàn chân vô hình (vô hình vì thườngphải lén lút), đưa bàn tay vô hình của thị trường cùng dẫn vào con đường ma quỷ,với biết bao tệ nạn, trong đó nổi bật là tệ nạn Tham nhũng Như vậy trong mộtquốc gia có tệ Tham nhũng thì ai phải chịu trách nhiệm, có lẽ phải nhấn mạnh rằngkhông phải chỉ có trách nhiệm của Nhà nước và của thị trường Ở quốc gia nào cóTham nhũng nặng thì cả dân tộc, trước nhất là bộ phận tinh hoa tiên phong lãnhđạo, đảng chính trị cầm quyền phải chịu trách nhiệm Đó là trách nhiệm phải ngănchặn và tiến đến loại trừ Tham nhũng
Từ thực tế của các nước và kết luận của nhiều công trình nghiên cứu, cóthể thấy rằng không nhất thiết hễ là nước phát triển thì Tham nhũng ít và hễ lànước đang phát triển, trình độ kinh tế kém hơn, thì Tham nhũng nhiều Hoặc cũngkhông phải độc đảng (không có đối trọng) thì Tham nhũng trầm trọng hơn, bởi sự
Trang 5độc quyền trong lãnh đạo, chỉ đạo Thực tiễn cho thấy trước khi chủ nghĩa xã hội(CNXH) ở Liên Xô sụp đổ, lúc đó chỉ có một đảng, tham nhũng cũng là quốcnạn Nay đa đảng Tham nhũng còn gay go hơn, phức tạp hơn Bài học nước Ngacho thấy không phải đa đảng là ngăn chặn được Tham nhũng.
Tham nhũng giống như mọi hiện tượng xã hội khác đều có nguyên nhân sâu
xa trong đời sống kinh tế - xã hội của một quốc gia Ngay cả các quốc gia đã côngnghiệp hóa hiện nay cũng không hề miễn dịch trước Tham nhũng Tuy nhiên Thamnhũng dường như xâm hại nhiều hơn đối với các nước đang phát triển và các nước
có nền kinh tế chuyển đổi
Thực tế, nếu xem lại lịch sử của bất kỳ nước công nghiệp phát triển hiệnđược xem là "khá sạch sẽ" thì đều có thể thấy rằng trong quá khứ, tất cả các nước
đó đều đã từng phải đấu tranh chống lại tình trạng Tham nhũng nghiêm trọng Cácnước XHCN và các nước trước đây là XHCN hiện có nền kinh tế đang chuyển đổi,nói chung còn ở trong tình trạng "tranh tối tranh sáng" công cuộc cải cách còn dởdang, cái cũ chưa qua hết, cái mới chưa đến đủ, còn hẫng hụt nhiều tiền đề, chưaqua trường học dân chủ tư sản Do đó tổng thể xã hội mới, nền kinh tế mới là nhưthế nào và xuất hiện ra sao còn những chỗ về quan điểm chưa sáng tỏ, về thực tếchưa định hình Trong tình hình đó, cũng rất có thể diễn ra một kiểu "đục nước béocò", những khuyết tật và căn bệnh của cái cũ cộng vào với những chuệch choạc vàlệch lạc của quá trình tạo lập cái mới, gây nên một tệ nạn tham nhũng nghiêmtrọng Khi chủ trương về biện pháp cải cách phạm sai lầm thì tham nhũng lan trànrộng và tác hại nặng nề
Tham nhũng là một bệnh trầm trọng của xã hội Để chữa khỏi bệnh đó phảithấy rõ nguyên nhân đâu là sự yếu kém, sơ hở của quản lý, của cơ chế chính sách,đâu là sự tha hóa biến chất của cán bộ, đảng viên có chức, có quyền, lợi dụng chứcquyền để Tham nhũng, đâu là vai trò kiểm tra giám sát phát hiện, đấu tranh củanhân dân, đâu là trách nhiệm điều tra nghiên cứu, xét xử của các cơ quan thi hànhpháp luật Tìm đúng nguyên nhân, siết chặt cơ chế, tổ chức, bộ máy, phát huyquyền làm chủ của nhân dân sẽ từng bước ngăn chặn, đẩy lùi các hiện tượng Thamnhũng Sau đây là một số nguyên nhân cơ bản:
2 Nguyên nhân của nạn Tham nhũng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tham nhũng, có thể nêu ra một số nguyênnhân sau đây:
Trang 6Một là, về công tác cán bộ: Việc tự tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng
viên trong tình hình hiện nay và sự giúp đỡ lẫn nhau của cán bộ, đảng viên trong các
tổ chức đảng còn yếu Sinh hoạt chi bộ ở một số nơi còn qua loa, đại khái, chiếu lệ,hình thức Công tác tổ chức cán bộ còn bộc lộ nhiều yếu kém
Hồ Chí Minh đã dạy: Cán bộ là gốc của mọi công việc, muốn việc thànhcông hay thất bại là có cán bộ tốt hay kém Công việc huấn luyện cán bộ là côngviệc gốc của Đảng Do vậy, đào tạo, quy hoạch, tuyển dụng, bố trí cán bộ là vôcùng quan trọng, nó quyết định sự thành bại của Đảng ta
Theo Hồ Chí Minh thì do bệnh chủ nghĩa cá nhân mà sinh ra bệnh quan liêu,kềnh càng, kiêu ngạo, chậm chạp làm cho qua chuyện Ham chuộng hình thức.Muốn tẩy sạch bệnh ấy thì phải: thực hành tự phê bình và phê bình đồng sự mình.Phê bình một cách thiết thực mà thân ái Phê bình từ cấp trên xuống và từ cấp dướilên Phê bình nhau và giúp nhau sửa chữa Đồng thời phê bình phải khéo Hồ ChíMinh nói: Bánh ngọt thì ai cũng muốn ăn nhưng nếu "nhét" vào mồm thì không ai
ăn được Tự phê bình là trước hết phải nêu khuyết điểm của mình sau đó là ý kiếnđóng góp của người khác Còn phê bình là nêu khuyết điểm của người khác nhưngphải đúng, thậm chí còn phải đúng lúc, đúng chỗ Phê bình trên tình yêu thươngđồng chí để cùng nhau tiến bộ
Hai là, Về kinh tế: Các nhà nghiên cứu chỉ ra nguyên nhân chủ yếu của
Tham nhũng chính là sự tìm kiếm đặc lợi kinh tế Việc các cá nhân, doanh nghiệptìm kiếm đặc lợi bằng cách thiết lập những hạn chế giả tạo về nguồn cung là mộttrong những nguyên nhân Tham nhũng Các chính sách hạn chế thương mại, kiểmsoát giá cả, kiểm soát tỷ giá hối đoái, các chương trình đầu tư, trợ cấp chi tiêu vàmua sắm của Chính phủ đều có những mặt trái, có thể trở thành nguyên nhân dẫntới sự tìm kiếm đặc lợi và Tham nhũng Đồng thời động cơ vụ lợi của hoạt độngkinh doanh cũng là nguồn gốc của Tham nhũng, hay ít nhất thì kinh doanh cũng làmột bên tham gia trong sự lạm dụng quyền lực công để thu đặc lợi tư Nhà nghiêncứu Paolo Mauro đã nhận xét rằng "ngày qua ngày, các doanh nghiệp tư nhân tiêuhàng đống tiền để thuyết phục các nhà lập pháp dành cho họ vị trí độc quyền hoặcnếu không thì hạn chế cạnh tranh để một số ngành hoặc cá nhân có thể hưởng mộtđặc quyền Trên khắp thế giới, các công chức nhà nước đang không mệt mỏi dùngmưu mẹo nhằm tự đặt mình vào một vị thế độc quyền cỡ nhỏ để có thể nhận hối lộkhi cấp một giấy phép, thông qua một khoản chi tiêu hoặc chứng nhận chuyểnhàng qua biên giới "
Trang 7Kinh tế thị trường có mặt tạo ra ham muốn và cơ hội cho Tham nhũng, làdiều mà các nhà nghiên cứu đã vạch ra từ hai thế kỷ nay Cố biện hộ rằng kinh tếthị trường không hề có trách nhiệm gì về Tham nhũng Đó không phải là thái độkhoa học và thực tiễn Nhưng nêu lên như thế không phải là trút hết tội lỗi vềTham nhũng cho kinh tế thị trường Đã làm kinh tế thị trường thì phải nhận biết vàngăn cản (hoặc ít nhất là hạn chế) được ham muốn và cơ hội Tham nhũng do cơchế thị trường gây nên.
Ba là, về luật pháp: Luật pháp không đồng bộ và hoàn chỉnh, các quy định
phức tạp và thường xuyên thay đổi và quyền được tùy tiện quyết định của các quanchức chính quyền khi diễn giải luật pháp và quy định đó chính là cơ hội dẫn tớiTham nhũng ở nước ta luật pháp chưa hoàn thiện, không đồng bộ, công tác cảicách hành chính đạt hiệu quả chưa cao Nạn sách nhiễu, Tham nhũng tạo nên ràocản trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Trong quản lý nhà nước, cơ chế, chínhsách, luật pháp, nhất là những cơ chế, chính sách có liên quan trực tiếp đến lĩnhvực kinh tế còn thiếu, chưa đồng bộ và còn nhiều sơ hở Cơ chế "xin cho" tồn tạitrong nhiều năm không những là rào cản của sự phát triển trong nhiều lĩnh vực màcòn là mảnh đất cho tệ Tham nhũng, sách nhiễu, cửa quyền phát triển
Bốn là, về tiền lương: Tiền lương của công chức trong dịch vụ công thấp
hơn tương đối so với khu vực tư nhân cũng tạo cho công chức Tham nhũng ởnước ta cho đến nay, chính sách tiền lương chưa có sự thay đổi đáng kể, vẫn cònnặng về giải pháp tình thế, chắp vá, chưa có chiến lược về chính sách tiền lươngtrong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Đó cũng là một trong những vấn
đề ảnh hưởng đến tình trạng Tham nhũng, tiêu cực, lãng phí và các tệ nạn khác
Năm là, về công tác kiểm tra: Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, giám sát
còn yếu, không định rõ trách nhiệm cụ thể, rõ ràng, dẫn đến tình trạng Hoặc kiểmtra không nghiêm, không thực hiện đúng chức năng thanh tra Bởi vì thanh tra lànhmạnh ngoài chức năng buộc tội, xử lý, chấn chỉnh ra còn có chức năng định hướng,giúp đỡ Nhưng ít khi định hướng và giúp đỡ
Sáu là, về văn hóa, đạo đức dân tộc: Nạn Tham nhũng xuất hiện còn do
truyền thống văn hóa và quan niệm đạo đức Trong truyền thống của nhiều quốcgia đang phát triển, thường coi lợi ích của gia tộc cao hơn lợi ích quốc gia, tìnhtrạng lợi dụng chức quyền tạo điều kiện cho người thân vơ vét tài sản công là phổbiến và không bị coi là trái đạo đức Ở các nước đang phát triển và các nước có nềnkinh tế chuyển đổi, đời sống xã hội đứng trước nhiều quan niệm cũ và mới, các giá
Trang 8trị đạo đức cũ bị phá vỡ, giá trị đạo đức mới chưa được xác lập đã tạo thành quanniệm đạo đức hỗn tạp, phát sinh dao động trong quan niệm đạo đức dẫn đến suygiảm đạo đức và tạo điều kiện cho nạn Tham nhũng tràn lan.
3 Hậu quả của Tham nhũng ở nước ta
Hậu quả của Tham nhũng có sức tàn phá khốc liệt:
Một là, đối với kinh tế:
- Theo thời báo kinh tế Việt Nam số 185 ngày 19/11/2013, tỷ lệ thất thoáttrong đầu tư và xây dựng chiếm khoảng 30% giá trị đầu tư, tương ứng khoảng 20 -
25 ngàn tỷ đồng mỗi năm Một công trình đầu tư "nhầm" địa chỉ, một chiếc cầu xâyxong bị lún gẫy, một nhà máy khi vận hành không thể đạt công suất thiết kế, sự lãngphí, tham ô, ăn cắp tài sản của công trình trong quá trình đầu tư xây dựng đều đượccoi là thất thoát hay "móc túi" của Nhà nước
Thời báo kinh tế Việt Nam số 18 ngày 31/01/2014 đưa tin, qua 10.133 cuộcthanh tra được tiến hành và kết thúc năm 2013 đã phát hiện sai phạm về kinh tế4.907,071 tỷ đồng, 26,5 triệu USD, 1.780 tấn lương thực, trên 31 nghìn ha đất vànhiều tài sản giá trị khác
Cũng theo thời báo này số 26 ngày 14/02/2014 đưa tin thanh tra phát hiệnsai về thu là 242,963 tỷ đồng, về chi là 40,769 tỷ đồng
- Trong 4 năm (từ 2007 - 2011) thanh tra nhà nước đã phát hiện xử lý các vụtham nhũng, thu hồi tài sản cho nhà nước là 2.891 tỷ đồng, 1.434 ngàn USD, 4.200
ha đất và nhiều tài sản khác, cán bộ công chức bị xử lý là 20.093 người, trong đó
xử lý cả đối với cán bộ cấp cao như Phó thủ tướng, một số Bộ trưởng, Thứ trưởng
và ủy viên Trung ương về trách nhiệm Truy cứu trách nhiệm hình sự 1.872 người.Nhà nước đã tiến hành thanh tra tại cơ sở đối với 3.698 xã (chiếm 35,4% số xãtrong toàn quốc) phát hiện tình trạng vi phạm pháp luật trong thu, chi ngân sách nhànước quản lý, sử dụng đất đai, quản lý xây dựng cơ bản, thu chi tiền huy động, đónggóp của nhân dân đã xử lý thu hồi cho nhà nước và tập thể hoặc công dân 106 tỷ
325 triệu đồng, 1.610 tấn thóc, 3.011 ha đất và một số tài sản khác, đã xử lý kỷ luật2.854 cán bộ và xử lý hình sự 200 đối tượng, gần đây nhất là các vụ án lớn gây bứcxúc xã hội như vụ VINASHIN, VINALINE thất thoát gần 100 nghìn tỷ đồng Điều đó có thể nói rằng tham nhũng gây tổn hại to lớn về mặt kinh tế, cho sự pháttriển, kéo lùi sự phát triển tùy theo quy mô và mức độ gây thiệt hại của nó
Trang 9Ở nước ta hiện nay, Tham nhũng trở thành quốc nạn, tệ nạn quan liêu, lãngphí cũng trầm trọng không kém nhiều công trình đầu tư thuộc Trung ương hay củađịa phương quản lý chưa đạt hiệu quả cao, hoặc đầu tư chưa đúng lúc, nhiều côngtrình đầu tư dở dang, kéo dài, rất tốn kém và hiệu quả còn thấp Hiện tượng đang
có chiều hướng gia tăng là làm kinh tế theo phong trào, kiểu ganh đua chính trị.Tỉnh anh có xi măng thì tỉnh tôi cũng phải có vật liệu xây dựng, Tỉnh anh có nhàmáy đường thì Tỉnh tôi cũng phải có đường làm từ mía Cái kiểu làm ăn chụpgiật, mì ăn liền có lẽ đây là lãng phí lớn nhất của mọi lãng phí Tệ tiêu tiền chùamua sắm xe xịn, xây công sở hoành tráng đồ sộ Tất cả những cái đó đang diễn ranhư cái thùng không đáy Như một nguy cơ có thể nuốt chửng đất nước nếu nhưkhông có biện pháp mạnh mẽ, quyết liệt ngăn chặn nó Một công trình đầu tư
"nhầm" địa chỉ, một chiếc cầu xây xong bị lún gẫy, một nhà máy khi vận hành khôngthể đạt công suất thiết kế, sự lãng phí, tham ô, ăn cắp tài sản của công trình trong quátrình đầu tư xây dựng đều được coi là thất thoát hay "móc túi" của Nhà nước
Hai là, đối với thu hút đầu tư.
Rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài kêu ca, phàn nàn về tệ quan liêu, Thamnhũng ở nước ta, những lời phàn nàn ấy làm mất sức hấp dẫn, gây nản chí các nhàđầu tư Trong khi đó chúng ta đang cần vốn, cần khoa học công nghệ của họ, tronghoạt động kinh doanh lấy được niềm tin đã khó nhưng để mất niềm tin lấy lại cònkhó hơn nhiều Nếu chúng ta không ngăn chặn, đẩy lùi và khống chế được nạnquan liêu, Tham nhũng thì chúng ta sẽ tiếp tục tụt hậu xa hơn về kinh tế, công cuộcCNH, HĐH của chúng ta sẽ gặp muôn vàn khó khăn, mục tiêu dân giàu nướcmạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh khó thực hiện được
Có nhà nghiên cứu cho rằng quy mô Tham nhũng tỷ lệ nghịch với mức đầu
tư và tăng cường kinh tế, có nghĩa là Tham nhũng càng nhiều thì đầu tư càng ít vàtăng trưởng kinh tế càng chậm Nạn tham nhũng tràn lan sẽ là lực cản lớn nhấtngăn cản dòng vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài, thu hút tài trợ, viện trợ quốc tế,lao động xuất nhập khẩu, quan hệ tín dụng quốc tế Nguy hại hơn là hệ thống uytín quốc tế đối với đất nước
Ba là, đối với bản sắc văn hóa dân tộc.
Làm vẩn đục bản sắc văn hóa dân tộc, băng hoại đạo đức của công chức nhànước (kể cả cấp cao), của doanh nhân và một bộ phận nhân dân, nêu gương xấucho thế hệ trẻ Đặc biệt, có một số cán bộ sống buông thả, thực dụng, coi tiền hơntình, gây bức xúc trong xã hội
Trang 10Bốn là, Làm mất lòng tin của Đảng cầm quyền.
Tham nhũng làm giảm sút, mất lòng tin của nhân dân đối với đảng cầmquyền với bộ máy và viên chức nhà nước, triệt tiêu động lực cơ bản nhất của sựphát triển có thể gây đảo lộn xã hội Điều này đã được Lênin cảnh tỉnh: "Nếu cócái gì có thể tiêu diệt được CNXH, thì đó chính là Tham nhũng Quan liêu" Thamnhũng làm tổn hại và phá hoại uy tín của Chính phủ của đảng cầm quyền, làm daođộng lòng tin của nhân dân vào pháp luật và các thể chế chính trị, gây bất bình vàphẫn nộ trong nhân dân, có thể dẫn đến mất ổn định và rối loạn chính trị - xã hội.Hậu quả của Tham nhũng là rõ ràng Tuy nhiên từ sự quan sát thực tế, một nhànghiên cứu đã vạch ra rằng: cũng có những trường hợp Tham nhũng (Ở mức độ vàhình thức không nặng) lại có tác dụng tích cực, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơncho cả nền kinh tế, chứ không phải chỉ cho những kẻ Tham nhũng Trong nhữngtrường hợp ấy, có người xem Tham nhũng là "tra dầu bôi trơn", chứ không phải
"đổ cát làm tắc guồng máy kinh tế chung" Nhưng đó chỉ là trường hợp quá độ,không nên và không thể kéo dài, không nên lấy ngoại lệ để bao che cho Thamnhũng, không được để Tham nhũng trở thành quốc nạn
Cán bộ, đảng viên và nhân dân ta rất bất bình trước những hiện tượng Thamnhũng ngày càng gia tăng và khả năng đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi lại rất hạn chế.Vấn đề càng trở nên bức xúc cùng với tâm lý bất bình, sốt ruột đòi hỏi phải đấutranh dập tắt ngay nạn tham nhũng, thậm chí thiếu tin tưởng vào khả năng chốngTham nhũng thành công của Đảng Có người đặt vấn đề phải đánh tan bọn Thamnhũng ngay trong một thời gian ngắn bằng mọi sức mạnh quyền lực của Đảng vàNhà nước ta Có người lại cho rằng Tham nhũng là thuộc tính vốn có gắn liền vớimọi loại hình nhà nước, do đó nhà nước còn thì Tham nhũng còn phải chấp nhậnsống chung với nó Tham nhũng là một hiện tượng xã hội phức tạp, là hành vi củangười có chức, có quyền, lợi dụng chức quyền để tham ô của cải, tài chính, hạchsách, nhũng nhiễu dân để vụ lợi cho cá nhân và gia đình mình Tham nhũng gắnliền với quyền lực của người có chức vụ, quyền hạn trong bộ máy của hệ thốngchính trị và trong nhiều tổ chức kinh tế Việc lựa chọn, sử dụng, quản lý, giám sátngười trong các bộ máy của hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế là vấn đề có tínhquyết định để chống Tham nhũng
Tham nhũng là biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, tính ích kỷ, tham lam, hamlàm giàu, thu lợi bất chính của người đã bị tha hóa, biến chất Đảng ta nói rõ Thamnhũng gắn liền với sự "suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ