giai bai tap mon sinh hoc lop 10 trang 91 dinh duong chuyen hoa vat chat va nang luong o vi sinh vat tài liệu, giáo án,...
Trang 1Giải bài tập môn Sinh học lớp 10 trang 91: Dinh dưỡng, chuyển hóa vật chất
và năng lượng ở vi sinh vật
A, Tóm tắt lý thuyết: Dinh dưỡng, chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật
Hô hấp và lên men
Trong môi trường có ôxi phân tử, một số vi sinh vật tiến hành hô hấp hiếu khí Còn khi môi trường không có ôxi phân tử, thì vi sinh vật tiến hành lên men hoặc
hô hấp kị khí
1 Hô hấp
Hô hấp là một hình thức hóa dị dưỡng các hợp chất cacbohiđrat
a) Hô hấp hiếu khí
Hô hấp hiếu khí là quá trình ôxi hóa các phân tử hữu cơ, mà chất nhận electron cuối cùng là ôxi phân tử ở vi sinh vật nhân thực, chuỗi chuyền êlectron ở màng trong ti thể, còn ở vi sinh vật nhân sơ diễn ra ngay trên màng sinh chất
Sản phẩm cuối cùng của quá trình phân giải đường là CO2 và H2O Ở vi khuẩn, khi phân giải một phân tử glucôzơ tế bào tích lũy được 38 ATP, tức là chiếm 40% năng lượng của phân tử glucôzơ Có một số vi sinh vật hiếu khí, khi môi trường thiếu một số nguyên tố vi lượng làm rối loạn trao đổi chất ờ giai đoạn kế tiếp với chu trình Crep Như vậy, loại vi sinh vật này thực hiện hô hấp không hoàn toàn b) Hô hấp kị khí
Hô hấp kị khí là quá trình phân giải cacbohiđrat để thu năng lượng cho tế bào, chất nhận êlectron cuối cùng của chuỗi chuyền electron là một phân tử vô cơ không phải là ôxi phân tử Ví dụ chất nhận electron cuối cùng là NO3- trong hô hấp nitrat,
là SO42- trong hô hấp sunphat
2 Lên men
Lên men là quá trình chuyển hóa kị khí diễn ra trong tế bào chất, trong đó, chất cho electron và chất nhận êlectron là các phân tử hữu cơ, ví dụ : lên men rượu, lên men lactic
Khái niệm vi sinh vật
Vi sinh vật là những cơ thể nhỏ bé, chỉ nhìn rõ chúng dưới kính hiển vi Phần lớn
vi sinh vật là cơ thể đơn bào nhân sơ hoặc nhân thực, một số là tập hợp đơn bào
Vi sinh vật gồm nhiều nhóm phân loại khác nhau, chúng có đặc điểm chung là hấp thụ và chuyển hóa chất dinh dưỡng nhanh, sinh trưởng và sinh sản rất nhanh, phân
bố rộng
Môi trường và các kiểu dinh dưỡng
Trang 21 Các loại môi trường cơ bản
Vi sinh vật cần khoảng 10 nguyên tố với hàm lượng lớn để tổng hợp nên
cacbohiđrat, lipit, prôtêin, axit nuclêic Rất nhiều nguyên tố khác với hàm lượng
ít nhưng lại cần thiết để hoạt hóa các enzim Trong tự nhiên, vi sinh vật có mặt ở khắp nơi, trong các môi trường và điều kiện sinh thái rất đa dạng
Trong phòng thí nghiệm, căn cứ vào các chất dinh dưỡng, môi trường nuôi cấy vi sinh vật được chia làm ba loại cơ bản : môi trường dùng chất tự nhiên (gồm các chất tự nhiên), môi trường tổng hợp (gồm các chất đã biết thành phần hóa học và
số lượng) và môi trường bán tổng hợp (gồm các chất tự nhiên và các chất hóa học) Các môi trường nuôi cấy vi sinh vật có thể ở dạng đặc (có thạch) hoặc lỏng
2 Các kiểu dinh dưỡng
Dựa vào nhu cầu của vi sinh vật về nguồn năng lượng và nguồn cacbon, người ta chia các hình thức dinh dưỡng thành 4 kiểu :
B, Hướng dẫn giải bài tập trang 91 SGK Sinh học lớp 10
Câu 1 Cho các ví dụ về môi trường tự nhiên có vi sinh vật phát triển
Câu 2 Nêu những tiêu chí cơ bản để phân thành các kiểu dinh dưỡng của vi sinh
vật
Câu 3 Khi có ánh sáng và giàu khí CO2, một loại sinh vật có thể phát triển trên môi trường với thành phần được tính theo đơn vị g/l như sau:
Trang 3(NH4)3P04 - 1,5; KH2P04 - 1,0; MgS04 - 0,2; CaCl2 - 0,1; NaCl - 5,0
a) Môi trường trên là loại môi trường gì?
b) Vi sinh vật phát triển trên môi trường này có kiểu dinh dưỡng gì?
c) Nguồn cacbon, nguồn năng lượng và nguồn nitơ của vi sinh vật này là gì?
Trả lời:
Câu 1 Trong các môi trường tự nhiên, vi sinh vật có mặt ở khắp nơi, trong các
môi trường và điều kiện sinh thái rất đa dạng Ví dụ, vi khuẩn lên men lactic, lên men êtilic; nấm rượu vang; nấm men cadina albicans gây bệnh ở người
Câu 2 Dựa vào nhu cầu về nguồn năng lượng và nguồn cacbon của vi sinh vật để
phân thành các kiểu dinh dưỡng của vi sinh vật Ở sinh vật có 4 kiểu dinh dưỡng
- Quang tự dưỡng: Nguồn năng lượng là ánh sáng, nguồn dinh dưỡng là CO2, nhóm này gồm vi khuẩn lam, tảo đơn bào, vi khuẩn lưu huỳnh màu tía và màu lục
- Quang dị dưỡng: Nguồn năng lượng là ánh sáng, nguồn dinh dưỡng là chất hữu
cơ, nhóm này gồm vi khuẩn không chứa lưu huỳnh màu lục và màu tía
- Hóa tự dưỡng: Nguồn năng lượng là chất hóa học, nguồn dinh dưỡng là CO2, nhóm này gồm vi khuẩn nitrat hóa, vi khuẩn ôxi hóa hiđrô, ôxi hóa lưu huỳnh
- Hóa dị dưỡng: Nguồn năng lượng là chất hóa học, nguồn dinh dưỡng là chất hữu
cơ, nhóm này gồm nấm, động vật nguyên sinh, phần lớn vi khuẩn không quang hợp
Câu 3 a) Môi trường có thành phần tính theo đơn vị g/l là:
(NH4)3P04 - 1,5 ; KH2P04 - 1,0 ; MgS04 - 0,2 ; CaCl2 - 0,1 ; NaCl - 1,5
Khi có ánh sáng giàu CO2 là môi trường khoáng tối thiểu chỉ thích hợp cho một số
vi sinh vật quang hợp
b) Vi sinh vật này có kiểu dinh dưỡng: quang tự dưỡng vô cơ
c) Nguồn cacbon là CO2, nguồn năng lượng của vi sinh vật này là ánh
sáng, còn nguồn nitơ của nó là phốtphatamôn