Chỉ có lòng yêu nước kết hỢp với tinh thần cách m ạng không thôi thi giỏi lắm chỉ vươn tới tầm Phan Chău Trinh, Phan Bội Châu.. Chỉ có năng lực trí tuệ, xét dưới góc độ một học giả uyên
Trang 1TẦM VÓC VÀ GIÁ TRỊ THỜI ĐẠI DI SẢN
q u v l u ậ t c ủ a c á c h m ạ n g V i ệ t N a m và p h o n g t r à o g i ả i
p h ó n g d ả n tộc t h u ộ c đ ị a , đ ê lạ i m ộ t d â u ă n t r o n g q u á
t r i n h p h á t t r i ế n c ủ a n h â n lo ạ i v i h ò a b i n h , đ ộ c l ậ p d â n tộc d á n c h ủ , t ự d o, h ạ n h p h ú c v à tiế n hộ x ă hội T ư t ư ở n g
Trang 5N g à v s i n h C h ủ l ị c h H ồ C h í M i n h c ầ n d ư Ợ c h i ể u t r o n g t h ò i đại mà c h ú n g ta d a n g sông Đó là dÌỊ) để suy xét vế những
c a o c ã n h ấ t đ ư a d ế n t ự d o v à h ạ n h p h ú c c o n n g ư ờ i ” V
R ô m é t C h a n d r a ( R o m e s h C h a n d r a ) , C h ủ t ị c h d a n h d ự HỘI d ồ n g H ò a b ì n h t h ế g i ớ i , t r o n g b à i p h á t b i ể u ''Việt N a m
Trang 12H ồ C h í M i n h là n g ư ò i k h ở i x ư ớ n g v à g i ư ơ n g cao n g ọ n cò giải [)hóng các d â n tộc t h u ộ c d ị a v à t r ơ t h à n h ngiíời d ẫ n
Trang 131 H ử u N g ọ c : “H ổ C h i M i n h vả n h ữ n g g iá trị văn hóa Pháp,
p h ư ơ n g Tây nói chung", i n t r o n g c u ô n Phác thảo chăn d u n g văn
h ỏa P háp. N x b N g o ạ i v á n , H à N ộ i , 1 9 9 1 , t r 2 1
Trang 17Iigã t a y c h è o ”, s ẵ n s à n g tiế p n h ậ n t i n h h o a n h â n loại Đó (’h ì n h là đ ộ n g lực t h ú c đ ẩ y N g ư ò i r a đi t h ự c h i ệ n h o à i b ã o ('ủa m ì n h , v ư ợ t q u a n h i ề u t h á c g h ể n h t r ê ĩ i đ ư ò n g t h ự c
Trang 18r a đi t ì m đ ư ờ n g c ứ u n ư ớ c c h ỉ có t h ể được g iả i t h í c h b ằ n g
đ ấ u t r a n h c h ô n g á c h t h ô n g t r ị , x â m lược t h ự c d â n g i à n h độc l ậ p d â n tộc t h ì đ ứ n g v ề p h í a đó C h í n h vì v ậ y , t ừ đ ầ u
Trang 19lú c b ấ y giờ gửi tới H ộ i n g h ị cá c n ư ớ c t h ắ n g t r ậ n s a u
C h i ế n t r a n h t h ế giới t h ứ nhâ^t b ả n Yêu sách của nhăn dân 'Việt N am đòi các q u y ế n t ự d o d â n c h ủ Đ ó là “t i ế n g
bo m ” nổ giữa lòng th ủ đô của kẻ đi xâm lược, bắt đầu
Trang 20i h ế giỏi; t ừ các n g ả đ ư ờ n g cứ u nước c ủ a các b ạ c c h a c h ú
đ ê n các cuộc c á c h m ạ n g t ư s ả n vô s ả n t r ê n t h ê ÍỊIÓÌ; t ừ các
c h ủ n g h ĩ a , học t h u y ô t c ủ a các cuộc c á c h m ạ n g , các l ố ('hức
q uôc t ế đ ế n L u ậ n cư ơ n g c ủ a L ẻ n i n Đ ĩ n h cao n h á t c ủ a 10
n à m t ì m k i ế m , ti'ă n trở vể con đ ư ò n g c ứ u nưỏc v à giải
p h ó n g d â n tộc là việc cuôi t h á n g 12-1920 N g u y ễ n Aì Quôc
t h a m gia Đ ạ i hội l ầ n t h ứ XVIII Đ ả n g X ã hội P h á p , d ứ n g
v ề đ a sô^ t á n t h à n h việc g ia n h ậ p Q uôc t ế t h ứ b a - Q uôc t ế
C ộ n g s ả n , t h a m gia s á n g l ậ p Đ ả n g C ộ n g s ả n P h á p v à t r ở
t h à n h n gư òi c ộng s ả n V iệt N a m đ ầ u tiê n T ừ đó X g ư ò i
h o à n t o à n t i n t h e o L ê n i n v à Q uôc t ế t h ứ ba T ừ b a con
đ ư ờ n g v à c á c h t h ứ c giải p h ó n g d â n tộc m à N g u y ễ n Ai
Q u ô c đ ã c h ứ n g k iế n , đó là k h u y n h h ư ớ n g t ư s ả n ở t r o n g nước, c á c h m ạ n g t ư s ả n Mỹ P h á p v à C á c h m ạ n g vô s ả n
p h ó n g các d â n tộc m ộ t cách t o à n d i ệ n v à t r i ệ t đ ể nhất.
S á n g t ạ o t r o n g mọi h o ạ t đ ộ n g c ủ a con n^ười c ũ n g là
m ộ t b i ể u h i ệ n v ă n h ó a S a u k h i tì m đưỢc con đưclng c ứ u
nước, giải phóng dân tộc phù hỢp với xu thê thòi đại và
lịch s ử d â n tộc, N g u y ễ n Ái Q u ố c t ậ p t r u n g v à o h o ạ t đ ộ n g
có ý n g h ĩ a q u a n t r ọ n g v à o b ậ c n h ấ t t r o n g n h ữ n g n ă m 20,
Trang 21dó là (ỉừa lý l u ậ n M á c - L ê n i n v à o ì)hong I r à o c á c h m ạ n g Viột X a m (ỉc c h u ẩ n bị các m ặ l VC c h í n h trị, t ư tư ở n g , tổ (‘h ứ ( ‘ cho sự r a dời inộl Đ á n g Cộniĩ s a n ờ V iệt N a m Đ ể
l l i ụ r h i ệ n dưỢ(' n h i ộ m v ụ q u a n I r ọ n g v à có ý n g h ĩ a to lớn
n à \ \ v â n (ỉố c ầ n t h i ô t là p h ả i i\ẽ\) t ụ c n g h i ê n c ứ u lý l u ậ n ,
k h a o s á t t h ự c tiỗn t r a n h t h ủ t ậ n ( lụ n g tôi d a các d i ễ n d à n
q u ò c lê dô b à y lỏ q u a n diôm và c h í n h k i ê n c ủ a m ì n h
N h ủ i i g c ô n g việc đó lại được t h ự c h i ộ n t r o n g m ộ t bôi c ả n h
d ịa h i ế u d ú n g vể L ê n i n v à cuộc c á c h m ạ n g do ô n g l ã n h
đ ạ o t h à n h công; vể môì q u a n hộ g i ữ a c á c h m ạ n g giải
p h ó n g dâiì Lộc ở thuộc địa và cách m ạ n g vô sản ở chính
quó-c Đó là n h ữ n g v ấ n đổ lớn dòi hỏi m ộ t t r í t u ệ lớn m ộ t
b á n lĩn h k iô n cưòng Đôi VỐI n h â n d â n t r o n g nước, l à m s a o
d ể (,|uan c h ú n g h i ể u rõ m u ô n scíng thì ì)hải l à m c á c h m ạ n g
và l à m c á c h m ạ n g b à n g c á c h nào ai l ã n h đạo, ai t h a m gia
p h ư ơ n g phíìp c á c h m ạ n g r a s a o ‘? X h ữ n g v ấ n đề đó k h ô n g llìể giai q u y ỏ t t r o n g m ộ t v ài t h á n g , v ài n ă m m à p h ả i tiôn
Trang 22Q u ô c t ế t h ứ b a T ư t ư ở n g t r ụ cột c ủ a N g u y ễ n Ai Q u ô c
t r o n g s u ô t 10 n ă m h o ạ t đ ộ n g ở P h á p , L i ê n Xô- T r u ĩ i g Quốc T h á i L a n là k h ẳ n g đ ị n h v à ủ n g h ộ c á c h m ạ n g g iả i
p h ó n g d â n tộc ở các t h u ộ c đ ịa N g ư ò i c h o r ằ n g n h ữ n g ngưò) c ộ n g s ả n k h ô n g lê n á n c h ủ n g h ĩ a đ ế quôc, k h ô n g
b ê n h vực các d â n tộc t h u ộ c đ ị a t h ì k h ô n g t h ể gọi là l à m
c á c h m ạ n g
L à n g ư ò i d â n t h u ộ c đ ị a d u y nhâ^t t h a m g ia s á n g l ậ p
Đ ả n g C ộ n g s ả n ở c h í n h quôc, t r o n g k h i t h a m g ia c á c Đ ạ i hội Đ ả n g C ộ n g s ả n P h á p , N g u y ễ n Ái Q u ô c đ ã góp p h ầ n
t h ự c d â n Đó là m ộ t con đ ỉ a có h a i c á i vòi, m ộ t vòi h ú t
m á u n h â n d â n t h u ộ c đ ịa , m ộ t vòi h ú t m á u g i a i c ấ p vô s ả n
Trang 23giải phóng dân tộc, kết hỢp c h ặ t chẽ cách m ạ n g giải
p h ó n g d â n tộc V i ệ t N a m VỚI c á c h m ạ n g vô s ả n ở nước
Trang 24q u y ê t l i ệ t n h ư ở p h ư ơ n g T â y T ó m lại, c â u t r ú c k i n h tế, xã hội, v ă n h ó a ở p h ư ơ n g Đ ô n g k h ô n g n h ư p h ư ơ n g T â y : c h ủ
n g h ĩ a M á c c h ư a p h ả i là Loàn t h ể n h â n loại T r á c h n h i ệ m
c ủ a n h ữ n g n g ư ò i c ộ n g s ả n là p h ả i b ổ s u n g v à o c h ủ n g h ĩ a
M á c n h ữ n g cứ l i ệ u c ủ a d â n tộc học p h ư ơ n g Đ ô n g Đọc
Đường cách mệnh, Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn
tắt, Chương trình tóm tắt của Đ ả n g Cộng s ả n Việt N am có
t h ể t h â y rõ c h ủ n g h ĩ a L ê n i n d u n h ậ p v à o V i ệ t N a m đ ã được “V i ệ t N a m h ó a ”, “N g u y ễ n Ái Q u ô c h ó a ” Đ i ề u n à y
c à n g k h ẳ n g định rằng chỉ có trên cơ sỏ nắm vững và trung
t h à n h với c h ủ n g h ĩ a L ê n i n , N g u y ễ n Ái Q u ô c mới có k h ả
Trang 25q u a n t r ọ n g b ậ c n h ấ t ở t h u ộ c đ ịa Thứ nhất, N g ư ò i k h ô n g vội l à m m ộ t c ô n g v iệ c m à v ể ý n g h ĩ a là p h ả i l à m t r ư ớ c
hết N g ư ò i ý thức đưỢc việc cần t h iế t ph ả i giáo dục, giác
Trang 26c ủ a Đ ả n g t h á n g 10-1930 đ ã x u ấ t h i ệ n n h ữ n g q u a n đ i ể m lộch p h a với q u a n đ i ể m t r o n g H ộ i n g h ị hợ p n h ấ t các t ổ
Trang 27t r o n g v ò n g b ô n n ă m , Q u ô c tô^ C ộ n g s ả n bô^ t r í c h o N g u y ễ n
Ái Q u ô c học ở Trương Đ ạ i học Q u ô c t ế m a n g t ê n L ê n i n (1 9 3 4 -1 9 3 ')) t i ế p đ ế n l à m việc t ạ i V i ệ n N g h i ê n c ứ u các
v ấ n đ ề d â n tộc v à t h u ộ c đ ị a c ủ a Q u ô c t ế C ộ n g s ả n (1936- 1937) G i a i đ o ạ n n à y , Q u ô c t ế C ộ n g s ả n c h ư a h i ể u v à
đ ể N g ư ò i “q u á l â u t r o n g t ì n h t r ạ n g k h ô n g h o ạ t đ ộ n g v à
g iô n g n h ư l à s ô n g ở b ê n c ạ n h , ở b ê n n g o à i c ủ a Đ ả n g ” \
T r o n g m ộ t bôl c ả n h lịch s ử đ ặ c b i ệ t n h ư v ậy , H ồ C h í
M i n h v ẫ n có đưỢc t ầ m n h ì n x a t r ô n g rộ n g T ừ n ă m 1924, với d ự đ o á n lò l ử a c h i ế n t r a n h t h ế giới sẽ b ù n g n ể ở T h á i
Bình Dương, đên lúc này Người muôn n h an h chóng vể nưóc
d ể t ể ch ứ c lực lượng, l ã n h đ ạ o cuộc d â n tộc cá c h m ạ n g , v ề
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, S đ d , t.3, tr 90.
Trang 28b ả n lĩn h , H ồ C h í M i n h v ẫ n k h ẳ n g đ ị n h n h i ệ m v ụ d u y n h â t
là g iải p h ó n g d â n tộc mọi n h i ệ m v ụ k h á c đ ề u p h ả i tậ p
t r u n g ca o độ cho n h i ệ m v ụ cao cả và c a p b á c h đó Boi vì, lúc n à y , “n ế u q u y ề n lợi d â n tộc k h ô n g đưỢc g iải q u y ê : thì
quyền lợi bộ phận, quyển lợi giai cấp đến vạn nám oũng
k h ô n g đòi lại được”; “d ù p h ả i đ ô t c h á y cả d ã y T r ư ò n g Sơn
c ũ n g p h ả i k i ê n q u y ế t g i à n h cho đưỢc độc l ậ p ”, v ề m ặ : đối
n g o ạ i, H ồ C h í M i n h l ự a c h ọ n con đ ư ờ n g đ ứ n g v ề p h e Đồng
m i n h c h ô n g p h á t xít Ngưòi ca ngợi ý c h í g i à n h độc lếp tự
do c ủ a n h â n d â n Mỹ d ẫ n tói Tuyên ngôn Độc lập a ă m
1776 v à g ắ n bó với n h ữ n g ngư ờ i b ạ n Mỹ N g a y s a u k i i về nước, m ộ t t r o n g n h ữ n g n h i ệ m v ụ đ ầ u t i ê n m à Ngưò xác
đ ị n h là p h ả i n h a n h c h ó n g t h à n h l ậ p M ặ t t r ậ n d â r tộc
t h ô n g n h ấ t đ ú n g n g h ĩ a ở V i ệ t N a m , đó là Việt Nam dộc lập Đồng minh, gọi t ắ t là M ặt trận Việt Minh. C ác t ổ :hức
c ứ u quôc r a đời n h ư C ô n g n h â n c ứ u quốc, N ô n g d â n c ứ u quôc, P h ụ n ữ c ứ u quốc, T h a n h n i ê n c ứ u quốc, P h ụ lã( c ứ u quôc, N h i đ ồ n g c ứ u vong Đ â y l à m ộ t t ầ m n h ì n t h ể h iệ n
t r í t u ệ , b ả n lĩn h , t ầ m n h ì n x a t r ô n g r ộ n g c ủ a vị l ã r h t ụ
t h i ê n tài, l u ô n lu ô n b i ế t đ ặ t lợi ích c ủ a đ ồ n g b ào , c ủ a Ịuốc
g i a lê n t r ê n h ế t , t r ư ớ c h ế t
Trang 29V i ệ t N a m s i ê u v iệt, V.V
Đ i ề u đ ặ c b i ệ t về t ầ m n h ì n c ủ a l ã n h t ụ t ừ d â n , c ủ a d â n
c ầ n k h á m p h á v à tô đ ậ m là n g a y s a u k h i c á c h m ạ n g t h à n h công, c h í n h q u y ề n v ề t a v n h â n d â n , Đ ả n g t a t r ở t h à n h
t h í c h k ẻ k h é o n ị n h h ó t m ì n h , g h é t n g ư ò i c h í n h trự c , d ìm
n gươi t à i giỏi, “đ ạ o vị” (ă n c ắ p đ ịa vị c ủ a n g ư ò i k h á c ),
k h ô n ^ có b ả n l ĩ n h t h e o k i ể u “thâV xôi nói xôi n g ọ t, t h ấ y
t h ị t nói t h ị t b ù i ”, “t h e o gió bẻ b u ồ m ”, loại c á n bộ c h ỉ b i ế t
“đ ậ p đi h ò đ ứ n g ”, V.V
G ắ n với Đ ả n g c ầ m q u y ề n là t ầ m n h ì n c ủ a H ồ C h í
M i n h v ề s ự l â u dài, k h ó k h á n , p h ứ c t ạ p c ủ a th ò i k ỳ q u á độ
Trang 30lên c h ủ n g h ĩ a x ã hội ở m ộ t n ước v ô n là t h u ộ c đ ịa , k i n h t ê
n ô n g n g h i ệ p lạc h ậ u , k h o a học k ỹ t h u ậ t k é m p h á t I r i ế n
N g ư ò i ý t h ứ c rõ r à n g trư ớ c k h i c ầ m q u y ề n , n h i ệ m v ụ lớ n lao, q u a n t r ọ n g n h ấ t c ủ a bộ t h a m m ư u c ủ a giai c ấ p v à d â n tộc là xóa bỏ c h í n h q u y ề n bóc lột t h ự c d â n p h o n g k i è n
g i à n h c h í n h q u y ề n v ề t a y n h â n d â n N h ư n g s a u k h i có
c h í n h q u y ề n , c ũ n g m ộ t bộ t h a m m ư u đó, n h i ệ m v ụ n ặ n g
n ề nhâ^t, lớn n h ấ t v à x u y ê n s u ô t c ủ a Đ ả n g là x â y d ự n g x ã hội mới t r ê n t ấ t cả các l ĩ n h vực Kẻ t h ù t r o n g c á c h m ạ n g
d â n tộc d ầ n c h ủ l à t h ự c d â n p h o n g k i ế n , h i ể u t h e o n g h ĩ a giặc n g o ạ i x â m Kẻ t h ù t r o n g x â y d ự n g đ ấ t nư ớc c h ủ y ế u
là giặc nội x â m , t h ó i q u e n t r u y ề n t h ô n g lạ c h ậ u , là t ư dĩuy
t ô t tư ơ i ” là m ộ t cuộc c h i ế n đ ấ u k h ổ n g lồ
H ồ C h í M i n h c h o r ằ n g muôVi g i à n h t h ắ n g lợi tr o in g cuôc c h i ế n đ ấ u k h ổ n g lồ đó t h ì p h ả i d ự a v à o t o à n dâin,
đ ộ n g v i ê n t o à n d â n , t ổ c h ứ c t o à n d â n T ầ m n h ì n c ủ a H ồ
C h í M i n h v ề d â n l à m ộ t t ầ m n h ì n x u y ê n t h ế kỷ N g ư ò i c]ho
r ằ n g d â n t ô t l ắ m ; m ọi việc đ ề u do n g ư ò i l à m r a ; có d â n là
có t ấ t cả; d â n t h ô n g m i n h , s á n g tạ o , h ọ b i ế t g iả i q u y ' ê t
Trang 31n h i ê u việc n h a n h chóng, h i ệ u q u ả m à n h i ề u tô chức, cá
I ih â n tà i giỏi m â y n g h ĩ m ã i c ủ n g k h ô n g r a T ừ k i n h
n g h i ộ m c ủ a d â n , N gưùi t ổ n g kết; ‘‘D ễ mười l ầ n k h ô n g d â n ('ùng c h ị u / K h ó t r á m l ầ n d â n liệu c ũ n g x o n g ” Vì vậy, n ế u
n h ữ n g k ẻ x â m lược lớn m ạ n h h ơ n m ì n h n h i ể u lần , t h ì
t h ư ờ n g c h ủ q u a n , k i ê u n g ạ o , d u y ý chí Vối H ồ C h í M i n h ,
đ iề u q u a n t r ọ n g n h ấ t t h ể h i ệ n t r i tu ệ , t ầ m n h ì n v à b ả n lĩnh c h í n h là N g ư ò i đ ã n ắ m v ữ n g q u y l u ậ t , t ô n t r ọ n g q u y
m ì n h N g ư ò i l à m việc t ậ p t h ể , d â n c h ủ , b i ế t tô n t r ọ n g ngưòi k h á c , c ẩ u ngưòi h i ể n tà i, c h i ê u h i ể n đ ẳ i sĩ H ồ C h í
M i n h k h ô n g s ô n g t r o n g t h á p n g à n ê n b i ế t g iải q u y ế t
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, S đ d , t.5, tr 286.
Trang 32n h a n h c h ó n g n h i ề u v ấ n đ ề n ả y s i n h t ừ cuộc sông Ngưòi
lu ô n lạc q u a n n h ư n g k h ô n g lạ c q u a n t ế u ; k i ê n đ ị n h m ụ c
t i ê u lý t ư ở n g n h ư n g h ế t sức s á n g t ạ o t r o n g việc t ì m n h i ề u con đ ư ò n g k h á c n h a u để đ ạ t m ụ c t i ê u ; k i ê n n g h ị , n g u y ê n
t ắ c n h ư n g c ũ n g h ế t sức l i n h h o ạ t , m ề m dẻo; h à i h ò a,
n h u ầ n n h ị x ư a v à n a y , t r u y ề n t h ô n g v à h i ệ n đ ạ i d â n tộc
v à quôc tế, p h ư ơ n g Đ ô n g v à p h ư ơ n g T â y , c á n h â n và t ậ p
t h ể , d â n tộc v à giai cấp, k i n h t ế - c h í n h t r ị - v ã n h ó a - x ã hội m à h ạ t n h â n là con ngưòi, h ế t s ứ c có lý có t ì n h
k h ẳ n g đ ị n h r ằ n g ; ''Nay tuy châu châu đâu VOI
Nhưng m ai voi sẽ bị lòi ruột r a ”
D ư ớ i s ự l ã n h đ ạ o d u y n h ấ t c ủ a m ộ t Đ ả n g , t r ê n m ộ t
n ư ớ c, n ử a n ư ớ c đi l ê n c h ủ n g h ĩ a x ã h ộ i, c ò n n ử a n ư ớ c
t i ế n h à n h c á c h m ạ n g g i ả i p h ó n g d â n tộc Đ ó là “c â u
c h u y ệ n ” c h ư a h ề có t i ề n - l ệ t r o n g l ị c h s ử V i ệ t N a m c ũ n g
n h ư l ịc h s ử t h ế giới B à i t o á n q u á k h ó ăối với Đ ả n g L a o
đ ộ n g V i ệ t N a m k h i p h ả i đi t ì m lòi g i ả i c h o v iệ c có t i ê n
h à n h x â y d ự n g c h ủ n g h ĩ a x ã h ộ i ở m i ề n B ắ c v à có t i ế n
h à n h c á c h m ạ n g g i ả i p h ó n g m i ề n N a m h a y k h ô n g ? Bởi
vì, t r ư ớ c n h ữ n g lòi k h u y ê n k h á c h â n t h à n h n ê n “t r ư ơ n g k ỳ
m a i p h ụ c ” ở m i ề n N a m v à k h ô n g n ê n x â y d ự n g c h ủ n g h ĩ a
Trang 34t a y s ú n g ”, p h o n g t r à o “t h a n h n i ê n b a s ẵ n s à n g ”, " p h ụ n ữ
b a đ ả m đ a n g ”, “mỗi ngưòi l à m việc b ằ n g h a i vì m i ề n N a m
r u ộ t t h ị t ” T h ô n g đ iệ p c ủ a H ồ C h í M i n h với n h â n d â n V iệ t
N a m v à n h â n d â n t h ê giói là: đ ã là n g ư ò i V i ệ t N a m y ê u nước th ì p h ả i r a sứ c c h ô n g M ỹ, c ứ u nưốc; “h ễ còn m ộ t t ê n
Đ ê n n a y , cuộc c h i ê n t r a n h x â m lược c ủ a đê quô"c M ỹ đôi
vối n h â n d â n V iệ t N a m đ ã đi q u a g ầ n 40 n á m Q u a n h ệ
g iữ a h a i nước, h a i d â n tộc đ ã b ì n h t h ư ò n g Có n h ữ n g c ự u
c h iế n b i n h M ỹ đ ã tr ở lại V i ệ t N a m n h i ề u l ầ n v à c ũ n g có
n h ữ n g c ự u c h i ế n b i n h đ ã v ĩ n h v i ễ n r a đi, k h ô n g b a o giò t r ở lại N h â n loại đ a n g c h ứ n g k i ế n n h i ề u đổi t h a y k ỳ d i ệ u c ủ a
t h ế giới N g ư ò i t a đ a n g h ư ớ n g tới v à t i ế p n h ậ n n h ữ n g g iá trị k h o a học - công n g h ệ , t r i t h ứ c v à n h â n v a n N h ư n g n h â n loại t i ế n bộ v ẫ n l u ô n n h ắ c tói m ộ t con n gư òi, t r á i t i m lớn đ ã
Trang 35c ủ a c h ủ n g h ĩ a x ã hội k h ô n g t h ể t á c h ròi t h ắ n g lợi c ủ a cuộc
Đó là n h â n d â n lao đ ộ n g ở m i ề n xuôi c ũ n g n h ư m i ề n ngược T r o n g sô^họ, có lực l ư ợ n g l à đội q u â n c h ủ lực t r o n g
Trang 36c ô n g cuộc x â y d ự n g t h ắ n g lợi c h ủ n g h ĩ a x ã hội ở n ư ớ c ta Đặc b iệ t, H ổ C h í M i n h đ ã n h ì n t h ấ y ở đ o à n v i ê n v à t h a n h
n iê n , đó là m ộ t lực lư ợ n g nói c h u n g là tô t, mọi việc đ ề u
h ă n g h á i x u n g p h o n g k h ô n g n g ạ i k h ó k h ă n , có c h í t i ế n
t h ủ T ầ m n h ì n c ủ a l ã n h t ụ là bồi d ư ỡ n g t h ế h ệ c á c h m ạ n g cho đòi s a u là m ộ t việc r ấ t q u a n t r ọ n g v à râ^t c ầ n t h i ế t Bồi
d ư ỡ n g ỏ đ â y là c h ả m lo giáo d ụ c đ ạ o đ ứ c c á c h m ạ n g cho
họ, đ à o t ạ o h ọ t h à n h n h ữ n g n g ư ò i t h ừ a k ế x â y d ự n g c h ủ
n g h ĩ a x ã hội v ừ a “h ồ n g ” v ừ a “c h u y ê n ”
Di chúc d ự đ o á n cuộc k h á n g c h i ế n c h ô n g M ỹ có t h ể sẽ kéo d à i m â y n ả m n ữ a Đ ồ n g b à o t a có t h ể p h ả i h y s i n h
Trang 37n h ữ n g cái mới mẻ, t ô t tươi, cần h i ể u n h ữ n g gì đ ã cũ kỹ,
Trang 38d â n chủ N g ư ò i s ô n g v à h o ạ t đ ộ n g t r o n g n ử a đ ầ u t h ê kỷ XX,
k h ô n g c h ỉ g i ả i q u y ô t n h i ể u v â n đ ề c ủ a d â n tộc và n h â n loại t r o n g t h ê k ỷ XX m à còn m a n g t ư d u y v à t ầ m n h ì n c ủ a
t h ế k ỷ XXL Vì v ậ y , h ô m n a y n h ì n lại c h ú n g t a h o à n t o à n
có q u y ề n k h ẳ n g đ ị n h r ằ n g di s ả n H ồ C h í M i n h v ẫ n v ẹ n
n g u y ê n g i á t r ị lý l u ậ n và t h ự c t i ễ n s â u s ắ c t r o n g k ỷ
n g u y ê n t o à n c ầ u hóa
Trang 39Chỉ có lòng yêu nước kết hỢp với tinh thần cách m ạng không thôi thi giỏi lắm chỉ vươn tới tầm Phan Chău Trinh, Phan Bội Châu Chỉ có năng lực trí tuệ, xét dưới góc độ một học giả uyên bác, tinh thông văn hóa kim cỏ đông tăy thi củng chỉ như Phan Văn Trường Xét dưới góc độ kết
hỢp một cách n huần nhuyễn trí tuệ, bản lĩn h của m ột nh à
yêu nước * cách m ạng với tinh thần khoa học th i chỉ có một minh Hồ Chí Minh, Người là sô ít các nhân vật đã trở thành huyền thoại ngay từ tuổi trẻ.
Trang 40N g u y ễ n Tâ"t T h à n h r ỏ n h ữ n g y ế u tô^ k h á c h q u a n , c h ủ q u a n
đ ể s ớ m t r ỏ t h à n h m ộ l n h à y ê u n ư ớ c - c á c h m ạ n g - k h o a học Có t h ể n h ì n n h ậ n n h ữ n g đ i ể u k i ệ n c ủ a môi I r ư ò n g
1 Một trong nhừng sĩ phu có ảnh hưởng trực tiếp và sáu sắc
n h ấ t đôi với Nguyễn T ấ t T h à n h là P h a n Bội Châu P h a n kể lại ràng: N guyễn T ấ t T h à n h thường nghe Cụ ngâm hai cáu thơ của Tùy Viên và sa u này a n h vẫn n h ắc lại: “Mỗi phạn bất vong duy trúc bạch ILập thân tôi hạ thị văn chương'' (Mỗi bữa không quên
ghi sử sách / Lập t h â n hèn n h ấ t ấỵ v ă n chương)
2 T r ầ n D ân Tiên: Những mâu chuyện về đời hoạt động của
Hồ Chủ tịch, Sđd, tr 13-14