skkn biện pháp thực hiện tốt công tác chủ nhiệm

Để tạo được những bước khởi đầu tốt đẹp ấy, giáo viên không thể đến lớp với cách nghĩ chỉ dạy cho đúng giờ, đủ tiết, mà ngược lại phải đi sâu, đi sát vào từng đối tượng học sinh, phải tì

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỎ CÀY NAM

TRƯỜNG TIỂU HỌC AN THẠNH 1

=======================

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài: BIỆN PHÁP THỰC HIỆN TỐT

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Chủ nhiệm lớp

Họ và tên người thực hiện: Đinh Thị Huệ Hiền Chức vụ: Giáo viên

Sinh hoạt tổ chuyên môn: Tổ khối 2

Mỏ Cày Nam, tháng 11/ 2011

Phần mở đầu

I Bối cảnh của đề tài

Ở nước ta hiện nay nhiệm vụ của người giáo viên Tiểu học đã được luật phổ cập giáo dục Tiểu học xác định rõ “Giáo dục Tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ xây dựng và phát triển tình cảm đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất của trẻ em nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa” Do đó, người giáo viên luôn hướng tới sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh Để tạo được những bước khởi đầu tốt đẹp ấy, giáo viên không thể đến lớp với cách nghĩ chỉ dạy cho đúng giờ, đủ tiết, mà ngược lại phải đi sâu, đi sát vào từng đối tượng học sinh, phải tìm hiểu tâm tư nguyện vọng học sinh, hoàn cảnh gia đình các

em, Là giáo viên chủ nhiệm lớp, tôi nhận thấy rằng: người giáo viên phải có tính kiên trì, tận tình Sự nhiệt tâm, chu đáo của giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo sự thành công trong công tác chủ nhiệm lớp Đối với lứa tuổi học sinh Tiểu học, sự nhận thức của các em còn non trẻ, sự tư duy chưa đạt tới đỉnh cao, các em cần có người hướng dẫn đi vào nề nếp để các em dần dần trở thành người sống có ích trong xã hội Chính những suy nghĩ đó đã thôi thúc tôi chọn viết đề tài “Biện pháp thực hiện tốt công tác chủ nhiệm”

II Lý do chọn đề tài

Trong trường Tiểu học giáo viên chủ nhiệm là một bộ phận không thể thiếu – giáo viên chủ nhiệm là người vừa đảm nhiệm dạy hầu hết các môn học và tổ chức tất cả các hoạt động giáo dục học sinh ở lớp mình phụ trách Giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện tốt những nhiệm vụ của một người thầy, phải nắm được đường lối, quan điểm, lý luận giáo dục Đồng thời giáo dục những phẩm chất đạo đức, rèn luyện năng lực để các em trở thành người công dân tốt mai sau Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm không chỉ có nhiệm vụ cung cấp tri thức cho học sinh mà còn có chức năng tác động tích cực đến sự hình thành nhân cách học sinh Do đó, vai trò giáo

viên chủ nhiệm là rất quan trọng và cần thiết

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

1 Phạm vi

Nghiên cứu biện pháp thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp

2 Đối tượng

Học sinh lớp 2 trong nhà trường

IV Mục đích nghiên cứu

Xây dựng lớp có nề nếp để việc giảng dạy, giáo dục học sinh đạt kết quả cao

V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

- Thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp

- Học sinh có thái độ, thói quen tốt trong học tập và sinh hoạt

- Nâng cao chất lượng giáo dục

Phần nội dung

I Cơ sở lý luận

- Trong Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của Nhà trường ban hành kèm theo Quyết định số 04/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 01/ 03/ 2000 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì “Giáo viên chủ nhiệm lớp là người đại diện cho nhà trường tổ chức các hoạt động thực hiện dân chủ của lớp mình, thường xuyên tiếp thu và tổng hợp ý kiến của người học…để phản ánh cho hiệu trưởng” (Điều 10.K4), do đó nhiệm vụ của giáo viên rất quan trọng trong giảng dạy, giáo dục

Trích: Điều 31- Điều lệ trường tiểu học:

+ Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lí học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục

+ Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh

dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử công bằng

và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp

+ Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy

+ Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương

+ Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành, các quyết định của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm tra của Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục

+ Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh, với gia đình học sinh và các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động

giảng dạy và giáo dục

- Giáo viên chủ nhiệm sớm có biện pháp nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các

kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”

II Thực trạng của vấn đề

Học sinh Tiểu học đa số các em ở lứa tuổi hồn nhiên ngây thơ, sống chủ yếu bằng tình cảm Ở lứa tuổi này, các em đang biểu hiện những mặt tiêu cực và tích cực Do đó, giáo viên chủ nhiệm phải đi sâu đi sát từng đối tượng học sinh, phải có tình thương yêu bao la, lòng tin và lắng nghe ý kiến để hiểu các em nhiều hơn Chẳng hạn, ở lớp tôi đầu năm học trước còn một số học sinh ham chơi hơn ham học, trong giờ học còn lo ra, các em chưa biết giữ vở sạch - viết chữ đẹp, chưa biết chăm sóc bản thân và cũng không mạnh dạn khi trò chuyện với người khác Từ đó ảnh hưởng đến việc học tập của các em Kết quả giữa học kì I:

Tiếng Việt: Giỏi: 7 Khá: 12 Trung bình: 8 Yếu: 2

Toán: Giỏi: 6 Khá: 13 Trung bình: 7 Yếu: 3

Vở sạch chữ đẹp: A: 6 B: 19 C: 4

III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

1 Nhân cách của người giáo viên

Tôi nhận thấy rằng là giáo viên chúng ta không chỉ dạy những gì có trong sách vở mà còn phải hiểu và dạy cái gì học sinh cần Học sinh ngày nay chịu ảnh hưởng của nhiều tác động từ bên ngoài xã hội Có điều kiện tiếp nhận những thông tin và kiến thức từ nhiều nguồn, nhiều kênh khác nhau, nhu cầu nhận thức và sự phát triển trí tuệ của học sinh ngày càng cao hơn Đối với học sinh, giáo viên luôn được xem là thần tượng, những lời nói, những việc giáo viên làm luôn được các em coi là chuẩn mực Cho nên tôi luôn tìm hiểu để biết sự phát triển về tâm sinh lý học sinh, biết được những điều đang diễn ra bên trong các em, phát hiện kịp thời và giải quyết những vấn đề xảy ra ở học sinh một cách tế nhị và tuyệt đối tôn trọng

các em Tôi luôn luôn gần gũi nhẹ nhàng như là người mẹ thứ hai của các em, tôi gương mẫu về mọi mặt, tạo sự uy tín đối với học sinh và phụ huynh Tôi luôn rèn

và giữ mình là tấm gương sáng cho học sinh noi theo Nói phải làm, khen chê đúng mực, tuyệt đối không xúc phạm đến thân thể và nhân cách học sinh

2 Điều tra cơ bản học sinh

- Là một giáo viên được nhà trường phân công làm công tác chủ nhiệm lớp thì trước hết tôi phải tìm hiểu tỉ mĩ từng đối tượng học sinh, để biết được chỗ ở của các em, phương tiện đi lại, các em có tâm tư nguyện vọng, mơ ước yêu thích điều

gì, khả năng đặc biệt, có thiếu sự chăm sóc của người thân không, đến trường có đủ dụng cụ học tập không, … Từ đó tôi đưa ra những biện pháp giáo dục và giúp đỡ học sinh

- Ngay đầu năm học, khi được nhận lớp dạy mới tôi đã bắt tay vào việc tìm hiểu học sinh lớp tôi: nghề nghiệp cha mẹ, đạo đức học sinh, hoàn cảnh sống,…Từ

đó có biện pháp giáo dục các em như sau:

+ Số học sinh có hoàn cảnh kinh tế khó khăn: Đầu năm tổ chức họp phụ huynh, gặp trực tiếp để trao đổi, động viên tạo điều kiện cho con em đi học đều, tạo điều kiện giúp đỡ đồ dùng học tập khi các em đến trường, nhất là những học sinh

có hoàn cảnh khó khăn

+ Liên hệ giáo viên chủ nhiệm năm học trước, cũng như bài khảo sát chất lượng đầu năm để biết trình độ học sinh mà phân bố vị trí ngồi học, có thể lập đôi bạn cùng tiến

+ Tôi thường xuyên theo dõi để nắm tình trạng sức khỏe của học sinh khi các em tham gia học tập và các hoạt động khác, cũng như thái độ của các em đối với vấn đề vệ sinh học đường, vệ sinh phòng bệnh Trên cơ sở đó, tôi có biện pháp giúp đỡ các em nâng cao sức khỏe thể chất như: tập thể dục giữa giờ, các tiết thể dục, …

- Để tìm hiểu và biết được tình hình học sinh, là giáo viên chủ nhiệm tôi có thể nghiên cứu hồ sơ học sinh như học bạ, bài làm năm trước của các em, quan sát

hằng ngày về hoạt động, về thái độ và hành vi của học sinh ở trong lớp, ngoài lớp,

độ tuổi, gia đình diện chính sách, danh hiệu năm học trước, nghề nghiệp cha mẹ và nơi học sinh đang ở, số học sinh năng khiếu Tạo điều kiện thăm gia đình học sinh

và trò chuyện với cha mẹ của các em Tôi liên tục tìm hiểu học sinh, tuyệt đối không hời hợt, tùy tiện mà phải thường xuyên theo dõi các biểu hiện để thấy được

sự tiến bộ của các em

3 Lập kế hoạch công tác chủ nhiệm

Qua việc tìm hiểu biết được tình hình học sinh của lớp, tôi tiếp tục lập kế hoạch công tác chủ nhiệm như sau:

3.1 Kế hoạch năm

Căn cứ vào kế hoạch năm học của trường, của tổ chuyên môn; Căn cứ vào thực trạng năm học qua và thực tế, điều kiện lớp học Tôi xây dựng kế hoạch cho năm học như sau:

- Duy trì sĩ số, danh hiệu thi đua lớp, tỉ lệ học sinh đạt Vở sạch chữ đẹp

- Xếp loại học sinh: đánh giá về hạnh kiểm, học lực ở từng học kì, học sinh đạt danh hiệu và khen thưởng

- Chỉ tiêu phấn đấu về các hoạt động giáo dục toàn diện khác như công tác lao động, nhân đạo từ thiện; hoạt động văn - thể - mĩ và các công tác khác

3.2 Kế hoạch tháng

Dựa vào kế hoạch công tác của nhà trường và các nội dung công tác chủ nhiệm lớp, tôi xây dựng nội dung hoạt động của từng tháng trong năm học như: giáo dục các ngày lễ lớn, nhắc nhở học sinh biết giữ vệ sinh cá nhân, trường lớp, biết phòng bệnh, thực hiện An toàn giao thông, … Sau mỗi tháng công tác, tôi tự đánh giá kết quả và rút kinh nghiệm

4 Công tác phối hợp

- Luôn tạo điều kiện để các em được tham gia sinh hoạt Sao Tuyệt đối không coi nhẹ, không lợi dụng mà luôn đẩy mạnh các hoạt động để xây dựng tập thể lớp thành một tập thể vui tươi lành mạnh Tôi luôn kết hợp với Tổng Phụ trách

Đội để giáo dục học sinh ý nghĩa các ngày lễ lớn, giáo dục các em biết quan tâm người khác và luôn có thói quen tốt trong lao động, học tập, biết giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp, biết trao đổi với các bạn, biết giúp bạn có hoàn cảnh khó khăn, tuyên dương những cá nhân làm những việc tốt Tạo điều kiện bồi dưỡng những học sinh năng khiếu Tôi luôn có mặt trong các giờ sinh hoạt sao của lớp để kịp nắm bắt tình hình học sinh của lớp

- Chất lượng và hiệu quả giáo dục của lớp học phụ thuộc phần lớn vào phẩm chất, năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên giảng dạy Do đó là giáo viên chủ nhiệm tôi luôn tạo được sự phối hợp đồng bộ với giáo viên bộ môn để việc giảng dạy và giáo dục đạt hiệu quả cao Để thực hiện được điều đó tôi chủ động thống nhất với giáo viên bộ môn về việc theo dõi, thăm dò nguyện vọng, phát hiện những khó khăn trong học tập mà học sinh đã gặp phải cũng như đánh giá kết quả học tập cho từng cá nhân lớp mình phụ trách Khi đánh giá kết quả học tập, rèn luyện toàn diện của học sinh, tôi luôn tham khảo ý kiến của giáo viên bộ môn để đánh giá các

em sâu sát nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh

- Trong lần họp phụ huynh đầu năm tôi thông báo cho cha mẹ học sinh biết

kế hoạch năm học của trường, các đặc điểm và kế hoạch năm học của lớp, những hình thức và biện pháp phối hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình Trong cuộc họp cuối học kì I và đầu học kì II, tôi thông báo cho gia đình biết kết quả chung của lớp, sự phấn đấu của từng học sinh, đồng thời thông báo kế hoạch công tác học

kì II Cha mẹ sẽ trao đổi ý kiến và thông báo thêm về tình hình con em mình cho tôi biết để ở học kì II có biện pháp giảng dạy, giáo dục tốt hơn

- Trong suốt năm học, cứ vào cuối tháng tôi đều gởi sổ liên lạc để thông báo tình hình học tập của học sinh cho phụ huynh biết Trong sổ này tôi ghi rõ những lời nhận xét về sự tiến bộ cũng như những khuyết điểm cơ bản của từng học sinh

và những kiến nghị cần thiết đối với gia đình

- Đôi khi tôi cũng giành ít thời gian đến thăm những gia đình học sinh có hoàn cảnh khó khăn để từ đó tôi có kế hoạch và biện pháp giúp đỡ các em Ở lớp, tôi gần gũi với các em này nhiều hơn để các em hiểu rằng cô rất quan tâm mình

Tôi luôn nhắc nhở các học sinh trong lớp phải biết quan tâm giúp đỡ những bạn vượt khó

- Điều quan trọng không thể thiếu là tôi còn phối hợp trực tiếp với chi hội phụ huynh học sinh ở lớp mình để động viên cha mẹ cần quan tâm hơn nữa việc học của con em mình

5 Xây dựng nề nếp lớp học

- Công việc này hết sức quan trọng vì nó quyết định chất lượng học tập của học sinh, nên đòi hỏi nhiều đến sự sáng tạo, nghệ thuật của giáo viên Khi xây dựng nề nếp lớp học, giáo viên không nóng vội mà phải kiên trì, biết tôn trọng, lắng nghe ý kiến học sinh, khuyến khích những gì các em đạt được dù là nhỏ nhất Xây dựng nề nếp lớp học phải được tiến hành ngay từ đầu năm học và phải thường xuyên Nếu không, khó mà hình thành thói quen cho các em

- Tôi luôn xây dựng lớp mình trở thành một tập thể lớp tự quản, một tập thể

có đội ngũ có cán bộ lớp gương mẫu, có năng lực nhiệt tình, biết đoàn kết giúp đỡ bạn vượt khó Để lớp có nề nếp tốt, tôi cần xây dựng lớp như sau:

+ Đầu năm học, sau khi nhận lớp, tôi sinh hoạt nội quy học sinh cho các em biết và tự nhận thức được học là rất cần thiết, tôi giáo dục các em biết được việc đến trường là một niềm vui nên phải đi học đều, không nên lười học

+ Thường xuyên khuyến khích các em mạnh dạn, sôi nổi trong giờ học, trao đổi trong giờ học nhóm, những lần sinh hoạt lớp, sinh hoạt Sao,…

+ Trong lần họp phụ huynh học sinh đầu năm, tôi nắm những thông tin về học sinh từ phía cha mẹ các em Sau đó tôi hướng dẫn cách học sinh học từng môn

để phụ huynh nhắc nhở các em học và chuẩn bị bài ở nhà Hàng tháng tôi gửi sổ liên lạc gia đình nhằm thông báo về hoạt động học tập và thái độ của các em như: các em có năng nổ tham gia trong các hoạt động không, trong giờ học có lắng nghe

cô giảng bài hay còn lơ là lo ra hoặc làm việc riêng Từ đó phụ huynh nắm rõ và nhắc các em chuẩn bị bài ở nhà trước khi đến lớp

+ Trong thời gian đầu tôi kết hợp Tổng Phụ trách Đội nhắc nhở các em kiểm

tra bài ở mười phút đầu giờ học Về sau tôi để lớp trưởng điều động các bạn trong lớp tiến hành hoạt động này hàng ngày để tạo thành thói quen Từ đó việc học đạt hiệu quả cao hơn

+ Để việc học đạt kết quả cao hơn, thông qua những câu chuyện kể, những lần thi đua trong giờ học, qua những lần sinh hoạt lớp, giáo viên gợi cho học sinh

sự ham học, thích được đến trường để được gặp thầy cô, bạn bè, sẽ được nghe cô

kể chuyện, cô dạy những điều hay, được trao đổi cùng bạn,

+ Đối với những học sinh yếu kém tôi luôn tìm hiểu kĩ nguyên nhân để giúp

đỡ các em Nếu học sinh có thái độ không tốt thì tôi có những biện pháp giáo dục nhẹ nhàng như tôi sẽ gần gũi động viên, an ủi các em Nếu học sinh học kém do bị hỏng kiến thức, do năng lực nhận thức yếu, do lúng túng về phương pháp học tập thì tôi và tập thể lớp giúp đỡ các em cải tiến cách học, tạo điều kiện học sinh yếu kém học tốt hơn như ở những lần học phụ đạo tôi dành nhiều thời gian ra những bài tập vừa sức để các em làm và luôn tuyên dương khích lệ dù sự tiến bộ của các

em còn rất nhỏ, rất mập mờ Tôi thường xuyên liên hệ gia đình quan tâm việc học

và nhắc nhở con em mình ở nhà Đối với học sinh năng khiếu, học sinh giỏi tôi kết hợp với giáo viên bộ môn, với đồng nghiệp cùng tổ rèn luyện, bồi dưỡng thêm cho các em ở những giờ phụ đạo như luyện viết chữ đẹp, vẽ tranh, kể chuyện,

6 Xây dựng giờ sinh hoạt lớp

Trong giờ sinh hoạt lớp, phần lớn là do cán bộ lớp điều động Do đó trước khi tiến hành giờ sinh hoạt lớp tôi có kế hoạch sắp xếp cho cán bộ lớp làm việc với các tổ trưởng ngay từ ngày đầu tuần về việc theo dõi, kiểm tra việc học, lao động, những thói quen hằng ngày như: truy bài đầu giờ, tập thể dục, vệ sinh cá nhân, lớp học, giao tiếp với người khác,… Từ đó các em nắm bắt những ưu điểm và hạn chế của bạn để cuối tuần trao đổi rút kinh nghiệm những bạn nào được khen thì được tuyên dương, bạn nào bị phê bình thì các em cho ý kiến nhắc nhở động viên để bạn

cố gắng hơn Sau cùng là lời nhận xét, động viên của giáo viên chủ nhiệm

Tóm lại, nếu giáo viên chủ nhiệm làm tốt những việc trên thì hoạt động dạy học cũng như giáo dục học sinh sẽ có chất lượng và tạo cho các em có thói quen tốt