skkn một vài kinh nghiệm kết hợp phương pháp trong bài giảng giáo dục công dân nhằm phát huy tính tích cực và rèn kĩ năng sống cho học sinh

Để đạt được mục đích đó thì giáo viên phải kết hợp các phương pháp trong bài giảng mà trong đó phương pháp thảo luận thảo luận nhóm là một hình thức tổ chức dạy học được sử dụng phổ biến

Đề tài:

MỘT VÀI KINH NGHIỆM KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP TRONG BÀI GIẢNG GIÁO DỤC CÔNG DÂN NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC VÀ RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH



PHẦN MỞ ĐẦU

I Bối cảnh của đề tài:

Trong xu thế đổi mới dạy học – giáo dục hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học là một nhiệm vụ quan trọng là phấn đấu để đạt tới một nền giáo dục tiên tiến nhằm tạo ra con người năng động, sáng tạo có năng lực để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và đáp ứng được nhu cầu của một

xã hội mới Môn Giáo dục công dân giữ vai trò chủ chốt trong việc giáo dục cho học sinh ý thức, hành vi và góp phần hình thành, phát triển ở các em những phẩm chất và năng lực cần thiết của công dân trong một xã hội mới Chính vì vậy, nếu được dạy dỗ tốt sẽ khắc vào tâm não các em những nguyên tắc về lối sống, cách sống sao cho có hiếu, có trung, có nghĩa, có lễ, có tín đối với cha mẹ ông bà, đối với anh em, bạn bè , giữ cho các em khỏi bị cuốn hút vào vòng xoáy đầy cám dỗ của lối sống thực dụng đang có nguy cơ tràn lan trong thế hệ trẻ hiện nay Việc dạy học môn Giáo dục công dân không đơn giản là truyền thụ tri thức, mà phải giúp các

em vận dụng được tri thức vào thực tế cuộc sống Qua đó hình thành cho các em tình cảm, niềm tin đạo đức, pháp luật và đặc biệt là hình thành ý thức, hành vi, thói quen đạo đức, pháp luật ở mỗi học sinh

Vì vậy, cần tránh lối dạy thiên về lý thuyết khô khan, xa rời thực tế mà phải khai thác từ thực tiễn của cuộc sống và thông qua thực tế, tranh ảnh, tư liệu, tấm gương có thật trong cuộc sống để học sinh dễ hiểu, có thể tiếp thu và vận dụng vào cuộc sống thường ngày Giáo viên cần sử dụng linh hoạt và kết hợp các phương pháp dạy học, đặc biệt chú trọng khâu thực hành, gắn lý thuyết với thực tiễn, coi trọng và nêu gương đạo đức tốt cho học sinh noi theo Bằng các tư liệu thực tế

được tích lũy, giáo viên dẫn dắt các em, đặt các em vào các tình huống đầy gay cấn thuộc phạm trù đạo đức, pháp luật mà bài học vừa đặt ra, hướng dẫn các em cách giải quyết một cách thoả đáng các tình huống ấy Làm được như vậy là ta đã trao được chìa khoá cho các em tự giải mã các tình huống đạo đức, pháp luật mà các em gặp thường ngày trong cuộc sống Phấn đấu để giờ Giáo dục công dân thực sự là giờ học đầy ý nghĩa về đạo đức lối sống, phẩm hạnh với không khí tiết học thoải mái, cởi mở, thân tình, gần gũi Dạy bằng kiến thức và dạy cả bằng tấm gương sống của chính mình

II Lí do chọn đề tài:

Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp dạy học là đa dạng hoá các

hình thức tổ chức dạy học theo xu hướng phát huy tài năng người học Nhằm chuyển vị trí người học từ “thụ động” sang “chủ động” Từ đối tượng tiếp nhận tri thức sang “chủ thể” tìm kiếm tri thức để nâng cao hiệu quả học tập và rèn luyện phương pháp tự học, phát huy tính tự giác, sáng tạo và rèn kĩ năng sống cho học sinh Giáo viên là người tổ chức điều khiển, là người thiết kế, hướng dẫn hơn là người trực tiếp truyền đạt như trước Vì vậy trong quá trình dạy học giáo viên sử dụng nhiều phương pháp để thu hút học sinh chủ động, tích cực phát hiện kiến thức

và khắc sâu những kiến thức đã học, đồng thời còn giúp học sinh rèn những kĩ năng cần thiết trong cuộc sống qua bài giảng Để đạt được mục đích đó thì giáo viên phải kết hợp các phương pháp trong bài giảng mà trong đó phương pháp thảo luận (thảo luận nhóm) là một hình thức tổ chức dạy học được sử dụng phổ biến đối với tất cả các môn học: Ngữ văn, Sinh học, Lịch sử, Địa lí đặc biệt là môn Giáo dục công dân có thể sử dụng kết hợp với các phương pháp khác mang lại hiệu quả cùng với việc ứng dụng công nghệ thông tin, càng tạo sự chú ý, hứng thú cho học sinh trong học tập

Nhưng thực tế khi giáo viên sử dụng kết hợp các phương pháp dạy học gặp không ít khó khăn trong việc lựa chọn, kết hợp các phương pháp phải phù hợp, khai

thác, khắc sâu kiến thức mới thu hút được học sinh, không sượng sùng, gượng ép thì tiết học mới sinh động, việc kết hợp phương pháp mới thành công Trong tổ chức cho học sinh thảo luận thì khó bao quát lớp, lớp quá ồn, học sinh làm việc giữa các nhóm hoặc học sinh trong cùng nhóm làm việc chưa đồng bộ Hơn nữa có thể mất quá nhiều thời gian Vì thế, chất lượng giờ dạy chưa đạt hiệu quả cao như mong muốn Nếu giáo viên khắc phục được khó khăn nêu trên, kết hợp linh hoạt các phương pháp thì giờ học không đơn điệu, học sinh tránh được biểu hiện thụ động, ỷ lại, chán học đối với bộ môn Cùng với việc ứng dụng công nghệ thông tin

sẽ tạo cho học sinh càng hứng thú hơn, giáo viên sẽ chủ động được thời gian, học sinh học tập tích cực nâng cao hiệu quả giờ dạy

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

Việc kết hợp các phương pháp trong bài giảng môn giáo dục công dân có nhiều cách thức Tuy nhiên, trong khuôn khổ bài viết vì khả năng còn hạn chế xin được phép giới hạn nội dung trong phạm vi nghiên cứu: “Một vài kinh nghiệm kết hợp các phương pháp trong bài giảng Giáo dục công dân nhằm phát huy tính tích cực và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh” Trong quá trình thực hiện có ứng dụng công nghệ thông tin để đạt được hiệu quả cao

IV Mục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu đề tài là từ thực trạng trong công tác giảng dạy, soi rọi

với cơ sở lí luận Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm, điều chỉnh, thiết kế bài giảng tốt hơn nhằm phát huy tính cực, rèn luyện cho học sinh những kĩ năng cần thiết và nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân

V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:

Để bài giảng đạt hiệu quả cao và phát huy được mặt tích cực của các phương

pháp dạy học trên lớp thì người giáo viên cần phải biết cách vận dụng kết hợp các phương pháp vào từng nội dung, hay từng giai đoạn của bài học một cách thích hợp

Trong quá trình giảng dạy bản thân đã sử dụng kết hợp linh hoạt các phương pháp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, rèn cho các em những kỹ năng sống cần thiết qua nôi dung bài giảng, đồng thời tận dụng ưu thế của công nghệ thông tin

có thể coi là mang lại kết quả cao trong tiết dạy, khoảng 80% - 90% học sinh tích cực trong học tập, tiếp nhận kiến thức dễ dàng trên lớp mà không phải đọc bài từ sách giáo khoa khi giáo viên hỏi, các em cũng ý thức hơn trong học tập, rèn luyện

và giờ học cũng nhẹ nhàng hơn Đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh nói chung trong đó có nội dung rèn luyện kỹ năng sống giáo viên tổ chức cho học sinh tự

nhận xét với hình thức sổ tay rèn luyện, mỗi tuần một việc tốt

PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận:

- Thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học, thông qua quá trình học tập,

dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh phải tích cực, chủ động cải biến chính mình Muốn làm được điều đó người giáo viên phải biết hướng dẫn một cách khoa học, có mục đích, có kế hoạch Nếu giáo viên biết cách kết hợp các phương pháp trong bài giảng thì sẽ thu hút sự tích cực của học sinh, đó là biện pháp quan trọng góp phần xóa dần tâm lý xem nhẹ, chán học đối với bộ môn và nâng cao được chất lượng của giờ dạy Giáo dục công dân

- Trong quá trình dạy học, việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh là yêu

cầu không thể thiếu, mà bộ môn Giáo dục công dân có vai trò quan trọng hình thành ở các em tình cảm, hành vi đạo đức, hành vi pháp luật Chính vì vậy mà giáo viên trước hết giúp học sinh hiểu về các chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực pháp luật

để từ đó rút ra ý nghĩa, vận dụng thực tế, hình thành thái độ, hành vi, thói quen thực hiện theo các chuẩn mực Với đặc trưng của bộ môn đòi hỏi người giáo viên giảng day bộ môn phải tâm huyết, phải tìm cách thức tốt nhất thu hút sự tập trung, yêu thích của học sinh đối với bộ môn, đó là yếu tố cần thiết hàng đầu quyết định sự thành công của người dạy nói chung mà đặc biệt đối với môn Giáo dục công dân

nói riêng, bởi vì đa số học sinh cho là môn học phụ nên không có sự đầu tư, chuẩn

bị đúng mức

- Việc kết hợp các phương pháp trong quá trình dạy học là nội dung cơ bản

trong tổ chức học tập áp dụng cho chương trình đổi mới phương pháp dạy học mà chúng ta đang thực hiện, đòi hỏi giáo viên có sự nghiên cứu, chọn lựa phương pháp thích hợp để kết hợp, phù hợp với nội dung kiến thức của bài giảng, bao gồm quá trình thiết kế bài giảng của giáo viên và tổ chức điểu khiển học sinh thực hiện trên lớp, rút kinh nghiệm, điều chỉnh thích hợp để đạt được kết quả tốt hơn Việc kết hợp các phương pháp trong bài giảng để khai thác kiến thức và rèn được những kĩ năng cần thiết cho học sinh thể hiện hiệu quả của bài dạy Vì vậy thông qua biểu hiện của học sinh trong quá trình học tập, rèn luyện thì giáo viên có thể đánh giá phần nào mức độ đạt được của bài giảng Song để hiệu quả cao thì giáo viên cần nghiên cứu, chuẩn bị thật chu đáo để kết hợp các phương pháp không bị sượng sùng, gượng ép và có tác dụng cao với các đơn vị kiến thức cần đạt được nhằm thu hút được học sinh tham gia vào một mục tiêu chung, phát huy tính tích cực, sự hăng hái của học sinh trong hoạt động luôn hoàn thành nhiệm vụ được giao, ghi nhớ tốt những điều đã học, hiểu bài thật sâu sắc, có quyết tâm vượt khó, sáng tạo hơn nữa trong học tập… Nếu thiếu sự kết hợp các phương pháp thì bài giảng sẽ đơn điệu, tẻ nhạc, không thu hút được sự chú ý, tích cực mà ngược lại học sinh cảm thấy chán học đối với bộ môn thì tiết dạy sẽ không thể thành công

Từ thực tế trên, bản thân đã nghiên cứu và tìm biện pháp khắc phục những hạn chế trong quá trình kết hợp các phương pháp và đạt được kết quả khá cao

II Thực trạng của vấn đề:

Bất kì một phương pháp nào cũng có ưu và nhược điểm Nếu người dạy nắm

bắt được 2 mặt này sẽ chủ động lựa chọn, sử dụng có hiệu quả các phương pháp Trong việc kết hợp các phương pháp cũng vậy, tất nhiên sẽ có ưu điểm và hạn chế của nó là:

* Ưu điểm:

- Làm cho bài giảng sinh động, thu hút sự tập trung chú ý, tích cực của học sinh trong học tập làm cho các em ghi nhớ kiến thức tốt hơn

- Trong quá trình kết hợp có phương pháp thảo luận nhóm, về kiến thức học sinh

sẽ bớt phần chủ quan, phiến diện, làm tăng tính khách quan khoa học, kiến thức trở nên sâu sắc, bền vững, dễ nhớ và nhớ nhanh hơn do được giao lưu, học hỏi giữa các thành viên trong nhóm, không khí thảo luận cởi mở giúp học sinh (đặc biệt là những em nhút nhát) mạnh dạn hơn; các em được trình bày ý kiến của mình, biết lắng nghe ý kiến của bạn, nhận thức đúng, sai Từ đó, giúp học sinh dễ hoà nhập vào cộng đồng nhóm, tạo cho các em sự tự tin, hứng thú trong học tập và sinh hoạt Vốn hiểu biết và kinh nghiệm xã hội của học sinh thêm phong phú; kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hợp tác của học sinh được phát triển

- Sự hứng thú trong học tập của học sinh thể hiện thường xuyên qua từng giờ học, sẽ giúp các em tạo thành thói quen tốt không chỉ có tác dụng đối với một môn học mà nó sẽ được nâng dần lên trong quá trình học tập

* Hạn chế:

cho giáo viên lúng túng khi thực hiện thì giờ dạy hiệu quả đạt được không cao

- Một số học sinh do nhút nhát hoặc vì một lí do nào đó không tham gia vào hoạt động chung nhất là hoạt động của nhóm, ý kiến của các nhóm có thể quá phân tán hoặc mâu thuẫn nhau, thời gian có thể bị kéo dài, lớp ồn ào, ảnh hưởng đến các lớp khác

III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

Qua thực tế giảng dạy, bản thân tôi nhận thấy dù giáo viên có sử dụng phương

pháp nào đi chăng nữa thì cũng cần có hai điều kiện quan trọng đó là: Vai trò định hướng, giúp đỡ kịp thời của người thầy và quan trọng hơn đó là sự cộng tác tích cực, chủ động của trò, nếu thiếu một trong hai điều kiện đó thì tiết học khó có thể

thành công Trong việc kết hợp các phương pháp cũng vậy, để thành công, người dạy cần chú ý đến các vấn đề sau:

1 Giáo viên cần nghiên cứu, thiết kế bài giảng, lựa chọn các phương pháp kết hợp phải phù hợp:

- Trước hết giáo viên phải đầu tư đúng mức cho việc xác định những kiến thức cần đạt được trong bài giảng để từ đó định hướng trình tự thực hiện, chọn lựa các phướng pháp phù hợp để kết hợp Trong quá trình thiết kế chú ý tính hệ thống, mối quan hệ giữa các đơn vị kiến thức, có sự liên tục, mạch lạc, chuyển ý giữa các phần bằng lời kết của đơn vị kiến thức trước và gợi mở cho kiến thức tiếp theo, như thế sẽ làm tăng thêm sức hấp dẫn cho học sinh Đối với hệ thống câu hỏi sử dụng từ ngữ phù hợp từng đối tượng học sinh, yêu cầu rõ ràng, dễ hiểu, học sinh sẽ tích cực, hăng hái phát biểu trong giờ học

- Mỗi bài học đều có truyện đọc hoặc thông tin, sự kiện rất thuận lợi trong việc khai thác kiến thức của giáo viên và sự chuẩn bị bài của học sinh Tuy nhiên khai thác phần này cần hướng vào nội dung bài, nhấn mạnh chi tiết cần thiết để học sinh hiểu được kiến thức bài học một cách dễ dàng mà không phải nhìn vào sách giáo khoa để đọc nội dung khi giáo viên hỏi

- Kiến thức môn Giáo dục công dân gần gũi với cuộc sống nên giáo viên tận dụng ưu thế này khi thiết kế bài giảng

- Giáo viên chọn lựa kết hợp các phương pháp phù hợp với kiến thức để thiết kế

để bài giảng sinh động, sẽ tạo cho học sinh hứng thú trong giờ học

- Bên cạnh đó việc ứng dụng công nghệ thông tin làm bài giảng thêm sinh động, học sinh càng hứng thú hơn trong học tập

* Ví dụ minh họa 1:

Bài 9 GDCD 6 “Tích cực tự giác trong hoạt động tập thể và trong hoạt động xã

hội” (tiết 1)

Kết hợp phương pháp đàm thoại, phân tích truyện đọc, trực quan (ứng dụng công nghệ thông tin), liên hệ thực tế với thảo luận để khai thác kiến thức và hình thành kĩ năng cho học sinh thông qua bài giảng Cụ thể như sao: Đàm thoại phân tích truyện đọc “Điều ước của Trương Quế Chi” làm rõ nội dung và nhấn mạnh các chi tiết: Trương Quế Chi tham gia nhiều hoạt động, với thái độ tự giác, nhiệt tình, hứng thú và công việc nào cũng làm tốt, phân biệt được hoạt động tập thể, hoạt động xã hội Qua tấm gương Trương Quế Chi học sinh sẽ hiểu nội dung bài, học sinh tự liên hệ thực tế những hoạt động tập thể, hoạt động xã hội bản thân tham gia bằng thảo luận nhóm nhỏ và cho biết tác dụng đối với tập thể, xã hội, đối với bản thân Giáo viên nhấn mạnh những nội dung cần thiết, giúp các em thấy những kĩ năng được hình thành khi tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội đó (Ví dụ: tập thể dục giữa giờ, sinh hoạt dưới cờ đầu tuần sẽ tốt cho sức khỏe, thoải mái, nắm được tình hình học tập, … còn giúp cho học sinh thói quen, ý thức tập trung

nhanh, biết chăm sóc sức khỏe bản thân, biết lắng nghe, biết hợp tác … (kĩ năng quan trọng trong cuộc sống) hoặc qua hoạt động xã hội mà học sinh tham gia như

ủng hộ đồng bào lũ lụt, ủng hộ nạn nhân chất độc da cam, ủng hộ bạn nghèo vượt khó, mua tăm tre ủng hộ người mù, … giúp cho những người khó khăn, bất hạnh, thể hiện tinh thần tương thân, tương ái, … còn có tác dụng quan trọng đối với bản

thân các em đó là biết thông cảm, biết chia sẽ khó khăn với người khác, thể hiện

tinh thần nhân ái, tình người sẽ khơi dậy trong tâm hồn các em cái nhân, cái thiện)

là những kỹ năng cần thiết cũng là biểu hiện có đạo đức của con người trong cuộc sống cả hiện tại và tương lai

* Ví dụ minh hoạ 2:

Bài 14 GDCD lớp 6: “Thực hiện trật tự an toàn giao thông”

Sử dụng kết hợp các phương pháp trực quan, đàm thoại, tư duy, phân tích số

liệu và thực tế về tai nạn giao thông để học sinh tự nhận xét về tinh hình tai nạn giao thông hiện nay, nguyên nhân và những hậu quả do tai nạn giao thông gây ra

(đối với bản thân, gia đình, xã hội) Từ đó giúp học sinh hiểu, ý thức thực hiện tốt những qui định về trật tự an toàn giao thông, nhận biết, phân biệt và tuân theo đúng qui định về an toàn giao thông, các tín hiệu trên đường giao thông để đảm bảo an

toàn khi tham gia giao thông, hình thành kĩ năng ứng xử văn hóa trong tham gia giao thông

* Ví dụ minh hoạ 3:

Bài 14 lớp 7: “Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên” (tiết 2)

Kết hợp các phương pháp trực quan, đàm thoại, thực tế, thảo luận nhóm

và trò chơi để trình bày kết quả thảo luận, tư duy Cụ thể cho học sinh quan sát hình, nêu nội dung, cảm nhận sau khi quan sát (Kết hợp kiểm tra bài cũ: vai trò môi trường và tài nguyên thiên nhiên) Trên cơ sở đó vào nội dung bài mới, học sinh trình bày thực trạng môi trường ở địa phương và nhận xét về thực trạng đó, giáo viên cung cấp số liệu rác thải, nước thải, khí thải, … vào môi trường mỗi ngày ở một số nơi hiện nay, để học sinh thấy được môi trường đang ô nhiễm nghiêm trọng, khí hậu biến đổi, nước biển dâng lên, Vì vậy con người cần hành động ngay để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, bằng phương pháp thảo luận nhóm yêu cầu học sinh tìm những việc làm có lợi và có hại cho môi trường và tài nguyên thiên nhiên, trình bày kết quả bằng trò chơi “Ai nhanh hơn” Giáo viên sử dụng kết quả (có thể bổ sung việc làm có lợi hoặc có hại nếu cần thiết), đàm thoại để khai thác những việc làm đó có lợi, để hướng học sinh vào nội dung bảo vệ môi trường

và tài nguyên thiên nhiên … Em sẽ làm gì hoặc có đề xuất để góp phần bảo vệ môi

trường và tài nguyên thiên nhiên ? Qua nội dung bài giáo dục học sinh ý thức hơn trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, sử dụng tiết kiệm năng lượng, nước sạch, … ở

gia đình, trường, lớp chính là góp phần bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời nhắc nhở bạn bè, người xung quanh cùng thực hiện, đồng thời có

kĩ năng tư duy phê phán hành vi gây hại cho môi trường và tài nguyên thiên nhiên, biết cách ứng xử phù hợp với môi trường sống

* Ví dụ minh hoạ 4: Bài 14 lớp 9: “Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân”

Giáo viên sử dụng kết hợp các phuong pháp: Trực quan, đàm thoại, tư duy, liên hệ thực tế, thực tiễn, trò chơi giúp học sinh hiểu bài và tích cực trong giờ học

Cụ thể như sau: sử dụng hình ảnh khai thác các hoạt động lao động, dùng thực tế giúp học sinh nhận biết hai hình thức trong lao động và hình thức bản thân tham gia lao Liên hệ thực tiễn để khẳng định vai trò của lao động Khai thác truyên đọc giúp học sinh hiểu về quyền lao động của công dân, kết hợp với qui định của pháp luật xác định hành vi vi phạm quyền lao động và hình thức xử lí đối với một số hành vi

vi phạm Tổ chức học sinh thi tìm ca dao tục ngữ, thành ngữ … nói về lao động giúp học sinh hiểu nghĩa vụ lao động Bản thân phải làm gì trở thành người lao động có ích (Hiện tại, tương lai) Củng cố bài bằng phương pháp sắm vai tình huống có nội dung một thanh niên nhưng chây lười, sống bám vào cha mẹ và cho rằng cha, mẹ có trách nhiệm phải nuôi nuôi mình Để tiến hành giáo viên dặn dò học sinh cuối tiết học trước cho học sinh chuẩn bị để phần thảo luận xây dựng lời

thoại của học sinh ít tốn thời gian Qua đó giúp học sinh biết tư duy phê phán biểu hiện sai trái, tác động đến nhận thức, khắc sâu hơn về quyền và nghĩa vụ lao động

của công dân đối với bản thân, gia đình và đất nước, góp phần hình thành thái độ

tích cực và rèn luyện thói quen lao động cho học sinh ngay khi còn ngồi trên ghế

nhà trường

Với cách thực hiện như trên học sinh tham gia học tập tích cực, tiếp nhận kiến thức dễ dàng và ý thức hơn trong tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội, học sinh không chán học bộ môn như trước và thực hiện tốt sự hướng dẫn của giáo viên, qui định pháp luật về an toàn giao thông, qui định của trường, lớp và rèn được

những kĩ năng như: Nhận thức, tư duy phê phán, giao tiếp, ứng xử, hợp tác, trình bày ý kiến … là những kĩ năng cần thiết cho học sinh và cũng là nền tảng giáo dục ý

thức kỉ luật, ý thức pháp luật để nâng dần tạo thành thói quen và nhu cầu thực hiện tốt các qui định chung Để kiểm tra kết quả rèn luyện của học sinh, giáo viên dành thời gian thích hợp trong phần kiểm tra bài cũ hoặc tiến trình bài mới có nội dung