Đề cương bài giảng thực tập hàn hồ quang tay

Mục tiêu bài học: Học xong bài này học sinh có khả năng: - Củng cố thao tỏc hàn đường thẳng,vị trớ PF - Cỏc cụng việc chuẩn bị được liờn kết hàn và chọn được chế dộ hàn hợp lý - Khắc

Môc lôc

Môc lôc 1

Bµi 1: hµn liªn kÕt GIÁP MỐI CHỮ I mét líp, vÞ trÝ hµn pf 2

Bµi 2: hµn liªn kÕt GIÁP MỐI CHỮ I mét líp, vÞ trÝ hµn pc 6

Bµi 3: hµn liªn kÕt GÓC mét líp, vÞ trÝ hµn pf 10

Bài 4: HÀN LIÊN KẾT GÓC MỘT LỚP, VỊ TRÍ HÀN PD 14

Bµi 5: Hµn liªn kÕt ch÷ Y nhiÒu líp, vÞ trÝ hµn PF 20

Bµi 6: Hµn liªn kÕt ch÷ Y nhiÒu líp, vÞ trÝ hµn PC 24

BÀI 7 : HÀN LIÊN KẾT GÓC NHIỀU LỚP VỊ TRÍ HÀN PF 29

Bµi 8 : HÀN LIÊN KẾT GÓC NHIỀU LỚP, VỊ TRÍ HÀN PD 38

Bài 1: hàn liên kết GIÁP MỐI CHỮ I một lớp, vị trí hàn pf

(Hai chi tiết có chiều dày s 1 = s 2 = 3mm)

1 Mục tiêu bài học:

Học xong bài này học sinh có khả năng:

- Củng cố thao tỏc hàn đường thẳng,vị trớ PF

- Cỏc cụng việc chuẩn bị được liờn kết hàn và chọn được chế dộ hàn hợp lý

- Khắc phục được sai lỗi gặp phải khi hàn

- Hàn được mối hàn giỏp mối chữ I vị trớ hàn PF đạt yờu cầu bài tập

- Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh cụng nghiệp

2 Cỏc kiến thức cần thiết:

2.1.Các công việc chuẩn bị

+ Cắt phôi theo kích th-ớc, nắn phẳng, mài sạch ba via (02phôi/1hs) hình vẽ

+ Yêu cầu mép ngoài hai chi tiết phải phẳng và thẳng

+ Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu hàn và các dụng cụ bảo hộ lao động

 V L b a

2.3 Kỹ thuật hàn giáp mối chữ I, vị trí PF

Đối với dạng liên kết này, khi hàn ta có thể sử dụng một trong hai kiểu dao

động que hàn: Zich zắc hoặc bán nguyệt vồng lên Que hàn luôn nằm thẳng góc với trục mối hàn một góc từ 650 ữ 800

Hình vẽ

Góc độ que hàn và dao động que hàn leo giáp mối chữ I

Cách nối que t-ơng tự nh- khi hàn đ-ờng trên mặt phẳng

3 Nội dung luyện tập

3.1 Đọc bản vẽ, yêu cầu thuật

 Yêu cầu kỹ thuật:

- Mối hàn thẳng, vẩy xếp đều

- Không cháy cạnh, không rỗ xỉ

- Đảm bảo kích th-ớc yêu cầu

mm L

mm c

mm b

1

5 , 0 1

200

2 , 10

định

- Dao động que hàn kiểu bán nguyệt vồng lên, hoặc zích zắc có

điểm dừng hai bên

- Thực hiện đúng thao tác nối que

3 Kiểm tra

- Gõ xỉ, làm sạch kiểm tra kích

b=10±1mm, c=2±0,5mm

- Mối hàn không

bị khuyết tật

3.3 Các dạng sai lỗi mối hàn gặp phải – Nguyên nhân & biện pháp khắc phục

- Tăng c-ờng độ dòng điện hàn lên phù hợp, hàn với

hồ quang ngắn

- Mài sạch gỉ, bẩn về mỗi phía mép hàn ít nhất 30mm

- Tăng tốc độ hàn lên

Bài 2: hàn liên kết GIÁP MỐI CHỮ I một lớp, vị trí hàn pc

(Hai chi tiết có chiều dày s 1 = s 2 = 3mm)

1 Mục tiêu bài học:

Học xong bài này học sinh có khả năng:

- Cỏc cụng việc chuẩn bị được liờn kết hàn, chọn được chế độ hàn thớch hợp

- Củng cố thao tỏc hàn đường thẳng ở vị trớ PC

- Khắc phục được sai lỗi gặp phải khi hàn

- Hàn được mối hàn giỏp mối chữ I một lớp, vị trớ PC đạt yờu cầu bài tập

- Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh cụng nghiệp

2 Cỏc kiến thức cần thiết:

2.1.Các công việc chuẩn bị.

+ Cắt phôi theo kích th-ớc, nắn phẳng, mài sạch ba via (02phôi/1hs) hình vẽ

Chuẩn bị liên kết hàn giáp mối chữ I

+ Yêu cầu mép ngoài hai chi tiết phải phẳng và thẳng

+ Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu hàn và các dụng cụ bảo hộ lao động

2.2 Chế độ hàn liên kết giáp mối chữ I(PC)

Trong đó: K1 là hệ số thực nghiệm K1 20  25

Thay số vào ta đ-ợc Ih= 85 (A)

Khi hàn ngang, giảm Ih (10 ữ 15)% → lấy Ih= 75 (A)

c Điện áp hàn (U h )

Điện áp hàn phụ thuộc vào chiều dài hồ quang, đ-ợc tính theo công thức:

 V L b a

Trong hàn ngang, luôn sử dụng lhq ngắn nên ta chọn Uh = 20 (V)

2.3 Kỹ thuật hàn giáp mối chữ I(PC)

Góc độ que hàn so với trục mối hàn (theo h-ớng hàn) khoảng 700 ữ 850, so với tấm d-ới từ 800 ữ 850 (hình vẽ)

Góc độ que hàn và dao động que hàn khi hàn ngang

Khi hàn, que hàn có thể đi theo hình đ-ờng thẳng hoặc dao động zích zắc nghiêng (không nghiêng quá 450) với tốc độ đều, rút ngắn chiều dài hồ quang và dừng lại một chút để kịp nóng chảy phía trên và kim loại lỏng có thời gian kết dính, tránh bị chảy sệ (Hình vẽ)

Cách nối que t-ơng tự nh- khi hàn đ-ờng thẳng trên mặt phẳng (hình vẽ)

Kỹ thuật nối tiếp đ-ờng hàn

3 Nội dung luyện tập

3.1 Đọc bản vẽ, yêu cầu thuật

 Yêu cầu kỹ thuật:

- Mối hàn thẳng, vẩy xếp đều

- Không cháy cạnh, không rỗ xỉ

- Đảm bảo kích th-ớc yêu cầu

mm L

mm c

mm b

1

5 , 0 01

200

2 , 8

- Dao động que hàn kiểu zích zắc

nghiêng có điểm dừng ở trên hoặc

đi theo đ-ờng thẳng

- Thực hiện đúng thao tác nối que

3 Kiểm tra

- Gõ xỉ, làm sạch kiểm tra kích th-ớc mối hàn b=8±1 c=2±0,5mm

- Mối hàn không

bị khuyết tật

3.3 Các dạng sai lỗi mối hàn gặp phải – Nguyên nhân & biện pháp khắc phục

hồ quang trung bình và nâng góc độ que hàn tại chỗ nối que

- Thực hiện thao tác nối que hợp lý

- Tăng c-ờng độ dòng điện hàn lên phù hợp

- Tăng tốc độ hàn lên

Bài 3: hàn liên kết GểC một lớp, vị trí hàn pf

1 Mục tiêu bài học:

Học xong bài này học sinh có khả năng:

- Mụ tả được kỹ thuật hàn gúc một lớp ở vị trớ hàn PF

- Cỏc cụng việc chuẩn bị được liờn kết và điều chỉnh được chế độ hàn hợp lý

- Khắc phục được sai lỗi mối hàn gặp phải

- Hàn được mối hàn gúc một lớp ở vị trớ PF đạt yờu cầu kỹ thuật

- Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh cụng nghiệp

+ Yêu cầu mép ngoài hai chi tiết phải phẳng và thẳng

+ Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu hàn và các dụng cụ bảo hộ lao động

C-ờng độ dòng điện khi hàn liên kết góc lớn hơn so với hàn giáp mối (PF) vì nhiệt tổn hao nhiều hơn (nhiệt truyền theo ba ph-ơng) Do vậyđể đạt độ ngấu mối hàn ta phải tăng c-ờng độ dòng điện hàn lên so với hàn giáp mối từ (10 ữ 15)% C-ờng độ dòng điện hàn có thể tính theo công thức sau:

 

 1 , 5

1.d K

điều kiện tốt cho việc hình thành mối hàn, khi hàn luôn sử dụng hồ quang ngắn: Lhq

≤ dhq

Để mối hàn đạt độ phẳng, khi hàn phải có điểm dừng ở hai bên cạnh, góc độ que hàn so với trục mối hàn từ 700 ữ 850 và que hàn luôn nằm trên mặt phẳng phân giác giữa hai chi tiết (hình vẽ)

Hình 10.2 Kỹ thuật hàn leo góc trong một lớp

a Góc độ que hàn và dao động que hàn b Nối tiếp đ-ờng hàn

Để tránh rỗ xỉ ở đầu đ-ờng hàn, khi mới bắt đầu nên tập trung que hàn vào giữa (que hàn gần nh- vuông góc với vật hàn) để cho xỉ thoát xuống d-ới, sau đó

mới tiến hành dao động Kết thúc que hàn, vũng hàn phải đ-ợc điền đầy kim loại

để tạo điều kiện cho việc nối que đ-ợc dễ dàng

Chỗ nối tiếp đ-ờng hàn yêu cầu phải phẳng, không rỗ xỉ Muốn vậy phải thực hiện đúng thao tác nối que nh- sau: Làm sạch xỉ hàn tại chỗ nối, mồi hồ quang từ trên xuống, đ-a ngay que hàn vào đầu vũng hàn dao động kiểu zích zắc khi qua hết vũng hàn mới tiến hành dao động bình th-ờng Chú ý tại chỗ nối que phải day trì hồ quang và góc độ que hàn lớn hơn bình th-ờng để nhiệt hồ quang làm nóng chảy toàn bộ vũng hàn (hình vẽ)

3 Nội dung luyện tập

3.1 Đọc bản vẽ, yêu cầu thuật

 Yêu cầu kỹ thuật:

- Mối hàn thẳng, vẩy xếp đều

- Không cháy cạnh, không rỗ xỉ

- Đảm bảo kích th-ớc yêu cầu

mm L

mm K

1

5 , 0

và thẳng

- Đính hai điểm

ở hai đầu

- Đảm bảo độ vuông góc giữa hai chi tiết

2 Hàn hoàn

- Giữ vững góc

độ que hàn, chiều dài hồ quang ngắn

- Dao động que hàn kiểu tam giác cân

- Thực hiện đúng thao tác nối que

3 Kiểm tra

- Gõ xỉ, làm sạch kiểm tra kích

K=4±0,5mm

- Mối hàn không

bị khuyết tật

3.3 Các dạng sai lỗi mối hàn gặp phải – Nguyên nhân & biện pháp khắc phục

2 Mối hàn bị rỗ xỉ - Do c-ờng độ dòng hàn thấp,

- Dao động hồ quang nhanh,

hồ quang quá dài

- Thực hiện thao tác nối que ch-a hợp lý

- Bắt đầu đ-ờng hàn không hợp lý (không tạo rãnh thoát

xỉ khi mới bắt đầu đ-ờng hàn)

- Tăng c-ờng độ dòng điện hàn lên phù hợp, hàn với

- Tăng c-ờng độ dòng điện hàn lên phù hợp

- Tăng tốc độ hàn lên

- Dừng hai bên mép hàn

hîp lý

Bài 4: HÀN LIÊN KẾT GÓC MỘT LỚP, VỊ TRÍ HÀN PD

1 Mục tiêu bài học

Học xong bài học này người học sẽ có khả năng:

- Chuẩn bị phôi hàn, vật liệu hàn và dụng cụ hàn đầy đủ theo yêu cầu bài tập

- Tính toán chế độ hàn d qh , I h , U h , V h phù hợp với mối hàn góc không vát mép ở vị trí hàn ngửa

- Chọn cách dao động que hàn, góc độ que hàn phù hợp với mối hàn góc(4f)

- Chọn đúng đồ gá hàn theo tính chất công nghệ của chi tiết hàn

- Gá lắp các chi tiết hàn đảm bảo độ vuông góc, chắc chắn đúng kích thước

- Hàn mối hàn góc ngấu, đều, ít rỗ khí, lẫn xỉ, không khuyết cạnh, không biến dạng, đạt tính thẩm mỹ cao

- Làm sạch, kiểm tra, sửa chữa các khuyết tật như: rỗ khí, rỗ xỉ, khuyết cạnh

- Thực hiện tốt an toàn lao động và vẹ sinh môi trường

- Búa gõ xỉ

- Thước lá

- Thước đo góc

- Dưỡng kiểm tra mối hàn

- Máy sấy que hàn

Điều kiện an toàn

- Mặt bằng thực tập bố trí gọn gàng,

nơi làm việc đủ ánh sáng, Nền xưởng

khô ráo môi trường thông thoáng

- Máy hàn có đầy đủ dây tiếp đất

- Trang bị bảo hộ lao động đầy đủ

 ,  là hai hệ số thực nghiệm khi hàn que hàn bằng thép  = 20,  = 6

Sau khi tính theo công thức trên ta giảm cường

độ dòng điện xuống (15  20 )% ( khi hàn đứng )

dl

c 

(V) Trong đó: U h -là điện áp hàn (v)

l hq - là chiều dài cột hồ quang (cm)

I- Cường độ dòng điện hàn (A)

a- là điện áp trên a-nốt và ca tốt ( a= 15  20 v)

b - là điện áp rơi trên một đơn vị chiều dài của cột hồ quang (b= 15,7v/cm)

c và d các hệ số (c= 9,4v , d= 2,5 v/cm)

Điện áp hàn phụ thuộc vào chiều dài cột hồ quang (U h = 30  45v)

- Tính tốc độ hàn theo công thức sau:

V h =

d

h d F

I





(m/h) Trong đó: đ - là hệ số đắp ( 7  11 g/A.h )

F đ - Là tiết diện đắp (cm2)

 - là trọng lượng riêng của vật liệu hàn (đối với thép  = 7,85 g/cm3)

I h - là cường độ dòng điện hàn (A)

Trong quá trình hàn hồ quang tay rất khó xác định tốc độ hàn do đó người thợ phải luôn luôn quan sát quá trình nóng chảy của vũng hàn để điều chỉnh tốc độ hàn cho phù hợp với hình dáng và kích thước mối hàn

- Tính số lớp hàn theo công thức sau:

1

F

F F n

F 1 - là diện tích tiết diện ngang của lớp hàn thứ nhất

F n - là diện tích tiết diện ngang của lớp hàn tiếp theo

F d - là diện tích tiết diện ngang của mối hàn (được tính toán theo bản vẽ thiết kế mối hàn)

Để đơn giản việc tính toán ta có thể coi F 2 = F 3 =…….F n

Diện tích tiết diện ngang của kim loại đắp sau một lớp hàn phụ thuộc vào đường kính que hàn theo kinh nghiệm ta có:

K - cạnh mối hàn

Đối với mối hàn giáp mối không vát mép, vật liệu dày 6 m m ta chỉ cần hàn một lớp là đảm bảo yêu

cầu về kích thước

2.3 Kỹ thuật hàn

- Mồi hồ quang tại vị trí đầu của đường hàn.Chuyển động que hàn theo đường thẳng hoặc dao động theo

các phương pháp như hình 11-4

- Góc nghiêng của que hàn so với trục đường hàn theo hướng hàn từ 600 750 và que hàn nằm trong mặt

phẳng phân giác của góc hàn

- Sau khi hàn hết một que hàn chờ cho xỉ hàn chuyển sang màu đen gõ sạch xỉ ở cuối đường hàn một

khoảng 10  15m m rồi mới hàn tiếp

- Khi kết thúc đường hàn không ngắt hồ

- quang ngay mà dùng hồ quang ngắt

quãng để lấp đầy rãnh hồ quang

Sau khi hàn xong đường hàn thứ nhất , dùng kìm rèn căp phôi,tháo phôi ra khỏi đồ gá, quay phôi hàn

180o gá phôi hàn tếp đường hàn thứ hai ở phía đối diện

tương tự đường hàn thứ nhất

Liên kết góc sau khi hàn, được làm sạch và kiểm tra

3 Nội dung luyện tập:

3.1 Đọc bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật

Xác định kích thước của mối

hàn theo yêu cầu bản vẽ :

Trên hình 11-1 là bản vẽ liên kết hàngóc không vát

mép ở vị trí hàn ngửa

Gồm hai chi tiết:

tấm đế của liên kết có chiều rộng

80 mm chiều dài 300 mm chiều dày và là 6 mm

và tấm vách (tấm thành) có chiều rộng 40 mm chiều dài 300 mm chiều

dày là 6 mm

Mối hàn có cạnh là 8 mm

3.2 Trình tự thực hiện bài tập

 Chuẩn bị phôi, vật liệu hàn:

- Nắn phẳng phôi, kiểm tra kích thước phôi, làm sạch mép hàn và bề mặt phôi bằng giũa và bàn chải

sắt hình 11-2 Là phôi hàn đã được chuẩn bị đúng kích thước và làm sạch

Mối hàn tốt Hàn không ngấu

- quang ngay mà dùng hồ quang ngắt

quãng để lấp đầy rãnh hồ quang

Sau khi hàn xong đường hàn thứ nhất , dùng kìm rèn căp phôi,tháo phôi ra khỏi đồ gá, quay phôi hàn

180o gá phôi hàn tếp đường hàn thứ hai ở phía đối diện

tương tự đường hàn thứ nhất

Liên kết góc sau khi hàn, được làm sạch và kiểm tra

3.3 Các sai lỗi mối hàn gặp phải - N2 và biện pháp khắc phục

 Làm sạch kiểm tra chất lượng mối hàn:

- Hàn xong chờ cho phôi hàn nguội, gõ sạch xỉ, dùng bàn chải sắt đánh sạch mối hàn

- Kiểm tra kích thước mối hàn,

- độ đều của vảy hàn

- Kiểm tra xem đường hàn có bị rỗ xỉ, rỗ khí không

- Kiểm tra mức độ biến dạng của liên kết hàn

 Các khuyết tật thường gặp của mối hàn góc

không vát mép ở vị trí hàn ngửa:

 Mối hàn không ngấu

- Nguyên nhân: do cường độ dòng

điện hàn yếu, tốc độ hàn lớn

Biện pháp phòng ngừa: Quan sát tình hình nóng chảy

của vũng hàn để điều chỉnh lại dòng điện và tốc độ hàn,

trước khi hàn phải hàn thử

 Cạnh mối hàn không đều nguyên nhân là do hồ quang hàn phân bố không đều, góc độ của

que hàn không nằm trong mặt phẳng phân giác của góc hàn

Khuyết cạnh Cạnh không đều

Bµi 5: Hµn liªn kÕt ch÷ Y nhiÒu líp, vÞ trÝ hµn PF

BT¦D : Hµn hai chi tiÕt cã chiÒu dÇy s 1 = s 2 = 6 mm

1.Môc tiªu bài học

Häc xong bµi nµy, ng-êi häc cã kh¶ n¨ng :

- Củng cố thao tác hàn giáp mối, vị trí PF

- Các công việc chuẩn bị được liên kết hàn và chọn được chế độ hàn hợp lý

- Khắc phục được sai lỗi mối hàn gặp phải

- Hàn được mối hàn liên kết giáp mối một và nhiều lớp (PF) đạt yêu cầu bài tập

- Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp

2 Các kiến thức cần thiết

2.1 Các công việc chuẩn bị

Víi chiÒu dÇy chi tiÕt s = 6 mm, chän d¹ng liªn kÕt hµn gi¸p mèi v¸t mÐp hai phÝa (h×nh vÏ)

+ Lớp thứ hai ta chọn đ-ờng kính que hàn d2 = 3,2mm

2.3 Kỹ thuật hàn liên kết chữ Ynhiều lớp(PF)

Liên kết hàn giáp mối ngấu mặt sau là một dạng liên kết hàn chịu áp lực (ví dụ : mối hàn của bình chứa khí, các ống dẫn chịu áp lực v v…), do đó đòi hỏi ng-ời thợ hàn phải có tay nghề vững

* Hàn lớp thứ nhất (là lớp có tính chất quyết định đến độ bền của liên kết), để

đảm bảo ngấu đều mặt sau thì thao tác hàn phải linh hoạt và chính xác

+ Góc độ que hàn khi hàn lớp 1 so với trục mối hàn từ 80 0  85 0 , so với hai tấm phôi là

900 (hình vẽ)

+ Dao động que hàn :

Lớp thứ nhất que hàn dao động hình bán nguyệt nhỏ Trong quá trình dao động phải luôn giữ đ-ợc vũng hàn hình ''lỗ khoá'' (bề rộng lỗ khuyết bằng 1,5 lần đ-ờng kính que hàn) trên suốt chiều dài mối hàn

+ Nối tiếp đ-ờng hàn

Điểm nối tiếp đ-ờng hàn của lớp 1 yêu cầu phải ngấu phẳng mặt sau và không bị

rỗ xỉ Muốn vậy, phải thực hiện đúng thao tác nối que nh- sau :

Tr-ớc tiên gõ sạch xỉ hàn ở cả hai phía, hàn từ d-ới lên cách vũng hàn khoảng 20 

30 mm với hồ quang trung bình, góc độ que hàn gần nh- vuông góc với vật hàn.Khi que

hàn di chuyển đến gần vũng hàn, lập tức nâng chiều dài hồ quang để tạo lỗ mới và đẩy

nhẹ que hàn về phía sau Khi lỗ khuyết mới đ-ợc hình thành thì tiến hành dao động nh-

bình th-ờng (hình vẽ)

* Hàn lớp thứ hai : dao động que hàn và góc độ que hàn t-ơng tự nh- ở hàn giáp mối chữ

V một lớp Biên độ dao động phụ thuộc vào kích th-ớc mối hàn cần thực hiện

3 Nội dung luyện tập

3.1 Đọc bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật