Quản trị nhân lực trong các doanh nghiệp nhà nước

Nhân lực là:thể lực và trí lực của người lao động. Thể lực chỉ sức khoẻ của thân thể và nó phụ thuộc vào sức vóc và tình trạng sức khỏe của từng người, mức sống, y tế, chế độ làm việc và nghỉ ngơi…

LỜI MỞ ĐẦU

Thực tiễn cho thấy sự tồn tại, phát triển của một tổ chức phụ thuộc vàonhiều yếu tố, nhiều điều kiện nhưng chủ yếu nhất vẫn là phụ thuộc vào conngười hay nguồn nhân lực của tổ chức Một tổ chức từ những ngày sơ khaiđều có nguồn nhân lực của mình Để có được nguồn nhân lực tốt không cáchnào khác tổ chức đó phải tiến hành tuyển dụng lao động và quản lý sử dụngnguồn nhân lực trong tổ chức Vấn đề đặt ra là làm thế nào để có một nguồnnhân lực hiệu quả, đảm bảo đáp ứng các yêu cầu của doanh nghiệp

Các doanh nghiệp hiện nay luôn coi trọng vấn đề quản trị nhân lực, vàđặc biệt trong các doanh nghiệp nhà nước ở nước ta hiện nay, quản trị nhânlực đang là vấn đề nhức nhối cần phải quan tâm Câu hỏi đặt ra là tại sao saukhi ra trường, sinh viên thường lựa chọn việc làm cho mình tại các doanhnghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài… mà rất ít người lựachọn doanh nghiệp nhà nước, và tại sao sau một thời gian làm việc tại doanhnghiệp nhà nước họ thường chuyển sang các doanh nghiệp khác Đây là mộtbài toán cần có lời giải thiết thực

Đề tài: “Quản trị nhân lực trong các doanh nghiệp nhà nước” mà tôi

lựa chọn hi vọng sẽ góp một phần nhỏ trong việc tìm ra lời giải cho bài toán

đó Rất mong nhận được sự đóng góp của thầy giáo và các bạn

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

1-Các khái niệm

Nhân lực là:thể lực và trí lực của người lao động Thể lực chỉ sức khoẻcủa thân thể và nó phụ thuộc vào sức vóc và tình trạng sức khỏe của từngngười, mức sống, y tế, chế độ làm việc và nghỉ ngơi… Trí lực là chỉ sự suynghĩ, sự hiểu biết, sự tiếp thu kiến thức, tài năng, năng khiếu cũng như quanđiểm, lòng tin, nhân cách… của từng con người

Nguồn lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làmviệc trong tổ chức đó

Quản trị nhân lực là:tổng thể các hoạt động nhằm thu hút, xây dựng, sử dụng,duy trì và phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng các mục tiêu của tổ chức

2-Đối tượng của quản trị nhân lực

Đối tượng của quản trị nhân lực là người lao động trong doanh nghiệpvới tư cách là những cá nhân cán bộ, công nhân viên trong tổ chức và các vấn

đề có liên quan đến họ như công việc và các quyền lợi cũng như nghĩa vụ của

Quản trị nhân lực chịu trách nhiệm về việc đưa con người vào tổ chứcgiúp cho họ thực hiện công việc, thù lao công việc, thù lao cho sức lao độngcủa họ và giải quyết các vấn đề phát sinh.

Quản trị nhân lực đóng vai trò trung tâm trong việc thành lập các tổ chức

và giúp cho các tổ chức tồn tại và phát triển trên thị trường

Trong thời đại ngày nay, do sự cạnh trạnh ngày càng gay gắt trên thịtrường nên các tổ chức muốn tồn tại được và phát triển buộc phải cải tổ tổchức của mình theo hướng tinh giảm, gọn nhẹ, năng động trong đó yếu tố conngười mang tính quyết định Bởi vậy, viêc tìm đúng người phù hợp để giaođúng việc, đúng cương vị đang là vấn đề đáng quan tâm đối với mọi loại hình

tổ chức hiện nay

Sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật cùng với sự phát triển của nền kinh tếbuộc các nhà quản trị phải biết thích ứng Do đó việc tuyển chọn, sắp xếp, đàotạo, điều động nhân sự trong tổ chức nhằm đạt được hiệu quả tối ưu là vấn đềphải được quan tâm hàng đầu

Nghiên cứu về quản trị nhân lực sẽ giúp các nhà quản trị học được cáchgiao tiếp với người khác, biết cách đặt câu hỏi và biết cách lắng nghe, biếtcách tìm ra ngôn ngữ chung với nhân viên của mình và biết nhạy cảm với nhucầu của nhân viên, biết cách đánh giá nhân viên chính xác, biết cách lôi cuốnnhân viên say mê với công việc và tránh được các sai lầm trong tuyển chọn,

sử dụng lao động để nâng cao chất lượng thực hiện công việc và nâng caohiệu quả của tổ chức

4-Các hoạt động cơ bản của quản trị nhân lực

4.1- Nhóm chức năng hình thành nguồn nhân lực

4.1.1 - Kế hoạch hoá nguồn nhân lực

4.1.1.1 - Khái niệm

Kế hoạch hoá nguồn nhân lực là: một quá trình nhằm xác định nhu cầu

về nhân lực của tổ chức dựa trên mục tiêu công việc và xây dựng các giảipháp đấp ứng nhu cầu về nhân lực đó

4.1.1.2 - Các loại kế hoạch hoá nguồn nhân lực

Kế hoạch hóa nguồn nhân lực phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinhdoanh và phục vụ kế hoạch sản xuất kinh doanh của tổ chức Vì vậy tươngứng với việc kế hoạch sản xuất kinh doanh được xây dựng ở ba mức: dài hạn,trung hạn, ngắn hạn cũng cần phải có các kế hoạch về nguồn nhân lực tươngứng

- Kế hoạch hoá nguồn nhân lực dài hạn ( 3 – 5 năm )

- Kế hoạch hoá nguồn nhân lực trung hạn ( 2 – 3 năm )

- Kế hoạch hoá nguồn nhân lực ngắn hạn ( 1 năm ): có ảnh hưởng mạnh

mẽ đến các hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp

4.1.1.3 - Các nhân tố ảnh hưởng

Kế hoạch hoá nguồn nhân lực chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố, để cóđược một kế hoạch hiệu quả, quá trình kế hoạch hóa nguồn nhân lực cần phảixác định rõ một số nhân tố sau:

- Loại sản phẩm, dịch vụ mà tổ chức sẽ cung cấp cho xã hội và chiếnlược của tổ chức

- Tính không ổn định của môi trường

- Độ dài thời gian của kế hoạch hoá nguồn nhân lực

- Loại thông tin và chất lượng dự báo thông tin về kế hoạch hoá nguồnnhân lực

4.1.2- Phân tích và thiết kế công việc

4.1.2.1- Các khái niệm:

Trong tổ chức, do chuyên môn hoá lao động mà các nghề được chiathành các công việc Mỗi một công việc lại được tạo thành từ nhiều nhiệm vụ

cụ thể và được thực hiện bởi một số người lao động tại một số vị trí việc làm

- Nghề: là tập hợp những công việc tương tự về nội dung có có liên quanđến nhau ở mức độ nhất định với những đặc tính vốn có, đòi hỏi người laođộng có những hiểu biết đồng bộ về chuyên môn nghiệp vụ, có những kĩnăng, kĩ xảo và kinh nghiệm cần thiết để thực hiện

4.1.2.2- Thiết kế công việc

a)Các khái niệm:

Thiết kế công việc là: quá trình xác định các nhiệm vụ, các trách nhiệm

cụ thể được thực hiện bởi từng người lao động trong tổ chức cũng như cácđiều kiện cụ thể để thực hiện các nhiệm vụ, trách nhiệm đó

Thiết kế công việc có hiệu quả là một quá trình tổng thể cần đụơc xemxét từ nhiều giác độ Kết hợp các công việc với các mục tiêu của tổ chức, tạođộng lực tới mức tối đa cho người lao động, đạt được các tiêu chuẩn thực hiệncông việc, phù hợp giữa khả năng và kỹ năng của người lao động với các đòihỏi của công việc đều là những nhìn nhận cơ bản trong thiết kế công việc Sự

bỏ qua một trong những khía cạnh đó đều có thể dẫn đến giảm hiệu quả vàhiệu suất hoạt động của tổ chức cũng như sự thoả mãn của người lao động.Khi thiết kế công việc cần phải xác định ba yếu tố thuộc về công việc:

- Nội dung công việc: bao gồm tổng thể các hoạt động, các nghĩa vụ, cácnhiệm vụ, các trách nhiệm thuộc công việc cần phải thực hiện; các máy móc,các trang thiết bị, dụng cụ cần phải sử dụng và các quan hệ cần phải thựchiện.

- Các trách nhiệm đối với tổ chức: bao gồm tổng thể các trách nhiệm cóliên quan đến tổ chức nói chung mà mỗi người lao động cần phải thực hiện

- Các điều kiện lao động: bao gồm một tập hợp các yếu tố thuộc môi trườngvật chất của công việc như nhiệt độ, chiếu sáng, các điều kiện an toàn…

Trong ba yếu tố trên thì nội dung công việc là yếu tố chủ yếu và là yếu tốtrung tâm của thiết kế công việc

Ở từng công việc cụ thể, các đặc trưng cơ bản của công việc sẽ được kếtcấu theo những tỷ lệ khác nhau và chúng dẫn đến những kết quả nhất định của

cá nhân người lao động hoặc của tổ chức Sử dụng năm đặc trưng cơ bản củacông việc để phân tích các công việc có thể giúp các tổ chức thiết kế và thiết

kế lại công việc nhằm tạo ra những công việc được thiết kế hớp lý Các côngviệc được thiết kế hợp lý là các công việc được thiết kế theo hướng có các đòihỏi hợp lý đối với con người cả về mặt thể lực và trí lực nhằm tạo điều kiệncho người lao động với năng suất cao, sử dụng hợp lý quỹ thời gian làm việc

và có tính hấp dẫn, thách thức đối với con người nhằm tối đa hoá động lựclàm việc

b) Các phương pháp thiết kế và thiết kế lại công việc

Các tổ chức, doanh nghiệp có các phương pháp sau đây:

- Phương pháp truyền thống:

- Nghiên cứu hao phí thời gian và chuyển động:

- Mở rộng công việc:

- Luân chuyển công việc:

- Làm giàu công việc:

4.1.2.3 – Phân tích công việc

Phân tích công việc là quá trình thu thập các tư liệu và đánh giá một cách

có hệ thống các thông tin có liên quan tới một công việc cụ thể nhằm làm rõbản chất của từng công việc

Vai trò: Phân tích công việc mà người quản lý xác định được các kì vọngcủa mình đối với người lao động và làm cho họ hiểu được các kỳ vọng đó Vànhờ đó, người lao động cũng hiểu được các nhiệm vụ, nghĩa vụ, trách nhiệmcủa mình trong công việc Đồng thời, phân tích công việc là điều kiện để cóthể thực hiện được các hoạt động quản lý nguồn nhân lực đúng đắn và có hiệuquả thông qua việc giúp cho người quản lý có thể đưa ra quyết định nhân sựnhư tuyển dụng, đề bạt, thù lao… dựa trên các tiêu thức có liên quan đến côngviệc chứ không phải dựa trên những tiêu chuẩn mang tính chủ quan ,không có

cơ sở

Các loại thông tin cần phải thu thập khi phân tích công việc là:

- Thông tin về các nhiệm vụ, trách nhiệm, các hoạt động, các mối quan

hệ cần thực hiện thuộc công việc Loại thông tin này yêu cầu là phải đầy đủ,không bỏ sót tất cả những gì mà người lao động cần phải làm, các trách nhiệmcần phải gánh chịu cũng như làm rõ mức độ thường xuyên, tầm quan trọngcủa từng nhiệm vụ và kể cả hao phí thời gian (ước tính ) để thực hiện từngnhiệm vụ đó

- Thông tin về máy móc, thiết bị, công cụ, nguyên vật liệu cần phải sửdụng và các phương tiện hỗ trợ công việc

- Thông tin về các điều kiện làm việc như điều kiện vệ sinh, an toàn laođộng, điều kiện về chế độ và thời gian làm việc…

- Thông tin về các đòi hỏi của công việc đối với người thực hiện như cáckhả năng, kĩ năng cần phải có, các kiến thức, các hiểu biết và kinh nghiệmlàm việc cần thiết

Các tư liệu thông tin thu thập được sẽ được xử lý phù hợp tuỳ thuộc vàomục đích của phân tích công việc Chúng thường được hệ thống hoá và trìnhbày dưới dạng các bản mô tả công việc, bản yêu cầu của công việc với ngườithực hiện và bản tiêu chuẩn thực hiện công việc Đó là những công cụ hữu íchcho tất cả những ai có liên quan tới các chức năng quản lý nhân sự trong tổchức.

Qúa trình phân tích công việc là bao gồm nhiều hoạt động, nhìn chung

có thể chia ra làm bốn bước:

- Bước 1: Xác định các công việc cầnphân tích

- Bước 2: Lựa chọn các phương pháp thu thập thông tin thích hợp

- Bước 3: Tiến hành thu thập thông tin

- Sử dụng thông tin thu thập

4.1.3 - Tuyển mộ và tuyển chọn nhân lực

4.1.3.1 – Khái niệm, tầm quan trọng và vai trò của tuyển mộ, tuyển chọn nhân lực

a) Các khái niệm

- Tuyển dụng là quá trình thu hút và tìm kiếm những người lao động từcác nguồn khác nhau cho vị trí công việc trống và lựa chọn ra người tốt nhấtcho vị trí đó

Tuyển dụng bao gồm hai hoạt động chính là tuyển mộ và tuyển chọn

- Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từnhững lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức

- Tuyển chọn là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnhkhác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc để tìm được người phù hợp nhấtcho vị trí công việc

b) Tầm quan trọng

Tuyển phù hợp tạo điều kiện cho các vị trí quan trọng khác thànhcông.Tuyển đúng, phù hợp tạo điều kiện để phát triển văn hoá doanh

nghiệp.Giúp cho tổ chức tránh được những chi phí rủi ro.Tuyển mộ, tuyểnchọn là quá điều kiện tiên quyết cho sự thuận lợi của tổ chức, là khâu đầu tiênđảm bảo nguyên tắc đúng người, đúng việc, đúng thời điểm cần.

- Động thái của các đối thủ cạnh tranh, sử dụng những loại lao động gì,

họ làm những gì để thu hút nguồn nhân lực

- Động thái của xã hội đối với một nghề nghiệp nào đó

Môi trường bên trong

- Khả năng của tổ chức

- Uy tín của tổ chức

- Chính sách nhân sự của công ty

- Bản thân nhà tuyển dụng

- Tính công bằng trong việc ra quyết định

b) Nguồn và phương pháp tuyển mộ

Nguồn bên trong là những người hiện tại đang làm cho doanh nghiệp.Nguồn bên ngoài là những người trong thời điểm hiện tại không có hợp đồngvới tổ chức, doanh nghiệp

Với nguồn bên trong, doanh nghiệp có thể sử dụng các phương pháp như

sử dụng bảng thông báo tuyển dụng, sử dụng sự giới thiệu của công nhânviên, sử dụng hệ thống thông tin nguồn nhân lực Với nguồn bên ngoài, có thể

sử dụng các phương pháp như quảng cáo, sử dụng sự tư vấn của các trung tâmmôi giới việc làm, sử dụng sự giới thiệu của công nhân viên, phương pháp hôi

chợ việc làm Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng, vì vậydoanh nghiệp cần phải cân nhắc xem phương pháp nào là hiệu quả và phù hợp.c) Qúa trình tuyển mộ

Để đạt được thắng lợi, quá trình tuyển mộ cần được tiến hành có kế hoạch

và mang tính chiến lược rõ ràng Qúa trình tuyển mộ bao gồm các bước:

- Xây dựng chiến lược tuyển mộ

+ Lập kế hoạch tuyển mộ

+ Xác định nguồn và phương pháp tuyển mộ

+ Xác định nơi và thời gian tuyển mộ

- Tìm kiếm người xin việc: có vị trí quan trọng

- Đánh giá quá trình tuyển chọn: tỷ lệ sàng lọc có hợp lý không, đánh giáhiệu quả của các quảng cáo tuyển mộ, hiệu quả của tuyển mộ so với mục tiêucủa tổ chức, sự công bằng, thông tin thu thập, chi phí tài chính cho quá trìnhtuyển chọn…

Trong một số tổ chức, khi họ gặp kho khăn trong vấn đề tài chính, khó

có thể tiến hành các hoạt động tuyển mộ thì họ có thể sử dụng một số phươngpháp như: hợp đồng thầu lại, làm thêm giờ, nhờ giúp tạm thời, thuê lao động

từ công ty cho thuê

b) Các bước của quá trình tuyển chọn

- Bước 1: Tiếp đón ban đầu và phỏng vấn sơ bộ Đây là bước đầu tiêntrong quá trính tuyển chọn, là buổi gặp gỡ đầu tiên giữa các nhà tuyển chọn

với các ứng viên

- Bước 2: Sàng lọc qua đơn xin việc Đơn xin việc là nội dung quantrọng của quá trình tuyển chọn Đơn xin việc thường được các tổ chức thiết kếtheo mẫu

- Bước 3: Các trắc nghiệm nhân sự trong tuyển chọn Phương pháp nàymang lại cho nhà tuyển dụng những kết quả khách quan về các đặc trưng tâm

lý của con người như khả năng bẩm sinh, sở thích, cá tính

- Bước 4: Phỏng vấn tuyển chọn Đây là quá trình giao tiếp bằng lời giữanhững người tuyển chọn và người xin việc, đây là phương pháp thu thậpthong tin cho việc ra quyết định tuyển chọn

- Bước 5: Khám sức khoẻ và đánh giá thể lực của các ứng viên Bướcnày do các chuyên gia y tế đảm nhận, phòng nguồn nhân lực cần cung cấp cáctiêu chuẩn về thể lực cho các vị trí làm việc để các chuyên gia y tế dựa vào đó

mà tuyển chọn

- Bước 6: Phỏng vấn bởi người lãnh đạo trực tiếp Đây là bước nhằm xácđịnh vai trò quan trọng của các cấp cơ sở, giúp ta khắc phục được sự khôngđồng nhất giữa bộ phận tuyển chọn và nơi sử dụng lao động

- Bước 7: Thẩm tra các thông tin thu được trong quá trình tuyển chọn

Để xác định độ tin cậy của các thông tin thu được qua các bước tuyển chọn taphải thực hiện thẩm tra lại xem mức độ chính xác của các thông tin Cácthông tin thẩm tra lại là những căn cứ chính xác để các nhà tuyển dụng raquyết định cuối cùng

- Bước 8: Tham quan công việc Điều này giúp cho người lao động biếtđược một cách khá chi tiết về công việc như mức độ phức tạp của công việc,tình hình thu nhập, sự thoả mãn với công việc

- Bước 9: Ra quyết định tuyển chọn Cơ sở của việc ra quyết định này làdựa vao phương pháp đánh giá theo thủ tục loại trừ dần và theo kết quả củađánh giá phỏng vấn và trắc nghiệm Khi đã có quyết định tuyển dụng thì

người sử dụng lao động và người lao động sẽ tiến hành kí kết hợp đồng hoặcthoả ước lao động.

4.1.4 - Bố trí nhân lực và thôi việc

Bố trí nhân lực bao gồm các hoạt động định hướng đối với người laođộng khi bố trí họ vào vị trí làm việc mới, bố trí lại lao động thông qua thuyênchuyển, đề bạt và xuống chức hay còn gọi là quá trình biên chế nội bộ doanhnghiệp Mặt khác, thôi việc cũng gây ra những tổn thất, khó khăn nhất địnhcho cả hai phía và do đó cũng đòi hỏi phải thực hiện một cách chủ động và cóhiệu quả tới mức có thể

4.1.4.1 - Định hướng

Định hướng là một chương trình được thiết kế nhằm giúp cho người laođộng mới có làm quen với doanh nghiệp và bắt đầu công việc một cách cóhiệu suất

Một chương trình định hướng được thiết kế và thực hiện tốt sẽ tạo điềukiện giúp người lao động mới rút ngắn thời gian làm quen với công việc,nhanh chóng đạt năng suất lao động cao, giảm chi phí nhập việc Với mộtchương trình định hướng có hiệu quả, số người di chuyển khỏi doanh nghiệpngay từ những tháng đầu tiên cũng giảm rõ rệt và nhờ đó mà giảm được cácchi phí liên quan

Một chương trình định hướng thường bao gồm:

- Chế độ làm việc bình thường hàng ngày,

- Các công việc hàng ngày cần phải làm và cách thực hiện công việc,

- Tiền công và phương thức trả công,

- Tiền thưởng, các phúc lợi và dịch vụ,

- Các nội quy, quy định về kỉ luật lao động, an toàn lao động

- Các phương tiện phục vụ sinh hoạt, thông tin y tế

- Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp

- Mục tiêu, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, các sản phẩm và dịch vụ củadoanh nghiệp, quá trình sản xuất các sản phẩm và dịch vụ đó

- Lịch sử và truyền thống của doanh nghiệp đó

- Các giá trị cơ bản của doanh nghiệp

4.1.4.2 – Qúa trình biên chế nội bộ

Qúa trình biên chế nội bộ là quá trình bố trí lại người lao động trong nội

bộ doanh nghiệp để nhằm đưa đúng người vào đúng việc Biên chế nội bộ baogồm thuyên chuyển, đề bạt, xuống chức

- Thuyên chuyển: Là việc chuyển người lao động từ công việc này sangcông việc khác hoặc từ địa dư này sang địa dư khác

Thuyên chuyển có thể đề bạt từ phía doanh nghiệp hoặc cũng có thể xuấtphát từ phía người lao động với sự chấp thuận của doanh nghiệp

- Đề bạt: là việc đưa người lao động vào một vị trí làm việc có mứclương cao hơn, có uy tín và trách nhiệm lớn hơn, có các điều kiện làm việc tốthơn và các cơ hội phát triển nhiều hơn

Ba dạng thôi việc:

- Giãn thợ: là sự chấm dứt quan hệ giữa người lao động và doanh nghiệp

do lý do sản xuất kinh doanh

- Sa thải: có hai dạng

+Tự thôi việc: là do nguyên nhân về phía người lao động

+Hưu trí: không phải là thôi việc mà là sự chia tay của những người laođộng cao tuổi với tổ chức theo quy định về tuổi hưu của pháp luật Nhữngngười lao động về hưu sẽ được hưởg trợ cấp hưu trí theo luật định và cácphúc lợi theo quy định của doanh nghiệp

4.2 – Nhóm chức năng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

4.2.1 - Tạo động lực trong lao động

4.2.1.1 - Tạo động lực và các yếu tố ảnh hưởng tới tạo động lực

a) Khái niệm

Động lực là sự khao khát và tự nguyện của mỗi cá nhân nhằm tăngcường mọi nỗ lực của bản thân nhằm đạt được một mục tiêu hay kết quả nàođó

b) Các yếu tố ảnh hưởng

Các yếu tố thuộc bản thân người lao động

-Sự khác biệt về trình độ, kĩ năng và kinh nghiệm làm việc

- Sự khác biệt về yếu tố nhân chủng học như tôn giáo, tuổi tác, giới tính

- Tình trạng kinh tế của mỗi người

Các yếu tố thuộc về môi trường

- Văn hoá của doanh nghiệp

- Chính sách quản lý và việc thực hiện các chính sách có công bằngkhông

- Điều kiện làm việc

- Các chính sách vĩ mô của nhà nước

- Văn hoá của dân tộc

Có rất nhiều học thuyết về động lực trong lao động cho thấy có nhiềucách tiếp cận khác nhau về tạo động lực Ví dụ như học thuyết nhu cầu củaMaslow, Học thuyết tăng cường tích cực, học thuyết kì vọng, học thuyết côngbằng, học thuyết hệ thống hai yếu tố, học thuyết đặt mục tiêu… Tuy nhiên, tất

cả các học thuyết đều có một kết luận chung là: việc tăng cường động lực đốivới người lao động sẽ dẫn đến nâng cao thành tích lao động và các thắng lợilớn của tổ chức

4.2.1.2 – Các phương hướng biện pháp tạo động lực

Để tạo động lực cho người lao động, người quản lý cần phải hướng hoạtđộng của mình vào ba lĩnh vực then chốt với các phương hướng chủ yếu

- Xác định nhiệm vụ và tiêu chuẩn thực hiện công việc cho nhân viên

- Tạo điều kiện và môi trường làm việc thuận lợi

- Kích thích lao động: có thể sử dụng các loại khuyến khích về vật chất,tinh thần

4.2.3 – Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là các hoạt động duy trì và nângcao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức, là điều kiện quyết định để các tổchức có thể đứng vững và thắng lợi trong môi trường cạnh tranh

Phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hoạt động học tập có tổ chứcđược tiến hành trong những khoảng thời gian nhất định để nhằm tạo ra sựthay đổi hành vi nghề nghiệp của người lao động Xét về nội dung phát triểnnguồn nhân lực bao gồm ba hoạt động chính là: giáo dục, đào tạo và pháttriển

- Giáo dục là các hoạt động học tập để chuẩn bị cho con người bước vàomột nghề nghiệp hoặc chuyển sang một nghề mới, thích hợp hơn trong tươnglai

- Đào tạo: là các hoạt động học tập nhằm giúp cho người lao động có thểthực hiện hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình.

- Phát triển: là các hoạt động học tập vượt ra khỏi phạm vi công việctrước mắt của người lao động, nhằm mở ra cho họ những công việc mới dựatrên cơ sở những định hướng tương lai của tổ chức

Mục tiêu chung của đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là nhằm sửdụng tối đa nguồn nhân lực hiện có và nâng cao tính hiệu quả của tổ chứcthông qua việc giúp cho người lao động hiểu rõ hơn về công việc,nắm vữnghơn về nghề nghiệp của mình và thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình mộtcách tự giác hơn, với thái độ tốt hơn cũng như nâng cao khả năng thích ứngcủa họ với công việc trong tương lai

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực giúp cho doanh nghiệp nâng caonăng suất lao động, hiệụ quả thự hiện công việc, giảm thiểu một số chi phícho tổ chức, thúc đẩy uy tin, củng cố địa vị của doanh nghiệp trên thị trường.Một số phương pháp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chủ yếu hiệnnay đang được thực hiện:

- Đào tạo trong công việc

+ Đào tạo theo kiểu chỉ dẫn

+ Đào tạo theo kiểu học nghề

+ Đào tạo theo kiểu kèm cặp và chỉ bảo

- Đào tạo ngoài công việc

+ Tổ chức các lớp cạnh doanh nghiệp

+ Cử đi học ở các trường chính quy

+ Các bài giảng, các hội nghị hoặc các hội thảo

+ Đào tạo theo kiểu chương trình hoá với sự trợ giúp của máy tính

+ Đào tạo theo phương thức từ xa

+ Đào tạo theo kiểu phòng thí nghiệm

+ Mô hình hoá hành vi

+ Đào tạo kĩ năng xử lý công văn, giấy tờ

Các hoạt động đào tạo và phát triển không diễn ra riêng biệt mà chúngliên quan đến nhau và bị ảnh hưởng bởi các chức năng khác của quản trị nhânlực, đặc biết là đánh giá và thực hiện công việc và quan hệ lao động Chính vìvậy các hoạt động đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phải được thiết lập vàđánh giá đáp ứng các yêu cầu tổng thể của tổ chức

4.3 – Nhóm chức năng duy trì nguồn nhân lực

4.3.1 – Đánh giá thực hiện công việc

Đánh gía thực hiện công việc là việc đánh giá mang tính hệ thống vàchính thức về tình hình thực hiện công việc của ngươi lao động trong mốitương quan, so sánh với các tiêu chuẩn thực hiện công việc theo định kỳ và có

sụ thảo luận với người lao động về kết quả đánh giá đó

Đánh giá thực hiện công việc là một hoạt động quản lý nguồn nhân lựcquan trọng và luôn tồn tại trong tất cả mọi tổ chức, nó phục vụ được nhiềumục tiêu quản lý và tác động trực tiếp tới cả người lao động và tổ chức nóichung Nó giúp cho người quản lý đưa ra các quyết định nhân sự, các kết quảcủa đánh giá thực hiện công việc còn giúp cho bộ phận quản lý nguồn nhânlực và lãnh đạo cấp cao có thể đánh giá được thắng lợi của các hoạt độngchức năng về nguồn nhân lực Đồng thời mức độ hợp lý của việc sử dụngđúng đắn và hợp lý của việc sử dụng các hệ thống đánh giá và thông tin phảnhồi các kết quả đánh giá với người lao động có ảnh hưởng rất lớn tới việc xâydựng và phát triển đạo đức, thái độ lao động của người lao động và bầu khôngkhí tâm lý – xã hội trong các tập thể lao động

Để đánh giá thực hiện công việc, cần phải thiết lập một hệ thống đánhgiá với ba yếu tố cơ bản:

- Tiêu chuẩn thực hiện công việc: là cơ sở, cái mốc mà người lao độngcần phải hoàn thành, cho thấy người lao động cần phải làm những cái gì vàmức độ đạt được là bao nhiêu

- Đo lường thực hiện công việc: đây là yếu tố trung tâm của hệ thốngđánh giá Hệ thống này đảm bảo đo lường được sự thực hiện công việc củangười lao động trên thực tế.

- Thông tin phản hồi: là yếu tố cuối của hệ thống đánh giá và thườngđược thực hiện thông qua một cuộc thảo luận chính thức giữa người lãnh đạo

bộ phận và người lao động vào cuối chu kỳ đánh giá

Để đánh giá có hiệu quả, hệ thống đánh giá thực hiện công việc phải đápứng các yêu cầu:

- Phương pháp thang đo đánh giá đồ hoạ

- Phương pháp danh mục kiểm tra

- Phương pháp ghi chép sự kiện quan trọng

- Phương pháp đánh giá bằng thang đo dựa trên hành vi

- Các phương pháp so sánh

- Phương pháp xếp hạng

- Phương pháp phân phối bắt buộc

- Phương pháp cho điểm

- Phương pháp so sánh cặp

- Phương pháp bản tường thuật

- Phương pháp “ Quản lý bằng mục tiêu”

Các phương pháp đánh giá thực hiện công việc cần phảo được lựa chọncho phù hợp và kết hợp một cách hài hoà