Học phần trang bị cho sinh viên những vấn đề cơ bản về khái niệm, vai trò, tác động của chính sách nông nghiệp, hệ thống văn bản chính sách hiện nay tại Việt Nam. Môn học cũng khái quát những vấn đề lý luận về cơ chế hình thành tái diễn phát triển chênh lệch trong nông nghiệp dẫn tới sự can thiệp chính sách của chính phủ vào phát triển nông nghiệp. Qua môn học, người học cũng được tìm hiểu về việc hoạch định chính sách nông nghiệp ở nước ta qua các giai đoạn lịch sử, đồng thời giới thiệu một số chính sách chủ yếu trong nông nghiệp Việt Nam như chính sách đất đai, chính sách khuyến nông, xóa đói giảm nghèo.... Cuối cùng, môn học giới thiệu phương pháp phân tích ngành hàng_một trong những phương pháp phổ biến dùng để phân tích chính sách nông nghiệp.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KT&QTKD
KHOA KINH TẾ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
===========
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN Tên học phần: Phân tích chính sách nông nghiệp
Mã học phần: APG 321
1 Thông tin chung về các giảng viên dạy môn học
1.1 Họ và tên: Th.S Nguyễn Thị Hà
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ, giảng viên
- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn KTNN-PTNT, Khoa Kinh tế
- Địa chỉ (CĐ,DĐ), email: 0986060609 - miss.ha86@gmail.com
Các hướng nghiên cứu chính: Kinh tế nông nghiệp
1.2 Họ và tên: T.S Đỗ Quang Quý
- Chức danh, học hàm, học vị: PGS, tiến sĩ, giảng viên chính
- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn KTNN-PTNT, Khoa Kinh tế
- Địa chỉ (CĐ,DĐ), email: 0912290326 - quangquytn@gmail.com
Các hướng nghiên cứu chính: Kinh tế nông nghiệp
1.3 Họ và tên: Th.S Nguyễn Văn Công
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ, giảng viên chính
- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn KTNN-PTNT, Khoa Kinh tế
- Địa chỉ (CĐ,DĐ), email: 0915 600 500 - Congvan600@gmail.com
Các hướng nghiên cứu chính: Kinh tế nông nghiệp, kinh tế phát triển
2 Thông tin chung về học phần:
- Số tín chỉ 02 - Loại học phần: Bắt buộc cho chuyên ngành Kinh tế NN & PTNT
- Học phần tiên quyết: Kinh tế Vi mô 1, kinh tế vĩ mô 1
- Các học phần học trước: Kinh tế nông nghiệp 1, kinh tế phát triển nông thôn
- Các học phần song hành: Kinh tế nông nghiệp 2, Hệ thống nông nghiệp, Kinh tế nông
hộ và trang trại
- Các yêu cầu đối với học phần (nếu có)
- Bộ môn (khoa) phụ trách học phần: Bộ môn KTNN&PTNT-Khoa kinh tế
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 24 tiết + Thảo luận: 12.tiết
+ Làm bài tập : ………tiết + Thực hành, thực tập…… tiết
+ Hoạt động theo nhóm: …… tiết + Tự học: 72 giờ
3 Mục tiêu môn học
Mục tiêu về kiến thức: Giúp người học:
- Hiểu được những khái niệm cơ bản và vai trò của chính sách nông nghiệp
- Hiểu rõ những vấn đề lý luận về cơ chế hình thành tái diễn phát triển chênh lệch trong nông nghiệp dẫn tới sự can thiệp chính sách của chính phủ vào phát triển nông nghiệp
- Biết được lịch sử hoạch định chính sách nông nghiệp qua các thời kỳ
- Tỉm hiểu và nắm được một số chính sách chủ yếu trong nông nghiệp Việt Nam
- Hiểu và vận dụng phương pháp phân tích ngành hàng_một trong những công cụ để phân tích chính sách nông nghiệp
Mục tiêu về kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng cộng tác, làm việc nhóm
- Phát triển kỹ năng tư duy sáng tạo
- Rèn luyện kỹ năng tìm kiếm tài liệu, kỹ năng thuyết trình
- Rèn luyện kỹ năng lập kế hoạch, tổ chức quản lý, theo dõi, kiểm tra
Mục tiêu về thái độ:
- Nâng cao được ý thức về vai trò, trách nhiệm, quyền hạn của người hoạch định chính sách
Trang 2- Nhận thức được lịch sử hoạch định chính sách nông nghiệp qua các thời kỳ và thấy được vai trò quan trọng của chính sách nông nghiệp đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước
Về năng lực tự chủ và trách nhiệm
- Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào phân tích chính sách kinh tế trong nông nghiệp
- Có năng lực lập kế hoạch, điều phối, phát huy trí tuệ tập thể trong giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội; đánh giá và cải tiến các hoạt động chuyên môn trong phân tích các chính sách, giải pháp phát triển kinh tế nói chung và kinh tế nông nghiệp nói riêng
4 Tóm tắt nội dung học phần:
Học phần trang bị cho sinh viên những vấn đề cơ bản về khái niệm, vai trò, tác động của chính sách nông nghiệp, hệ thống văn bản chính sách hiện nay tại Việt Nam Môn học cũng khái quát những vấn đề lý luận về cơ chế hình thành tái diễn phát triển chênh lệch trong nông nghiệp dẫn tới sự can thiệp chính sách của chính phủ vào phát triển nông nghiệp Qua môn học, người học cũng được tìm hiểu về việc hoạch định chính sách nông nghiệp ở nước ta qua các giai đoạn lịch sử, đồng thời giới thiệu một số chính sách chủ yếu trong nông nghiệp Việt Nam như chính sách đất đai, chính sách khuyến nông, xóa đói giảm nghèo Cuối cùng, môn học giới thiệu phương pháp phân tích ngành hàng_một trong những phương pháp phổ biến dùng để phân tích chính sách nông nghiệp
5 Học liệu
Giáo trình: Phạm Vân Đình (2005), Giáo trình chính sách nông nghiệp, NXB Nông nghiệp
Tài liệu tham khảo
1 PGS TS Phạm Văn Khôi (2007), Giáo trình phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
2 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2009), Chiến lược phát triển nông nghiệp nông
thôn giai đoạn 2011 – 2020.
3 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch, kế
hoạch sử dụng đất thời kỳ 2001 – 2010.
hành ngày 02 tháng 3 năm 1993
ban hành, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2004
6 Trung tâm khuyến nông quốc gia (2013), Báo cáo tổng kết hoạt động 20 năm
(1993-2013) và định hướng phát triển đến năm 2020.
7 Một số website:
Bộ Nông nghiệp & PTNT http://www.mard.gov.vn
Tổng cục Thống kê http://www.gso.gov.vn/
6 Nội dung chi tiết học phần
6.1 Nội dung về lý thuyết và thảo luận
Chương 1: Khái quát về chính sách nông nghiệp
(Tổng số tiết: 3; số tiết lý thuyết 3; Số tiết thảo luận 0)
1.1 chính sách nông nghiệp
1.2 Vai trò của chính sách nông nghiệp
1.3 Tác động của chính sách nông nghiệp
1.4 Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu môn học
Chương 2: Cuộc cách mạng nông nghiệp hiện đại trên thế giới _ cơ chế phát triển và phân hóa
(Tổng số tiết: 8; số tiết lý thuyết 5; Số tiết thảo luận 3)
2.1 Cuộc cách mạng nông nghiệp hiện đại trên thế giới
Trang 32.2 Tác động của chính sách nông nghiệp đến một số hậu quả của chính cuộc cách mạng nông nghiệp hiện đại
Chương 3: Hoạch định chính sách nông nghiệp ở Việt Nam
(Tổng số tiết: 7; số tiết lý thuyết 4; Số tiết thảo luận 3)
3.1 Chính sách nông nghiệp qua các giai đoạn lịch sử
3.2 Đặc điểm hoạch định chính sách nông nghiệp ở Việt Nam
3.3 Căn cứ xây dựng chính sách nông nghiệp
3.4 Các bước tiến hành xây dựng chính sách
Chương 4: Một số chính sách chủ yếu trong nông nghiệp Việt Nam
(Tổng số tiết: 9; số tiết lý thuyết 6; Số tiết thảo luận 3)
4.1 Chính sách đất đai
4.2 Chính sách khuyến nông
4.3 Chính sách xã hội nông thôn
Chương 5: Phương pháp phân tích ngành hàng
(Tổng số tiết: 9; số tiết lý thuyết 6; Số tiết thảo luận 3)
5.1 Khái niệm ngành hàng và phương pháp phân tích ngành hàng
5.2 Những khái niệm cơ bản trong phân tích ngành hàng
5.3 Nội dung phương pháp phân tích ngành hàng
5.4 Đánh giá phương pháp phân tích ngành hàng
6.2 Nội dung thực hành
6.3 Nội dung bài tập lớn, tiểu luận
7 Nội dung chi tiết và kế hoạch triển khai
Tiết
thứ
Nội dung giảngdạy
Hình thức tổ chức giảng dạy
Tài liệu đọc, tham khảo
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
1 Chương 1: Khái
quát về chính sách
nông nghiệp
1.1 chính sách nông
nghiệp
Lý thuyết PGS TS Phạm Văn
Khôi (2007), Giáo trình
phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn,
NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 1 phần 1
2 1.2 Vai trò của
chính sách nông
nghiệp
Lý thuyết PGS TS Phạm Văn Khôi
(2007), Giáo trình phân
tích chính sách nông nghiệp, nông thôn, NXB
Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 1 phần 2
3 1.3 Tác động của
chính sách nông
nghiệp
1.4 Đối tượng, nội
dung và phương
pháp nghiên cứu
môn học
Lý thuyết - Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
- PGS TS Phạm Văn
Khôi (2007), Giáo trình
phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn,
NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 1, phần 1.3
Đọc chương 1 phần 3
4 Chương 2: Cuộc
cách mạng nông Lý thuyết - Bài giảng Phân tích chính sách nông nghiệp, Đọc chương 2 phần 2.1
Trang 4nghiệp hiện đại
trên thế giới _ cơ
chế phát triển và
phân hóa
2.1 Cuộc cách mạng
nông nghiệp hiện
đại trên thế giới
2.1.1 Điều kiện tiến
hành cuộc cách
mạng nông nghiệp
hiện đại
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
5 2.1.2 Cơ chế phát
triển và phân hoá
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 2 phần 2.1
6 2.1.2 Cơ chế phát
triển và phân hoá
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 2 phần 2.1
7 2.2 Tác động của
chính sách nông
nghiệp đến một số
hậu quả của chính
cuộc cách mạng
nông nghiệp hiện
đại
2.2.1 Tác động của
chính sách nông
nghiệp đến sự chênh
lệch giữa các địa
phương trong quá
trình phát triển nông
nghiệp
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 2 phần 2.2
8 2.2.2 Sự giảm giá cả
nông sản liên tục và
các chính sách can
thiệp
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 2 phần 2.2
9 Chương 3: Hoạch
định chính sách
nông nghiệp ở Việt
Nam
3.1 Chính sách nông
nghiệp qua các giai
đoạn lịch sử
3.1.1 Giai đoạn
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 3 phần 3.1
Trang 5trước cách mạng
tháng Tám 1945
3.1.2 Giai đoạn từ
cách mạng tháng
Tám 1945 đến năm
1954
10
Sự giảm giá cả nông
sản và các chính
sách can thiệp của
Nhà nước?
Thảo luận
- Bài giảng Phân tích chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
- Website Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
http://www.mard.gov.vn
- Website Tổng cục Thống kê
http://www.gso.gov.vn/
Chia lớp thành các nhóm, yêu cầu chuẩn bị trước nội dung thảo luận Tại lớp từng nhóm trình bày, các nhóm phản biện
ý kiến
11
12
13 Chương 3 (tiếp)
3.1.3 Giai đoạn từ
năm 1954 đến năm
1980
3.1.4 Giai đoạn từ
năm 1981 đến nay
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 3 phần 3.1
14 3.2 Đặc điểm hoạch
định chính sách
nông nghiệp ở Việt
Nam
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 3 phần 3.2
15 3.3 Căn cứ xây dựng
chính sách nông
nghiệp
3.4 Các bước tiến
hành xây dựng
chính sách
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
Đọc chương 3 phần 3.3 và 3.4
16 Thách thức đối với
ngành nông nghiệp
Việt Nam trong hội
nhập quốc tế và định
hướng điều chỉnh
chính sách
Thảo luận - Website Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn
http://www.mard.gov.vn
- Website Tổng cục Thống kê
http://www.gso.gov.vn/
Chia lớp thành các nhóm, yêu cầu chuẩn bị trước nội dung thảo luận Tại lớp từng nhóm trình bày, các nhóm phản biện
ý kiến
17
18
19 Chương 4: Một số
chính sách chủ yếu
trong nông nghiệp
Việt Nam
4.1 Chính sách đất
đai
Lý thuyết - PGS TS Phạm Văn
Khôi (2007), Giáo trình
phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn,
NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 5, phần 1 và 2
Trang 64.1.1 Cơ sở khoa
học của chính sách
đất đai
4.1.2 Nội dung cơ
bản của chính sách
đất đai
- Luật Đất đai, số
13/2003/QH11, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2004
20 4.1.3 Tình hình thực
hiện chính sách đất
đai
4.1.4 Những kiến
nghị nhằm đổi mới
và hoàn thiện chính
sách đất đai
Lý thuyết - PGS TS Phạm Văn
Khôi (2007), Giáo trình
phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn,
NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
- Bộ Tài nguyên và Môi
trường (2011), Báo cáo
đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất thời kỳ 2001 – 2010.
Đọc chương 5, phần 3 và 4
21 4.2 Chính sách
khuyến nông
4.2.1 Khái quát về
chính sách khuyến
nông
4.2.2 Khuyến nông
với phát triển nông
thôn
Lý thuyết - Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
- Nghị định số 13-CP ban hành bản quy định
về công tác khuyến nông,
Chính phủ ban hành ngày
02 tháng 3 năm 1993
Đọc chương 4, phần 4 2
22 4.2.3 Tình hình thực
hiện chính sách
khuyến nông
4.2.4 Những kiến
nghị để đổi mới và
hoàn thiện chính
sách khuyến nông
Lý thuyết - Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế NN&PTNT – Khoa Kinh
tế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
- Trung tâm khuyến nông
quốc gia (2013), Báo cáo
tổng kết hoạt động 20 năm (1993- 2013) và định hướng phát triển đến năm 2020.
Đọc chương 4, phần 4 2
23 4.3 Chính sách xã
hội nông thôn
Lý thuyết - PGS TS Phạm Văn
Khôi (2007), Giáo trình
phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn,
NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
(2009), Chiến lược phát
triển nông nghiệp, nông
Đọc chương 10
Trang 7thôn giai đoạn 2011 – 2020
25 Chính sách vốn và
đầu tư vốn cho nông
nghiệp, nông thôn
Thảo luận - PGS TS Phạm Văn
Khôi (2007), Giáo trình
phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn,
NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
- Website Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
http://www.mard.gov.vn
- Website Tổng cục Thống kê
http://www.gso.gov.vn/
Chia lớp thành các nhóm, yêu cầu chuẩn bị trước nội dung thảo luận Tại lớp từng nhóm trình bày, các nhóm phản biện
ý kiến
26
27
28 Chương 5: Phương
pháp phân tích
ngành hàng
5.1 Khái niệm
ngành hàng và
phương pháp phân
tích ngành hàng
Lý thuyết PGS TS Phạm Văn Khôi
(2007), Giáo trình phân
tích chính sách nông nghiệp, nông thôn, NXB
Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 3, phần 1
29 5.2 Những khái
niệm cơ bản trong
phân tích ngành
hàng
5.2.1 Tác nhân
5.2.2 Chức năng
5.2.3 Sản phẩm
5.2.4 Mạch hàn
Lý thuyết PGS TS Phạm Văn Khôi
(2007), Giáo trình phân
tích chính sách nông nghiệp, nông thôn, NXB
Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 3, phần 2
30 5.2.5 Luồng hàng
5.2.6 Luồng vật chất
5.2.7 Hệ số kỹ thuật
5.2.8 Một số chỉ tiêu
dùng cho tính toán
Lý thuyết PGS TS Phạm Văn Khôi
(2007), Giáo trình phân
tích chính sách nông nghiệp, nông thôn, NXB
Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 3, phần 2
31 5.3 Nội dung
phương pháp phân
tích ngành hàng
5.3.1 Xác định
ngành hàng
Lý thuyết PGS TS Phạm Văn Khôi
(2007), Giáo trình phân
tích chính sách nông nghiệp, nông thôn, NXB
Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 3, phần 4
32 5.3.2 Phân tích kết
quả hoạt động của
các tác nhân
Lý thuyết
PGS TS Phạm Văn Khôi
(2007), Giáo trình phân
tích chính sách nông nghiệp, nông thôn, NXB
Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
Đọc chương 3, phần 5
33 5.3.3 Kết luận chung
và những đề xuất
5.4 Đánh giá
Lý thuyết Bài giảng Phân tích
chính sách nông nghiệp,
Bộ môn Kinh tế
Đọc chương 5, phần 5.3.3 và 5.4
Trang 8phương pháp phân
tích ngành hàng NN&PTNT – Khoa Kinhtế - Trường ĐH Kinh tế
& QTKD
34 Phân tích một số
ngành sản phẩm
nông sản của Việt
Nam
Thảo luận - PGS TS Phạm Văn
Khôi (2007), Giáo trình
phân tích chính sách nông nghiệp, nông thôn,
NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
- Website Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
http://www.mard.gov.vn
Chia lớp thành các nhóm, yêu cầu chuẩn bị trước nội dung thảo luận Tại lớp từng nhóm trình bày, các nhóm phản biện
ý kiến
35
36
8 Kiểm tra, đánh giá
8.1 Kiểm tra, đánh giá thường xuyên trọng số: 0,3
8.2 Kiểm tra, đánh giá định (giữa) kỳ trọng số 0,2
8.3 Thi, đánh giá cuối kỳ trọng số 0,5; Hình thức thi: Viết
Thái Nguyên, ngày 15 tháng 9 năm 2016
Hiệu trưởng
TS Đặng Văn Minh
Trưởng khoa
TS Bùi Nữ Hoàng Anh
Bộ môn
Ths Nguyễn Văn Công
Giảng viên phụ trách
Ths Nguyễn Thị Hà