NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH: SƠ ĐỒ TUYẾN ĐIỂM VƯỜN QUỐC GIA CÚC PHƯƠNG

Từ đó vào đến rừng Cúc Phương còn khoảng 20 câysố.Và để cho chuyến hành trình của Quý khách thuận tiện hơn thì tôi xin giớithiệu khái quát cho Quý khách về Vườn Quốc Gia Cúc Phương, địa

BÀI ĐIỀU KIỆN MÔN: NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH

SƠ ĐỒ TUYẾN ĐIỂM VƯỜN QUỐC GIA CÚC PHƯƠNG

1 KHÁI QUÁT CHUNG

Kính chào quý khách!

Xin tự giới thiệu, tôi là Thu Hà – tôi đến từ Công ty Du lịch Sài GònTourist, rất vui khi được đồng hành với quý khách trong chuyến hành trìnhngày hôm nay

Hiện xe của chúng ta đang lăn bánh trên quốc lộ 1A, sắp tới là ngã baGián Khẩu, Ninh Bình Từ đó vào đến rừng Cúc Phương còn khoảng 20 câysố.Và để cho chuyến hành trình của Quý khách thuận tiện hơn thì tôi xin giớithiệu khái quát cho Quý khách về Vườn Quốc Gia Cúc Phương, địa điểm màchúng ta sẽ tham quan ngày hôm nay.Cũng như thong báo lại lịch trình vànhững điểm lưu ý dành choQuý khách trong hành trình tham quan.Mời Quýkháchcùng nhìn lên màn hình

Kính thưa Quý đoàn, Vườn Quốc Gia Cúc Phương rộng 22.400 ha.Nằm

ở vùng núi đá vôi thuộc huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình, giápvới các tỉnhHòa Bình, Thanh Hóa.Cách Hà Nội khoảng 120 km về phíaTây Nam và thànhphố Ninh Bình khoảng 45 km về phíaTây Bắc

Thưa Quýđoàn, VQG Cúc Phương được Chính phủ cho phép thành lậpvào năm 1962, đến năm 1966 trở thành Vườn quốc gia đầu tiên của ViệtNam VQG Cúc Phương nằm trong một thung lũng chạy theo hướng Tây Bắc– Đông Nam, được bao bọc bởi các dãy núi đá vôi, với đỉnh cao nhất là đỉnhMây Bạc cao trên 600m

VQG nằm trong vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa.Lượng mưatrung bình trên 2000m, kéo dài 7 tháng từ tháng 5 đến tháng 11, khí hậu mát

mẻ quanh năm Vì vậy, thời gian tham quan thích hợp nhất tại đây vàokhoảng từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau

Thưa Quýđoàn, VQG Cúc Phương được khẳng định là một khu rừngnguyên sinh mang tính chất điển hình của rừng nhiệt đới ẩm gió mùa Thànhphần thực vật phong phú, đa dạng, cùng với hệ động vật và đặc biệt là hệ côntrùng ở đây là điển hình của khu hệ côn trùng Đông Nam Á.

Ngoài rừng nguyên sinh điển hình cho rừng nhiệt đới ẩm trên núi đávôi VQG Cúc Phương còn có những di tích khảo cổ như các di chỉ khảo cổthời đạ iđồ đá mới ở Hang Đắng (động Ngườixưa), có cách đây khoảng 7000năm; di chỉ Hang Con MoongthuộcthờikìvănhóaHòaBình –BắcSơncócáchđay 10 đến 12 nghìnnăm Người Mường cư trú ở đây 300 –

400 năm, còn giữ được nguyên giá trị văn hóa đặc sắc, họ cư trú ở một số bảnnhư Bản Nga, Bản Khanh, rất thuận tiện cho việc nghiên cứu về văn hóa dântộc của Quý khách

Thưa Quý khách, VQG Cúc Phương được công nhận sớm nhất trongcác VQG Việt Nam và có đa dạng sinh học cao, đượcquan tâmvà thu hútnhiều dự án nghiên cứu Vìvây, đây cùnglà VQG được xây dựng cơ sở vậtchất kĩ thuật du lịch, tổ chức các hoạt dộng du lịch sớm nhất và thu hút đượcnhiều du khách nhất so với các VQG khác ở Việt Nam

Trên tay Quý khách đang là lịch trình của Công ty gửi tới Quý khách,tôi xin phép được nhắc lại Ngày hôm nay chúng ta sẽ tham quan VQG CúcPhương với điểm dừng chân đầu tiên là Khu trung tâm du khách 1,tiếp đến làKhu bảo tồn thú linh trưởng, vườn thực vật, theođường ô tô xe sẽ đưa chúng

ta đến tham quan độngNgườixưa (tuy nhiên, tại điểm nay quý khách phải qua

1 chiếc cầu và nhiều bậc đá bằng đường bộ thì mới vào tham động được.), sau

đó quý khách sẽ tiếp tục thamc quan Cây Chò ngàn năm tuổi, Cây sấu cổ thụ,đỉnh Mây Bạc, động Sơn Cung, và các Bản Mường Bên cạnh các điểm thamquan trên lịch trình, quý khách có thể thăm các địa điểm đa dạng sinh học;quan sát các loài bò sát lưỡng cư và côn trùng; tham gia các sinh hoạt văn hóacộng đồng, xem động vật hoang dã ban đêm, xem chim, đạp xe trong rừng…

Thưa Quý khách, tôi xin lưu ý Quý khách những điểm sau:

Khi đi tham quan, Quý khách nhớ mang theo đèn pin, áo mưa, thuốcchống muỗi, đồ ăn nhẹ…

Còn khoảng 10 phút nữa là sẽ chúng ta sẽ tới cửa rừng Cúc Phương,mong quý khách ổn định, chuẩn bị hành lí để xuống xe

Trung tâm du khách 1

Trung tâm du khách Cúc Phương là trung tâm đầu tiên của Việt namđược xây dựng từ 1999 do tổ chức ausAid và FFI tài trợ và đây cũng làTrung tâm giáo dục du khách đầu tiên được thành lập ở Đông dương

Trung tâm du khách được xây dựng ở khu vực hành chính của Vườnvới mục đích giới thiệu và diễn giải cho du khách về giá trị của tài nguyênthiên nhiên và môi trường nói chung và VQG Cúc phương nói riêng, gópphần nâng cao nhận thức về bảo tồn thiên nhiên và môi trường cho dukhách, đặc biệt là học sinh, sinh viên Vì vậy Trung tâm du khách là điểmthăm quan đầu tiên trong lịch trình thăm quan Vườn Tại trung tâm thôngqua các mô hình, một số mẫu vật, nhiều hình ảnh và các tài tiệu khác dukhách được cung cấp các thông tin về các giá trị của Vườn quốc gia Cúcphương và các thông tin về thiên nhiên, môi trường

Để đạt được mục đích trên, Trung tâm du khách giúp chúng ta hìnhdung lại quá trình hình thành và phát triển của sự sống trên trái đất; sự suythoái về môi trường sống và những hậu quả của nó do việc sử dụng bấthợp lý tài nguyên thiên nhiên của chính chúng ta gây ra và từ đó muốn gửitới mọi người lời nhắn nhủ về ý thức và trách nhiệm đối với thiên nhiên vàmôi trường

Đến với Trung tâm, du khách được trở lại với cuộc sống từ thủa sơkhai, có nguồn gốc xa xưa từ những sinh vật đơn giản nhất Qua quá trìnhtiến hoá và phát triển thành các sinh vật đa bào và đến sự phong phú, đadạng về thế giới sinh vật như ngày nay

Trung tâm du khách được xây dựng với mục đích cung cấp cácthông tin về giá trị của tài nguyên thiên nhiên, môi trường Cúc Phương

nhằm nâng cao nhận thức bảo tồn đối với khách du lịch cũng như cộngđồng địa phương đang sinh sống xung quanh Vườn.

Với những hình ảnh được thể hiện, những thông tin được cung cấp ởTrung tâm, du khách sẽ phần nào hiểu được về Cúc Phương nói riêng vànhững giá trị to lớn của thiên nhiên nói chung, để rồi khi vào thăm rừnglòng yêu thiên nhiên trong mỗi chúng ta sẽ được nhân lên gấp bội, chúng

ta càng trân trọng thiên nhiên hơn

Cuộc sống của muôn loài vốn bình dị và phát triển theo quy luật tựnhiên thành một chuỗi thức ăn khép kín và luôn luôn ở trạng thái cân bằngđộng Nhưng con người đã khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên này vớinhiều mục đích một cách thiếu cẩn trọng và không bền vững Chẳng hạnnhư phá rừng làm nương rãy, săn bắn và khai thác động thực vật quá mứclàm cho diện tích rừng ngày một thu hẹp, nhiều loài sinh vật bị mất nơisinh sống, làm cho chuỗi thức ăn bị phá vỡ, dẫn đến sự mất cân bằng sinhthái Đó là nguyên nhân chính dẫn đến sự huỷ hoại của thiên nhiên, suythoái về môi trường, làm ảnh hưởng tới rất nhiều loài sinh vật trong tựnhiên, suy giảm tính đa dạng sinh học Chính vì thế mà hiện nay con người

đã và đang phải gánh chịu những hậu quả ghê gớm do chính con người gây

ra như lũ lụt, khô hạn, sự khắc nghiệt của thời tiết, các dịch bệnh Để môitrường không bị suy thoái, tránh những hiểm hoạ chúng ta cần phải bảo vệ

và khai thác hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên

Hy vọng rằng với những hình ảnh được thể hiện, những thông tinđược cung cấp ở trung tâm, du khách sẽ phần nào hiểu được về thiên nhiênCúc phương nói riêng và những giá trị to lớn của thiên nhiên nói chung, đểrồi khi vào thăm rừng lòng yêu thiên nhiên trong mỗi con người chúng ta

sẽ được nhân lên gấp bội, chúng ta trân trọng thiên nhiên hơn Và như vậybạn đã góp phần cùng chúng tôi gìn giữ và bảo vệ nguồn tài nguyên vô giá

này, đó cũng là bảo vệ cuộc sống của chính mình.

Trung tâm du khách là điểm tham quan và cũng là nơi bạn cần làmnhững thủ tục cần thiết trước khi vào thăm rừng, thời gian thăm và làmthủ tục là 1 tiếng Tại đây bạn còn có thể thuê xe đạp để có thể có nhữngtrải nghiệm thật thú vị và mới lạ tại vườn quốc gia Cúc Phương

Khu bảo tồn thú linh trưởng

Xin chào quí khách, tôi xin tự giới thiệu tôi là huyền, hôm nay tôi rấthân hạnh được giới thiệu với quí khách về Trung tâm cứu hộ và bảo tồn độngthực vật hoang dã quí hiếm Cúc Phương

Dạ vâng kính thưa quí khách, Trung tâm cứu hộ và bảo tồn động thựcvật hoang dã quý hiếm Cúc Phương được thành lập theo quyết định số2585/QĐ-BNN-TCCB, ngày 27 tháng 9 năm 2005 của Bộ Nông nghiệp vàPhát triển Nông thôn Trung tâm cứu hộ được thành lập trên cơ sở tổ chức lạiTrung tâm cứu hộ các loài linh trưởng quý hiếm và một số chương trình bảotồn động, thực vật hoang dã tại Vườn

Vị trí: Trụ sở của Trung tâm được đặt tại khuôn viên trụ sở Vườn quốcgia Cúc Phương - Nho Quan - Ninh Bình

Chức năng, nhiệm vụ: Cứu hộ, bảo tồn và phát triển các loài động thựcvật hoang dã quý hiếm đang bị đe dọa nguy cấp ở Việt Nam; nghiên cứu tậptính, sinh lý, sinh sản trong nuôi nhốt các loài động vật hoang dã quý hiếmphục vụ công tác bảo tồn và phát triển; sưu tập, gây trồng bảo tồn nguồn gen

và tạo giống các loài thực vật quý hiếm của Việt Nam

Tại đây có 2 khu chính đó là Trung tâm bảo tồn các loài thực vật vàTrung tâm cứu hộ thú linh trưởng nguy cấp Và tại đây cũng đã thực hiệnđược 1 số chương trình đặc biệt quan trọng như:

Chương trình Bảo tồn Thú ăn thịt và Tê tê:

Chương trình Bảo tồn Thú ăn thịt và Tê tê hoạt động nhằm góp phầnbảo tồn quần thể thú ăn thịt và tê tê hoang dã bị đe dọa ở Việt Nam

Cứu hộ những cá thể thú ăn thịt nhỏ và Tê tê từ việc buôn bán động vậthoang dã trái phép.

Cải thiện kỹ năng bảo tồn cho kiểm lâm và sinh viên

Điều tra thực địa nhằm tìm hiểu về sự phân bố và sinh thái đối với hainhóm loài này tại những khu bảo tồn trọng điểm của Việt Nam

Chương trình bảo tồn rùa:

Chương trình đang chăm sóc hơn 600 cá thể của 19 loài trên tổng số 25loài rùa cạn và rùa nước ngọt của Việt Nam Đã cho sinh sản thành công 15loài trong điều kiện nuôi nhốt, đã tiến hành thả hàng trăm cá thể rùa sau khiđược cứu hộ và chăm sóc sức khỏe trở lại vùng phân bố của chúng trong tựnhiên

Kết hợp với Chương trình bảo tồn rùa Châu Á (ATP), Trung tâm giáodục thiên nhiên Việt Nam (ENV), hàng năm Chương trình tiến hành tổ chứcnhững khóa tập huấn về lĩnh vực bảo tồn rùa cho các Chi cục kiểm lâm và kỹnăng nghiên cứu thực địa cho sinh viên các trường đại học trên cả nước Hàngnăm, Chương trình đón tiếp, hướng dẫn hàng nghìn du khách trong nước vàquốc tế đến tham quan khu trưng bày, diễn giải về các loài rùa cạn và rùanước ngọt của Việt Nam

Trung tâm đang nghiên cứu, thuần dưỡng và gây nuôi sinh sản hàngngàn cá thể của một sô loài động vật có giá trị kinh tế cao Toàn bộ số độngvật này đều có nguồn gốc từ các vụ buôn bán trái phép hoặc được sinh ratrong quá trình nghiên cứu Đáng chú ý trong số đó có một số loài đã sinh sảnrất thành công như Gà rừng (Gallus gallus); Chim công Ấn Độ (Pavocristatatus); Hươu sao (Cervus nippon) và Nai (Cervus unicolor)

Từ kết quả trên, Trung tâm có thể cung ứng cho thị trường khoảng trên

1500 cá thể Gà rừng (từ 1 – 2 tháng tuổi trở lên); 150 cá thể Chim công Ấn

Độ (trên 1 năm tuổi); khoảng 10kg nhung của loài Hươu sao (thu hoạch vàotháng 2 – 3 dương lịch) và khoảng 2,5kg nhung của loài Nai (thu hoạch vàotháng 5 – 6 dương lịch) Ngoài ra, Trung tâm cũng có khả năng tư vẫn kỹ

thuật chăn nuôi và trao đổi con giống với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu trên

cả nước

Và để tiếp tục cuộc hành trình tham quan thì xin mọi người cùng chú ý

và đi theo tôi vào trong ạ!

Xin giới thiệu với quí khách, nơi mà quí khách đang dừng chân đâychính là Trung tâm cứu hộ linh trưởng nguy cấp Điều đầu tiên tôi muốn chú

ý với du khách trước khi thăm quan đó chính là :

* Thú linh trưởng là loài thú rất hiếu động và rất nhậy cảm với thức ăn ,

vì vậy để đảm bảo an toàn cho các loài thú này khi vào thăm Trung tâm xinquý khách cần lưu ý :

- Không được đến gần chuồng và trêu chọc chúng

- Không cho chúng ăn bất kỳ một thứ gì

- Không gây ồn, không hút thuốc lá

- Không vứt rác bừa bãi

- Số lượng người vào thăm Trung tâm không quá 20 người cho mỗiđoàn và nhất thiết phải có hướng dẫn viên của Vườn

* Thời gian thăm Trung tâm :

về kỹ thuật của hội động vật Frankfurt - Cộng hoà liên bang Đức

Nhiệm vụ chính của trung tâm là chăm sóc, cứu hộ các loài linh trưởngquý hiếm của Việt nam, bước đầu nghiên cứu các đặc điểm sinh thái học củachúng để làm cơ sở cho việc thả chúng trở lại môi trường tự nhiên

Sau gần 10 năm hoạt động đến nay trung tâm đã và đang chăm sóc, cứu

hộ cho 117 cá thể của 15 trong tổng số 20 loài và phân loài thú linh trưởng ởViệt nam

Có 4 loài linh trưởng là độc nhất không thể tìm được ở nơi nào khácngoài Việt Nam :

- Loại đầu tiên là vooc Cát Bà (vooc đầu vàng) với số lượng tồntại khoảng 65 cá thể trong tự nhiên

- Loại thứ 2 là vooc mông trắng với 200 cá thể trong tự nhiên đượcchia thành 9 quần thể sống tách biệt hoàn toàn, mỗi quần thể có khoảng 20 cáthể

- Loại thứ 3 là vooc mũi hếch, phân bố chủ yếu ở miền Bắc ViệtNam, gần biên giới Trung Quốc Quần thể lớn nhất của loại vooc này gồm 90

cá thể

- Loại thứ 4 là vooc Chà Vá chân xám, loại linh trưởng trẻ nhấtchỉ mới được phát hiện từ giữa những năm 90, chúng được phân bố chủ yếu ởmiền Trung và Tây Nguyên với số lượng lớn, khoảng 1000 cá thể

Sự tồn tại, phát triển và những thành công mà Trung tâm cứu hộ thúlinh trưởng Cúc Phương đạt được trong những năm qua là nhờ có sự tài trợ vềkinh phí của Hội động vật Frankfurt, Vườn thú Leipzig - Cộng hòa liên bangĐức, và quan trọng hơn nữa, chính là tinh thần làm việc tận tụy, gắn bó vớicác loài linh trưởng của các chuyên gia tình nguyện nước ngoài và cán bộcông nhân viên ở đây

Đặc biệt không thể không kể đến là ông Tilo Nadle – chuyên gia độngvật học người Đức đã sống tại vườn quốc gia Cúc Phương để giúp những loàiđộng vật này Ông cùng các cộng sự của mình đã tiến hành nhân giống linhtrưởng và tái hòa nhập vào môi trường tự nhiên Ông đã vinh dự được chủtịch nước gửi thư khen và nhiều lần nhận giải thưởng vinh danh như 1 chuyêngia hàng đầu thế giới về bảo tồn động vật hoang dã

Tilo vốn là thạc sĩ chuyên ngành điện lạnh ở các bảo tàng động vậtnhưng "tình yêu" của anh lại dành cho các loài động vật hoang dã nên từ dân

kỹ thuật, anh trở thành chuyên gia nghiên cứu linh trưởng Năm 1996 dự ánthành công, nhiệm vụ của Tilo xem như xong nhưng tiếng gọi của núi rừngViệt Nam và tình yêu với cô gái Hà thành tên Hiền đã níu chân anh ở lại Đểnghiên cứu sâu hơn, hiệu quả hơn, Tilo quyết định rời Hà Nội vào CúcPhương bám rừng Và cuộc sống của họ vẫn đều đặn vào mỗi buổi sáng sớmmột ngày bận rộn để cùng thợ vào rừng tìm lá cây cho voọc, khám bệnh, cứuchữa cho những động vật hoang dã thương vì bẫy hay một lúc nào đó bất chợtbiến sâu vào rừng hay mảnh đất xa xôi nào đó khi có tin tức về loài voọc haynhững kẻ xấu đang có ý định xâm hại đến rừng thiên nhiên Việt Nam

Công việc của ông Tilo Nadle bắt đầu từ 6h sáng cùng với vợ ông là chịHiền đi kiểm tra chuồng trại 6h30 nhân viên có mặt và công việc đầu tiên của

họ là đi hái lá, buộc thành từng túm để làm thức ăn cho linh trưởng, ngày 3bữa tổng cộng là hơn 300kg lá mỗi ngày

Như các bạn biết đó, đây là 1 trong những loài lá dành cho vooc và cótrên 100 loại lá cây khác nhau,và ở đây đã dành riêng 1 khu chuyên trồng câylàm thức ăn cho chúng.Và trong đó có 1 số loài thuộc họ cây long não lá của

nó rất thơm và 1 số loài thuộc họ cây dâu tằm có nhựa mủ trắng kích thíchtiêu hóa cho các loài vooc

Đến với Trung tâm ngoài việc được quan sát vẻ đẹp và sự tinh nghịchđáng yêu của các loài linh trưởng, du khách còn có thêm nhiều thông tin lýthú về những loài này Từ đó chắc rằng tình yêu thiên nhiên trong mỗi conngười chúng ta sẽ bừng tỉnh và khi đó chúng ta sẽ trân trọng và cùng nhau bảo

vệ nguồn tài nguyên quý giá này

Và sau đây xin kính mời quí khách tiếp tục tham quan Vườn thực vậtcùng chị Hiền Chúc quí khách có 1 buổi tham quan vui vẻ ạ!

Vườn thực vật

Kính thưa quý khách! Vừa rồi quý khách đã được tham quan khu bảotồn thú linh trưởng Và nơi quý khách đang đặt chân chính là khu vườn thựcvật trong vườn quốc gia Cúc Phương

Vườn Quốc gia Cúc Phương (hay rừng Cúc Phương) là một khu bảotồn thiên nhiên, khu rừng đặc dụng nằm trên địa phận ranh giới 3 khu vực TâyBắc, châu thổ sông Hồng và Bắc Trung Bộ thuộc ba tỉnh: Ninh Bình, HòaBình, Thanh Hóa

Đây là Vườn quốc gia đầu tiên và cũng là một trong những khu rừngđặc dụng lớn nhất tại Việt nam.Nơi đây có hệ động thực vật phong phú đadạng mang đặc trưng rừng mưa nhiệt đới Nhiều loài động thực vật có nguy

cơ tuyệt chủng cao được phát hiện và bảo tồn tại đây Công tác cứu hộ linhtrưởng và bảo tồn thực vật được Ban quản lí vườn chú trọng đem lại hiệu quảcao

Năm 1958 Vườn quốc gia Cúc Phương đã xây dựng được vườn thựcvật Đây là khu vực được xây dựng nhằm sưu tập và gây trồng các loài thựcvật quý hiếm của Cúc Phương, Việt Nam và Thế giới Là một trong ba vườnthực vật tầm cỡ của thế giới theo danh sách công bố năm 1997

Đến nay, vườn đã sưu tập và bảo tồn được 811 loài cây trên diện tích

167 ha Các loài cây đều được chăm sóc và theo dõi sinh trưởng để nghiêncứu quá trình sinh trưởng, phát triển Nhiều loài có triển vọng tốt có thể nhânrộng cho các chương trình trồng rừng bằng các loài cây bản địa

Trong số 811 loài cây trong vườn thực vật thì có 210 loài cây gỗ củaCúc Phương, 85 loài cây gỗ thuộc các vùng khác của Việt Nam, 5 loài nhậpnội 25 loài cây thuộc họ ráy của Cúc Phương, 20 loài cây ăn quả, 15 loài tretrúc, 17 loài Tuế, 15 loài cau dừa, 296 loài cây thuốc và 140 loài lan Đặc biệttất cả các loài cây lấy gỗ của Cúc Phương như gió bầu, chò chai, chò chỉ,vàng anh, trường, gội, nang trứng …vv đều được theo dõi cẩn thận từ khâuhạt giống đến khi cây xuất vườn ươm.Trong tương lai đây sẽ là một cơ sởcung cấp giống cho các chương trình trồng rừng trên bản địa

Đây là một điểm rất tốt cho việc đi bộ nhất là vào sang sớm hoặc chiềutối, với quãng đường đi bộ khoảng 3km Du khách thăm quan trong vườn thựcvật khoảng 30 phút Sau đó quý khách sẽ tiếp tục tham quan động người xưa

Động người xưa

Vâng! Xin kính chào quý khách chúng ta vừa được tham quan khuvườn thự vật với rất nhiều loại cây quý hiếm được trồng và chăm sóc tại đây.Tiếp theo xin mời quý khách di chuyển theo tôi đến với Động Người Xưa mộtđiểm tham quan độc đáo, hấp dẫn được xem như là di sản quý khi đến vớirừng Quốc Gia Cúc Phương

Kính thưa quý khách

Từ đường ô tô trong VQG Cúc Phương, đi bộ trên cây cầu dài hơn 100

m, đến chân dẫy núi đá vôi, leo lên với độ cao 45 m, vượt qua hơn 200 bậcthang đá và sắt là đến động Người Xưa Động có chiều dài hơn 100 mét, tronghang tối, nhiều chỗ lối đi hẹp, vào thăm động phải chuẩn bị trước đèn pin,không dùng đuốc hay các nhiên liệu khác gây ô nhiễm và làm hư hại đến ditích Điều đặc biệt ở đây là quý khách thăm động phải chuẩn bị hương, nến đểvào thăm viếng tổ tiên

Kính thưa quý khách trước mặt quý khách đây chính là Động NgườiXưa, động có 3 ngăn với cửa quay về hướng Tây Nam Ngăn ngoài cùngrộng, sáng và thoáng, nơi có dấu tích của người tiền sử Năm 1966 Viện khảo

cổ Việt Nam phối hợp với VQG Cúc phương, được sự giúp đỡ của cácchuyên gia Đức, đã tiến hành khai quật hang động này Ngành khảo cổ đã thuđược các loại rìu đá, mũi nhọn xương, dao cắt bằng đá, vỏ ốc và than tro dàytới 2m… Nguồn sống chính của người nguyên thủy ở đây là hái lượm cốcvật, trái cây, rễ cây rừng hoang dại, bắt các loài nhuyễn thể như ốc núi, ốcsuối làm thức ăn chính.,họ cũng đã biết dùng đá cuội, ba dan, riôlít,poócphinrít, đá, cát v.v để chế tạo ra những chiếc rìu đá dùng để chặt cây,phá rừng, sáng tạo ra những chiếc nạo mỏng lưỡi để nạo vỏ cây, da thú Họcòn nhặt trong lòng suối những viên cuội lớn để làm cối, những viên cuộ tròn

để làm chày nghiền hạt Người hang Đắng còn biết nặn đất sét và nung làm đồđựng, những nồi vò của họ được nặn bằng tay và được chế tạo bằng bàn xoay,được trang trí vặn thừng, văn ấn vết lõm hình trăng khuyết Điều đó chỉ rõcuộc sống định cư của người nguyên thủy ở đây Trong tầng văn hóa còn tìmđược xương răng các loại động vật như: vượn , khỉ, gấu, lợn rừng, hươu nai

và một số loại gặm nhấm, do người nguyên thủy săn bắt được đem về hang,

ăn và vứt bỏ lại, chứng tỏ săn bắt cũng giữ một vị trí xứng đáng như mộtnguồn thức ăn quan trọng trong thời kì này người nguyên thủy ở đây chưalàm nhà mà hang Đắng chính là "nhà" của họ Nhưng đây không chỉ là nơi cưtrú, mà còn là khu mộ táng đặc biệt đã phát hiện được 3 ngôi mộ cổ với các

bộ xương người đã hoá thạch còn khá nguyên vẹn Bằng phương pháp cácbon phóng xạ 14 các nhà khoa học đã xác định những bộ xương này cáchngày nay khoảng 7.500 năm Thi hài người chết được chôn trong tư thế nằm

co, xung quanh kè đã hộc, đáy lót đá dăm và xung quanh rắc thổ hoàng Đây

là lối cấu trúc mộ cổ lần đầu tiên phát hiện được trong các di chỉ thuộcnền văn hoá Hoà bình, gợi lại những ý niệm sơ khai về tín ngưỡng tôngiáo nguyên thuỷ

Tiếp theo xin mời quý khách di chuyển vào sâu bên trong Đây là ngăngiữa hẹp, tối và ẩm thấp không có dấu tích của người xưa, nhưng đặc biệt córất nhiều dơi, chính vì vậy hang động này còn có tên là Hang Đắng Qua điềutra các nhà khoa học đã nhận định đây là hang động có số lượng loài dơi sinhsống nhiều nhất trên thế giới với 19 loài Bên trong hang còn một ngăn nữacũng tối và ẩm nhưng có hệ thống nhũ đá rất đẹp Với những buồng cô dâu,

mẹ bồng con và rất nhiều nhũ đá có hình thù muông thú Đặc biệt ở đây cónhũ đá được ví như bộ đàn đá khi gõ vào phát ra tiềng cồng tiếng chiêng củangười Mường và bây giờ quý khách có 45 phút để tham quan và chụp ảnh,hết 45 phút xin mời quý khách quay trở ra để chúng ta tiếp tục tham quanđiểm tiếp theo khi đến với rừng Quốc gia Cúc Phương đó chính là cây Tròngàn năm