1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Đề cương bài giảng môn giáo dục thể chất ( giảng dạy đại học, cao đẳng)

135 363 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 135
Dung lượng 1,43 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Thực hiện kĩ thuật: từ TTCB, khi đối ph-ơng đánh cầu sang gần l-ới thì nhanh chóng di chuyển bằng cách b-ớc chân trái lên một b-ớc về phía tr-ớc theo h-ớng cầu rơi, sau đó b-ớc tiếp chân

Trang 1

1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT HƯNG YÊN

BỘ MÔN GIAO DỤC THỂ CHẤT – QUỐC PHÕNG

-*** -

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG MÔN HỌC GIÁO DỤC THỂ CHẤT

(Giảng dạy đại học, cao đẳng)

Hưng Yên, năm 2016

Trang 2

GIáo dục thể chất 1 Cầu lông 1

Mục tiêu: Học xong phần cầu lông 1 ng-ời học sẽ có khả năng:

- Hiểu, giải thích đ-ợc về sân bãi, dụng cụ, cách cầm cầu, cầm vợt t- thế cơ bản, cách di chuyển, kỹ thuật đánh cầu thấp tay, kỹ thuật giao cầu về cả lý thuyết

đầu tiên đ-ợc tổ chức tại Luân Đôn; năm 1934 liên đoàn cầu lông đ-ợc thành lập

ở Việt Nam : sau năm 1975 phong trào tập luyện cầu lông mới thực sự phát triển; năm 1980 giải cầu lông toàn quốc lần đầu tiên đ-ợc tổ chức tại Hà Nội; năm 1990 LĐCLVN đ-ợc thành lập; 1994 trở thành thành viên chính thức của LĐCL quốc

đ-ợc tốt khi đánh cầu đi

- Cách cầm mặt vợt h-ớng thẳng theo bàn tay Bàn tay nắm cán vợt với ngón cái một bên, bốn ngón một bên, nắm vừa phải để xoay vợt khi tiếp xúc, điều khiển theo ý muốn

Cách cầm vợt do đặc tính của từng ng-ời nh-ng phải thoải mái để vận động viên đ-ợc linh hoạt, đánh cầu đ-ợc chuẩn xác đúng theo ý muốn

2.2 Cách cầm cầu Động tác cầm cầu đúng sẽ giúp cho kỹ thuật phát cầu đ-ợc tốt

và không bị mắc lỗi Có 3 kiểu cầm cầu:

- Cầm cánh cầu, bằng hai ngón tay cái và trỏ

- Cầm vòng đ-ờng tròn cánh cầu, bằng ngón trỏ và ngón cái

Trang 3

khuỵu, ở t- thế đứng trung bình thì gối khuỵu và ở t- thế đứng thấp thì gối rất khuỵu T- thế th-ờng đ-ợc sử dụng nhiều nhất là t- thế trung bình

ở t- thế đứng trung bình, nếu vận động viên đứng hai chân song song thì trọng tâm ở giữa hai chân, nếu chân tr-ớc chân sau thì trọng tâm dồn vào chân tr-ớc, l-ng cong tự nhiên, đầu ngửa, mắt theo dõi cầu Tay thuận cầm vợt luôn ở phía tr-ớc thân ng-ời, thân vợt để ngang ở t- thế đứng chân tr-ớc chân sau thì chân thuận ở phía sau Tay cầm vợt đ-a về tr-ớc trên cao, mặt vợt hơi cao hơn trán

Trong tập luyện cầu lông, t- thế hai chân song song th-ờng đ-ợc sử dụng, còn trong thi đấu thì t- thế chân tr-ớc chân sau lại đ-ợc dùng nhiều hơn, đặc biệt trong khi chuẩn bị đỡ cầu ở t- thế đấu đôi, vì t- thế này khi đối ph-ơng phát cầu thấp gần vẫn nhô lên để tấn công nhanh đ-ợc hoặc nếu họ phát cao sâu thì vẫn đạp chân bật nhảy lùi về đập cầu đ-ợc kịp thời

3.2 Cách di chuyển:

Di chuyển trong tập luyện và thi đấu cầu lông là kỹ thuật rất quan trọng và

là kỹ thuật cơ bản cần đ-ợc huấn luyện tr-ớc tiên Muốn đá nh đ-ợc cầu và đánh

đúng kỹ thuật hoặc phối hợp hiệu quả trong thi đấu cần phải tập luyện đến mức tự

động hóa các kỹ thuật di chuyển theo các h-ớng trong cầu lông Để đạt thành tích thi đấu cao cần có sự phối hợp hết sức chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các động tác kỹ thuật với nhau Chỉ riêng động tác tay nhanh, mạnh cũng ch-a đủ mà còn phải biết kết hợp hài hòa các b-ớc di chuyển của chân với mỗi kỹ thuật của tay trong từng vị trí, từng thời điểm một cách hợp lý, thông minh và sáng tạo mới giành đ-ợc thắng lợi trong thi đấu Trong cầu lông, kỹ thuật di chuyển đ-ợc chia làm ba loại sau:

co để tr-ớc ngực T- thế này có các b-ớc di chuyển sau:

Nếu đối ph-ơng đánh cầu sang ở bên phải phía tr-ớc: Dùng chân trái làm trụ,

chân phải b-ớc chếch lên tr-ớc sang phải 1 b-ớc dài, ngắn tùy theo điểm rơi của cầu, góc b-ớc khoảng 450 Chân phải khuỵu gối, trọng tâm dồn nhiều vào chân phải, ng-ời hơi cúi gập về tr-ớc ở t- thế đánh cầu phải

Nếu đối ph-ơng đánh cầu sang ở bên trái phía tr-ớc: Vẫn dùng gót chân trái

làm trụ, mũi chân xoay sang trái tạo thành với h-ớng đánh cầu một góc từ 850 -

900 Chân phải b-ớc lên tr-ớc vòng sang trái một b-ớc dài, ngắn tùy theo điểm cầu rơi Bàn chân phải tạo với h-ớng đánh cầu một góc từ 1300 - 1350 Gót chân nằm trên đ-ờng gần nh- song song với h-ớng đánh cầu đ-ợc kéo dài từ mũi bàn chân trái

Nếu cầu đối ph-ơng đánh sang rơi sát ng-ời hoặc phía sau bên phải: thì vẫn

dùng gót chân trái làm trụ, xoay bàn chân phải tạo với h-ớng đánh một góc từ 1300

- 1350 Chân phải b-ớc lùi về phía sau một b-ớc dài từ 50 đến 80 cm sao cho mũi

Trang 4

bàn chân và gót bàn chân trái nằm trên đ-ờng thẳng // với h-ớng đánh cầu Bàn chân phải tạo với h-ớng đánh một góc 450, trọng tâm dồn vào chân phải, toàn thân tạo thành t- thế đánh cầu phải

Nếu cầu đối ph-ơng đánh sang rơi sát ng-ời hoặc phía sau bên trái: thì dùng

gót chân phải làm trụ, xoay mũi bàn chân sang trái tạo với h-ớng đánh một góc

1300 - 1350 Chân trái b-ớc về sau sang trái một b-ớc từ 50 - 80 cm sao cho mũi bàn chân trái và gót chân phải cùng nằm trên đ-ờng thẳng song song với h-ớng

đánh cầu Bàn chân trái tạo với h-ớng đánh một góc 450, trọng tâm dồn vào chân trái, toàn thân ở t- thế đánh cầu trái

Di chuyển b-ớc đơn chỉ cho phép đấu thủ đánh cầu với những quả cầu rơi quanh ng-ời trong phạm vi bán kính từ 1m - 1,5 m Còn những quả cầu mà đối ph-ơng đánh cách xa ng-ời thì phải sử dụng di chuyển nhiều b-ớc để thực hiện

đ-ợc động tác đánh cầu

3.2.2 Di chuyển nhiều b-ớc:

Di chuyển nhiều b-ớc là kỹ thuật di chuyển có sự thay đổi vị trí của hai chân và th-ờng là từ 2 b-ớc trở lên Kỹ thuật nà y đ-ợc sử dụng th-ờng xuyên

và có ảnh h-ởng trực tiếp đến hiệu quả của kỹ thuật các động tác tay, cũng nh-

việc thực hiện các dạng chiến thuật Đây cũng là một kỹ thuật rất đa dạng và phong phú là động tác để phối hợp với kỹ thuật tấn công và phòng thủ cơ bản không thể thiếu đ-ợc trong tập luyện và thi đấu cầu lông

ở loại di chuyển nà y TTCB cũng nh- ở di chuyển đơn b-ớc, tiếp đó đối thủ ding sức đạp mạnh của chân đẩy ng-ời đi về h-ớng định đánh, di chuyển hai chân b-ớc luân phiên đến điểm rơi của cầu với tần số nhanh, chem., b-ớc dài, ngắn tùy thuộc vào tình huống cầu sao cho ở b-ớc cuối cùng chiếm t- thế đánh cầu giống nh- b-ớc đơn Di chuyển nhiều b-ớc gồm:

Di chuyển từ giữa sân ra tới góc:

- Di chuyển lên 2 góc gần l-ới: Đây là kỹ thuật di chuyển để phối hợp với

các kỹ thuật đánh cầunhằm đánh lại các quả cầu đối ph-ơng bỏ nhỏ sang hoặc để tấn công trên l-ới

TTCB: đứng TTCB tại vị trí giữa sân

Thực hiện kĩ thuật: từ TTCB, khi đối ph-ơng đánh cầu sang gần l-ới thì nhanh chóng di chuyển bằng cách b-ớc chân trái lên một b-ớc về phía tr-ớc theo h-ớng cầu rơi, sau đó b-ớc tiếp chân phải (độ dài b-ớc chân tùy thuộc điểm rơi của cầu gần hay xa để phối hợp các kỹ thuật đánh cầu Lúc này trọng tâm đang dồn vào chân phải, sử dụng sức chân phải đạp mạnh theo h-ớng ng-ợc với h-ớng vừa di chuyển đ-a chân phải về vị trí ban đầu, tiếp rút chân trái về t- thế ban đầu chuẩn bị

đánh quả cầu tiếp theo

- Di chuyển về 2 góc cuối sân: Đây là kỹ thuật dùng để phối hợp với các kỹ

thuật đánh trả những quả cầu đối ph-ơng đánh sang rơ i về hai góc cuối sân bên mình

TTCB: đứng TTCB tại vị trí giữa sân

Thực hiện kỹ thuật: Khi thấy đối ph-ơng đánh cầu sâu về góc cuối sân bên phải thực hiện di chuyển bằng cách chân trái lùi một b-ớc về sau sang phải, tiếp theo chân phải lùi tiếp một b-ớc nữa (độ dài b-ớc chân tùy thuộc vị trí rơi của cầu), phối hợp với kỹ thuật đánh cầu thuận tay góc cuối sân Sau đó đạp mạnh chân phải

Trang 5

theo h-ớng ng-ợc với h-ớng vừa di chuyển để đ-a chân về vị trí ban đầu, chân trái cũng rút về vị trí thành TTCB đánh quả cầu tiếp theo

Khi thấy đối ph-ơng đánh cầu sâu về góc cuối sân bên trái thực hiện di chuyển bằng cách chân trái lùi một b-ớc về sau sang trái, tiếp theo chân phải b-ớc vòng phía tr-ớc - sang phải, thân ng-ời xoay gần 1800 theo chiều ng-ợc chiều kim

đồng hồ, l-ng h-ớng về l-ới (độ dài b-ớc chân tùy thuộc vị trí rơi của cầu), phối hợp kỹ thuật đánh cầu trái tay góc cuối sân Sau đó đạp mạnh chân phảI theo h-ớng ng-ợc với h-ớng vừa di chuyển để đ-a chân về vị trí ban đầu, chân tráI cũng rút về vị trí thành TTCB đánh quả cầu tiếp theo

Di chuyển ngang:

- Di chuyển ngang b-ớc chéo:

Từ TTCB cơ bản, đứng ở giữa (trên đ-ờng trung tâm), nếu di chuyển sang phải thì đạp mạnh chân trái, đồng thời quay ng-ời 900 sang phải, đổ trọng tâm sang phải, b-ớc chân trái về tr-ớc, sau đó b-ớc tiếp chân phải, gối khuỵu, trọng tâm thấp, cứ nh- thế b-ớc luân phiên đến đ-ờng biên dọc B-ớc cuối cùng chân phải ở tr-ớc chạm đ-ờng biên, gối phải khuỵu nhiều, trọng tâm lúc này dồn nhiều vào chân phải, ng-ời ở t- thế đánh cầu phải Sau đó dùng lực đạp mạnh chân phải quay vòng ng-ời sang trái ra sau 1800, đồng thời với việc quay thân chân phải b-ớc xoay chân theo h-ớng ng-ợc lại Sau đó chân trái rồi lại chân phải, b-ớc cuối cùng sang trái là chân phải ở tr-ớc và chạm đ-ờng biên dọc tạo thành t- thế đánh cầu trái tay Cứ nh- thế lặp đi lặp lại

- Di chuyển ngang b-ớc đệm:

Từ TTCB cơ bản, đứng ở giữa (trên đ-ờng trung tâm), khi di chuyển ngang sang bên phải thực hiện bằng cách chân trái b-ớc sang ngang một b-ớc nhỏ tới sát chân phải Tiếp theo chân phải b-ớc tiếp một b-ớc rộng sang ngang bên phải đồng thời thực hiện động tác đánh cầu thuận tay Lúc này trọng tâm dồn vào chân phải, dùng lực chân phải đạp mạnh theo h-ớng ng-ợc lại thu chân phải về vị trí ban đầu, tiếp đó là chân trái b-ớc b-ớc nhỏ về vị trí ban đầu Chân phải lại b-ớc mộ b-ớc rộng sang trái lên tr-ớc để phối hợp động tác đánh cầu trái tay Lúc này trọng tâm dồn vào chân phải, dùng lực chân phải đạp mạnh theo h-ớng ng-ớc lại để thu chân

về vị trí ban đầu và tiếp tục lặp đi lặp lại chu kỳ

Di chuyển tiến lùi: Di chuyển tiến lùi là thực hiện các b-ớc di chuyển đ-a cơ thể

di chuyển về phía tr-ớc hay lùi lại về phía sau để đánh cầu

Từ TTCB ở cuối sân, đấu thủ đổ ng-ời về tr-ớc, đạp mạnh chân thuận b-ớc

về tr-ớc, sau đó b-ớc tiếp chân kia, trọng tâm hạ thấp, gối khuỵu, b-ớc dài, b-ớc cuối cùng gần l-ới sao cho chân thuận ở trên, thực hiện động tác đánh cầu phía tr-ớc, trọng tâm dồn vào chân tr-ớc, thực hiện đạp mạnh chân di chuyển lùi về sau, thân trên ngửa, trọng tâm dồn về sau Cứ di chuyển lùi hai chân luân phiên nh- vậy cho đến cuối sân sao cho chân thuận trong b-ớc cuối cùng lại ở phía sau chạm đ-ờng biên ngang để tạo thành t- thế đánh cầu cao tay Qúa trình di chuyển thân ng-ời cao, mắt qua sát cầu, b-ớc dài tần số nhanh

3.3 Phương phỏp giảng dạy

Tạo khỏi niệm

- Đặc điểm kỹ thuật

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật

Trang 6

- Phõn tớch kỹ thuật, xem tranh ảnh, hỡnh vẽ (nếu cú)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật tay khụng kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc cú cầu, vợt kết hợp phõn tớch

- Thực hiện toàn bộ động tỏc cú cầu, vợt (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tỏc (2-3 lần)

- Cho sinh viờn tập thử, kết hợp quan sỏt sửa sai rỳt kinh nghiệm

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tập đứng trờn nửa bản chõn

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tập co ngún tay trỏ

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, dựng cữ khoảng cỏch cho sinh viờn tập

4 Kỹ thuật đánh cầu thấp tay

4.1 Kỹ thuật đánh cầu thấp tay bên phải

Là kỹ thuật phòng thủ chủ yếu trong cầu lông, đ-ợc sử dụng khi đối ph-ơng

đánh cầu sang bên phải sân mình mà đ-ờng bay của cầu lại thấp

T- thế chuẩn bị: giống nh- t- thế chuẩn bị cơ bản

Thực hiện động tác: Khi đối ph-ơng đánh cầu sang bên phải thì lấy chân trái làm

trụ, chân phải b-ớc một b-ớc về h-ớng đánh cầu, độ dài b-ớc tùy thuộc vào điểm rơi của cầu, song thông th-ờng là 80 - 100 cm Đồng thời với b-ớc chân tay phải

đ-a vợt từ tr-ớc sang phải ra sau lên trên Khi chân đã cố định thì lại nhanh chóng

đ-a vợt từ trên xuống d-ới, ra tr-ớc Điểm tiếp xúc cầu ở tr-ớc mũi chân phải và ngang tầm với gối Sử dụng lực của toàn thân (trọng tâm chuyển từ sau ra tr-ớc) để

đánh cầu, trong đó đặc biệt quan trọng là sử dụng lực của cổ tay để tăng lực đồng thời điều khiển cầu đi theo ý muốn

Kết thúc động tác: Sau khi tiếp xúc cầu cần có động tác dừng cổ tay và cơ thể

nhanh chóng về t- thế chuẩn bị cơ bản để tiếp tục đánh quả cầu sau

4.2 Đánh cầu thấp tay bên trái: Là động tác phòng thủ bên trái khi đối ph-ơng

đánh sang đ-ờng cầu thấp phía d-ới thắt l-ng Động tác này th-ờng sử dụng đánh trả lại sân đối ph-ơng bằng những đ-ờng cầu ngắn

T- thế chuẩn bị: giống nh- t- thế chuẩn bị cơ bản

Thực hiện động tác: lấy chân trái làm trụ, chân phải b-ớc lên tr-ớc vòng sang trái

1 b-ớc từ 80-100 cm Đồng thời với động tác xoay thân sang trái, tay phải đ-a vợt

từ tr-ớc sang trái ra sau Góc tạo bởi cánh tay với cẳng tay từ 100 - 1100, giữa cẳng tay và vợt khoảng 1350 Trọng tâm lúc này dồn vào chân sau Khi đánh cầu, cầu gần đến điểm tiếp xúc thì vợt nhanh chóng đ-a từ trên xuống d-ới ra tr-ớc Điểm tiếp xúc cầu thẳng mũi bàn chân tr-ớc và ngang tầm gối, tiếp xúc cần sử dụng linh hoạt cổ tay bằng cách gập ng-ời để tăng lực và điều chỉnh h-ớng đi của cầu

Kết thúc động tác: Tiếp xúc xong cần có động tác dừng cổ tay và nhanh chóng về

t- thế chuẩn bị cơ bản để đánh tiếp quả sau

4.3 Phương phỏp giảng dạy

Trang 7

Tạo khỏi niệm

- Đặc điểm kỹ thuật

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật

- Phõn tớch kỹ thuật, xem tranh ảnh, hỡnh vẽ (nếu cú)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật tay khụng kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc cú vợt (khụng cú cầu) kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc cú vợt cú cầu kết hợp phõn tớch

- Thực hiện toàn bộ động tỏc (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tỏc (2-3 lần)

- Cho sinh viờn tập thử, kết hợp quan sỏt sửa sai rỳt kinh nghiệm

Sai lầm thường mắc:

- Sai chõn trụ

- Cầm vợt đỏnh cầu bờn phải khụng ngửa được cổ tay

- Đỏnh cầu bờn trỏi mặt vợt cao, khuỷu tay, vai khụng quay về hướng đỏnh cầu

Cỏch khắc phục:

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập chõn trụ

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập ngửa cổ tay

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập di chuyển chõn bờn tay cầm vợt

5 Kỹ thuật giao cầu (phát cầu)

Phát cầu là điểm xuất phát của mọi lần đánh Chỉ đ-ợc phát cầu vào ô, vào khu vực quy định của đối ph-ơng, mà quan trọng là phát nh- thế nào để thực hiện

đ-ợc ý đồ chiến thuật Tấn công bằng phát cầu đòi hỏi phải nắm vững kỹ thuật phát cầu Quá trình phát cầu cần l-u ý h-ớng bay của cầu luôn luôn phụ thuộc vào

độ nghiêng của vợt khi tiếp xúc với cầu Bởi vậy khi phát cầu cần đặt góc độ mặt vợt hợp lý, h-ớng đ-ờng cầu khi phát bay theo ý đồ chiến thuật của mình

Kỹ thuật phát cầu gồm hai giai đoạn chính là: phát cầu thuận tay (phát bằng mặt

phải của vợt) và phát cầu trái tay (phát bằng mặt trái của vợt)

5.1.Phát cầu thuận tay (phát bằng mặt phải của vợt)

Kỹ thuật phát cầu thuận tay th-ờng đ-ợc sử dụng trong khi thi đấu đơn với những đ-ờng cầu phát dài

T- thế chuẩn bị: Chân trái đứng tr-ớc, chân phải đứng sau, hai chân cách nhau

khoảng một bàn chân Bàn chân tr-ớc thẳng với h-ớng phát cầu, bàn chân sau xoay ngang 900 so với h-ớng phát Trọng tâm dồn vào chân sau, vai trái h-ớng chếch về h-ớng phát cầu Tay trái cầm cầu đặt ngang ngực, tay phải cầm vợt ở phía sau hơi cao hơn vai

Thực hiện động tác: Tay trái dời cầu, hoặc tung cầu thì tay phải nhanh chóng đ-a

vợt từ trên xuống d-ới ra tr-ớc Lúc này trọng tâm chuyển từ chân sau lên chân tr-ớc Điểm tiếp xúc giữa cầu và vợt ở chếch tr-ớc bên phải cách thân ng-ời từ 60

- 70 cm, nh-ng không đ-ợc cao quá thắt l-ng Góc độ mặt vợt khi tiếp xúc đ-ợc

mở tùy theo ý đồ chiến thuật phát cầu

Trang 8

Kết thúc động tác: Khi phát cầu xong nhanh chóng dừng cổ tay và về t- thế

chuẩn bị để đánh tiếp quả cầu sau khi đối ph-ơng đánh trả

5.2 Phát cầu trái tay (phát bằng mặt trái của vợt)

Là kỹ thuật khó, th-ờng chỉ thấy ở ng-ời đã tập lâu năm Kỹ thuật này th-ờng đ-ợc áp dụng trong khi đấu đôi để phát những quả cầu thấp gần, khống chế

sự tấn công của đối ph-ơng

T- thế chuẩn bị: Chân phải đứng tr-ớc, chân trái đứng sau Hai chân cách nhau

khoảng 1 bàn chân, trọng tâm cao dồn vào chân tr-ớc, thân ng-ời quay thẳng theo h-ớng phát cầu Tay trái cầm cầu ở phần cánh, tay phải cầm vợt đặt hơi chúc xuống ở phía tr-ớc, mặt vợt ở bên trái phía sau quả cầu Cẳng tay và cánh tay tạo thành một góc 900, khuỷu tay nâng cao đ-a ra tr-ớc

Thực hiện động tác: Tay trái thả cầu, tay phải phải kéo vợt từ trái qua phải ra

tr-ớc Điểm tiếp xúc cầu ở phía tr-ớc thân ng-ời cách khoảng 40 cm, ngang thắt l-ng Dùng lực cổ tay mở góc độ vợt, tùy theo ý đồ chiến thuật để điều khiển cầu

đi đúng h-ớng

Kết thúc động tác: Phát cầu xong nhanh chóng trở về t- thế chuẩn bị để đỡ quả

cầu đối ph-ơng đánh trả

5.3 Phương phỏp giảng dạy

Tạo khỏi niệm

- Đặc điểm kỹ thuật

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật

- Phõn tớch kỹ thuật, xem tranh ảnh, hỡnh vẽ (nếu cú)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật tay khụng kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc cú vợt (khụng cú cầu) kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc cú vợt cú cầu kết hợp phõn tớch

- Thực hiện toàn bộ động tỏc (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tỏc (2-3 lần)

- Cho sinh viờn tập thử, kết hợp quan sỏt sửa sai rỳt kinh nghiệm

Sai lầm thường mắc:

- Cầm cầu quỏ gần, quỏ xa người

- Sai chõn trụ, mặt vợt khi tiếp xỳc cầu ỳp hoặc ngửa quỏ, lăng vợt khụng đỳng hướng

Cỏch khắc phục:

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập cầm cầu cú cữ

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập đứng lại chõn, để lại gúc độ mặt vợt, lăng vợt khụng cú cầu nhiều lần

BểNG CHUYỀN 1

Mục tiờu bài: Học xong bài người học cú khả năng:

Trang 9

- Hiểu, giải thích được tư thế cơ bản, cách di chuyển, chuyền bóng cao tay (cơ bản), chuyền bóng thấp tay, cả về lý thuyết và thực hành

- Thực hiện được tư thế cơ bản, cách di chuyển, chuyền bóng cao tay (cơ bản), chuyền bóng thấp tay, vận dụng vào trong tập luyện và thi đấu

- Ý thức được tác dụng môn học, rèn ý thức kỷ luật, đạo đức, tác phong, tính trung thực, ngay thẳng

1 Tư thế cơ bản:

1.1 Kỹ thuật: Mục đích tạo điều kiện tối ưu để di chuyển; Có 3 loại:

* Tư thế vững chắc: Hai chân rộng bằng hoặc hơn vai một chút, chân trước,

chân sau, chân hơi kiễng, hai gối hơi hướng vào trong và khuỵu xuống vừa phải, thân người gập, tay co tự nhiên, khuỷu tay ở ngang hông, cạnh sườn, cẳng tay gần như // với đùi, bàn và ngón tay duỗi tự nhiên, mắt quan sát bóng và động tác của đấu thủ có bóng, để xác định điểm rơi của bóng , từ đó xác định nhiệm vụ cụ thể trong từng tình huống

*Tư thế cơ bản: Đứng như ỏ tư thế vững chắc nhưng hai chân ngang nhau//,

rộng bằng vai, trọng tâm cơ thể rơi vào giữa

* Tư thế động: Đứng như ở tư thế cơ bản nhưng đứng bằng 1/3 bàn chân

trên trọng lượng dồn vào phía trên1/3 bàn chân

Hai chân ở trạng thái động, đấu thủ phải luôn xoay người cho đúng hướng bóng,

tư tưởng tập trung, động tác tự nhiên thoải mái

1.2 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật các tư thế cơ bản

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật các tư thế co bản

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện chậm kỹ thuật các tư thế cơ bản, kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần kỹ thuật các tư thế cơ bản kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật các tư thế cơ bản (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật các tư thế cơ bản (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

2.1 Kỹ thuật: kỹ thuật di chuyển trên sân gồm: Đi, chạy và nhảy

Đi: Là di chuyển bằng bước khuỵu chân Khác với bước thường ở chỗ chân

bước lên trước khuỵu ở khớp gối Khi thực hiện kiểu di chuyển này, trọng tâm cơ thể ít dao động theo trục dọc, dẽ dàng chuyển sang TTCB để thực hiện kỹ thuật Ngoài bước thường có thể sử dụng bước đệm, bước chéo

Trang 10

Chạy: Có đặc điểm là tăng tốc độ xuất phát, khoảng cách di chuyển ngắn,

đột ngột thay đổi hướng và dừng bước, bước cuối cùng dài nhất và kết thúc bằng động tác hãm lại của chân trước

Nhảy: Là bước dài có giai đoạn bay trên không, là sự phối hợp giữa đi và

chạy Bước nhảy thường được sủ dụng trong các tình huống cứu bóng

Tư thế đánh bóng:

Thể hiện đặc điểm riêng của từng kỹ thuật, độ cao của tư thế đánh bóng là mức độ khuỵu gối, có ba loại tư thế chính đó là: Tư thế cao, trung bình và thấp Tuỳ theo đặc điểm , tính chất các đường bóng đến cũng như mục đích yêu cầu kỹ thuật - chiến thuật mà chọn tư thế đánh bóng cho phù hợp

2.2 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật di chuyển

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật di chuyển

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện chậm kỹ thuật di chuyển, kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần kỹ thuật di chuyển kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật di chuyển (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật di chuyển (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Sai lầm thường mắc:

- Chân ì, không có độ lướt, độ bật của bàn chân, không chuyển được trọng tâm về hướng cần di chuyển tới

Cách khắc phục

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, yêu cầu kỹ thuật, cho sinh viên tập nhẩy dây,

đổ trọng tâm về hướng cần di chuyển tới

3 Kỹ thuật chuyền bóng

3.1 Chuẩn bị :

Sau khi xác định được vị trí, điểm rơi, đặc điểm của bóng, người chuyền nhanh chóng tiếp cận bóng, ổn định vào tư thế trung bình, hai chân rộng bằng hoặc hơn vai, chân trước, chân sau, gối hơi khuỵu, thân trên thẳng, bụng thóp, mặt hơi ngửa, mắt quan sát bóng, hai tay dơ cao, hai bàn tay ngửa, các ngón tay mở, tư thế thoải mái, tránh căng thẳng thừa

3.2.Chuyền bóng:

Khi bóng rơi vào vị trí chuyền bóng: Trước mặt, cách trán khoảng 20cm hoặc nửa quả bóng ( tuỳ theo đặc điểm cá nhân hay tình huống cụ thể mà người chuyền có thể thay đổi vị trí chuyền bóng cho thích hợp), người chuyền đưa tay ra đón bóng, hai cẳng tay chếch chữ A phía trước mặt, các ngón tay mở ra như một cái túi bao quanh ở phía sau dưới quả bóng, các ngón tay dàn tương đối đều trên

bề mặt quả bóng Trong một bàn tay, các ngón tay tiếp xúc bóng không giống nhau:

- Ngón cái tiếp xúc bằng phần trong đốt 2 và 1 phần đốt thứ nhất

Trang 11

- Ngón trỏ tiếp xúc nhiều nhất, gần như hết bề mặt phần trong của 3 đốt và khu vực chai tay của ngón

- Ngón giữa tiếp xúc bằng bề mặt phần trong của 2 đốt và một phần đốt 1

- Ngón đeo nhẫn tiếp xúc bằng bề mặt phần trong đốt 3 và 1 phần đốt 2

- Ngón út tiếp xúc bằng một phần nhỏ bề mặt phía trong đốt 3

Cách chuyền bóng: Khi chuyền chân đạp đất, duỗi hết các khớp (hông, gối,

cổ chân và bàn chân) để tạo lực, lực này chuyền từ dưới lên trên thông qua trọng tâm cơ thể và hơi chếch về phía trước theo hướng chuyền bóng đi, đồng thời trọng tâm cơ thể cũng được nâng lên Lúc đó duỗi các khớp khuỷu tay, gập cổ tay nhanh, các ngón tay bật đẩy tích cực đẩy bóng, trọng lượng cơ thể dồn vào chân trước

Kỹ thuật chuyền bóng là sự phối hợp nhịp nhàng của toàn thân, có tính chất

kế tiếp và liên tục, khi bóng dời tay là lúc toàn thân duỗi thẳng và vươn cao

3.3.Kết thúc:

Bóng dời tay, hai tay tiếp tục vươn theo bóng sau đó nhanh chóng về tư thế chuẩn bị để tiếp tục thực hiện các động tác sau

3.4 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật chuyển bóng

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật chuyển bóng

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện chậm kỹ thuật chuyển bóng, kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần kỹ thuật chuyển bóng kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật chuyển bóng (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật chuyển bóng (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

4.2 Đánh bóng:

Trang 12

Bóng đến ở tầm ngang hông, cách xa thân một cánh tay thì thực hiện đánh bóng đi, lúc này hai chân đạp đất, duỗi khớp gối, nâng trọng tâm thân thể và nâng tay lên Hai tay được chuyển động từ dưới lên trên và dùng phần giữa cẳng tay đệm dưới bóng kết hợp với nâng tay ở mức độ cần thiết

Hai tay chạm bóng là lúc bẻ cổ tay xuống dưới làm căng các nhóm cơ cẳng tay, kết hợp hóp bụng, giữ chắc bả vai và khớp khuỷu Hai tay thẳng chắc, hai bàn tay và cánh tay ép chặt vào nhau, toàn thân hơi lao về trước

Nếu bóng đến nhẹ thì kết hợp đạp chân, nâng nhanh tay để đẩy bóng đi (chú

ý tay chỉ nâng đến // với mặt đất thì dừng lại)

Nếu bóng đến nhanh và mạnh (đỡ quả đập của đối phương) thì chú ý ghìm chắc tay để bóng bật đi theo ý muốn

Tuỳ theo góc độ đến của bóng mà ta có sự điều chỉnh góc độ của tay cho bóng đi theo ý muốn

4.3.Kết thúc:

Khi bóng dời tay hai chân tiếp tục duỗi, tay nâng theo hướng bóng đi một đoạn ngắn rồi nhanh chóng về tư thế chuẩn bị để tiếp tục thực hiện động tác tiếp theo

4.4 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật đệm bóng

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật đệm bóng

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện chậm kỹ thuật đệmn bóng, kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần kỹ thuật đệm bóng kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật đệm bóng (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật đệm bóng (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

BÓNG ĐÁ 1

Mục tiêu: Học song bài này người học có khả năng:

- HiÓu, gi¶i thÝch ®-îc kỹ thuật di chuyển, tâng, dẫn bóng, khống chế bóng; kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân vÒ c¶ lý thuyÕt vµ thùc hµnh

Trang 13

- Thực hiện đ-ợc kỹ thuật di chuyển, tõng, dẫn búng, khống chế búng; kỹ thuật đỏ búng bằng lũng bàn chõn từ đó vận dụng thực vào thực tế quá trình học tập

- Rốn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần vượt khú khắc phục khú khăn

Chạy chiểm một vị trớ quan trọng trong hoạt động trờn sõn của cỏc cầu thủ

Kỹ thuật chạy gồm: Chạy thường, chạy giật lựi, di chuyển ngang, chạy đường vũng, chạy con thoi Việc vận dụng từng kiểu chạy là tựy thuộc vào tỡnh hỡnh trờn sõn Đặc điểm chạy của cỏc cầu thủ là tăng tốc độ , thay đổi tốc độ trong thi đấu cỏc cầu thủ chạy và thay đổi nhip điệu, phương hướng chạy một cỏch bất ngờ, đột ngột dừng lại, xuất phỏt nhanh muốn thế trọng tõm khi chạy phải thấp

1.2 Nhảy

Cỏc động tỏc nhảy thường để thực hiện tranh búng trờn khụng Thụng thường khi di chuyển cỏc cầu thủ nhảy bằng một chõn, khi đứng tại chỗ nhảy bằng hai chõn

1.3 Đi bộ

Trong xuốt 90 phỳ thời gian đi bộ của cỏc cầu thủ chiếm rất lớn ( trờn dưới

60 phỳt ) Nếu lỳc chạy, nhảy, điều khiển búng cỏc cầu thủ tiờu hoa nhiều sức lực, thỡ thời gian đi bộ là nghỉ nghơi thả lỏng Những cơ hụi này thường xảy ra khi búng ở phớa xa cỏc cầu thủ, chưa đũi hỏi sự di chuyển nhanh

2 Dẫn búng

2.1 Tầm quan trọng:

Dẫn búng là sự di chuyển của cầu thủ cựng với búng

Dẫn búng nhằm thoỏt khỏi người kốm và tranh cướp búng của đối phương hoặc lụi kộo đối phương khỏi vị trớ phũng thủ, tạo chỗ trống và nhằm cú điều kiện quan sỏt tỡnh hỡnh trờn sõn

2.2 Những yờu cầu đối với dẫn búng

- Khi dẫn búng bước chạy phải ngắn và vững, phải luụn khống chế búng

- khi đối phương ở xa, khụng cú tranh cướp búng thid đẩy búng mạnh đ ể tranh thủ thời gian

- Khi đối phương đuổi theo thỡ phải dựng người che búng

- phải biết dẫn búng bằng cả hai chõn

- khi dẫn búng phải luụn quan sỏt tỡnh hỡnh trờn sõn để tranh thủ thời cơ cú lợi thỡ chuyền búng, phối hợp với đồng đội

2.3 Cỏc kỹ thuật dẫn búng

- Dẫn búng lăn sệt là chủ yếu, dựng; mũi chõn, lũng bàn chõn, mu trong, mu giữa, mu ngoài

- Dẫn búng trờn khụng (ớt vận dụng), dựng; mu giữa, đầu, đựi, ngực

2.4 Phõn tớch kỹ thuật dẫn búng lăn sệt

2.4.1 Dẫn búng bằng mũi chõn

Trang 14

Tiếp xúc bóng khio dẫn là các đầu ngón chân hoặc mũi giầy, tiếp xúc ở phía sau hoăc dưới tâm bóng

Khi dẫn bóng tư thế chạy nhip nhàng, bước chạy bình thường chân dẫn bóng ở phía trước, mũi bàn chân, đầu gối xoay ra ngoài

2.4.5 Dẫn bóng bằng mu ngoài bàn chân

Kiểu dẫn bóng này thường được cầu thủ sử dụng khi có đối phương theo đuổi để tranh cướng nếu đối phương ở bên phải trì ta dùng má ngoài chân trái để dẫn bóng và ngược lại Như vậy toàn thân cầu thủ là "tường" ngăn cách giữa đối phương và bóng

Vị trí tiếp xúc bóng khi dẫn là vùng mu ngoaig bàn chân ( từ ngón chân út đến mắt cá ngoài) vì thế trong bước chạy cầu thủ phải là đông tác xoay hông, mũ bàn chân trước vào trong để sắp rơi xuống đất cẳng chân lăng nhẹ dùng mu ngoài đẩy bóng lăn về trước

2.4.6 Những sai lầm thường mắc và cách sửa

2.4.6.1 Những sai lầm thường mắc

- Khi dẫn bóng đi quá xa, quá mạnh ( nhất là những người mới tập)

- Cũi nhìn vào bóng quá nhiều, động tác gò bó

- Cẳng chân, cổ chân không thả lỏng tự nhiên khi dẫn

Trang 15

Kỹ thuật này ít vận dụng trong thực tế vì đối phương không cho phép cầu thủ có thể dẫn bóng bổng một cách thoải mái tựu do

Chân trụ ( chân không dừng bóng), hơi co tự nhiên, giữ thăng bằng

Chân dừng bóng: đưa về phía trước để đón bóng, bàn chân xoay ra ngoài gần như vuông góc với chân trụ Khi chân chạm bóng thì từ từ kéo về sau để bóng nằm trong tầm khống chế của mình thì kết thúc động tác Thân người hơi khom tự nhiên

3.1.3.Những sai lầm thường mắc và cách sửa

+ Chân dừng bóng quá cao nên bóng lọt ra sau

Cách sửa: - Chân dừng bóng chỉ cách mặt sân tập 10-15cm

- Kỹ thuật này được vận dụng nhiều trong thi đấu ở mọi vị trí như: hậu vệ,

tiền vệ, tiền đạo, để chuyển bóng, ghi bàn thắng

- Động tác dễ, điểm tiếp xúc bóng rộng nên bóng đi chính xác Song do cấu trúc của động tác không phù hợp với hoạt động tự nhiên của con người vì khi thực hiện động tác phải xoay bẻ bàn chân ra ngoài nên hạn chế tốc độ và biên độ lăng chân

Trang 16

hơi khuỵu để hạ thập trọng tâm, giảm xung, giữ thăng bằng và tạo điều kiện cho chân lăng thực hiện đá động tác

- Lăng chân đá bóng:

Khi chân trụ đặt xuống đất thì chân đá tiếp tục lăng về sau nhờ sự tham gia của các cơ duỗi đùi và cơ cẳng chân mà biên độ đùi, cẳng chân được mở về phía sau Khi sắp kết thúc lăng chân về phía sau thì cũng là lúc đầu gối và bàn chân bắt đầu bẻ ra ngoài Tốc độ lăng của đùi, cổ chân về phía trước tăng dần khi cầu thủ có cảm giác là bàn chân đã xoay 90 độ thì khớp cổ chân cố gắng giữ chắc( khống chế) để bước sang giai đoạn tiếp xúc bóng

4.3 Phương pháp giảng dạy:

a) Tạo khái niệm:

- Giới thiệu đặc điểm, tác dụng

- Tại chỗ lăng chân đá (tập xoay bẻ bàn chân)

- Chạy đà, đặt chân trụ, lăng chân đá Làm toàn bộ động tác

+ Tập với bóng:

- Tại chỗ lăng chân, tiếp xúc bóng cố định (có người giữ bóng)

- Chạy đà đặt chân trụ, lăng chân tiếp xúc bóng cố định (có người giữ bóng)

- Tại chỗ lăng chân tiếp xúc bóng (bóng đá đi)

- Làm toàn bộ động tác đá bóng đi

+ Kiểm tra đánh giá kết quả:

- Chọn 2- 3 cặp làm động tác (loại yếu, trung bình, khá)

c) Những sai lầm thường mắc, cách sửa:

- Đặt chân trụ qua xa nên khi tiếp xúc bị với bóng

Cách sửa: đánh dấu rồi chạy đà, đặt chân trụ Chạy đà đá bóng cố định nhiều lần (có người giữ bóng)

- Do không xoay được bàn chân 90 độ nên tiếp xúc sai, lệch tâm bóng

Cách sửa: Tại chỗ đá không bóng Tại chỗ đá bóng cố định kết hợp tại chỗ đá bóng đi và chạy đà đá bóng đi

Câu hỏi

1 phân tích kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân? nêu phương pháp giảng dạy kỹ

thuật này

Trang 17

BÓNG RỔ 1

Mục tiêu: Học xong bài này người học sẽ có khả năng:

- Hiểu, giải thích được TTCB, kỹ thuật di chuyển, dẫn bóng, chuyền bắt bóng, tại chỗ ném rổ về cả lý thuyết và thực hành

- Thực hiện được TTCB, kỹ thuật di chuyển, dẫn bóng, chuyền bắt bóng, tại chỗ ném rổ đạt các yêu cầu về chuyên môn

- Rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, đạo đức, tác phong nhanh nhẹn, tinh thần tập thể

1 Tư thế cơ bản, cách di chuyển trong Bóng rổ gồm:

di chuyển theo sang trái, tay để tự nhiên, thân người giữ ở tư thế ban đầu Nếu tiếp tục di chuyển sang trái hai chân sẽ trượt liên tục

- Trượt tiến: Khi trượt tiến, dùng má trong của bàn chân sau xoay chếch đạp đất, chân trước nhấc khỏi mặt đất bước về phía trước Khi chân trước vừa chạm đất, chân sau kéo trượt theo ngay và cứ thế hai chân lần lượt về trước Hai tay kết hợp nhịp nhàng với hai chân, tay cùng bên với chân trước luôn giơ lên cao trước mặt, tay kia hướng chếch xuống dưới – ra sau

-Trượt lùi: Khi trượt lùi, dùng lực của bàn chân đạp đất, chân sau xoay chếch nhấc khỏi mặt đất bước lùi về sau vừa chạm đất, chân trước trượt lùi theo ngay và cứ như thế hai chân lần lượt trượt về sau

Xuất phát: Đột nhiên xuất phát nhanh, là phương pháp thoát người khỏi sự

bao vây của đối phương (Hiệu quả nhất)

- Tại chỗ xuất phát nhanh:

+ Đột nhiên xuất phát nhanh bao gồm: Dùng lực của nửa trên của 2 bàn chân chếch mạnh, ngược chiều hướng chạy đồng thời dùng sức cản thân trên nhanh chóng đưa cơ thể theo hướng di chuyển 2 – 3 bước đầu ngắn, tần số nhanh, các bước sau dài và trọng tâm nâng dần

- Xuất phát nhanh trong khi đang di chuyển: Khi đang di chuyển mà trọng tâm cao Muốn xuất phát trước hết phải nhanh chóng hạ thấp trọng tâm rồi làm động tác như tại chỗ xuất phát nhanh, nhưng yêu cầu phải đột biến, bất ngờ

Chạy: Đây là một kỹ thuật trọng yếu trong Bóng rổ khi chạy hai gối hơi

khuỵu, hạ thấp trọng tâm cơ thể dùng nửa hoặc cả bàn chân đạp đất Khi chạy, tay đánh tự nhiên, mắt luôn quan sát trên sân.Trong môn bóng rổ gồm các bước chạy:

- Chạy nghiêng: Có thể chạy nghiêng trên đường thẳng hoặc chạy nghiêng trên đường vòng hướng tâm, ly tâm Khi chạy hai đầu gối và mũi chân luôn luôn hướng theo hướng chạy, mặt và thân hướng theo hướng bóng

Trang 18

- Chạy biến tốc: Đột nhiên tăng hoặc giảm tốc độ để thoát người phòng thủ gọi là chạy biến tốc Khi tăng tốc dùng bàn chân ngắn, tần số nhanh, sau đó dài dần ra và nâng dần trọng tâm lên khi giảm tốc độ bước chạy dài dần, thân trên hơi ngả về sau dùng lực chân trước đạp đất ngược lại

- Bước trượt ngang trong tấn công: Thường dùng khi đang phòng thủ chuyển sang tấn công, hay khi dẫn bóng trượt ngang “Đè” người phòng thủ để tấn công khu vực biên ngang đáy rổ (Dập ngựa) Khi trượt về bên phải dùng mép trong bàn chân trái đồng thời đổi hướng, thân trên chếch theo hướng trái, đưa trọng tâm sang trái và bước chân phải theo hướng trái Yêu cầu khi chuyển hướng phải đột biến, bất ngờ

Dừng nhanh: (Thường dùng để thoát người phòng thủ hoặc đang di chuyển

dừng lại nhận bóng của đồng đội)

- Nhảy dừng: Thường được dùng khi tốc độ vừa phải, dùng một chân đạp đất để nhảy lên không thân trên hơi ngả ra sau Rơi xuống đất bằng hai chân song song hoặc chân trước, chân sau Hai chân có thể cùng lúc hoặc tiếp nhau chạm đất, sau khi rơi xuống đất hai gối khuỵu và hướng vào trong trọng tâm cơ thể hạ thấp

và rơi đều vào hai chân, hai tay để tự nhiên hai bên mình để giữ thăng bằng

- Hai bước dừng : Thường dùng khi tốc độ di chuyển nhanh:

Bước 1: Bước dài, đặt gót chân và quay nhanh ra bằng mép ngoài của bàn

chân (khoảng 450), tốc độ giảm, trọng tâm hạ thấp và thân trên hơi ngả ra sau

Bước 2: Miết chân xuống đất bằng mép trong của bàn chân với tốc độ

nhanh mạnh Người xoay chếch theo mũi bàn chân của bước 1, trọng tâm hạ thấp

và dồn vào chân của bước 1, gối hơi xoay vào trong, hai tay thả lỏng tự nhiên

Nhảy: Trong thi đấu các động tác tranh bóng trên không, chuyền bắt bóng

ném rổ và cướp bóng dưới rổ… đều yêu cầu kỹ thuật bật nhảy thật tốt Nắm vững

kỹ thuật này có thể chiếm được ưu thế trên cao

- Tại chỗ bật nhảy bằng hai chân: Dùng nhiều trong ném rổ nhảy tranh bóng, cướp bóng dưới rổ

Quay người: Khi quay, lấy mũi bàn chân làm trụ, trọng tâm dồn vào chân

trụ Dùng sức của thân trên và mép trong của bàn chân kia đạp đất khiến cơ thể quay trước hoặc quay sau Góc độ quay phụ thuộc vào lực đạp của chân và lực xoay của thân trên (Xoay vai)

1.2 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật TTCB, cách di chuyển

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật TTCB, cách di chuyển

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Trang 19

Sai lầm thường mắc:

- Đứng bằng gót chân

- Di chuyển cả bàn chân tiếp đất

Cách khắc phục:

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập đứng trên nửa bản chân

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập di chuyển trên nửa bản chân

2 Kỹ thuật dẫn bóng

2.1 Dẫn bóng tại chỗ

Tư thế cơ bản: Đứng hai đầu gối hơi khuỵu, trọng tâm thấp, bàn tay xoè ra

tự nhiên, cánh tay, cổ tay và các ngón tay thả lỏng, mở theo hình túi

Cách thực hiện: Lấy khuỷu tay làm trụ, bóng nẩy lên tới ngang thắt lưng,

dùng sức cẳng tay, thông qua cổ tay rồi các ngón tay ấn bóng xuống, tiếp xúc phần trên bóng, khi đẩy bóng xuống với góc gần 900

(Nhồi bóng) Không được đánh vào bóng và nhất là không xoè bàn tay ra để lòng bàn tay đập vào bóng nghe “bộp bộp” mà khi dẫn bóng tay chạm bóng phải rất êm và hầu như chỉ nghe thấy tiếng nẩy của bóng từ sân lên (bóng có thời gian dừng lại trên tay)

2.2 Dẫn bóng đổi hướng: Trong thi đấu không thể nào cùng chuyền bóng và

ném rổ được, nhiều khi phải dẫn bóng tạo điều kiện thuận lợi tổ chức tấn công hay dẫn bóng qua người đổi hướng để tạo thời cơ dứt điểm

Khi dẫn bóng: hai gối khuỵu, trọng tâm hạ thấp, thân người lao về trước và hơi nghiêng về phía có bóng, bàn tay xoè rộng tự nhiên, mở theo hình túi, cánh tay thả lỏng Khi bóng nẩy lên ngang thắt lưng hoặc ngang gối lấy khuỷu tay làm trụ, dùng sức của cẳng tay, thông qua cổ tay, các ngón tay ấn xuống bóng, bóng tiếp xúc đầu tiên ở các ngón tay rồi đến các phần trai, lồi của lòng bàn tay, ngửa cổ tay lên, cẳng tay, bàn tay đưa lên cao theo hướng bóng để làm giảm bớt quán tính nẩy lên của bóng Trọng tâm của bóng dồn vào giữa lòng bàn tay (Lòng bàn tay không chạm bóng, điểm rơi của bóng ở phía trước) Khi đổi hướng chân phải phối hợp nhịp nhàng để tránh phạm luật chạy bước, động tác phải nhanh

2.3.Dẫn bóng thay đổi hướng : Các vận động viên sử dụng kỹ thuật dẫn bóng

này chủ yếu là để thoát khỏi sự kèm chặt của đối phương và thực hiện tấn công rổ Thay đổi hướng bằng cách: Bàn tay đặt lên các điểm khác nhau ở mặt bên của bóng và duỗi thẳng tay theo hướng cần thiết Vận động viên cũng sử dụng kỹ thuật dẫn bóng như vậy để thay đổi chiều cao bật bóng Người ta rất hay sử dụng phương pháp thoát khỏi đối phương bằng cách chuyển bóng từ tay này sang tay kia, chuyển bóng kín, chuyển sang lưng hay chuyển qua háng

2.4 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật dẫn bóng

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật dẫn bóng

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác (2-3 lần)

Trang 20

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Sai lầm thường mắc:

- Bàn tay mở rộng quá, hoặc không mở rộng bàn tay

- Tiếp xúc bóng không có sự hoãn sung (bóng không ngủ trên tay)

- Mắt quá chăm chú vào bóng

Cách khắc phục:

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập mở bàn tay khi tiếp xúc bóng (tạo độ vòm tay khi tiếp xúc)

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập hoãn sung khi tiếp bóng

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập quan sát xung quanh trong quá trình dẫn bóng

3 Kỹ thuật chuyền bắt bóng

3.1 Chuyền bóng:

Chuyền bóng hai tay trước ngực:

- Tư thế cơ bản: Đứng chân trước, chân sau, cách nhau hai bàn chân, trọng

tâm thấp dồn đều vào hai chân, hai đầu gối hơi khuỵu, mắt quan sát hướng chuyền Hai tay cầm bóng ở hai bên tiếp xúc ở nửa sau của bóng, các ngón tay xoè

ra tự nhiên, bóng tiếp xúc ở phần chai tay và các ngón tay, lòng bàn tay không chạm bóng Cánh tay thả lỏng tự nhiên, bóng để ở phần trên trước bụng

- Cách thực hiện: Khi chuyền bóng người ngả nhanh về trước, chân sau đạp

đất, hai tay đưa từ dưới – lên trên tạo thành một đường vòng cung nhỏ, cổ tay hơi

bẻ và duỗi cánh tay về hướng chuyền Khi tay đã duỗi gần như thẳng hết thì dùng lực cổ tay, các ngón tay (trỏ, giữa và cái) đẩy bóng đi Bóng rời tay cuối cùng ở ngón trỏ và ngón giữa (Hình vẽ) Để tạo nên đường bóng đi mạnh, các ngón tay phải miết vào bóng và khi bóng rời tay, lòng bàn tay hơi xoay ra ngoài Sau khi bóng rời khởi tay, hai tay duỗi thẳng, trọng tâm dồn về hướng chuyền

Chuyền bóng bằng hai tay từ trên cao:

Kỹ thuật này thường được sử dụng để chuyền bóng ở khoảng cách trung bình khi đối phương phòng thủ chặt.Vị trí bóng ở trên đầu tạo ra khả năng ném bóng chính xác vượt qua tay của người phòng thủ tới chỗ đồng đội

Giai đoạn chuẩn bị : Vận động viên nâng bóng bằng hai tay hơi gập ở trên

đầu và đưa bóng về phía sau đầu

Giai đoạn cơ bản : Bằng động tác đẩy tay, vận động viên vừa duỗi khuỷu tay vừa làm động tác vẩy hai bàn tay để chuyền bóng cho đồng đội

Chuyền bóng bằng hai tay từ dưới thấp:

Động tác này được áp dụng ở cự ly chuyền từ 4 – 6 m ,khi bóng được bắt ở tầm thấp hơn đầu gối hay khi bóng bật lên từ mặt sân và không có thời gian thay đổi vị trí

Giai đoạn chuẩn bị: hai tay cầm bóng hạ thấp và hơi gập lại, các ngón tay

đặt thoải mái lên bóng Bóng đưa theo đùi của chân sau và hơi nâng lên

Trang 21

Chuyền bóng bằng hai tay từ dười thấp

Giai đoạn cơ bản : Vung mạnh tay lên trước và đồng thời duỗi thẳng tay để

chuyền bóng theo hướng cần thiết Khi hai tay đến ngang tầm thắt lưng thì chuyển động tích cực hơn để đẩy bóng và tạo cho bóng xoáy theo chiều ngược lại

Chiều cao đường bay của bóng do động tác của hai bàn tay quyết định Thường người ta thực hiện chuyền bóng bằng một bước lên trước

Chuyền bóng bằng một tay từ trên vai:

Đây là phương pháp chuyền bóng thông dụng nhất ở khoảng cách gần và trung bình, trong cách chuyền này động tác bổ sung của tay ở thời điểm bóng bay

ra giúp vận động viên có thể thay đổi hướng và tốc độ bay của bóng trong phạm vi lớn (Hình 10)

Giai đoạn chuẩn bị : Hai tay có bóng đưa sang vai phải (khi chuyền bóng

bằng tay phải, bóng nằm trên bàn tay phải và được giữ bằng tay trái) hai khuỷu tay không nhấc lên ,đồng thời vận động viên quay về phía lấy đà ném

Chuyền bóng bằng một tay từ trên vai

Trang 22

Giai đoạn cơ bản: Kết hợp với quay thân lập tức duỗi thẳng tay phải và

đồng thời làm động tác vẩy tay

Giai đoạn kết thúc : Sau khi bóng rời tay bay ra trong khoảnh khắc ngắn tay

phải di chuyền theo bóng, tiếp theo là thả lỏng hạ xuống dưới Vận động viên trở lại vị trí thăng bằng trên hai chân hơi khuỵu xuống

Chuyền bóng bằng một tay từ trên đầu hay từ trên cao:

Là động tác giúp vận động viên có thể đưa bóng tới đồng đội của mình ở khoảng cách 20 – 25m

Giai đoạn chuẩn bị : Nâng tay phải có bóng lên (trong trường hợp tay trái

hỗ trợ giữ bóng) và hơi đưa ra sau đầu ,đồng thời xoay thân người để đạt được biên độ vẩy cổ tay thích hợp

Chuyền bóng bằng một tay từ trên đầu hay từ trên cao Giai đoạn cơ bản: Bóng ở tay phải dùng lực mạnh, duỗi thẳng tay nhanh

đồng thời gập nhanh cổ tay và xoay mạnh thân người

Chuyền bóng bằng một tay dưới thấp:

Chuyền bóng một tay dưới thấp được thực hiện ở khoảng cách gần và trung bình trong những tình huống khi đối phương cố gắng khống chế ở trên cao Bóng chuyền cho đồng đội ở dưới tay của đối phương

Giai đoạn chuẩn bị: Tay thẳng hoặc hơi gập lại đưa bóng ra phía sau lấy đà,

bóng nằm trong lòng bàn tay và được giữ chặt bằng các ngón tay và bằng lực ly tâm

Giai đoạn cơ bản: đưa bóng dọc theo đùi hướng ra trước – trên khi chuyền

bóng bàn tay mở và các ngón tay miết mạnh vào bóng Chiều cao đường bay của bóng phụ thuộc vào thời gian mở đúng lúc của bàn tay và các ngón tay Thông thường chuyền bóng một tay từ dưới thấp được thực hiện kết hợp với bước chân nghịch với tay chuyền lên trước

Hình 12: Chuyền bóng bằng một tay dưới thấp

Trang 23

Chuyền bóng bằng một tay dưới thấp

Chuyền bóng bằng một tay từ bên cạnh:

Giống như chuyền bóng một tay dưới thấp, kiểu chuyền bóng này cho phép đưa bóng tới đồng đội ở khoảng cách gần và trung bình, nhằm thoát khỏi đối phương kèm chặt từ bên phải hay bên trái

Giai đoạn chuẩn bị: Đưa tay có bóng sang bên ra sau để lấy đà kết hợp

xoay thân người

Giai đoạn cơ bản: Vung tay có bóng về phía trước theo mặt phẳng song

song với mặt sân hướng bay của bóng phụ thuộc vào động tác mở bàn tay

Ngoài các phương pháp chuyền bóng được miêu tả trên đây, trong điều kiện đối phương phòng thủ tích cực, các vận động viên cần sử dụng kỹ thuật chuyền bóng kín để bảo đảm bí mật hướng chuyền bóng đã dự định Các kỹ thuật chuyền bóng được gọi là kín bởi vì các cử động gắn liền với việc tung bóng ra được che giấu khỏi tầm nhìn của đối phương và ở một mức độ nào đó gây nên bất ngờ làm cho đối phương khó cướp bóng Người ta thường áp dụng ba kiểu chuyền bóng kín là: Chuyền bóng dưới tay, chuyền bóng sau lưng và chuyền bóng qua vai Các kiểu chuyền bóng kín có đặc điểm tiêu biểu là vẩy tay biên độ ngắn, động tác kết thúc của bàn tay và các ngón tay rất mạnh Khi thực hiện chuyền bóng dưới tay, thì tay

có bóng chuyển động chéo phía trước của tay không có bóng về phía đồng đội chờ nhận bóng Các cử động cơ bản của chuyền bóng sau lưng là vung tay hơi co ra phía sau lưng, tiếp đó vẩy bàn tay kết hợp xoay thân người Khi thực hiện chuyền bóng qua vai, người tập gập mạnh cẳng tay và bàn tay về phía trên của vai cùng bên hoặc vai đối diện để chuyền bóng cho đồng đội đang chạy thoát kèm của đối

phương

Trang 24

Chuyền bóng bằng hai tay trước ngực

3.2 Bắt bóng:

Bắt bóng hai tay trước ngực:

- Tư thế cơ bản: Hai chân đứng song song hoặc chân trước, chân sau rộng

bằng vai, đầu gối hơi khuỵu, thân trên hướng về phía có bóng đến Khi bắt bóng hai tay đưa thẳng về hướng bóng đến, các ngón tay xoè mở tự nhiên thả lỏng thành hình giống như chiếc phễu, khoảng cách giữa bàn tay nhỏ hơn đường kính của bóng

Hình 5: Bắt bóng hai tay trước ngực

-Cách thực hiện: Bộ phận tiếp xúc bóng đầu tiên là các ngón tay, sau đó

nhanh chóng hoãn xung đưa bóng nằm gọn vào hai lòng bàn tay, đồng thời khép

cổ tay gần vào nhau và hai tay hơi gập lại ở khớp khuỷu kéo về ngực để bảo vệ bóng và chuẩn bị làm động tác tiếp theo

Bắt bóng bằng một tay: Khi không thể chạm tới bóng đang bay và bắt bóng bằng

hai tay, thì phải bắt bóng bằng một tay

Hình 6: Bắt bóng bằng một tay Hình 7: Bắt bang bằng một

tay trên cao

Giai đoạn chuẩn bị : Vận động viên đưa tay ra để đón đường bay của bóng

(bàn tay và các ngón tay không giữ căng)

Giai đoạn cơ bản : khi bóng vừa chạm các ngón tay, cần đưa tay ra sau –

xuống thấp dường như tiếp tục chuyển động theo đường bay của bóng (chuyển

Trang 25

động hoãn xung) Quay người một chút về phía tay bắt bóng để hỗ trợ cho động tác này

Giai đoạn kết thúc: Cần giữ bóng bằng một tay, sau đó giữ chặt bóng bằng

hai tay để sẵn sàng thực hiện ngay động tác tiếp theo

Để nhảy bắt bóng bay cao bằng một tay cần hơi ưỡn thân người một chút ,nhanh chóng hạ bóng và giữ bóng bằng tay kia, rồi kéo bóng về phía thân người Sau khi bắt bóng, vận động viên cần giữ thăng bằng ngay, di chuyển hai khuỷu tay

về gần người đề phòng đối phương cướp bóng

3.3 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật chuyền bắt bóng

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật chuyền bắt bóng

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Sai lầm thường mắc:

- Chuyền không dứt khoát (tốc độ chuyền chậm)

- Bàn tay không mở rộng khi bắt bóng, không có sự hoãn sung tốt khi bắt bóng

- Tư thế cơ bản: Đứng, chân cùng bến với tay ném rổ đặt trước, hơi thẳng

trọng tâm dồn vào chân trước, chân sau hơi co (nửa bàn chân trước chạm đất) Hai tay cầm bóng phía trước ngực một cách tự nhiên, các ngón tay mở rộng, hai khuỷu

tay có hơi ép sát hai bên sườn, mắt nhìn vào rổ

- Cách thực hiện: Hai đầu gối hơi khuỵu , đồng thời xoay tư thế tay cầm

bóng thành bàn tay ném ở phía sau bóng, lòng bàn tay hướng về trước – lên cao Tay kia xoè rộng giữ phía bên chếch về trước quả bóng, đồng thời đưa bóng từ trước ngực thành tư thế trên vai Khi đưa bóng tới ngang vai thì hạ thấp trọng tâm, tiếp theo đạp nhẹ hai chân xuống đất để dướn người lên tạo nên lực chuyển qua thân tới cánh tay, cẳng tay Khi tay duỗi gần thẳng hết thì dùng sức bàn tay, các ngón tay gập miết theo bóng, điểm tiếp xúc cuối cùng với bóng là hai ngón trỏ và giữa Khi bóng sắp rời khỏi tay phải thì buông tay đỡ bóng ra, thân người vươn lên cao, trọng tâm dồn vào chân trước

4.2 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

Trang 26

- Đặc điểm kỹ thuật tại chỗ ném rổ

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật tại chỗ ném rổ

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Sai lầm thường mắc:

- Khi thực hiện ném rổ chân không đạp đất, không miết được tay vào bóng trong động tác kết thúc, bóng đi không đúng hướng

Cách khắc phục:

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập đạp chân khi ném

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tại chỗ tập miết tay vào bóng

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tại chỗ tập động tác kết thúc ném bóng thì ngón tay trỏ chỉ về phía rổ

ĐÁ CẦU 1

Mục tiêu: Học xong bài người học sẽ có khả năng:

- Hiểu, giải thích được kỹ thuật di chuyển (ngang, chéo, tiến, lùi, bước lướt); kỹ thuật tâng, "búng” cầu; kỹ thuật phát cầu thấp chân nghiêng mình bằng

mu bàn chân về cả lý thuyết lẫn thực hành

- Thực hiện được kỹ thuật di chuyển (ngang, chéo, tiến, lùi, bước lướt); kỹ thuật tâng, "búng” cầu; kỹ thuật phát cầu thấp chân nghiêng mình bằng mu bàn chân, vận dụng chúng vào trong thực tế tập luyện và thi đấu đạt các yêu cầu về chuyên môn

- Ý thức được tác dụng môn học, rèn tính thẩm mỹ, khéo léo, rèn đạo đức, tác phong nhanh nhẹn, tự giác, tích cực trong cuộc sống

Tóm lược lịch sử và xu hướng phát triển môn đá cầu

Đá cầu được hình thành và phát triển từ các trò chơi dân gian dưới nhiều hình thức khác nhau và tại nhiều vùng lãnh thổ khác nhau Nó gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc, trên khắp mọi miền Đất nước, nó được mọi tầng lớp nhân dân ưa chuộng

Tương truyền từ năm Nhâm Tuất (722), Mai Hắc Đế, Lãnh tụ chống quân Đường đã cho nghĩa quân thường xuyên luyện tập để rèn thể lực, giải trí bằng trò chơI đá cầu Từ đó nhân dân vùng Vạn An (Nam Đàn – Nghệ An) dần dần tập đá cầu và phong trào ngày một phát triển

Trang 27

Trò chơi này thường được tổ chức nhân các ngày lễ lớn, mừng chiến thắng của dân tộc Từ thế kỷ thứ 8, ở vùng Vạn An, ngày xuân có tục tổ chức đá cầu, thu hút đông đảo quần chúng tham gia

Thời Nhà Lý, Đất nước thái bình, mùa màng gặt hái xong, cũng là lúc các cuộc vui chơi diễn ra mừng mùa màng bội thu Nhà vua còn cho phép đá cầu biểu diện ngay trong điện Thiên An trong kinh thành

Năm 1085, sau khi đánh tan quân xâm lược nhà Tống, Nhà Lý cho tổ chức Hội thi đá cầu mừng chiến thắng…

Qua nhiều triều đại, môn đá cầu vẫn được duy trì, phát triển rộng khắp trên

cả nước Đến thời Nhà Nguyễn, trò chơi đá cầu vẫn được duy trì, nhưng người chơi cầu giỏi thường là người thành thị, thuộc tầng lớp khá giả

Cho đến khi Thực dân Pháp đô hộ, các trò chơi dân gian gần như không còn điều kiện phát triển mạnh mẽ nữa, nhưng nó vẫn còn được lưu truyền trong dân gian

Tuy không phát triển mạnh trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ, xong từ khi hòa bình lập lại, được sự qua tâm của Đảng và Nhà nước thì không chỉ các môn thể thao mà trong đó môn đá cầu cũng được đặc biệt quan tâm và phát triển mạnh mẽ, nó cũng là môn thế mạnh của Việt Nam trên các sân thi đấu lớn

1 Kỹ thuật di chuyển

1.1 Di chuyển ngang đơn bước sang phải đá cầu

-TTCB: Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấp dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầu thẳng, mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác: Khi xác định được điểm rơi của quả cầu người tập nhanh chóng chuyển trọng tâm sang phải, chân trái bước qua phải một bước, lúc này trọng tâm chuyển sang chân trái Chân phải thực hiện động tác tiếp xúc với cầu (tuỳ theo ý đồ chiến thuật của mình) để sử dụng kĩ thuật búng cầu hay giật cầu v.v

- Kết thúc động tác: Sau khi thực hiện xong động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện động tác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so với lúc thực hiện)

1.2 Di chuyển ngang đơn bước sang trái đá cầu

- TTCB : Tương tự như cách di chuyển đơn bước sang phải

-Thực hiện động tác: Khi xác định được điểm rơi của quả cầu, người tập nhanh chóng chuyển trọng tâm sang trái, chân phải bước qua trái một bước, gót chân phải đặt trước mũi chân trái, lúc này trọng tâm chuyển sang chân phải Chân trái tiếp xúc với cầu bằng kĩ thuật búng hay giật cầu (tuỳ theo ý đồ của người đá cầu)

- Kết thúc động tác: Sau khi thực hiện xong động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động tác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so

với lúc thực hiện)

1.3 Di chuyển đơn bước phía trước chếch phải đá cầu

Trang 28

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấp, dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầu thẳng, mắt theo dừi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

-Thực hiện động tác : Khi xác định được điểm rơi của quả cầu, người tập nhanh chóng chuyển trọng tâm sang chân phải, chân trái bước về trước chếch sang phải một bước thích hợp với điểm rơi, gót chân đặt trước mũi bàn chân phải, trọng tâm lại chuyển sang chân này, chân phải tiếp xúc với cầu bằng kĩ thuật búng hoặc giật cầu (tuỳ theo ý đồ đá cầu của người chơi)

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động tác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so với lúc thực hiện)

1.4 Di chuyển đơn bước phía trước chếch trái đá cầu:

Cách thực hiện động tác tương tự như kĩ thuật di chuyển phía trước chếch phải, nhưng phải đổi thứ tự của hai chân khi thực hiện (tức là làm ngược lại)

1.5 Di chuyển đơn bước phía sau chếch phải đá cầu:

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm hơi thấp, dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ

về trước, đầu thẳng, mắt theo dừi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác : Khi xác định được điểm rơi của quả cầu ở phía sau bên phải thỡ người tập nhanh chóng chuyển trọng tâm sang chân phải, chân trái lùi

về sau sang phải một bước thích hợp, mũi chân trái đặt gần gót chân phải, trọng tâm lại chuyển sang chân này, chân phải tiếp xúc với cầu bằng kĩ thuật búng hoặc giật cầu hoặc móc cầu ( tuỳ theo ý đồ đá cầu của người chơi)

- Kết thỳc động tác: Sau khi thực hiện xong động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động tác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so với lúc thực hiện)

1.6 Di chuyển đơn bước phía trước chếch trái đá cầu:

Cách thực hiện động tác tương tự như kĩ thuật di chuyển phía sau chếch phải, nhưng phải đổi thứ tự của hai chân khi thực hiện (tức là làm ngược lại)

1.7 Di chuyển nhiều bước:

Đối với di chuyển đơn bước chỉ cho phép người chơi đá cầu được những quả cầu rơi cách người với cự li 1m - 1,5m Cũn với những quả cầu khi đối phương đá cầu sang cách xa người thỡ phải sử dụng di chuyển nhiều bước đến chỗ cầu rơi mới thực hiện được kĩ thuật đá cầu

Trong cách di chuyển nhiều bước, TTCB để thực hiện động tác cũng như ở

di chuyển đơn bước, tiếp đó người chơi dùng sức đạp của chân và đổ trọng tâm về hướng di chuyển đẩy người đi, hai chân luân phiên di chuyển đến điểm rơi của cầu với tần số nhanh, chậm, bước dài, ngắn, tuỳ thuộc vào tình huống cầu bay tới sao cho bước cuối cùng người ở tư thế đá cầu như các bước đơn đã phân tích ở phần trên

Trong di chuyển nhiều bước gồm có:

- Di chuyển ngang

- Di chuyển tiến, lùi

Di chuyển ngang sang bên phải đá cầu

Trang 29

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấp, dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầu thẳng, mắt theo dừi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác : Người tập đứng ở TTCB, có thể ở giữa sân hoặc ở gần biên dọc trái của sân, khi di chuyển sang phải, thì đạp mạnh chân trái đồng thời quay người 90o

sang phải, đổ trọng tâm sang phải, chân trái di chuyển trước sau đó đến chân phải, khuỵu gối, trọng tâm thấp và khi di chuyển trọng tâm thân người không nhấp nhô, cứ như thế hai chân luân phiên cho đến khi di chuyển tới

vị trí cầu rơi thỡ trọng tõm lỳc này dồn vào chõn trỏi, chõn phải tiếp xỳc với cầu Tuỳ theo ý đồ đá cầu mà sử dụng các kỹ thuật đá móc, búng cầu, hay giật cầu lên lưới hoặc chuyền cầu cho đồng đội để tấn công

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động tác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so với lúc thực hiện)

Di chuyển ngang sang bên trái đá cầu

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấp, dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầu thẳng, mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác : Người tập đứng ở TTCB, có thể ở giữa sân hoặc ở gần biên dọc phải của sân, khi di chuyển sang trái thì đạp mạnh chân phải, đồng thời quay người 90o

sang trái, đổ trọng tâm sang trái chân phải di chuyển trước sau

đó đến chân trái, khuỵu gối, trọng tâm thấp và khi di chuyển trọng tâm thân người không nhấp nhô, cứ như thế hai chân luân phiên cho đến khi di chuyển tới vị trí cầu rơi thỡ trọng tâm lúc này dồn vào chân phải, chân trái tiếp xúc với cầu Tuỳ theo ý đồ đá cầu mà sử dụng các kĩ thuật đá móc, búng cầu, hay giật cầu lên lưới hoặc chuyền cầu cho đồng đội để tấn công

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động tác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so với lúc thực hiện)

Di chuyển tiến, lùi để đá cầu

- TTCB : Đứng chân trước chân sau (chân trái đạt trước), hơi khuỵu gối, trọng tâm thấp dồn vào chân trước, người ngả về phía trước, đầu thẳng, mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác : Người tập đứng ở cuối sân, người đổ về trước đồng thời đạp mạnh chân thuận (chân phải) bước về trước, sau đó đến chân trái, hạ trọng tâm thấp, khuỵu gối, bước dài và cứ di chuyển luân phiên (chân phải và chân trái), trọng tâm cơ thể không nhấp nhô.Khi đến vị trí cầu rơi gần lưới thỡ trọng tõm dồn vào chân trái - nếu chân phải tiếp xúc với cầu hoặc trọng tâm dồn vào chân phải - nếu chân trái tiếp xúc với cầu tuỳ theo vị trí của cầu rơi so với vị trí của người chơi khi di chuyển đến đá cầu (Yêu cầu khi di chuyển trọng tâm cơ thể không nhấp nhô).Khi tiếp xúc với cầu tuỳ theo ý đồ đá cầu của người chơi mà sử dụng các kĩ thuật búng cầu, giật cầu, tâng cầu nhịp một để chuyền cầu hoặc đá cầu tấn công

Trang 30

Từ vị trí ở gần lưới, khi phải di chuyển về cuối sân để đỡ , đá cầu thỡ người chơi phải di chuyển lùi: Trọng tâm cơ thể lúc này dồn vào chân trước (chân trái), sau đó đạp mạnh chân trước theo hướng ngược lại và bước lùi về sau, thân trên ngửa ra trọng tâm lại đổ về sau ở tư thế cao

Như vậy cứ di chuyển hai chân luân phiên cho đến lúc tới gần cuối sân (gân

vị trí cầu rơi), trọng tâm dồn vào chân trái nếu chân phải là chân sẽ tiếp xúc với cầu hoặc ngược lại trọng tâm sẽ dồn vào chân phải nếu chân trái là chân sẽ tiếp xúc với cầu ở tư thế thuận lợi nhất khi thực hiện đá cầu

Trong khi chuyển lùi, cần chú ý trọng tâm cơ thể cao và không nhấp nhô, đầu ngửa, mắt theo dõi cầu, bước dài và nhanh

Ngoài cách áp dụng kiểu di chuyển lùi, người chơi có thể thực hiện động tác quay người (sang phải hoặc sang trái) về phía sau 180o

Sau đó di chuyển tiến về phía cuối sân như đã nêu ở trên

Di chuyển bước lướt để đá cầu:

Kĩ thuật bước lướt là kĩ thuật di chuyển rất quan trọng trong quá trình tập luyện và thi đấu đá cầu Thường được áp dụng để đỡ những quả bỏ nhỏ sát lưới hoặc đá dọc hai biên Khi áp dụng kĩ thuật di chuyển này vào các trường hợp nêu trên mang lại hiểu quả cao với tốc độ di chuyển nhanh, và hợp lý với những đường cầu rơi xa người mà bước đơn di chuyển không có hiệu quả

- TTCB : Hai chân song song rộng bằng vai hoặc đứng chân trước chân sau, hơi khuỵu gối, trọng tâm thấp dồn đều vào giữa hai chân, người đổ về trước, đầu thẳng, mắt theo dừi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác : Từ TTCB, người chơi dùng sức mạnh bột phát của chân trái, phối hợp với chân phải bật mạnh để đưa cơ thể lướt nhanh về bên phải theo hướng quả cầu rơi, khi tiếp đất là chân trái làm trụ, chân phải nhanh chóng tiếp xúc cầu bằng mu bàn chân với kĩ thuật búng cầu, giật cầu, tâng cầu nhịp một ( tuỳ theo ý đồ của người đá cầu mà sử dụng kĩ thuật đá cầu cho phù hợp) Nếu trường hợp di chuyển về bên trái thì động tác kĩ thuật thực hiện ngược lại

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động tác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so với lúc thực hiện)

1.8 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật di chuyển trong đá cầu

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật kỹ thuật di chuyển

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Sai lầm thường mắc:

- Đứng bằng gót chân (chôn chân)

Trang 31

- Không ngả người về hướng di

Cách khắc phục:

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập đứng trên nửa bản chân

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tập chuyển trọng tâm trước khi

di chuyển

2 Kỹ thuật tâng cầu

2.1 Kỹ thuật tâng cầu bằng đùi:

Đầu tiên, GV cho người học tập động tác mô phỏng kĩ thuật tâng cầu bằng đùi tại chỗ rồi tập di chuyển khi không có cầu Tiến hành tập tuần tự từ chân thuận tới chân không thuận, sau đó kết hợp cả hai chân luân phiên nhau

Tập đến khi người học nắm vững được những yêu cầu cơ bản (khi không có cầu) thì cho chuyển sang tập luyện với cầu

Tâng cầu bằng đùi khi có cầu:

Lúc bắt đầu tập với cầu, người học phải tự tung cầu rồi dùng đùi để tâng lên, Khi tập tâng cầu cần chỳ ý là lưng phải để thẳng tự nhiên chứ không khom như khi đỡ Mắt cần quan sát đường cầu lên xuống để phối hợp với chân đá sao cho nhịp nhàng Chân đá khi nhấc lên phải gập gối, cẳng chân và đùi của chân đá gần như vuông góc, đồng thời đùi của chân đá cũng gần như vuông góc với thân người Đầu gối không bị mở ra ngoài hay bị vặn vào trong để giữ cho hướng cầu bay thẳng lên chứ không bay lệch sang hai bên

Khi tập tâng cầu, thân người từ từ xoay theo hướng cầu để điều chỉnh, giúp cho động tác của chân đá chạm đúng cầu Tránh xoay, vặn, nghiêng thân người đột ngột làm ảnh hưởng tới động tác tâng cầu, khiến cho cầu bay đi lệch hướng

2.2 Kỹ thuật tâng cầu bằng mu bàn chân:

Trước tiên, GV cho người tập đứng theo TTCB( như động tác đá cầu bằng đùi) và tập mô phỏng kĩ thuật đá má trong bằng chân thuận ở đây cần lưu ý sửa tư thế thân trên không bị nghiêng, vẹo, mở hông chân đá, nâng đùi để đầu gối hướng

ra ngoài, sao cho phần má trong của bàn chân vuông góc với hướng cầu rơi xuống

Sau khi nắm được kĩ thuật và thực hiện đúng những yêu cầu cơ bản của kĩ thuật đá má trong khi không có cầu GV có thể cho người tập chuyển sang giai đoạn tập với cầu

Tập tiếp xúc với cầu: Đầu tiên, tập đá bằng chân thuận trước sau đó mới

chuyển sang tập đá bằng chân không thuận, cuối cùng tập đá bằng cả hai chân luân phiên

Cách tập: Lúc đầu, tự tung cầu lên và đá bằng má trong từng quả một Nếu quả cầu sau khi đá bay lên rồi rơi thẳng xuống, dùng tay ở bên chân đá bắt được là đạt yêu cầu Khi đó thành thạo thỡ SV tâng cầu liên tục bằng mu trong nhiều lần Nếu chân thuận tâng được 10-15 lần liên tục không hỏng và chân không thuận tâng được 8-10 lần là đạt yêu cầu

Khi tập tâng cầu liên tục cần chú ý đến việc di chuyển, cần phải di chuyển chân trụ nhẹ nhàng theo cầu trong khi thân trên vẫn giữ tương đối thẳng

Khi thực hiện kĩ thuật tâng cầu bằng mu trong thuần thục với từng chân thì cho SV tâng luân phiên bằng cả hai chân liên tục Nếu tâng được 15-20 lần liền không rơi là đạt yêu cầu

Trang 32

2.3 Kỹ thuật tâng cầu bằng mu ngoài bàn chân:

Để tiến hành luyện tập cần cho SV đứng ở TTCB ( như động tác chuẩn bị của đá cầu bằng đùi) và tập động tác mô phỏng kĩ thuật đá cầu bằng má ngoài( tập động tác không có cầu)

Cần lưu ý tới sự phối hợp động tác nhịp nhàng khi chuyển trọng tâm cơ thể sang chân trụ và động tác của chân đá để SV không bị mất thăng bằng

Khi tập( mô phỏng) kĩ thuật đá cầu bằng má ngoài bàn chân đến sự thuần thục thì GV chuyển sang cho SV tập luyện với cầu

Tập tiếp xúc với cầu: Khi SV đó làm động tác mô phỏng thuần thục, thì

bắt đầu chuyển sang tập với cầu Lúc này GV và SV đứng đối diện với nhau, cách nhau khoảng 1,5 m( song cần lưu ý là GV đứng hơi lệch về phía chân đá của SV)

GV làm động tác tung cầu ra phía ngoài chân đá để SV thực hiện kĩ thuật tâng cầu bằng má ngoài, khi cầu cũn cách sân khoảng 25-35 cm

SV khi tiếp xúc với cầu, sao cho quả cầu bay vùng ngang tầm vai của GV( hay người phục vụ) và GV( hay người phục vụ) bắt lấy cầu Bài tập được lặp lại cho đến khi SV thực hiện khá thuần thục, thực hiện được từ 6/ 10 lần trở lên là đạt yêu cầu

2.4 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật tâng cầu

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật kỹ thuật tâng cầu

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật tâng cầu kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác tâng cầu kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác tâng cầu (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác tâng cầu (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Trang 33

- TTCB: đứng chân trước chân sau (có thể hai chân bằng vai), chõn thuận

để sau, mũi bàn chân chống đất, trọng tâm dồn chân trước, người hơi khom, tay thả lỏng tự nhiên, mắt quan sát đối phương

- Thực hiện kỹ thuật: khi xác định được điểm rơi của cầu cách xa người, nhanh chóng chuyển trọng tâm sang chân trước, chân sau nhanh chóng lướt ra phía cầu rơi, người hơi ngả về sau, chân đá gần như duỗi thẳn hết, mu bàn chân duỗi để chuẩn bị tiếp xúc với cầu

Khi cầu rơi cách mặt sân khoảng 20cm, đồng thời với gập nhanh bàn chân, giật gót chân sát đất để tiếp xúc với cầu, nhờ lực này cầu bay lên cao chừng 2-3m

- Kết thúc động tác: nhanh chóng trở về tư thế chuẩn bị để thực hiện lần đá tiếp theo

3.2 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật búng cầu

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật kỹ thuật búng cầu

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật búng cầu kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác búngg cầu kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác búng cầu (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác búng cầu (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

- Thực hiện kĩ thuật động tác: Tay phải cầm cầu, tung cầu nhẹ lên cao ngang tầm vai chếch ra phía trước, sang phải về phía chân đá sao cho điểm rơi của cầu cách mu bàn chân đá 60cm - 80 cm Lúc cầu rơi xuống, thân trên hơi xoay sang phải, chân đá quét ngang theo đường vòng cung từ sau ra trước để mu bàn chân tiếp xúc với cầu cách mặt sân khoảng 20cm- 30 cm

- Kết thúc động tác: Sau khi tiếp xúc với cầu, người chơi nhanh chóng di chuyển vào trung tâm sân để đón - đỡ đường cầu đối phương đá sang

4.2 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

Trang 34

- Đặc điểm kỹ thuật phỏt cầu

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật kỹ thuật phỏt cầu

- Phõn tớch kỹ thuật, xem tranh ảnh, hỡnh vẽ (nếu cú)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật phỏt cầu kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc phỏt cầu kết hợp phõn tớch

- Thực hiện toàn bộ động tỏc phỏt cầu (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tỏc phỏt cầu (2-3 lần)

- Cho sinh viờn tập thử, kết hợp quan sỏt sửa sai rỳt kinh nghiệm

Mục tiêu: Học xong phần cầu lông 2 ng-ời học sẽ có khả năng:

- Hiểu, giải thích đ-ợc kỹ thuật đánh cầu cao tay về cả lý thuyết và thực hành

- Thực hiện đ-ợc kỹ thuật đánh cầu cao tay, vận dụng vào trong tập luyện và thi đấu

- Rèn luyện t- cách đạo đức, tác phong nhanh nhẹn, tính kiên trì, xác định thái độ đúng đắn với môn học

1 Kỹ thuật phông cầu:

Sử dụng khi đối ph-ơng đánh cầu cao, xa, xuống cuối sân, không kịp lùi đập cầu thì sử dụng kỹ thuật phông cầu để đánh trả

1.1 T- thế chuẩn bị: Chân trái đứng tr-ớc, chân phải đứng sau, trọng tâm dồn

vào chân tr-ớc, l-ng hơi cong, mắt theo dõi cầu, tay phải cầm vợt ở phía tr-ớc, mặt vợt cao ngang trán Góc giữa cẳng tay và cánh tay khoảng 900

1.2 Thực hiện động tác: Khi đối ph-ơng đánh cầu sang cao trên đầu, thân trên

nhanh chóng quay sang phải, trọng tâm chuyển từ chân tr-ớc về chân sau Tay phải cầm vợt đ-a từ tr-ớc lên cao, ra sau, đầu vợt chúc xuống, vai trái hơi cao h-ớng về h-ớng đánh cầu, vai phải hạ thấp ở phía sau Nhanh chóng đạp mạnh mũi chân phải, kiễng gót duỗi thẳng khớp gối, xoay hông, lật vai Tay phải đ-a vợt từ d-ới lên trên ra tr-ớc, cơ thể v-ơn cao hết sức, điểm tiếp xúc ở phía sau, nghĩa là ở ngay trên đỉnh đầu thẳng lên hoặc hơi ở phía sau đầu Khi tiếp xúc mặt vợt ngửa

1.3 Kết thúc động tác: Vợt không theo quán tính mà dừng cánh tay và cổ tay rồi

lại về vị trí chuẩn bị cơ bản

1.4 Phương phỏp giảng dạy

Tạo khỏi niệm

Trang 35

- Đặc điểm kỹ thuật

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật tay không kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác có vợt (không có cầu) kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác có vợt có cầu kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tại chỗ tập di chuyển

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tại chỗ tập động tác đưa vợt đón cầu và thời điểm tiếp xúc cầu

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tại chỗ tập động tác đạp chân khi đánh cầu

2 Kü thuËt ®Ëp cÇu: T-¬ng tù kü thuËt ph«ng cÇu, chØ kh¸c ®iÓm tiÕp xóc cÇu

phÝa tr-íc mÆt, khi tiÕp xóc cÇu mÆt vît óp, cæ tay gËp nhiÒu, ®-êng cÇu ®i c¾m xuèng s©n (ph«ng cÇu th× ®-êng cÇu bay cao, r¬i s©u vÒ cuèi s©n)

2.1 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật tay không kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác có vợt (không có cầu) kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần động tác có vợt có cầu kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ động tác (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tác (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tại chỗ tập di chuyển

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viên tại chỗ tập động tác đưa vợt đón cầu và thời điểm tiếp xúc cầu

Trang 36

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập động tỏc đạp chõn khi đỏnh cầu

3 Kỹ thuật chém cầu

Đây là một kỹ thuật cơ bản môn cầu lông, một kỹ thuật khó, nó đ-ợc sử dụng t-ơng đối nhiều trong tập luyện và thi đấu, mục đích làm quả cầu có điểm rơi gần và sát trên l-ới, và có thể khiến đối ph-ơng phán đoán sai điểm rơi của cầu

Động tác này giống động tác phông và đập cầu, chỉ khác là khi tiếp xúc cầu mặt vợt không tiếp xúc vuông góc và chính diện đế quả cầu mà lệch về cạnh bên trái hay bên phải đế cầu (tùy theo ý đồ ng-ời chơi muốn đ-a quả cầu rơi góc bên phải hay bên trái của l-ới)

Khi chém cầu mặt vợt nghiêng mô phỏng nh- con Dao khi chặt chém vậy,

độ mỏng của mặt vợt khi tiếp xúc đế cầu càng cao thì lực đánh phải càng lớn, và ng-ợc lại, cùng với việc mặt vợt nghiêng ít hay nghiêng nhiều sẽ quyết định đ-ờng cầu xoáy nhiều hay ít, rơi gần l-ới hay xa l-ới, tốc độ cầu n hanh hay chậm Điều

đó cũng đồng với trình độ tập luyện cao hay thấp

Cách tập luyện: treo sẵn quả càu trên cao, tập mô phỏng nhiều lần, tập nhờ ng-ời trợ giúp với đ-ờng cầu thật từ dễ đến khó

3.1 Phương phỏp giảng dạy

Tạo khỏi niệm

- Đặc điểm kỹ thuật

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật

- Phõn tớch kỹ thuật, xem tranh ảnh, hỡnh vẽ (nếu cú)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện kỹ thuật tay khụng kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc cú vợt (khụng cú cầu) kết hợp phõn tớch

- Thực hiện chậm từng phần động tỏc cú vợt cú cầu kết hợp phõn tớch

- Thực hiện toàn bộ động tỏc (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật động tỏc (2-3 lần)

- Cho sinh viờn tập thử, kết hợp quan sỏt sửa sai rỳt kinh nghiệm

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập di chuyển

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập động tỏc đưa vợt đún cầu và thời điểm tiếp xỳc cầu

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập động tỏc chem Cầu, chỳ ý nghiờng mặt vợt khi tiếp xỳc cầu

- Làm mẫu lại, nhấn mạnh yếu lĩnh, cho sinh viờn tại chỗ tập động tỏc đạp chõn khi đỏnh cầu

BểNG CHUYỀN 2

Trang 37

Mục tiêu bài: Học xong bài người học có khả năng:

- Hiểu, giải thích được kỹ thuật chuyền, đệm bóng vào ô quy định; kỹ thuật phát bóng thấp tay (nữ), cao tay (nam); kỹ thuật đập bóng, về cả lý thuyết và thực hành

- Thực hiện được kỹ thuật chuyền, đệm bóng vào ô quy định; kỹ thuật phát bóng thấp tay (nữ), cao tay (nam); kỹ thuật đập bóng, vận dụng vào trong tập luyện và thi đấu

- Rèn tính kiên trì, tính đồng đội, tính tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật

1 Kỹ thuật chuyền, đệm bóng vào ô quy định: tương tự chuyền, đệm bóng cơ

bản, chỉ khác nhau về yêu cầu điểm rơi của bóng (đúng ô quy định), về chiều cao đường bóng chuyền (cao hơn mặt lưới từ 0,5m đến 3m tùy theo ý đồ tổ chức tấn công)

1.1 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật chuyển, đệm bóng vào ô

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật chuyển đệm bóngvào ô

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện chậm kỹ thuật chuyển đệm bóng vào ô, kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần kỹ thuật chuyển đệm bóng vào ô kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật chuyển đệm bóng (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật chuyển đệm bóng (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Tư thế chuẩn bị: Người phát bóng đứng trong khu phát bóng, chân trái trước,

mũi chân hướng lưới; chân phải để sau cách chân trái 1 bước chân (khoảng cách 2 chân rộng = vai), mũi chân xoay sang phải, hai chân tạo thành chân đế vững vàng cho toàn thân Gối khuỵu, thân hơi gập về trước, trọng lượng thân thể chủ yếu dồn vào chân sau, tay trái đỡ bóng ở phía trước ngang thắt lưng, tay phải duỗi tự nhiên

ở phía sau, lòng bàn tay hướng vào bóng, mắt quan sát đối phương

Tung bóng:Tay trái thực hiện tung bóng, mắt quan sát bóng, tay phải đưa ra

sau để chuẩn bị đánh bóng; không tung bóng quá cao, xa, xoáy, tung bóng trong khoảng cách nhất định (trước mặt, cách thân người khoảng 1 cánh tay) để thuận lợi khi đánh bóng đi

Đánh bóng: Khi bóng ở tầm thích hợp, tay phải nhanh chóng đưa từ sau ra

trước đánh vào phía sau phần dưới bóng, tay trái sau khi tung bóng đưa ra sau,

chân đạp đất chuyển trọng tâm cơ thể sang chân trái, thân người lao theo bóng

Trang 38

Kết thúc: Sau khi bóng dời tay, tay phải vươn theo bóng về trước, chân phải

nhanh chóng bước vào sân chiếm vị trí phòng thủ

2.2 Kỹ thuật phát bóng cao tay trước mặt

Tư thế chuẩn bị: Người phát bóng đứng trong khu phát bóng, chân trái trước,

mũi chân hướng lưới; chân phải để sau cách chân trái 1 bước chân (khoảng cách 2 chân rộng = vai), mũi chân xoay sang phải, hai chân tạo thành chân đế vững vàng cho toàn thân, thân người hơi quay sang phải, mặt hướng lưới, trọng lượng thân thể chủ yếu dồn vào chân sau, tay trái đỡ bóng ở phía trước cách bụng khoảng một

quả bóng và ngang thắt lưng, tay phải để trên bóng, mắt quan sát đối phương

Tung bóng: Tung bóng phải đảm bảo sự ổn định của đường bóng, khi chuẩn

bị tung bóng thân người hơi ngả về trước, tay cầm bóng hạ theo, chân hơi khuỵu Tay trái nâng bóng ngang tầm mắt thì thực hiện tung bóng, bóng rời tay và chuyển động lên cao theo phương thẳng đứng ở độ cao cao hơn tầm với, mắt quan sát bóng, tay phải đưa từ dưới lên trên ra sau, khuỷu tay cao ngang vai, thân người hơi ngửa, các nhóm cơ phía trước căng

Đánh bóng: Khi bóng ở tầm thích hợp, tay phải nhanh chóng đưa từ sau ra

trước hơi chếch lên cao để đánh bóng, chân phải đạp đất chuyển xoay thân người

về hướng lưới, trọng tâm cơ thể chuyển dần sang chân trước, vai phải chuyển động về trước, kéo theo cánh tay, khuỷu tay, vai phải xốc cao, cuối cùng là bàn tay đánh vào bóng, khi đánh bóng cần gập cổ tay (miết mạnh tay vào bóng), bàn tay

mở rộng ôm lấy bóng, tiếp xúc vào phía sau dưới bóng, thân người gập lại và có

xu thế lao về trước

Kết thúc: Sau khi bóng dời tay, tay phải vươn theo bóng về trước, chân

phải nhanh chóng bước vào sân chiếm vị trí phòng thủ

2.3 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật phát bóng

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật phát bóng

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện chậm kỹ thuật phát bóng, kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần kỹ thuật phát bóng kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật phát bóng (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật phát bóng (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

Trang 39

Người đập đứng cách lưới khoảng 3m, tư thế cao, chân luôn ở trạng thái động sẵn sàng xuất phát để vào đà: Mắt quan sát bóng để xác định vị trí và chọn thời điểm vào đà, giậm nhảy thích hợp

3.2 Vào đà:

Khi đã phán đoán đúng tầm và điểm rơi của bóng thì lập tức vào đà, căn cứ vào tốc độ, độ cao, cự ly đường bóng chuyền 2 để xác định thời điểm vào đà cho thích hợp Góc độ vào đà tốt nhất khoảng 450

(góc tạo bởi giữa đường chạy đà và đường giữa sân)

Số bước đà có thể từ 1,2,3 bước đà hoặc nhiều hơn tuỳ theo tình huống cụ thể của điểm rơi của bóng Kỹ thuật cơ bản là vào đà 3 bước, khi vào đà người đập chạy tự nhiên, thoải mái, mắt quan sát bóng, tốc độ đà tăng dần và bước cuối là bước nhanh nhất, dài nhất Trọng tâm cơ thể cũng được hạ thấp dần dần và thấp nhất ở bước cuối Tay đánh tự nhiên, vào bước cuối của đà thì hai tay được vung theo hình mái chèo sang ngang và ra sau

Khi chân dậm nhảy đặt vào vị trí dậm nhảy (đặt từ gót tới cả bàn), gối khuỵu, bụng thóp, thân người ổn định, mắt quan sát bóng

Chú ý: Bước cuối cùng nếu sử dụng bước nhảy lướt tức là chân dời đất sau

lại là chân chạm đất trước rồi đến chân của bước cuối cùng (hai chân gần như chạm đất cùng lúc) thì bước đà sẽ trôi, tạo áp lực của chân với mặt đất nhiều hơn, dậm nhảy không bị lao, hiệu quả dậm nhảy tốt hơn

3.3 Bật nhảy:

Từ tư thế kết thúc ở bước cuối cùng của đà, hai tay vung xuống dưới ra trước và xốc mạnh lên trên, chân đạp đất nhanh- mạnh- tích cực, duỗi hết các khớp hông, gối, cổ chân và bàn chân duỗi thẳng

3.4 Trên không đánh bóng:

Khi hai chân dời đất, người đập bóng bay lên và dừng tại vị trí cao nhất thì thực hiện động tác đánh bóng Tay phải (tay đập bóng) vung từ trước ra sau, tay trái hơi gập và đưa sang ngang giữ thăng bằng, vai phải xốc cao hơn vai trái, tay phải hơi gập lại ở khớp khuỷu, gối tay phải được đưa lên vị trí cao nhất, lòng bàn tay hướng trước lên trên, hai chân co ở khớp gối, ngực ưỡn, toàn thân căng như cánh cung Khi bóng rơi tới tầm thích hợp, người đập bóng nhanh chóng đưa tay phải ra sau-lên trên, thân người hơi xoay sang phải với mục đích kéo dài biên độ động tác đánh bóng

Khi đánh bóng tay phải chuyển động từ sau ra trước, nhanh và đột ngột Chuyển động của tay khi đánh bóng là chuyển động liên hoàn và theo một tình tự nhất định: Đầu tiên vai chuyển động về trước kéo theo cánh tay, khuỷu tay, cẳng tay và cuối cùng là bàn tay Tay vươn dài tới độ cao nhất, bàn tay đánh vào bóng (bàn tay mở rộng và ốp cả bàn tay vào bóng), gập cổ tay để bóng đi cắm xuống Khi bàn tay đánh vào bóng cũng là lúc thực hiện thóp bụng, gập thân lăng chân về trước để tăng lực tác dụng vào bóng, đồng thời tay trái đánh từ trên xuống dưới ra sau góp phần tăng sự căng cơ khi đánh bóng Kết thúc đập bóng tay phải theo đà quán tính chuyển động xuống dưới ra sau

3.5 Rơi xuống đất:

Trang 40

Sau khi hoàn thành động tác đánh bóng trên không, tay thu gọn ở tư thế tự nhiên cạnh thân và rơi xuống đất Rơi xuống đất bằng hai chân, từ mũi chân chạm đất trước rồi đến cả bàn, gập khớp gối, khớp hông, thân người hạ thấp theo (tác dụng hoãn xung giảm chấn động)

Kết thúc động tác nhanh chóng trở về tư thế chuẩn bị tiếp tục thực hiện các động tác tiếp theo

3.4 Phương pháp giảng dạy

Tạo khái niệm

- Đặc điểm kỹ thuật đập bóng

- Thị phạm toàn bộ kỹ thuật đập bóng

- Phân tích kỹ thuật, xem tranh ảnh, hình vẽ (nếu có)

Dạy từng giai đoạn kỹ thuật

- Thực hiện chậm kỹ thuật đập bóng, kết hợp phân tích

- Thực hiện chậm từng phần kỹ thuật đập bóng kết hợp phân tích

- Thực hiện toàn bộ kỹ thuật đập bóng (2-3 lần)

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật đập bóng (2-3 lần)

- Cho sinh viên tập thử, kết hợp quan sát sửa sai rút kinh nghiệm

BÓNG ĐÁ 2:

Mục tiêu: Học song bài này người học có khả năng:

- Hiểu giải thích được kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chõn, mu ngoài bàn

chõn, mu chớnh diện về cả lý thuyết và thực hành

- Thực hiện được kỹ thuật đá búng bằng mu trong bàn chõn, mu ngoài bàn chõn,

mu chớnh diện từ đó vận dụng thực vào thực tế quá trình học tập

- Rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần vượt khó khắc phục khó khăn

1 Kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân

Do đặc điểm của động tác nên chạy đà chếch 45 độ so với hướng đá bóng

đi Chạy đà tốc độ tăng dần, bước cuối cùng hơi dài để giảm độ lao, đồng thời

Ngày đăng: 24/10/2017, 15:14

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w