Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh.
Trang 1MỤC LỤC
Trang
LỜI NÓI ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: QUÁ TRÌNH RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA BAN QLDA-CTCC SỞ XÂY DỰNG BẮC NINH 3
1.1 Giới thiệu về Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh 3
1.2 Cơ cấu tổ chức và sự phân cấp chức năng trong Ban QLDA-CTCC 6
1.3 Kết quả hoạt động của Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh 8
1.3.1 Những kết quả đáng ghi nhận của Ban QLDA-CTCC 8
1.3.2 Khó khăn mà BQLDA-CTCC đang phải đối mặt 13
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thẩm định dự án xây dựng tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh 15
1.4.1 Các yếu tố về con người 15
1.4.2 Các yếu tố thuộc về môi trường 16
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI BAN QLDA-CTCC SỞ XÂY DỰNG BẮC NINH 18
2.1 Tổ chức công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA-CTCC 18
2.2 Quy trình thẩm định một dự án đầu tư xây dựng 19
2.2.1 Tập hợp các căn cứ để thẩm định dự án 19
2.2.2 Thẩm định các nội dung của dự án 20
2.2.2.1 Thẩm định kỹ thuật của dự án xây dựng 20
2.2.2.2 Thẩm định kinh tế- xã hội của dự án xây dựng 25
2.2.2.3 Thẩm định tài chính của dự án đầu tư xây dựng 29
2.2.3 Lập tờ trình thẩm định 35
2.3 Nhận xét chung về công tác thẩm định dự án tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh 37
2.3.1 Những thành tựu đạt được 37
2.3.2 Những hạn chế của công tác thẩm định dự án 38
2.3.3 Nguyên nhân 40
Trang 2CHƯƠNG 3 :MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI BAN QLDA- CTCC SỞ
XÂY DỰNG BẮC NINH 42
3.1 Phương hướng phát triển của Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh trong thời gian tới 42
3.1.1 Phương hướng phát triển của Ban đến năm 2015 42
3.1.2 Định hướng công tác thẩm định dự án đầu tư của Ban trong thời gian tới .42
3.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh 43
3.2.1 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư .43
3.2.2 Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh 46
3.2.2.1 Về thẩm định tổng mức đầu tư và rủi ro phát sinh 46
3.2.2.2 Thu thập, xử lý đánh giá tốt thông tin 51
3.2.2.3 Đào tạo và đào tạo lại cán bộ thẩm định 52
3.2.2.4 Trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ 54
3.3 Một số kiến nghị 54
3.3.1 Kiến nghị đối với Đảng bộ chính quyền tỉnh Bắc Ninh 54
3.3.2 Kiến nghị với Sở xây dựng Bắc Ninh 55
3.3.3 Kiến nghị với Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh 56
KẾT LUẬN 57
TÀI LIỆU THAM KHẢO 58
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Cùng với sự chuyển đổi nền kinh tế sang hoạt động theo cơ chế thị trường có
sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước, sự đổi mới mạnh mẽ trong lĩnh vực quản lý hoạtđộng đầu tư vừa là yêu cầu thực tế khách quan, vừa mang tính cấp bách Trong sựđổi mới này, đầu tư theo dự án giữ một vai trò cực kỳ quan trọng, đây là mộtphương thức “bỏ vốn” được coi là an toàn và hiệu quả nhất đối với các nhà đầutư.Tuy nhiên, phương thức đầu tư này có thực sự mang lại hiệu quả và bảo đảm antoàn cho nhà đầu tư hay không, lại phụ thuộc vào chính khả năng hiểu biết và đánhgiá (thẩm định )của các nhà đầu tư đối với các dự án mà nhà đầu tư dự định tài trợ Trong lĩnh vực xây dựng, chỉ tính riêng trong khu vực xây dựng công, hàngnăm, Nhà nước chi ra hàng chục tỷ đồng cho các dự án xây dựng Để đảm bảo các
dự án được đầu tư đúng mức, đúng chỗ và giảm thiểu tối đa lãng phí ngân sách Nhànước thì thẩm định dự án luôn được các Ban quản lý dự án công trình xem là điềukiện tiền đề để ra quyết định mang tính sống còn cho một dự án
Với tầm quan trọng đó của công tác thẩm định dự án, trong quá trình thực tậptại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh,em nhận thấy công tác thẩm định vẫncòn nhiều vấn đề tồn đọng và chưa đạt được hiệu quả cao.Để đáp ứng các mụctiêu,chiến lược phát triển của Ban trong thời gian tới, công tác thẩm định cần phải
thực hiện hiệu quả hơn Đó là lý do em chọn đề tài: “hoàn thiện công tác thẩm định dự án xây dựng tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh” làm đề tài
tốt nghiệp
Về kết cấu đề tài, em xin trình bày đề tài trong 03 chương, như sau:
Chương 1: Quá trình ra đời và phát triển của Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh.
Chương 2: Thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh.
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh.
Vì thời gian thực tập không dài, kiến thức lý luận và thực tiễn có hạn cho nên đềtài không tránh khỏi thiếu sót, kính mong sự chỉ đạo góp ý của quý thầy cô, các ông,
bà tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh cũng như các bạn đọc để đề tài
Trang 4thêm phần hoàn thiện Em mong rằng, đề tài của em có thể góp phần nào vào việchoàn thiện công tác thẩm định dự án tại Ban.
Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của cô giáo,Th.S Nguyễn ThuThủy và các ông, bà tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh đã giúp em hoànthành chuyên đề tốt nghiệp này
Trang 5CHƯƠNG 1: QUÁ TRÌNH RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA
BAN QLDA-CTCC SỞ XÂY DỰNG BẮC NINH
1.1 Giới thiệu về Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh
Tên đơn vị: Ban quản lý dự án công trình công cộng (BQLDA-CTCC)
Theo đó, thành lập Ban Quản lý dự án gồm:
- 1 Giám đốc dự án: do KS.Nguyễn Tiến Tài đảm nhiệm
- 2 Phó giám đốc dự án: do KS.Nguyễn Ngọc Tân và KS.Nguyễn Bá
Thắng đảm nhiệm
- 4 phòng chuyên môn nghiệp vụ gồm:
Phòng Kế hoạch tổng hợp: do KS.Nguyễn Việt Hòa làm trưởng Phòng
Phòng Hành chính –Kế toán: do ông Khổng Văn Hợp làm trưởng phòng
Phòng Quản lý dự án: do KS.Nguyễn Đức Chiến làm trưởng Phòng
Phòng Tư vấn xây dựng: do KS.Đặng Văn Quyết làm trưởng Phòng
Trang 6Ban quản lý dự án công trình công cộng –Sở xây dựng Bắc Ninh là đơn vị hànhchính sự nghiệp trực thuộc UBND, thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chủ đầu
tư về quản lý thực hiện dự án từ khi dự án được phê duyệt đến khi bàn giao đưa vào
sử dụng được quy định tại điều 36 của nghị định 16/2005/NĐ-CP ngày 7/2/2005của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Ban Quản lý Dự ánXây dựng chịu sự chỉ đạo của UBND tỉnh đồng thời chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản
lý về tổ chức, biên chế và kiểm tra hoạt động, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụcủa Sở Xây dựng trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Sở BanQuản lý Dự án chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư theo nhiệm vụ vàquyền hạn được giao
Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của BQLDA-CTCC được qui định cụ thể
trong Quyết định như sau:
Về chức năng:
Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh có chức năng thực hiện quản lýđiều hành các dự án đầu tư xây dựng công trình công cộng thuộc lĩnh vực côngnghiệp dân dụng và hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi toàn tỉnh; do Sở Xây dựng làmchủ đầu tư và được uỷ quyền
Đồng thời, Ban QLDA-CTCC thực hiện nhiệm vụ tư vấn cho các tổ chức, cánhân trên các lĩnh vực quản lý điều hành dự án; giám sát thi công xây dựng côngtrình; thẩm tra thiết kế; tổng dự toán công trình thuộc lĩnh vực công nghiệp và dândụng; tư vấn công tác đấu thầu xây dựng
Về nhiệm vụ
Thứ nhất là nhiệm vụ quản lý điều hành dự án:
1- Ban QLDA-CTCC chịu trách nhiệm trước các chủ đầu tư trong việc tưvấn quản lý điều hành thực hiện các dự án công trình công cộng thuộc lĩnh vựccông nghiệp dân dụng, công trình Hạ tầng kỹ thuật theo Luật Xây dựng, các quyđịnh của Bộ Xây dựng và UBND tỉnh Bắc Ninh
2- Thực hiện các thủ tục về giao nhận đất, xin cấp phép xây dựng, chuẩn bịmặt bằng xây dựng và các công việc khác phục vụ cho công việc xây dựng côngtrình; Chuẩn bị hồ sơ thiết kế, dự toán, tổng dự toán xây dựng công trình để chủ đầu
tư tổ chức thẩm định, phê duyệt theo quy định; Lập hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa
Trang 7chọn nhà thầu; Đàm phán, ký kết hợp đồng với các nhà thầu theo uỷ quyền của chủđầu tư.
3- Thực hiện nhiệm vụ giám sát thi công xây dựng công trình; Quản lý chất lượng, khối lượng, tiến độ, chi phí xây dựng, an toàn và vệ sinh môi trườngcủa công trình xây dựng; Tổ chức nghiệm thu bàn giao công trình; Lập báo cáo thựchiện vốn đầu tư hàng năm, báo cáo quyết toán khi dự án hoàn thành đưa vào khaithác sử dụng
Thứ hai là nhiệm vụ thực hiện nhiệm vụ tư vấn:
1- Tư vấn thẩm tra thiết kế bản vẽ thi công công trình công nghiệp dân dụng,công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị; thẩm tra dự toán và tổng dự toán công trình
2- Tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình; Tư vấn đấu thầu công trình
và thi tuyển thiết kế kiến trúc công trình
Việc thuê tư vấn nước ngoài đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nướcphải được người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép
Trường hợp dự án thực hiện theo hình thức tổng thầu ngoài việc phải thực hiệnnhiệm vụ theo khoản 2.1(Về quản lý điều hành dự án) và khoản 2.2 (Về thực hiệnnhiệm vụ tư vấn) Ban QLDA-CTCC phải thực hiện:Thoả thuận với tổng thầu về hồ
sơ mời dự thầu, hồ sơ mời đấu thầu mua sắm thiết bị của tổng giá trị hợp đồng thầu;Phê duyệt danh sách các nhà thầu phụ trong trường hợp chỉ
định tổng thầu
Trang 8Đến nay ,Ban Quản lý dự án công trình công cộng (BQLCTCC) (Sở Xây dựng)
đã đã trải qua 14 năm (từ năm 1997 đến năm 2010) Tuy thời gian hoạt động khôngnhiều nhưng BQLDA đã nhanh chóng vươn lên trở thành đơn vị mũi nhọn tronglĩnh vực xây dựng cơ bản Không những được UBND tỉnh giao đảm nhận nhiềucông trình trọng điểm mà với uy tín của mình đơn vị còn là địa chỉ tư vấn tin cậycho các chủ đầu tư xây dựng khác Qua đó, Ban đã góp phần không nhỏ vào côngcuộc đổi mới, hiện đại hoá hệ thống cơ sở hạ tầng quê hương Bắc Ninh
1.2 Cơ cấu tổ chức và sự phân cấp chức năng trong Ban QLDA-CTCC
a) Sơ đồ bộ máy quản lý của Ban QLDA-CTCC
Sơ đồ 1 :SƠ ĐỒ TỔ CHỨC BAN QLDA-CTCC SỞ XÂY DỰNG BẮC NINH
TP Quản lý
dự án
TP Tư vấn xây dựng
Các bộ
phậnCác bộ
phận
Các bộphận
Các bộphận
Các bộphậnPhòng chuyên
môn nghiệp vụ
Trang 9b) Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của các phòng ban
Bộ máy quản lý của BQLDA CTCC được tổ chức theo cơ chế trực tuyến chứcnăng, trong đó giám đốc trực tiếp quản lý, giám sát các hoạt động của cơ quan, cóphó giám đốc và các phòng tham mưu giúp việc
Bộ máy được tổ chức như sau:
* Quyền hạn và nhiệm vụ của Giám đốc:
- Quyết định phương hướng, kế hoạch hoạt động của Ban; Báo cáo UBND
và Sở xây dựng về hoạt động đầu tư của Ban hàng quý, báo cáo tài chính cho
Sở tài chính theo quy định
- Báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của UBND và Sở xây dựng những trường hợpngoài quyền hạn của Giám đốc
* Quyền hạn và nhiệm vụ của phó giám đốc:
- Giúp việc giám đốc theo sự phân công của Giám đốc và chịu trách nhiệm
về phần việc được giao
- Thay mặt Giám đốc khi Giám đốc đi vắng để giải quyết những vấn đề đượcgiám đốc uỷ quyền
* Quyền hạn và nhiệm vụ của các phòng ban:
Phòng hành chính-kế toán: Lập chương trình công tác định kỳ của Sở; theo dõi
và đôn đốc việc thực hiện các qui định của Sở đã được ban hành, đào tạo bồi dưỡngcán bộ; tổ chức bộ máy và nhân sự; tuyển dụng, bổ nhiệm, điều động, thi cử đối vớicác bộ công chức thuộc thẩm quyền quản lý của Sở; các chế độ chính sách tiềnlương, bảo hiểm xã hội, hưu trí, nâng lương, khen thưởng và kỷ luật đối với côngchức trong cơ quan theo đúng các chính sách, chế độ và thẩm quyền Lập báo cáovốn đầu tư, báo cáo chi tiết nguồn vốn phân bổ cho các công trình và hạng mục
Trang 10công trình hàng năm.Thực hiện chi xuất tài chính cho các khoản chi chế độ quiđịnh, các khoản chi theo dự toán chi công việc được duyệt và các khoản chi ngoài
dự toán chi được Giam đốc phê duyệt
Phòng kế hoạch tổng hợp: Tổng hợp kế hoạch vốn đầu tư phát triển, chủ trì xây
dựng dự toán và phương án phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản hàng năm, phốihợp với Sở Tài chính lập dự toán Ngân sách tỉnh trình UBND tỉnh phê duyệt Xâydựng danh mục các dự án đầu tư trực chính thức phù hợp với quy hoạch phát triểnkinh tế-xã hội và định hướng phát triển của Tỉnh trong từng giai đoạn
Phòng quản lý dự án: Hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện các quy chuẩn,
tiêu chuẩn về kiến trúc, quy hoạch xây dựng, các quy định về lập, thẩm định, phêduyệt các loại đồ án quy hoạch xây dựng Phối hợp UBND các cấp trong việc quản
lý và tổ chức thực hiện các quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt trên địa bàn tỉnhtheo phân cấp, bao gồm: tổ chức công bố, công khai các quy hoạch xây dựng; quản
lý các mốc giới, chỉ giới xây dựng, cốt xây dựng; cấp chứng chỉ quy hoạch xâydựng, giới thiệu địa điểm xây dựng; cung cấp thông tin về kiến trúc, quy hoạch xâydựng
Phòng tư vấn xây dựng: Tư vấn thẩm tra thiết kế bản vẽ thi công công trình công
nghiệp dân dụng, công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị; thẩm tra dự toán và tổng dựtoán công trình; Tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình và thi tuyển thiết kếkiến trúc công trình
Trang 111.3 Kết quả hoạt động của Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh
1.3.1 Những kết quả đáng ghi nhận của Ban QLDA-CTCC
Với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Sở Xây dựng cùng
với nỗ lực phấn đấu vươn lên của tập thể, Ban đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
được giao, ngày càng ổn định về tổ chức và không ngừng phát triển Một số côngtrình đã hoàn thành và đưa vào sử dụng góp phần phục vụ đắc lực các hoạt độngkinh tế-chính trị, văn hóa thể thao của tỉnh và nhu cầu giải trí của nhân dân trongtỉnh như : Nhà thi đấu đa năng, Thư viện, Bảo tàng tỉnh, Công viên Hoàng QuốcViệt, nhà làm việc và lớp học Trung tâm bồi dưỡng chính trị, mở đường NguyễnGia Thiều kéo dài, hoàn thành giai đoạn 1 đường Nguyễn Ðăng Ðạo, lắp điện chiếusáng đường Lý Thái Tổ, hoàn thành các dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo đường ốngthoát nước trên các tuyến đường Trần Hưng Ðạo, Nguyễn Văn Cừ, Hoàng QuốcViệt, hoàn thành xây dựng hạ tầng cơ sở kỹ thuật các khu nhà ở cho cán bộ, nhândân ở đường Hồ Ngọc Lân, khu nhà số 10 Ðại Phúc, khu nhà ở tái định cư tại Hòa
Ðình (Võ Cường) Chỉ tính riêng trong 2 năm 2008-2009, đơn vị triển khai tốt
công tác chuẩn bị đầu tư các dự án: Hồ điều hòa Văn Miếu, đường Kinh DươngVương kéo dài qua đường sắt Hà Nội-Lạng Sơn, Ngọc Hân Công chúa II, Ngô Tất
Tố, hệ thống chiếu sáng đường Hàn Thuyên, Khu nhà ở sinh viên thành phố BắcNinh
Đối với công tác đền bù giải phóng mặt bằng, đây là một công việc đầy phứctạp và khó khăn trong tất cả các dự án đầu tư xây dựng nói chung, Ban đã chỉ đạocác phòng chuyên môn lập các phương án đền bù, tổ chức chi trả kịp thời, đúng đốitượng, không để xảy ra thất thoát vốn đầu tư
Dưới đây là thống kê tài chính cho công tác đền bù giải phóng mặt bằng trong cácnăm 2006-2010:
Biểu 1: Báo cáo công tác đền bù giải phóng mặt bằng 2006-2010
Trang 12Kế hoạch đấu thầu được tiến hành tuần tự qua các bước :
+)Phân chia dự án thành các gói thầu +)Gía gói thầu và nguồn tài chính+)Hình thức lựa chọn nhà thầu và phương thức đấu thầu áp dụng đối với từng gói thầu
+)Thời gian tổ chức đấu thầu cho từng gói thầu +)Loại hợp đồng cho từng gói thầu
+)Thời gian thực hiện hợp đồng
Tổng tiến độ chi tiết thực hiện dự án bắt đầu từ công tác chuẩn bị đền bù giảiphóng mặt bằng …đến khâu đấu thầu, thiết kế, thi công cho đến khi nghiệmthu ,bàn giao công trình đưa vào sử dụng và lập hồ sơ quyết toán
Kế hoạch đấu thầu và Tổng tiến độ chi tiết thực hiện dự án sau khi lập đượctrình Chủ đầu tư phê duyệt và làm căn cứ mời thầu và lựa chọn nhà thầu Thông báomời thầu được công bố rộng rãi ,công khai nhằm tìm được nhà thầu đầy đủ năng lựcnhất Công tác lựa chọn nhà thầu được Ban QLDA thực hiện nghiêm ngặt quy chếcủa Bộ Giam đốc dự án là người trực tiếp kiểm tra ,giám sát quy trình mời và lựa
Trang 13chọn nhà thầu.Qui trình mời và lựa chọn nhà thầu được tiến hành tuần tự theo cácbước như sau:
Bước 1: Rà soát hồ sơ mời thầu, xác lập tiêu chuẩn đánh giá và lập danh sáchcác nhà thầu tham gia, sau đó trình chủ đầu tư phê duyệt
Bước 2: Thông báo mời thầu đồng thời thành lập tổ tư vấn chấm thầu
Bước 3: Kiểm tra, xem xét kết quả phân tích và đánh giá hồ sơ dự thầu nhằmlựa chọn nhà thầu đáp ứng tốt nhất tiêu chuẩn đề ra
Bước 4: Ban trực tiếp soạn thảo và giúp chủ đầu tư thương thảo hợp đồng
Việc lựa chọn được tổ chức bảo đảm quy định của pháp luật, tính cạnh tranhgiữa các nhà thầu, giá trúng thầu đều giảm ít nhất 3% so với giá gói thầu đượcduyệt.Tính đến nay ,sau gần 15 năm hoạt động ,Ban QLDA –CTCC Bắc Ninh đãtiến hành lựa chọn thầu và chỉ định thầu cho 180 công trình lớn nhỏ với tổng góithầu lên đến 228 gói mà chưa hề xảy ra sai sót ,nhầm lẫn gây thất thoát ,lãng phívốn đầu tư Chỉ tính riêng giai đoạn 2008-2009, BQLCTCC tổ chức lựa chọn nhữngnhà thầu đủ năng lực cho 19 gói thuộc 10 công trình, trong đó đấu thầu rộng rãi 12gói, chỉ định thầu 7 gói Đó là một thành tích rất đáng ghi nhận của toàn thể cán bộ,viên chức trong cơ quan
Trong thực hiện đầu tư, tuy có nhiều biến động nhưng đơn vị đã chủ động đônđốc các nhà thầu tập trung nhân lực để thi công các công trình bảo đảm tiến độ, chấtlượng, an toàn lao động về vệ sinh môi trường, không để xảy ra thất thoát, lãng phívốn đầu tư:
Biểu 2: Bảng báo cáo thực hiện vốn đầu tư các năm 2006-2009
Trang 14toán được chú trọng không để xảy ra tình trạng kéo dài Việc quản lý chất lượng, antoàn lao động và vệ sinh môi trường thực hiện hiệu quả Từ đó, khi tiếp nhận đượccác đơn vị sử dụng và nhân dân đánh giá cao…
Để có thể hiểu rõ hơn về tình hình đầu tư cụ thể qua từng năm, ta có thể tham khảobảng báo cáo chi tiết nguồn vốn đầu tư năm 2007 dưới đây
Biểu 3: BÁO CÁO NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ NĂM 2007
(Nguồn: phòng Hành chính-kế toán)
Trang 15STT Nguồn vốn Số dư đầu
năm(tr.đ) Phát sinh tăng Phát sinh giảm Số dư cuối năm
(tr.đ)
Ghi chú Trong năm
(tr.đ) Lũy kế từ khởi công
(tr.đ)
Trong năm Lũy kế từ
khởi công (tr.đ)Nguồn vốn NSNN 124.887,426 124.491,046 249.338,472 - 13.671,069 234.699,864
Vốn NS địa phương
1 TT văn hóa Kinh Bắc 53.084,393 70.414,613 123.499,006 3.116,577 120.382,429
2 Nhà thi đấu đa năng 13.169,566 14.000 27.169,566 1.082,272 26.087,294
Trang 16Ngoài nhiệm vụ được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư, để bảo đảm việc làm,đời sống cho người lao động, đơn vị còn chủ động mở rộng lĩnh vực hoạt độngtrong công tác tư vấn xây dựng Do có đội ngũ kỹ sư lành nghề nên các công trìnhcủa Ban tư vấn đều được chủ đầu tư đánh giá cao năng lực, kinh nghiệm quản lý.
Không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn, đối với công tác xây dựngĐảng, chính quyền, chăm lo đời sống cho cán bộ nhân viên Ban cũng đạt những kếtquả đáng ghi nhận: Chi bộ TSVM, 100% đảng viên đủ tư cách hoàn thành nhiệmvụ.Trong 4 năm (2006-2009) đã kết nạp được 4 đảng viên, cử 8 quần chúng ưu tú đihọc cảm tình Đảng… Công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụcho cán bộ luôn được quan tâm thực hiện tốt Việc làm, đời sống của kỹ sư, côngnhân viên được nâng lên, bình quân đạt 4,5 triệu đồng/người/ tháng
1.3.2 Khó khăn mà BQLDA-CTCC đang phải đối mặt
Đến nay số dự án do BQLCTCC thực hiện tuy đạt tiến độ đề ra nhưng số ít vẫnphải đối mặt với những khó khăn về giải phóng mặt bằng, nguồn vốn hạn hẹp vàvấn đề tăng giá vật liệu xây dựng
Những dự án sử dụng vốn địa phương vẫn còn một số tồn tại cần sớm giải quyết:nguồn vốn thu từ quỹ đất của các địa phương chậm, ảnh hưởng đến tiến độ chungkhi dự án có sử dụng nguồn vốn này Công tác đền bù giải phóng mặt bằng ở cácngành, địa phương gặp khó khăn trong việc thực hiện Nghị định 69 của Chính phủ.Một số dự án thi công chậm do năng lực nhà thầu yếu, hoặc có tư tưởng ỷ lại, trôngchờ nguồn vốn
Một trong số những dự án bị chậm tiến độ kế hoạch là công trình: Trung tâm hóaKinh Bắc Khó khăn của dự án là vốn bố trí dàn trải qua nhiều năm ,không đảm bảotiến độ thi công nên công trình bị kéo dài so với tiến độ ,kế hoạch đề ra Công trình:Trung tâm văn hóa Kinh Bắc có tổng mức đầu tư là 180.000 triệu đồng (180 tỷ);thờigian khởi công :tháng 5-2005 ;thời gian hoàn thành :tháng 11-2008 ;nhưng vì khókhăn trong quá trình cấp vốn nên công trình kéo dài đến nay vẫn chưa hoànthành Dưới đây là báo cáo tình hình thực hiện đầu tư của công trình bắt đầu từ2000-2009:
Trang 17Biểu 4: Tình hình thực hiện đầu tư qua các năm TTVHKB
(Tính đến hết 31/9/2009 –Phòng Hành chính-kế toán )
Đơn vị :triệu đồng
Tổng số Xây lắp Thiết bị Chi khác
kỹ thuật nâng cao hiểu biết và năng lực giám sát, quản lý chất lượng, tiến độ, côngtác an toàn lao động và vệ sinh môi trường Thường xuyên tuyên truyền giáo dụccán bộ nâng cao ý thức trách nhiệm trong công việc Tất cả các công trình đều xâydựng quy chế làm việc để những bên liên quan thống nhất thực hiện, duy trì cácbuổi họp giao ban trên công trường nhằm quán triệt và chỉ đạo nhà thầu thực hiệnđúng cam kết đã ký trong hợp đồng Xây dựng kế hoạch tiến độ tổng thể và chi tiếthàng tuần, tháng, lập biện pháp thi công cho các công việc xây lắp, đồng thời nhanhchóng giải quyết những khó khăn vướng mắc trong quá trình thi công…
Trang 18Tập trung tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, vốn đầu tư, thủ tục …tạođiều kiện thuận lợi cho thi công xây dựng công trình Chỉ đạo thu các khoản thu liênquan, thu tiền sử dụng đất đối với các dự án xây nhà để bán, công trình đấu giáquyền sử dụng đất, đáp ứng nhiệm vụ chi đầu tư xây dựng cơ bản Huy động tối đacác nguồn vốn để phục vụ cho đầu tư phát triển, nhất là các công trình thuỷ lợi, giaothông, y tế Đẩy nhanh tiến độ giải ngân và nâng cao hiệu quả đầu tư của Nhà nước.Tăng cường công tác kiểm tra chất lượng một số công trình trọng điểm; giám sát,đánh giá đầu tư ở tất cả các dự án…
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thẩm định dự án xây dựng tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh
1.4.1 Các yếu tố về con người
Nhân lực có vai trò rất quan trọng trong mọi hoạt động và công việc Công việcthẩm định dự án cũng vậy Kể cả người quản lý và cán bộ thẩm định đều ảnh hưởngtrực tiếp đến chất lượng thẩm định dự án Nếu nhà quản lý nhận thức đúng ý nghĩacủa thẩm định dự án thì họ mới tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ thẩm định Nếucán bộ thẩm định có năng lực chuyên môn tốt, thực hiện tốt quy trình thẩm định thìkết quả thẩm định thường đáng được tin cậy Tuy nhiên, vấn đề mà Ban QLDA-CTCC đang gặp phải hiện nay là lực lượng nhân sự khá mỏng
Tổng số cán bộ, viên chức của Ban có 36 người, trong đó:
- Trình độ đại học – cao đẳng: 32 người
- Trình độ trung cấp: 02 người
- Nhân viên khác: 02 người
Chuyên môn:
Kỹ sư xây dựng 22 người
Kỹ sư điện 02 người
Kỹ sư thuỷ lợi 01 người
Kỹ sư cầu đường 01 người
Kỹ sư trắc địa 01 người
Kỹ sư địa chất 01 người
Đại học ngành khác 04 người
Trang 19Có thể thấy rõ rằng, hiện Ban chưa có cán bộ chuyên môn về công tác thẩm định.Hầu hết cán bộ thẩm định được lựa chọn từ nhân lực đã có sẵn Đây là một khókhăn lớn, vì công tác thẩm định dự án là công việc phức tạp, đòi hỏi người thựchiện không chỉ có kiến thức chuyên môn vững mà còn phải có am hiểu tốt về cáckiến thức xã hội, đồng thời phải có ý thức và tinh thần trách nhiệm cao mới có thểđảm bảo được tính khách quan cho công tác thẩm định Trong tương lai, Ban cần có
kế hoạch tuyển dụng và đào tạo cán bộ chuyên trách về thẩm định để đáp ứng tốtnhất yêu cầu công việc thẩm định này
1.4.2 Các yếu tố thuộc về môi trường
* Môi trường pháp lý:Các quy định của luật pháp về thẩm quyền và thời gian thẩmđịnh ảnh hưởng trực tiếp đến công tác thẩm định
Về thẩm quyền thẩm định, Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh là đơn vị sự
nghiệp của Sở xây dựng Bắc Ninh, thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chủ đầu
tư ( Sở xây dựng) hoặc được chủ đầu tư ủy quyền để quản lý dự án từ khi dự ánđược phê duyệt đến khi bàn giao đưa vào sử dụng Điều 10, nghị định số12/2002/NĐ-CP qui định: “Sở xây dựng có thẩm quyền thẩm định các dự án đầu tưxây dựng công trình dân dụng, công nghiệp (trừ các công trình khác do Sở Côngnghiệp tổ chức thẩm định) và các dự án đầu tư xây dựng công trình khác do Chủtịch UBND tỉnh yêu cầu” Với vai trò của mình, Ban QLDA-CTCC được ủy quyềncủa Sở xây dựng Bắc Ninh và chịu trách nhiệm thẩm định các dự án này
Về thời gian thầm định, yêu cầu thời gian thẩm định không quá 60 ngày làm việc
với các dự án nhóm A, 30 ngày làm việc với các dự án nhóm B, 20 ngày làm việcvới các dự án nhóm C kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ Trường hợp đặc biệt, thờigian thẩm định dự án có thể dài hơn nhưng phải được người quyết định đầu tư chophép
* Môi trường kinh tế xã hội: Môi trường kinh tế xã hội sẽ ảnh hưởng đến ý tưởngđầu tư và chi phối hoạt động của các dự án: tạo thuận lợi hoặc gây cản trở dự án.Khi tiến hành thẩm định dự án, cần phải xem xét sự ảnh hưởng của các yếu tố kinh
tế như: tốc độ tăng trưởng; lãi suất; tỷ lệ lạm phát; tình hình thâm hụt ngân sách; hệthống kinh tế và các chính sách điều tiết của Nhà nước và địa phương Đồng thời,nghiên cứu tác động của các yếu tố xã hội như: mật độ dân số, chất lượng dân số, cơcấu dân số…
Trang 20Bắc Ninh là tỉnh cửa ngõ phía Bắc của Hà Nội, một loạt các khu công nghiệp đã vàđang xây dựng (KCN Tiên Sơn, KCN Quế Võ, KCN Yên Phong ) thu hút nhiềunhà đầu tư trong nước và ngoài nước Nhà nước có sự quan tâm đặc biệt và đầu tưnhiều dự án lớn mục tiêu đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm kinh tế trọng điểm củamiền Bắc Thời gian gần đây, chúng ta đã chứng kiến sự đổi thay mạnh mẽ của BắcNinh, cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ Theo thống kê của Sở Kế hoạch tỉnh,giai đoạn 2007-2010, công nghiệp-dịch vụ tăng nhanh và chiếm 70%; nông nghiệpchiếm 30% trong tổng thu nhập toàn tỉnh Bắc Ninh đã, đang và sẽ tiếp tục pháttriển mạnh mẽ trong những năm tới Với đà phát triển này, tỉnh sẽ tiếp tục thu hút
sự đầu tư của doanh nghiệp và lao động từ các khu vực lân cận Sức ép này đặt racho các ban ngành nói chung và Sở xây dựng nói riêng một nỗ lực lớn trong việctriển khai các dự án phục vụ nhu cầu xây dựng công nghiệp và dân dụng Khi tiếnhành thẩm định các dự án trong giai đoạn này, cán bộ thẩm định cũng phải quantâm đến tốc độ tăng trưởng kinh tế và các yếu tố dân cư và lao động có liên quan
Trang 21CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH
DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI BAN QLDA-CTCC SỞ
XÂY DỰNG BẮC NINH 2.1 Tổ chức công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA-CTCC
Vai trò của tổ chức quản lý xuất hiện ngay từ khi dự án bắt đầu hình thànhtrong ý tưởng của nhà đầu tư và tiếp tục xuyên suốt trong quá trình thực hiện và vậnhành kết quả đầu tư Với sự xuất hiện của chức năng tổ chức- quản lý, vai trò của nócũng bắt đầu phát huy tác dụng qua các quá trình lập, quản lý dự án nói chung cũngnhư thẩm định dự án nói riêng Tổ chức công tác thẩm định là quá trình dựa trên cácchức năng ,nhiệm vụ đã được xác định của bộ máy quản lý để xắp xếp về lực lượng,
bố trí về cơ cấu ,xây dựng về mô hình và giúp cho toàn bộ hệ thống quản lý hoạtđộng như một chỉnh thể có hiệu quả nhất
Sơ đồ 2: CƠ CẤU TỔ CHỨC THẨM ĐỊNH TẠI BAN QLDA-CTCC SỞ
Phòng QLDA
Phòng HC-KT
TĐ kinh tế-xã hội
TĐ
kỹ thuật
TĐ tài chính
Trang 22năng, nhiệm vụ được phân cấp từ cán bộ thẩm định qua trưởng phòng chức năngđến giám đốc và các phó giám đốc Theo đó, ban giám đốc, gồm 1 giám đốc và 2phó giám đốc chịu trách nhiệm quản lý chung với công tác thẩm định Các phòngban chức năng có trách nhiệm thẩm định từng nội dung của dự án Tức là phòng kếhoạch tổng hợp thẩm định nội dung kinh tế-xã hội, phòng quản lý dự án thẩm địnhnội dung kỹ thuật, phòng hành chính-kế toán thẩm định nội dung tài chính.
Việc tách bạch giữa khâu kiểm soát và thẩm định tạo nên tính khách quan trongviệc xét duyệt dự án Ban QLDA-CTCC đã triển khai công tác tiếp cận các văn bảnluật, quy định, quy chế của Nhà nước và Bộ xây dựng sâu sát, kịp thời Qua đó Ban
có thể lập hồ sơ thẩm định đúng quy định, tạo điều kiện cho mọi thủ tục được hoànthành đầy đủ và nhanh chóng
Tuy nhiên, cơ cấu tổ chức không có phòng ban chuyên trách về thẩm định nàykhiến cho sự phối hợp các nội dung trong công tác thẩm định thiếu nhịp nhàng,đồng nhất Khi gặp các rắc rối trong khâu thẩm định, việc quy trách nhiệm cho cánhân và phòng ban rất khó khăn Vì thế, trong thời gian tới, Ban cần cơ cấu lại tổchức, lập phòng chức năng thẩm định để công tác thẩm định đạt hiệu quả cao hơn
2.2 Quy trình thẩm định một dự án đầu tư xây dựng
Thẩm định một dự án xây dựng trải qua 3 bước như sau:
Bước 1:Tập hợp các căn cứ để thẩm định dự án
Bước 2: Thẩm định các nội dung của dự án:
-Thẩm định nội dung kỹ thuật
-Thẩm định nội dung kinh tế-xã hội
-Thẩm định nội dung tài chính
Bước 3: Lập tờ trình kết quả thẩm định
2.2.1 Tập hợp các căn cứ để thẩm định dự án
Thẩm định dự án xây dựng là quá trình nhà thẩm định tập hợp và xem xét toàn
bộ các yếu tố ảnh hưởng đến tính hiệu quả, tính khả thi và thiết kế cơ sở của dự án
1 Xem xét các yếu tố đảm bảo tính hiệu quả của dự án, bao gồm: sự cần thiếtđầu tư; các yếu tố đầu vào của dự án; quy mô, công suất, công nghệ, thời gian, tiến
độ thực hiện dự án; phân tích tài chính, tổng mức đầu tư, hiệu quả kinh tế - xã hộicủa dự án
Trang 232 Xem xét các yếu tố đảm bảo tính khả thi của dự án, bao gồm: sự phù hợpvới quy hoạch; nhu cầu sử dụng đất, tài nguyên (nếu có); khả năng giải phóng mặtbằng, khả năng huy động vốn đáp ứng tiến độ của dự án; kinh nghiệm quản lý củachủ đầu tư; khả năng hoàn trả vốn vay; giải pháp phòng cháy, chữa cháy; các yếu tốảnh hưởng đến dự án như quốc phòng, an ninh, môi trường và các quy định kháccủa pháp luật có liên quan.
3 Xem xét thiết kế cơ sở bao gồm:
a) Sự phù hợp của thiết kế cơ sở với quy hoạch chi tiết xây dựng hoặc tổngmặt bằng được phê duyệt; sự phù hợp của thiết kế cơ sở với phương án tuyến côngtrình được chọn đối với công trình xây dựng theo tuyến; sự phù hợp của thiết kế cơ
sở với vị trí, quy mô xây dựng và các chỉ tiêu quy hoạch đã được chấp thuận đối vớicông trình xây dựng tại khu vực chưa có quy hoạch chi tiết xây dựng được phêduyệt;
b) Sự phù hợp của việc kết nối với hạ tầng kỹ thuật của khu vực;
c) Sự hợp lý của phương án công nghệ, dây chuyền công nghệ đối với côngtrình có yêu cầu công nghệ;
d) Việc áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn về xây dựng, môi trường, phòngcháy, chữa cháy;
đ) Điều kiện năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức tư vấn, năng lực hành
nghề của cá nhân lập thiết kế cơ sở theo quy định.
2.2.2 Thẩm định các nội dung của dự án
2.2.2.1 Thẩm định kỹ thuật của dự án xây dựng
a) Thẩm định về mặt lựa chọn địa điểm xây dựng của dự án
Cán bộ thẩm định tiến hành đánh giá địa điểm xây dựng dựa trên các tiêu thứcnhư sau :
+ Giao thông có thuận tiện (đường bộ, đường biển, đường sông…) haykhông ? có phí vận chuyển, bốc dỡ vật liệu hợp lý để giảm thiểu tối đa chi phí phátsinh không ?
+ Khả năng tận dụng các cơ sở hạ từng có sẵn: đường sá, bến cảng, điệnnước ?
+ Mặt bằng đủ rộng để không những phù hợp quy mô hiện tại mà còn dựphòng cho phát triển mở rộng trong tương lai, đạt yêu cầu vệ sinh công nghiệp, xử
lý ô nhiễm môi trường, phòng cháy chữa cháy… ?
Trang 24+ Địa điểm xây dựng phải tuân thủ các văn bản xây dựng của nhà nước và quyhoạch đất đai, kiến trúc xây dựng của địa phương, chi phí đền bù di dân, giải phóngmặt bằng nền mống không quá lớn…
Tất cả các vấn đề nêu trên cần được kiểm tra tính toán lựa chọn phương án tối
ưu cho việc đặt địa điểm xây dựng Hiện tại, công tác thẩm định địa điểm xây dựngcủa Ban QLDA-CTCC được thực hiện rất tốt nên tiết kiệm tối đa chi phí có liênquan đến việc chuyên chở, bốc dỡ vật liệu trong quá trình thi công công trình ; đồngthời các công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng đều thỏa mãn tốt nhất nhu cầucủa nhân dân, được nhân dân đánh giá cao
b) Thẩm định công suất của dự án
Công suất hay năng lực phục vụ của dự án là căn cứ quan trọng để lựa chọnphương án công nghệ thích hợp Qua phân tích thực tế cho thấy những dự án cócông suất lớn có những ưu điểm như: dễ áp dụng công nghệ hiện đại, chi phí tínhcho một đơn vị kết quả có thể hạ; nhưng mặt khác công suất lớn có những nhượcđiểm như: đòi hỏi vốn lớn, thời gian hoàn vốn lâu, thiệt hại lớn khi gặp rủi ro…Những dự án có công suất nhỏ có ưu điểm: đòi hỏi vốn ít, xây dựng nhanh, thu hồivốn nhanh, dễ thích ứng với điều kiện thay đổi; nhưng công suất nhỏ lại có nhượcđiểm như: khó áp dụng công nghệ hiện đại, chi phí cho một đơn vị kết quả có thểlớn…Thẩm định công suất là thẩm định sự phù hợp của công suất thiết kế so vớiyêu cầu của dự án
Tại Ban QLDA-CTCC, công tác thẩm định công suất mỗi dự án được thực hiệntuần tự như sau:thẩm định công suất khả thi, thẩm định công suất thiết kế, thẩmđịnh công suất thực tế
Công suất khả thi của dự án là công suất mà dự án có thể thực hiện được và đemlại hiệu quả kinh tế cao.Khi thẩm định công suất khả thi của dự án, Phòng quản lý
dự án sẽ dựa trên các căn cứ và chỉ tiêu như sau:
Các thông số kỹ thuật và kinh tế của các máy móc hiện có, thông thường làmáy móc và dây chuyền công nghệ với những công suất xác định, trừ trườnghợp đặt hàng cụ thể thì có thể mua máy móc đúng với công suất theo ýmuốn
Khả năng cung cấp các yếu tố đầu vào nhất là đối với các loại nguyên, vậtliệu phải nhập khẩu
Năng lực về tổ chức,điều hành sản xuất,khả năng về vốn đầu tư của chủ đầutư
Trang 25 Các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế của từng phương án công suất.
Công suất khả thi của dự án là cơ sở để lựa chọn máy móc,thiết bị có công suấttương ứng.Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động của dự án, có thể có những trục trặcbất thường (ví dụ trục trặc về kỹ thuật, trục trặc trong cung cấp nguyên vậtliệu…)nếu chọn thiết bị có công suất bằng với công suất khả thi thì không đáp ứngđược yêu cầu của dự án.Do đó, cán bộ thẩm định phải chọn thiết bị có công suất caohơn công suất khả thi của dự án, thông thường cao hơn từ 10%-15%.Sau khi thẩmđịnh được máy móc, thiết bị cho dự án,dựa vào công suất thiêt kế của máy móc,thiết
bị này để thẩm định công suất thiết kế cho dự án
Công suất thiết kế của dự án được thẩm định dựa vào công suất thiết kế của máymóc, thiết bị chủ yếu trong 1 giờ và số giờ làm việc trong 1 năm
x
Số giờ làm việc trong một ca
x
Số ca làm việc trong một ngày
x
Số ngày làm việc trong một năm
Số ngày làm việc trong 1 năm thường lấy bằng 300 ngày, còn số ca/ngày, số giờ/ca,
lấy theo dự kiến trong dự án
Công suất thực tế của dự án là công suất mà dự án dự kiến đạt được trong từngnăm khi đi vào vận hành khai thác.Công suất thực tế những năm hoạt động ổn địnhcủa dự án sẽ bằng công suất khả thi của dự án.Tuy nhiên, khi đi vào hoạt động sẽ cónhững bất thường xảy ra, công suất thực tế chỉ nên tính tối đa bằng 90% công suấtthiết kế Trong những năm đầu của dự án, do phải điều chỉnh máy móc, công nhânchưa thạo việc, việc cung cấp đầu vào chưa ổn định…công suất thực tế của dự ánthường chỉ tính bằng 50% công suất thiết kế và dự kiến tăng dần qua các năm chođến khi ổn định
c) Thẩm định công nghệ kỹ thuật cho dự án
Công nghệ là tập hợp các phương pháp, qui trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ,phương tiện, dùng trong việc thực hiện dự án từ giai đoạn khởi đầu đến khi kết thúc.Công nghệ gồm 2 phần:
Phần cứng: bao gồm các máy móc, thiết bị, công cụ, dụng cụ, nhà xưởng.
Phần mềm: bao gồm các yếu tố về con người, thông tin và tổ chức.
Trang 26Khi thẩm định công nghệ của một dự án xây dựng, cán bộ thẩm định tiến hành theotrình tự sau:
* Thẩm định trình độ hiện đại của công nghệ:
Với các dự án đầu tư mũi nhọn, hiệu quả đảm bảo và được bảo đảm nguồn vốnđầu tư thì nên đi ngay vào áp dụng công nghệ hiện đại Tuy nhiên, việc lựa chọncông nghệ cần tránh sử dụng những công nghệ quá mới mẻ hoặc đang thử nghiệm.Một công nghệ hiện đại chưa hẳn lúc nào cũng là tốt nhất bởi công nghệ này thườngđòi hỏi chi phí rất lớn, đòi hỏi phải có một kiến thức và trình độ khoa học cao để sửdụng mà thường điều kiện của các nước đang phát triển như nước ta chưa cóđược.Tuy nhiên, lại càng không nên chọn công nghệ đã lỗi thời, lạc hậu, kém hiệuquả và gây thất thoát lãng phí ngân sách nhà nước
Tại Ban QLDA-CTCC, việc thẩm định trình độ hiện đại của công nghệ còn gặpkhó khăn vì Ban không có lực lượng chuyên trách về lĩnh vực này Khi thẩm địnhnội dung này, Ban đều phải thuê chuyên gia nước ngoài thẩm định đối với các côngnghệ mới và hiện đại hoặc sử dụng kết quả thẩm định của Viện Công nghệ nên dẫnđến nhiều trường hợp chi phí thẩm định vượt mức cho phép do chi phí thuê chuyêngia nước ngoài hoặc thời gian thẩm định bị kéo dài do không phối hợp tốt với cán
bộ bên Viện Công nghệ
* Thẩm định dây chuyền công nghệ:
Với mỗi phương án công nghệ cán bộ thẩm định cần làm rõ các nội dung sau:phải mô tả đầy đủ các công đoạn, nguyên lý hoạt động về mặt kỹ thuật, chế độ làmviệc cho phép đối với máy móc, trình độ cơ giới hóa, tự động hóa, độ tin cậy của
máy móc,yêu cầu về an toàn kỹ
* Thẩm định nội dung tổ chức, quản lý thực hiện vận hành dự án
- Xem xét về các đơn vị thiết kế, thi công: Phải chọn đơn vị có đủ năng lực và
tư cách hành nghề, có giấy phép hoạt động do cơ quan có thẩm quyền cấp
- Xem xét về chủ dự án: Chủ dự án đã có sẵn kinh nghiệm về tổ chức quản lýthi công, quản lý sản xuất vận hành và đã có đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghềchưa? nếu chưa thì phải có chuyên gia hướng dẫn và phải có chương trình đào tạo
và huấn luyện
- Thẩm định về lao động cho dự án:
+ Đối với lao động trong nước: Căn cứ vào yêu cầu kỹ thuật sản xuất, ước tính
số lao động trực tiếp, gián tiếp, yêu cầu kỹ năng bậc thợ,…Về nguồn lao động, chú
ý lực lượng lao động có tay nghề tại địa phương, nếu chưa có nghiệp vụ thì phải đào
Trang 27tạo; dự kiến số người, chi phí, địa điểm và thời gian đào tạo, đảm bảo sự cân đốigiữa đào tạo và tiến độ thực hiện dự án Dự kiến các hình thức trả lương, mứclương, bảo hiểm đối với công nhân và cán bộ quản lý Từ đó tính ra tổng quỹ hàngnăm.
+ Đối với lao động nước ngoài: Trường hợp đòi hỏi kỹ thuật mới, phức tạpcần thuê chuyên gia hướng dẫn huấn luyện, chi phí thuê chuyên gia được tính vàogiá mua công nghệ hoặc tính riêng Chi phí thuê chuyên gia gồm: Tiền lương, chiphí đi lại, ăn, ở,…và thường là rất cao nên cần phải xem xét kỹ lưỡng
thuật và an toàn lao động…
d) Thẩm định việc lựa chọn thiết bị, máy móc cho dự án
Trường hợp dự án không mua công nghệ toàn bộ mà chỉ mua thiết bị lẻ thì việc lựachọn thiết bị cho dự án cần tuân thủ các tiêu chuẩn sau:
Nhà cung cấp thiết bị, máy móc có uy tín để đảm bảo tính tốt bền, chất lượngcao của thiết bị, máy móc
Phù hợp với công suất của dự án
Đảm bảo tính đồng bộ của thiết bị, máy móc
Máy móc phải thích hợp với điều kiện về thời tiết, khí hậu, độ ẩm, nănglượng sử dụng, trình độ tay nghề của công nhân điều khiển…
Phụ tùng đơn giản dễ kiếm và có thể sử dụng phụ tùng thay thế
Giá cả và hình thức thanh toán hợp lý
Căn cứ vào bảng hiện giá (ProFormainvoice) hoặc tham khảo các thông tin qua các
cơ quan đại diện, các chuyên gia kỹ thuật để cán bộ thẩm định giá mua các loại thiết
bị này Trong đó, giá mua phải bao gồm chi phí mua bằng sáng chế, bí quyết kỹthuật,chi phí chuyên viên kỹ thuật, chi phí lắp ráp, vận chuyển…Nếu chi phí lắp đặtmáy móc, thiết bị tách riêng thì có thể ước lượng từ 1%-15% hay hơn nữa tùy thuộcvào loại thiết bị và tính chất phức tạp của việc lắp đặt.Nếu thời gian giao máy trên
18 tháng thì phải dự kiến tốc độ trượt giá
d) Kiểm tra tính hợp lý về kế hoạch tiến độ thực hiện dự án
Đây là một yếu tố quan trọng liên quan đến kế hoạch sử dụng vốn, kế hoạch sảnxuất, kế hoạch cho vay thu nợ của ngân hàng
Trang 28- Cần xác định thứ tự ưu tiên để tập trung vốn đầu tư hoàn thành dứt điểm:Trước hết là các hạng mục công trình sản xuất chính, rồi đến các hạng mục côngtrình sản xuất phụ trợ, các hạng mục phi sản xuất thực hiện sau cùng.
- Tính toán để hoàn thành các hạng mục cần thiết có thể đưa dự án đi vào hoạtđộng từng bộ phận mà vẫn đảm bảo cho việc sản xuất của các bộ phận hiện có
- Tránh thi công dàn đều tất cả các hạng mục cùng một lúc, sẽ không có hiệuquả, thậm chí nếu thiếu vốn, thiếu nguyên vật liệu… sẽ làm tăng chi phí dở dang,công trình chậm hoàn thành đưa vào sử dụng
e)Thẩm định các yếu tố kỹ thuật khác
Ngoài các yếu tố trên, cán bộ thẩm định còn phải xem xét dự án xây dựng ở cáckhía cạnh như kiến trúc của dự án; nguồn nguyên, nhiên, vật liệu…
2.2.2.2 Thẩm định kinh tế- xã hội của dự án xây dựng
Đối với mọi quốc gia, mục tiêu chủ yếu của nền sản xuất xã hội là tăng trưởngkinh tế và tối đa hóa phúc lợi.Vì vậy, một trong các tiêu chuẩn quan trọng đánh giáhiệu quả kinh tế xã hội thường được xác định thông qua việc đánh giá khả năng vàmức độ đáp ứng mục tiêu này
Hầu hết các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội đều được xác định thôngqua các mục tiêu cụ thể biểu hiện trong các chủ trương, chính sách và kế hoạchphát triển kinh tế- xã hội của Nhà nước và địa phương.Các kế hoạch dài hạn đề raphương hướng chỉ đạo mục tiêu phải đạt được trong thời gian 10 năm trở lên Các
kế hoạch trung hạn nêu lên những bước đi tương đối cụ thể trong thời gian 5-10năm Các kế hoạch hay chương trình ngắn hạn 2-3 năm nhằm điều chỉnh kịp thờicác sai lệch cũng như bổ sung những khiếm khuyết phát hiện trong quá trình thựchiện kế hoạch
Tại Ban QLDA-CTCC Sở xây dựng Bắc Ninh, căn cứ vào các mục tiêu chiếnlược của UBND tỉnh, các dự án xây dựng phải đảm bảo tính kinh tế- xã hội thôngqua việc xem xét các tiêu chí sau:
a) Tác động của dự án xây dựng đến phân phối thu nhập và công bằng xã hộiThực chất của chỉ tiêu này là xem xét xét xem mức đóng góp trực tiếp của dự áncho tăng trưởng kinh tế chung của toàn tỉnh sẽ được phân phối cho các nhóm đối
Trang 29tượng khác nhau hoặc giữa các khu vực trong tỉnh như thế nào, có đáp ứng đượcmục tiêu phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn nhất định hay không.
Để thẩm định chỉ tiêu này, phải thực hiện theo qui trình sau:
Bước 1:Xác định nhóm dân cư hoặc vùng lãnh thổ (i) được phân phối giá trị
tăng thêm (NNVA) của dự án
Bước 2: Tiếp đến xác định phần giá trị tăng thêm do dự án tạo ra mà nhóm dân
cư hoặc vùng lãnh thổ nhận được (NNVAi)
Bước 3: Tính tỷ lệ giá trị gia tăng của mỗi nhóm dân cư hoặc mỗi vùng lãnh thổ
thu được trong tổng giá trị gia tăng ở năm hoạt động bình thường của dự án (BDi)theo công thức sau:
BDi=NNVAi/NNVA
Trong đó:
NNVAi: Phần giá trị gia tăng mà nhóm dân cư hay khu vực i nhận đượcnhờ thực hiện dự án.Với các công trình xây dựng công cộng thì đó thường là phúclợi mà người dân được hưởng từ các công trình giao thông, y tế…
NNVA: Tổng giá trị phúc lợi mà các dự án mang lại cho người dân
BDi: Tỷ lệ phân phối phúc lợi cho nhóm dân cư và khu vực trong tỉnh.Sau khi tính được tỷ lệ BD cho các nhóm dân cư và khu vực, tiến hành so sánh tỷ lệnày của các nhóm dân cư và khu vực với nhau sẽ thấy được tình hình phân phối giátrị gia tăng do dự án tạo ra giữa các nhóm dân cư và khu vực.Căn cứ vào chính sáchkinh tế-xã hội của UBND tỉnh trong từng giai đoạn, cán bộ thẩm định sẽ lựa chọn
dự án phù hợp nhất
b) Tác động của dự án xây dựng đến lao động và việc làm
Dư thừa nhân công là một thực trạng phổ biến ở các địa phương nói chung vàtỉnh Bắc Ninh nói riêng Vì vậy, chỉ tiêu gia tăng công ăn việc làm cũng là một chỉtiêu được xét đến trong các dự án xây dựng công của tỉnh Bắc Ninh Việc thẩm địnhtác động của của dự án đến lao động và việc làm hiện đang được xem xét dựa trênchỉ tiêu tuyệt đối và các chỉ tiêu tương đối: đó là chỉ tiêu số lao động có việc làm dothực hiện dự án và chỉ tiêu số lao động có việc làm tính trên 1 đơn vị giá trị vốn đầutư
Trang 30* Số lao động có việc làm:
Số lao động có việc làm bao gồm số lao động có việc làm trực tiếp cho dự án và sốlao động có việc làm ở các dự án liên đới.Các dự án liên đới là các dự án được thựchiện do sự đòi hỏi của dự án đang được xem xét
Trình tự xác định số lao động (trực tiếp và gián tiếp) có việc làm do thực hiện dự
án như sau:
Bước 1: Xác định số lao động cần thiết cho dự án đang xem xét tại năm hoạt
động bình thường của đời dự án
Bước 2: Xác định số lao động cần thiết cho việc tăng thêm ở các dự án liên đới
cả về đầu vào và đầu ra.Đây chính là số lao động gián tiếp nhờ thực hiện dự án đangxem xét
Bước 3: Tổng hợp số lao động trực tiếp và gián tiếp có việc làm trên đây chính
là tổng lao động có việc làm nhờ thực hiện dự án
* Số lao động có việc làm trên một đơn vị vốn đầu tư:
Để tính được chỉ tiêu này ta phải tính số vốn đầu tư trực tiếp của dự án đang xemxét và vốn đầu tư của các dự án liên đới Tiếp đó tính các chỉ tiêu sau đây:
Số lao động có việc làm trực tiếp tính trên một đơn vị giá trị vốn đầu tư trựctiếp (Id):
Id=Ld/Ivd
Trong đó:
Ld: số lao động có việc làm trực tiếp của dự án
Ivd: số vốn đầu tư trực tiếp của dự án
Toàn bộ số lao động có việc làm tính trên một đơn vị giá trị vốn đầu tư đầy
Trang 31Ivt: số vốn đầu tư đầy đủ của dự án đang xem xét và các dự án liên đới
Lvt= Ivd + Ivind
Lind: số lao động có việc làm gián tiếp
Ivind: số vốn đầu tư gián tiếp
Tiêu chuẩn thẩm định dự án đầu tư là các chỉ tiêu này có giá trị càng cao thì dự ánxây dựng đó càng có tác động lớn đến nền kinh tế và xã hội Phương pháp này có
ưu điểm là đánh giá được chính xác tác động của dự án đến lao động và việc làmcho nhân dân trong tỉnh; và nhược điểm là không dễ dàng xác định được chính xác
số lượng lao động trong tình hình dân số biến động mạnh như hiện nay Tuy nhiên,cán bộ thẩm định của Ban đã khắc phục khó khăn này trên cơ sở phối hợp chặt chẽvới Uỷ ban Dân số-xã hội để có tài liệu chính xác về tình hình dân cư và lao độngtrong toàn tỉnh Đến nay, các công trình đã qua thẩm định của Ban đều đáp ứng tốtnhất lợi ích của nhân dân, giải quyết lượng lớn lao động dư thừa góp phần khôngnhỏ trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân địa phương Cán bộthẩm định cần cố gắng duy trì và phát huy ưu điểm này để công tác thẩm định manglại kết quả tốt nhất
b) Tác động của dự án xây dựng đến môi trường sinh thái
Việc thực hiện một dự án xây dựng thường có những tác động nhất định đến môitrường sinh thái Các tác động này có thể là tích cực, nhưng cũng có thể là tiêu cực.Tác động tích cực có thể là làm đẹp cảnh quan môi trường, cải thiện điều kiện sống,sinh hoạt cho nhân dân địa phương…Các tác động tiêu cực bao gồm việc ô nhiễmnguồn nước, không khí, đất đai, làm ảnh hưởng đến sức khỏe của con người và súcvật trong khu vực Vì vậy, trong thẩm định dự án các tác động về môi trường đặcbiệt là tác động tiêu cực phải được quan tâm thỏa đáng
Có nhiều phương pháp đánh giá tác động đến môi trường của một dự án đầu tư.Phương pháp hiện đang được áp dụng tại Ban QLDA-CTCC là phương pháp phântích lợi ích-chi phí.Dựa vào công thức sau:
Trong đó: