skkn rèn học sinh lớp 3 viết đúng chính tả

Vậy chúng ta cần phải đưa ra những giải pháp để rèn viết đúng chính tả cho học sinh, từ đó tạo điều kiện cho các em học tốt các môn học khác.. III.Phạm vi và đối tượng nghiên cứu: -Từ

- Họ và tên: Mai Thị Lệ

- Đơn vị công tác: Trường tiểu học Minh Đức

- Tên đề tài: Rèn học sinh lớp 3 viết đúng chính tả

PHẦN MỞ ĐẦU I.Bối cảnh của đề tài:

Trong thực tế hiện nay bên cạnh những môn học khác thì bộ môn Tiếng việt ở tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng Nó trang bị cho học sinh 4 kĩ năng : nghe, nói, đọc, viết Trong đó kĩ năng đọc và viết là 2 kĩ năng rất quan trọng đối với học sinh tiểu học Tuy nhiên bài viết chính tả có một số em chữ viết rất đẹp nhưng lại mắc nhiều lỗi Vì vậy đối với học sinh tiểu học, chẳng những rèn chữ viết đẹp mà còn phải rèn viết đúng Vậy chúng ta cần phải đưa ra những giải pháp để rèn viết đúng chính tả cho học sinh, từ đó tạo điều kiện cho các em học tốt các môn học khác

II.Lý do chọn đề tài:

bắt đầu hình thành và phát triển kĩ năng nghe nói làm quen với tiếng mẹ đẻ Khi đến tuổi đi học, trẻ không những phát triển kĩ năng nghe, nói mà còn phải hình thành kĩ năng đọc, viết Viết đúng chính tả những âm vần chữ đã thấy, đã đọc, đã nghe Vì vậy chính tả có mục đích rèn cho học sinh viết đúng chữ viết Từ mục đích đó cho thấy viết đúng chính tả là yêu cầu cần thiết để học sinh học tốt môn Tiếng việt nói riêng các môn học khác nói chung Thực tế giảng dạy trong nhiều năm qua các em học sinh lớp 3 còn viết sai chính tả nhiều khiến tôi chọn đề tài:

“Rèn học sinh lớp 3 viết đúng chính tả” để nghiên cứu

III.Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

-Từ tháng 9 năm 2011 đến tháng 5 năm 2012

-Thực trạng viết chính tả của học sinh lớp 31, trên cơ sở đó đề ra những giải pháp giúp học sinh viết đúng chính tả

IV.Mục đích nghiên cứu:

Với số lượng học sinh yếu nhiều ở môn Tiếng việt mà đặc biệt là môn chính tả .Tôi cảm thấy lo lắng và trăn trở cho chất lượng của lớp Chính vì sự lo lắng này tôi

đã tìm hiểu những nguyên nhân mà học sinh viết sai chính tả Trên cơ sở đó đề ra

những biện pháp giúp học sinh viết đúng chính tả góp phần nâng cao chất lượng học Tiếng việt ở tiểu học

V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:

- Học sinh không những viết đúng chính tả mà còn viết đẹp

- Các em nắm nghĩa của từ, phát âm chuẩn và có thói quen nhìn chữ viết đúng

- Tạo cho các em có óc sáng tạo, có tính kiên trì, tính cẩn thận

PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận:

Tiếng việt là bộ môn rất quan trọng trong chương trình học phổ thông nó là môn học cơ sở cho các môn học khác Hơn nữa Tiếng việt còn là một phương tiện giao tiếp trong cuộc sống hằng ngày Vậy để việc rèn viết đúng chính tả đòi hỏi phải nắm nghĩa của từ, phát âm chuẩn và có thói quen viết đúng Chính vì vậy phải kết hợp nhuần nhuyễn các kĩ năng nghe nói đọc viết, đặc biệt là kĩ năng viết Việc rèn kĩ năng viết đúng cho học sinh góp phần rèn luyện cho các em yêu quý Tiếng Việt và chữ Việt

II.Thực trạng của vấn đề:

*Thuận lợi:

- Đa số học sinh thích rèn viết đúng, viết đẹp

- Bản thân luôn chủ động, sáng tạo, có vận dụng PPDH tích cực vào thực tế

giảng dạy

*Khó khăn:

-Trong nhiều năm qua tình trạng học sinh viết sai chính tả còn rất phổ biến và

ngày càng nghiêm trọng hơn

-Vào đầu năm học lớp 3, học sinh đến lớp có một số em đọc còn yếu dẫn đến sai chính tả rất nhiều Mỗi bài viết có đến 5-6 em viết sai trên 5 lỗi Rất ít học sinh

đạt điểm 10, ngay khi cả nhìn bảng nhìn sách chép tựa bài các em cũng còn sai lỗi chính tả, ngay cả tập làm văn các em sử dụng lời văn của mình thì sai chính tả càng sai nghiêm trọng hơn

*Kết quả khảo sát đầu năm:

G: 5-14.3%; K: 11-31.4%; TB: 13-37.1%; Y: 6-17.2%

*Qua khảo sát, kiểm tra học sinh viết sai ở những lỗi sau:

-Những chữ có thanh hỏi ( ? ) và thanh ngã (~)

-Giữa những từ có các phụ âm: g - gh, ng - ngh, s - x

-Giữa các âm chính: ê - iê

-Giữa những vần có âm cuối: n - ng, c - t

-Ngoài ra học sinh còn mắc một số lỗi chính tả khác như: êu - iu - iêu; ưu - ươu; ên - ênh

*Nguyên nhân:

Học sinh phát âm không chuẩn, đọc chậm, khả năng tư duy kém, chậm hiểu nghĩa từ Do vậy các em nghe, viết hạn chế

Học sinh chưa nắm vững về quy tắc chính tả nên dễ dẫn đến việc ghép âm một

số tiếng tùy tiện hoặc do không nắm vững luật chính tả

III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

Muốn học sinh viết đúng chính tả giáo viên phải chú ý luyện phát âm cho học

sinh ngay từ lớp dưới vì chữ quốc ngữ là chữ ghi âm Cho nên giáo viên cần giúp học sinh phân biệt các âm, vần, dấu thanh, ghi nhớ mẹo, luật chính tả

1 Luyện phát âm:

-Việc uốn nắn, rèn cho các em phát âm cần thực hiện liên tục, thường xuyên,

lâu dài, kể cả trong các tiết học chính tả, tập đọc, tập làm văn, luyện từ và câu, toán,

tự nhiên xã hội,…và ngay cả trong giao tiếp hằng ngày

-Đối với những học sinh có vấn đề về mặt phát âm (nói ngọng, nói đớt, nói

lắp,…) giáo viên cần có sự kiên nhẫn để hướng dẫn học sinh phát âm Lưu ý học sinh lắng nghe giáo viên phát âm để viết đúng Vì thế đòi hỏi giáo viên phải phát

âm chuẩn, rõ ràng, tốc độ vừa phải mới có thể giúp học sinh viết đúng Cụ thể ở lớp , sau khi đọc cho cả lớp viết tôi theo dõi những học sinh viết yếu, viết chậm đến bên cạnh các em lặp lại nhiều lần để các em hoàn thành bài viết chính tả

2 Phân tích, so sánh các vần, tiếng, từ khó:

Để viết đúng chính tả giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích, so sánh, phân biệt các tiếng, từ khó Qua đó học sinh sẽ có được biểu tượng cụ thể và dễ dàng tái hiện lại các từ khó giúp các em viết dễ dàng hơn, ít mắc lỗi chính tả

Ví dụ: giáo viên gọi học sinh phân tích tiếng, từ khó: tuyệt gồm: t-uyêt-nặng- tuyệt; thuyết gồm: th-uyêt-sắc-thuyết; …hoặc so sánh, phân biệt từ ngữ: sinh / xinh

3 Giải nghĩa từ:

Đây cũng là biện pháp quan trọng để học sinh viết đúng chính tả Chúng ta thường chú trọng việc giải nghĩa từ ở các tiết dạy Luyện từ và câu, Tập đọc Nhưng giải nghĩa từ trong tiết chính tả bản thân tôi thấy rất cần thiết vì khi học sinh không thể phân biệt từ khó dựa vào cách phát âm hay phân tích cấu tạo tiếng thì giải nghĩa

từ là một biện pháp giúp học sinh hiểu được nghĩa của từ, hình dung ra được văn cảnh cụ thể, từ đó sẽ có biểu tượng chính xác về từ Có nhiều cách giải nghĩa từ: cho học sinh đọc chú giải, đặt câu tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa, mô tả đặc điểm,

mô hình, vật thật, tranh ảnh,…Với từ nhiều nghĩa giáo viên đặt từ đó vào văn cảnh

để giải nghĩa từ

4.Quy tắc chính tả:

Giáo viên hướng dẫn học sinh ghi nhớ quy tắc chính tả thông qua các tiếng, từ học sinh viết chưa đúng:

4.1.Sai về nguyên tắc chính tả hiện hành:

a Âm tiết giống nhau nhưng khi viết

khác nhau:

g / gh

ngh / ng

k / c / q

iê / yê / ia / ya

4.1.Nắm được quy tắc chính tả

-Viết bằng g, ng khi đứng trước

nguyên âm : a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư

-Viết âm đầu: gh - ngh trước i, e , ê -Viết k khi trước nguyên âm: i, e, ê -Viết iê sau âm đầu, trước âm cuối

ua / uô , ưa / ươ

o / u (âm đệm )

i / y

b Không nắm được quy tắc viết hoa:

Ví dụ: Nguyễn Đình Chiểu

Bến Tre

4.2 Sai về cách phát âm: (Do ảnh hưởng

của cách phát âm tiếng địa phương )

a.Âm đầu

tr / t / s / r lẫn lộn với phụ âm l, n

tr / ch (tranh - chanh)

(chiến, tiến), viết yê sau âm đệm trước âm cuối (tuyên, quyên,…), ia sau âm đầu không có âm cuối, (chia, phía,…), ya sau âm đệm không có âm cuối (khuya,… )

-Viết ua, ưa khi âm tiết không có âm

cuối (mùa, lúa, mưa, thưa…), uô, ươ khi âm tiết có âm cuối (suối, chuối, lươn, rượu …),

-Viết u sau chữ cái q (quang, quả,…)

và trước các nguyên âm (â, ê, e, y, ya,

y ê,…)

-Viết i sau âm đầu (bí, đi,…), y sau

âm đệm (quy, huynh,…) b.Tuân thủ theo quy tắc viết chữ hoa:

-Viết hoa để ngăn cách câu -Viết hoa chữ cái đầu âm tiết -Viết hoa chữ đầu câu

-Viết hoa tên người -Viết hoa tên địa danh -Viết hoa tên tổ chức chính trị xã hội -Viết hoa thể hiện sự tôn kính

-Cách khắc phục lỗi sai âm đầu, vần

(âm cuối) thì người viết cần nhớ nghĩa của từ và nhớ mẹo luật chính

s / x (sẻ - xẻ )

r / gi / d (ra - gia - da )

b Vần (âm cuối )

iu / iêu (dịu - diệu)

ươu / ưu (hươu - hưu)

an / ang (lan - lang )

en / eng (chen - cheng)

at / ac (hạt- hạc)

ai / ay (tai - tay )

ên / ênh( lên - lênh)

ắc / ắt ( sắc - sắt )

c.Thanh điệu:

hỏi / ngã (vở - vỡ; mở - mỡ)

sắc / huyền

tả: phân biệt âm đầu s/x: Đa số các từ chỉ tên cây và tên con vật đều bắt đầu bằng s: su, sậy, sấu, sến,…sam, sáo, sâu, sán, sên, sếu, sị, sĩc, sĩi, sứa… Đồng thời lưu ý các em phải chú ý nghe cách đọc của giáo viên (VD: khi đọc từ cĩ âm tr, s đọc sẽ cong đầu lưỡi và âm thanh phát ra nghe nặng

hơn khi đọc âm ch, x)

-Tơi thường đặt các từ đĩ vào thế đối

lặp từ vựng ngữ nghĩa (VD: thêu -

thiêu, kì diệu - dịu dàng, điều - đều)

để các em phân biệt từ và hiểu được cách viết

-Nhớ quy tắc phân biệt thanh hỏi,

thanh ngã: trong từ láy tiếng việt cĩ quy luật trầm bổng: Trầm gồm các thanh sắc, huyền, nặng Bổng gồm các thanh khơng, hỏi, sắc Do vậy khi gặp tiếng mà ta khơng phân biệt được thanh hỏi hay ngã thì ta tạo ra một tiếng láy: Nếu tiếng đĩ láy với thanh bổng thì ta cĩ thanh hỏi, ngược lại

nếu láy với thanh trầm ta có thanh

ngã (mở - mở mang - thanh hỏi; mỡ-

mỡ màng - thanh ngã), trừ một số

trường hợp ngoại lệ: lam lũ, khe khẽ

5 Làm các dạng bài tập âm, vần:

Qua các dạng bài tập: Tìm từ, điền âm, vần, giải câu đố, …giáo viên là người gợi ý, tổ chức để học sinh làm bài chứ không làm thay các em giúp học sinh ghi nhớ luật chính tả, nâng cao kiến thức, có thêm vốn từ ngữ phong phú

6 Các biện pháp khác:

- Giáo viên hiểu và nắm được từng đối tượng học sinh của lớp, luôn theo dõi,

kiểm tra để phát hiện các em gặp khó khăn và khắc phục lỗi chính tả

- Chú trọng nhất là các bước luyện viết từ khó tôi hướng dẫn học sinh chọn từ

khó để tránh các em chọn lan man, chọn những cặp từ với phụ âm đầu, vần hoặc thanh mà học sinh thường mắc lỗi cho học sinh tập viết vào bảng con Học sinh phân tích các bộ phận của tiếng Nếu nhiều học sinh viết sai cùng một số từ tôi sẽ sửa lỗi chung cho cả lớp để các em nắm được cách viết từ

- Giáo viên chuẩn bị, xem trước, nghiên cứu nội dung bài dạy Đồng thời giáo

viên cần phải rèn phát âm chuẩn, rõ ràng không chỉ trong giờ dạy chính tả mà cả các giờ dạy khác để học sinh phát âm đúng, chuẩn theo giáo viên Cần thường xuyên học hỏi, trau dồi chuyên môn, dự giờ đồng nghiệp, đọc sách báo, nghiên cứu, áp dụng phương pháp mới vào việc giảng dạy để nâng cao hiệu quả giờ dạy, nâng cao chất lượng học tập của học sinh Giáo viên quan tâm đến việc kiểm tra sách, vở học sinh, kiểm tra lỗi chính tả không những trong phân môn chính tả mà kiểm trong các môn học hằng ngày

-Để định hướng cho học sinh viết đúng, đẹp, nhanh giáo viên hướng dẫn học

sinh phương pháp học: cần xem trước bài, đọc bài viết nhiều lần, tập viết từ khó vào bảng, vào nháp Nêu gương những học sinh viết đúng, nhanh, đẹp biểu dương

trước lớp Do vậy trong lớp các em thi nhau cùng viết đúng, nhanh và đẹp và đó đã trở thành phong trào thi đua của lớp

-Việc đầu tiên tôi sẽ chọn ra những học sinh thường viết sai chính tả ra để dễ theo dõi, rèn luyện cho các em và giúp các em nhận ra lỗi viết sai của mình mà tự sửa chữa Tôi tập trung vào việc khắc phục những lỗi mà học sinh hay mắc phải như đã nêu trên Cũng như khi viết chính tả lúc sửa lỗi về một số vần tôi cũng thường đặt các từ vào thế đối lập từ vựng ngữ nghĩa để các em dễ phân biệt từ và hiểu được chỗ sai của mình và nhấn mạnh lại các quy tắc viết chính tả nếu các em vẫn còn viết sai

- Lúc chấm điểm các môn học khác tôi cũng chú trọng lỗi chính tả Nếu HS

nào sai, sẽ yêu cầu các em sửa lỗi ngay

- Khi dạy Tập đọc tôi luôn chú trọng giúp cho học sinh hiểu rõ nghĩa của từ

khó để HS nắm vững từ, nhờ vậy các em viết chính tả ít bị sai Đồng thời dạy học sinh cách phát âm vì khi các em làm tập làm văn, luyện từ và câu… các em phải tự làm, những lúc ấy các em phải tự nhớ lại cách phát âm mà viết cho đúng chính tả

để kết quả bài làm không bị ảnh hưởng

- Cần tạo môi trường thân thiện trong lớp học, tạo nhiều niềm tin cho học sinh

- Ngoài ra, tôi luôn khuyến khích HS đọc báo Nhi đồng, sách truyện có nội

dung lành mạnh để tập nhớ mặt chữ và mở rộng vốn từ Trước khi viết chính tả, tôi dặn các em đọc trước bài ở nhà nhiều lần Tập viết những từ em cho là khó, mỗi từ

viết hai dòng Nhờ vậy, các em viết ít sai lỗi chính tả

IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:

Qua việc giảng dạy theo các biện pháp trên cùng với những nổ lực cố gắng của học sinh nên tỉ lệ HS viết chính tả dưới năm lỗi trong một bài đã giảm xuống rõ rệt HS viết chính tả đã có nhiều tiến bộ hơn so với đầu năm Cụ thể qua kiểm tra Cuối kì II học sinh viết chính tả 0 lỗi đạt 50% tổng số học sinh cả lớp, không còn học sinh bị điểm 0 góp phần làm nâng cao chất lượng môn Tiếng việt, cụ thể:

Giỏi Khá TB Yếu Ghi chú Tổng số học sinh

PHẦN KẾT LUẬN

I Những bài học kinh nghiệm:

-Giáo viên phải nắm vững yêu cầu của từng kiểu bài, để từ đó có thể lựa chọn

phương pháp giảng dạy cho phù hợp với trình độ của học sinh, phù hợp với nội dung mà giáo viên đã chọn để rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh

-Trong quá trình giảng dạy, giáo viên luôn kiên nhẫn quan sát kiểm tra,…Từ

đó phát hiện ra những khó khăn, vướng mắc hoặc những lỗi mà học sinh hay mắc

phải để kịp thời sửa chữa, uốn nắn

“Ở đâu có thầy giỏi, ở đó có trò giỏi” Vì vậy, người giáo viên cần phải không ngừng học hỏi, tự tìm hiểu, nghiên cứu để nâng cao trình độ chuyên môn Có nắm chắc kiến thức, giáo viên mới có thể giúp học sinh chữa lỗi và khắc phục lỗi một cách có hiệu quả

II.Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:

Nếu bản thân mỗi giáo viên làm được như thế, tôi tin rằng học sinh chúng ta

sẽ mang lại những sản phẩm thể hiện rõ vốn hiểu biết đích thực và các em sẽ thích học Tiếng việt, đặc biệt là giờ chính tả, góp phần nâng cao trình độ, chữ viết cho thế hệ trẻ tự tin, vững bước trên con đường học vấn

III.Khả năng ứng dụng, triển khai:

Sau thời gian nghiên cứu và áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, bản thân thấy học sinh của lớp 31 viết đúng viết đẹp Trong chương trình giáo dục tiểu học kể cả các bậc học cao hơn, việc rèn viết chính tả được giáo viên và phụ huynh học sinh rất quan tâm Vì ai ai cũng muốn học sinh hoặc con em mình viết đúng, viết đẹp