ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN Địa lý Kinh tế Việt Nam

Môn học cung cấp những kiến thức cơ bản của lý luận về tổ chức lãnh thổ kinh tế xã hội nói chung, tổ chức lãnh thổ kinh tế xã hội của nước Việt Nam nói riêng. Môn học trình bày những khái niệm vùng kinh tế, phân vùng kinh tế dựa theo chuyên môn hóa kinh tế. Môn học giới thiệu vai trò, vị trí của từng ngành kinh tế trong tổng thể nền kinh tế, giới thiệu sự phân bố cụ thể của các ngành nông – lâm – ngư nghiệp, công nghiệp, thương mại dịch vụ của Việt Nam, từ đó sinh viên có thể áp dụng vào thực tế trong quy hoạch, lựa chọn vùng (địa điểm) cụ thể cho đầu tư phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế. Môn học giúp cho sinh viên hiểu được vị trí của Việt Nam trong tổng thể kinh tế thế giới, ảnh hưởng của vị trí địa lý đối với sự phát triển kinh tế. Môn học giới thiệu các nguồn lực phát triển chủ yếu và cách sử dụng các nguồn lực đó để phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam.

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KT&QTKD

KHOA KINH TẾ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

===========

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN Tên học phần: Địa lý Kinh tế Việt Nam

Mã học phần: VGE 321

1) Thông tin chung về các giảng viên dạy môn học

1.1 Họ và tên: Th.S Cù Phúc Thành

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ, giảng viên

- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn KTNN-PTNT, Khoa Kinh tế

- Địa chỉ (CĐ,DĐ), email: 01692947584 - cuphucthanh@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Đánh giá phát triển nông thôn, Lập chính sách phát triển nông thôn

1.2 Họ và tên: Th.S Nguyễn Văn Công

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ, giảng viên chính

- Địa chỉ (CĐ,DĐ), email: 0915 600 500 - Congvan600@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Kinh tế nông nghiệp, kinh tế phát triển

1.3 Họ và tên: Th.S Nguyễn Thị Hà

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ, giảng viên

- Địa chỉ (CĐ,DĐ), email: 0986060609 - miss.ha86@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Kinh tế nông nghiệp

2) Thông tin chung về học phần

- Số tín chỉ: 02

- Loại học phần: Tự chọn đối với các ngành khoa kinh tế, ngành Quản lý kinhtế - khoa Luật kinh tế

- Các học phần tiên quyết: Kinh tế vi mô, Kinh tế vĩ mô

- Các học phần trước:

- Các học phần song hành: kinh tế vi mô 2

- Bộ môn (khoa) phụ trách học phần: Bộ môn KTNN&PTNT-Khoa kinh tế

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 24 tiết + Thảo luận: 12.tiết

+ Làm bài tập : ………tiết + Thực hành, thực tập…… tiết

+ Hoạt động theo nhóm: …… tiết + Tự học: 72 giờ

3) Mục tiêu môn học

- Mục tiêu về kiến thức

+ Môn học trang bị những kiến thức về quy luật phân bố kinh tế theo vùng lãnh thổ theo đặc điểm địa lý

+ Trang bị những kiến thức cơ bản về lý luận tổ chức lãnh thổ kinh tế - xã hội: các khái niệm vùng kinh tế, phân bố kinh tế và quy hoạch vùng kinh tế

+ Trang bị những kiến thức cơ bản về thực trạng phân bố các nguồn tài nguyên, các ngành kinh tế trên lãnh thổ Việt Nam

+ Trang bị những kiến thức về thực trạng các vùng kinh tế chủ yếu của Việt Nam

- Mục tiêu về kỹ năng

+ Có kỹ năng tiếp cận nghiên cứu các vấn đề kinh tế theo các vùng lãnh thổ khác nhau + Có kỹ năng tham gia và phối hợp với người khác trong những dự án nghiên cứu quy hoạch phát triển kinh tế cấp vùng

+ Có kỹ năng tổ chức, chỉ đạo nghiên cứu quy hoạch phát triển cấp tiểu vùng

- Mục tiêu về thái độ

Trang 2

+ Giúp cho sinh viên có sự yêu thích ham mê đối với lĩnh vực phát triển kinh tế theo vùng lãnh thổ, từ đó tạo ra cảm hứng nghiên cứu về các vấn đề trong lĩnh vực này

+ Giúp cho sinh viên nhận thức sâu sắc về thực trạng tổ chức lãnh thổ kinh tế - xã hội của đất nước và từ đó sẽ có thái độ đúng đắn trong tư duy về những vấn đề khai thác sử dụng tài nguyên một cách tiết kiệm hiệu quả nhất nhằm phát triển kinh tế

+ Từ niềm say mê đối với nghề nghiệp, sinh viên sẽ có sự biết ơn sâu sắc các thầy cô giáo

và Nhà trường đã truyển đạt cho những kiến thức quý giá đó

- Mục tiêu về năng lực tự chủ và trách nhiệm

+ Có năng lực phát hiện các vấn đề cần giải quyết và thu thập, tổng hợp, xử lý, phân tích thông tin về các vấn đề đó trong lĩnh vực quy hoạch phát triển vùng để chủ động đề ra các giải pháp cần thiết

+ Có khả năng tự định hướng, tự học tập, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thích nghi với các môi trường làm việc khác nhau trong lĩnh vực phát triển kinh tế theo vùng lãnh thổ

+ Có tinh thần trách nhiệm và tính chủ động sáng tạo trong công tác

4) Tóm tắt nội dung học phần

Môn học cung cấp những kiến thức cơ bản của lý luận về tổ chức lãnh thổ kinh tế - xã hội nói chung, tổ chức lãnh thổ kinh tế - xã hội của nước Việt Nam nói riêng Môn học trình bày những khái niệm vùng kinh tế, phân vùng kinh tế dựa theo chuyên môn hóa kinh tế Môn học giới thiệu vai trò, vị trí của từng ngành kinh tế trong tổng thể nền kinh tế, giới thiệu sự phân bố

cụ thể của các ngành nông – lâm – ngư nghiệp, công nghiệp, thương mại dịch vụ của Việt Nam,

từ đó sinh viên có thể áp dụng vào thực tế trong quy hoạch, lựa chọn vùng (địa điểm) cụ thể cho đầu tư phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế Môn học giúp cho sinh viên hiểu được vị trí của Việt Nam trong tổng thể kinh tế thế giới, ảnh hưởng của vị trí địa lý đối với sự phát triển kinh tế Môn học giới thiệu các nguồn lực phát triển chủ yếu và cách sử dụng các nguồn lực đó để phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam

5) Học liệu

- Giáo trình:

[1] Giáo trình Địa lý kinh tế xã hội Việt Nam, NXB Đại học sư phạm, Hà Nội, 2013

- Tài liệu tham khảo

[2] Giáo trình Địa lý kinh tế xã hội đại cương, NXB Đại học sư phạm, Hà Nội, 2013 [3] Ngô Doãn Vịnh, (2003), Nghiên cứu chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế

xã hội ở Việt nam - học hỏi và sáng tạo, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội

[4] Nguyễn Văn Huân, Nguyễn Thị Hằng, Trần Thu Phương (2010), Giáo trình Phân

vùng Kinh tế, Đại học Thái Nguyên, Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội.

[5] website Tổng cục Thống kê http://www.gso.gov.vn/

[6] website Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn http://www.agroviet.gov.vn/ [7] website Bộ Tài nguyên và Môi trường http://www.monre.gov.vn/

6) Nội dung chi tiết học phần

6.1 Nội dung về lý thuyết và thảo luận

Chương 1: Việt Nam trong tổng thể kinh tế thế giới (3 tiết)

1.1 Tổng thể kinh tế thế giới ngày nay

1.2 Các tổ chức quốc tế và khu vực có sự tham gia của Việt Nam

1.3 Đối tượng, phương pháp và nội dung nghiên cứu của môn Địa lý kinh tế

Chương 2: Những vấn đề cơ bản về tổ chức lãnh thổ kinh tế - xã hội (3 tiết)

2.1 Tổ chức lãnh thổ kinh tế - xã hội

2.2 Vùng kinh tế

2.3 Phân vùng kinh tế

2.4 Quy hoạch vùng kinh tế

Thảo luận Chương 1 (1 tiết)

Những điểm mạnh và điểm yếu của vị trí địa lý Việt Nam trong phát triển kinh tế đối ngoại

Trang 3

Vấn đề 1: Sự cần thiết phải phân vùng kinh tế đối với một đất nước.

Vấn đề 2: Sự khác nhau giữa Đông bắc bộ và Tây bắc bộ (về các điều kiện tự nhiên và

kinh tế xã hội) như thế nào? Điều đó dẫn đến phân bố kinh tế khác nhau ra sao?

Chương 3: Các nguồn lực phát triển kinh tế Việt Nam (3 tiết)

3.1 Khái quát chung về các nguồn lực phát triển kinh tế Việt Nam

3.2 Nguồn tài nguyên thiên nhiên và điều kiện tự nhiên của Việt Nam

3.3 Nguồn tài nguyên nhân văn

Chương 4: Tổ chức lãnh thổ ngành sản xuất Nông- lâm- ngư nghiệp Việt Nam (3 tiết)

4.1 Khái quát chung về ngành sản xuất Nông- lâm- ngư nghiệp

4.2 Tình hình phân bố và phát triển sản xuất Nông- lâm- ngư nghiệp

Tài nguyên đất của Việt Nam đối với sự phát triển kinh tế

Vấn đề 1: Những nguyên nhân nào khiến cho các vùng khác nhau của nước ta có những

hệ thống nông nghiệp khác nhau?

Vấn đề 2: Sự phân bố nông - lâm - ngư nghiệp của khu vực miền núi phía bắc.

Chương 5: Tổ chức lãnh thổ ngành sản xuất Công nghiệp Việt Nam

(3 tiết)

5.1 Vai trò, đặc điểm của ngành sản xuất Công nghiệp

5.2 Tình hình phân bố và phát triển công nghiệp Việt nam

Kiểm tra giữa kỳ (1 tiết)

Chương 6: Tổ chức lãnh thổ ngành dịch vụ Việt Nam (3 tiết)

6.1 Khái quát chung về ngành dịch vụ

6.2 Tình hình phân bố và phát triển một số ngành dịch vụ

Vấn đề 1: Tại sao các thành thị có công nghiệp phát triển hơn nông thôn?

Vấn đề 2: Các trung tâm công nghiệp lớn của nước ta nằm ở đâu?

Những thế mạnh của nông thôn trong phát triển du lịch

Chương 7: Tổ chức lãnh thổ các vùng kinh tế Việt Nam (5 tiết)

7.1 Vùng Đông Bắc

7.2 Vùng Tây Bắc

7.3 Vùng Đồng bằng sông Hồng

7.4 Vùng Bắc Trung Bộ

7.5 Vùng duyên hải Nam Trung Bộ

7.6 Vùng Tây Nguyên

7.7 Vùng Đông Nam Bộ

7.8 Vùng đồng bằng sông Cửu Long

Vấn đề 1: Thế mạnh trồng cây công nghiệp giá trị cao tại Tây nguyên.

Vấn đề 2: Sự giống và khác nhau giữa các vùng: Bắc Trung bộ và Duyên hải Nam Trung bộ Vấn đề 3: Sự giống và khác nhau giữa các vùng Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long 6.2 Nội dung thực hành

6.3 Nội dung bài tập lớn, tiểu luận

7) Nội dung chi tiết và kế hoạch triển khai

Tiết

thứ

Nội dung giảngdạy

(Ghi chi tiết đến

từng mục nhỏ của

từng chương)

Hình thức tổ chức giảng dạy

(lý thuyết,

Tài liệu đọc, tham khảo

(Đọc tài liệu nào, trang bao nhiêu? )

Yêu cầu sinh viên chuẩn bị

(Bài tập, thuyết trình, giải quyết

Ghi chú

Trang 4

Bài tập, thực hành, thảo luận,

tự học )

tình huống, )

1

Chương 1: Việt

Nam trong tổng thể

kinh tế thế giới

1.1 Tổng thể kinh tế

thế giới ngày nay

Lý thuyết [1]: tr 4-8[2]: tr 5-8

Trả lời câu hỏi:

Về mặt địalý, kéo theo là về mặt kinh

tế, Việt Nam có thể tách rời phần còn lại của thế giới hay không?

2

1.2 Các tổ chức

quốc tế và khu vực

có sự tham gia của

Việt Nam

Lý thuyết [1]: tr 8-12 Trả lời câu hỏi:Bạn hiểu gì về tổ

chức ASEAN? 3

1.3 Đối tượng,

phương pháp và nội

dung nghiên cứu của

môn Địa lý kinh tế

Lý thuyết [1]: tr 12-16[2]: tr 12-15

Đọc trước tài liệu chỉ định trong phần

“Tài liệu đọc, tham khảo”

4

Chương 2: những

vấn đề cơ bản về tổ

chức lãnh thổ kinh

tế

2.1 Tổ chức lãnh

thổ kinh tế - xã hội

2.2 Vùng kinh tế

Lý thuyết

[1]: tr 13-19 [2]: tr 16-21 [3]: tr 7-11 [4]: tr 22-27

5 2.3 Phân vùng kinhtế. Lý thuyết

[1]: tr 16-22 [2]: 21-28 [4]: tr 27-34

6 2.4 Quy hoạch vùngkinh tế. Lý thuyết

[1]: tr 22-28 [2]: tr 22-25 [3]: tr 11-16 [4]: tr 34-38

7

Thảo luận Chương

1:

Những điểm mạnh

và điểm yếu của vị

trí địa lý Việt Nam

trong phát triển kinh

tế đối ngoại

[2]: tr 5-15

Chia lớp ra thành các nhóm, mỗi nhóm từ 5 – 7 sinh viên

Mỗi nhóm chuẩn bị trong 10’, sau đó từng nhóm trình bày và bảo vệ ý kiến, các nhóm khác phản biện

- 1:

Những điểm mạnh

và điểm yếu của vị

trí địa lý Việt Nam

trong phát triển kinh

Thảo luận [1]: tr 13-28

[2]: tr 16-25 [3]: tr 7-16 [4]: tr 22-38 [6], [7]

Mỗi nhóm chuẩn bị trong 10’, sau đó

Trang 5

tế đối ngoại.

từng nhóm trình bày và bảo vệ ý kiến, các nhóm khác phản biện

9

Thảo luận Chương 2

- Vấn đề 2:

Sự khác nhau giữa

Đông bắc bộ và Tây

bắc bộ (về các điều

kiện tự nhiên và

kinh tế xã hội) như

thế nào? Điều đó

dẫn đến phân bố

kinh tế khác nhau ra

sao?

Thảo luận

[1]: tr 13-28 [2]: tr 16-25 [3]: tr 7-16 [4]: tr 22-38 [6], [7]

10

Chương 3: Các

nguồn lực phát triển

kinh tế Việt Nam

3.1 Khái quát chung

về các nguồn lực

phát triển kinh tế

Việt Nam

Lý thuyết [1]: tr 29-37[2]: 26-33

Thuyết trình: Vai trò của các nguồn lực đối với

sự phát triển kinh tế

11

3.2 Nguồn tài

nguyên thiên nhiên

và điều kiện tự

nhiên của Việt Nam

Lý thuyết [1]: tr 37-42[2]: tr 33-38

Thuyết trình:

Số lượng và chất lượng của tài nguyên thiên nhiên Việt Nam

12 3.3 Nguồn tài nguyên nhân văn. Lý thuyết [1]: tr 42-51[2]: tr 38-47

Thuyết trình: Đặc điểm tài nguyên con người của Việt Nam

13

Chương 4: Tổ chức

lãnh thổ ngành sản

xuất nông - lâm -

ngư nghiệp Việt

Nam

về ngành sản xuất

nông - lâm- ngư

nghiệp

Lý thuyết

[1]: tr 52-59 [2]: tr 47-46 [4]: 44-59

Thuyết trình:

Sự phân bố của các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp ở Việt Nam theo hiểu biết của bạn

14

4.2 Tình hình phân

bố và phát triển sản

xuất nông - lâm-

ngư nghiệp

Lý thuyết

[1]: tr 59-70 [2]: tr 47-56 [4]: tr 59-66

Sự phân bố của các ngành trồng trọt và chăn nuôi ở nước ta theo hiểu biết của bạn

15

bố và phát triển sản

xuất nông - lâm-

ngư nghiệp (tiếp).

Lý thuyết

[1]: tr 70-78 [2]: tr 56-64 [4]: tr 66-71

Sự phân bố của các ngành lâm nghiệp

và ngư nghiệp ở nước ta theo hiểu biết của bạn

3: Thảo luận [1]: tr 29-51[2]: tr 26-47 Chia lớp ra thành các nhóm, mỗi

Trang 6

Tài nguyên đất của

Việt Nam đối với sự

phát triển kinh tế

[5], [6], [7]

nhóm từ 5 – 7 sinh viên

17

- Vấn đề 1:

Những nguyên nhân

nào khiến cho các

vùng khác nhau của

nước ta có những hệ

thống nông nghiệp

khác nhau?

Thảo luận

[1]: tr 52-78 [2]: tr 47-64 [4]: tr 44-71 [5], [6], [7]

18

- Vấn đề 2:

Sự phân bố nông -

lâm - ngư nghiệp

của khu vực miền

núi phía bắc

Thảo luận

[1]: tr 52-78 [2]: tr 47-64 [4]: tr 44-71 [5], [6], [7]

19

lãnh thổ ngành sản

xuất công nghiệp

Việt Nam

5.1 Vai trò, đặc

điểm của ngành sản

xuất công nghiệp

Lý thuyết [1]: tr 78-88[2]: tr 64-69

Trả lời câu hỏi: Trong cuộc sống thường ngày bạn sử dụng những sản phẩm công nghiệp nào?

20

bố và phát triển

công nghiệp Việt

nam

Lý thuyết [1]: tr 88-95

[2]: tr 69-74

21

bố và phát triển

công nghiệp Việt

nam (tiếp).

Lý thuyết [1]: tr 95-99[2]: tr 74-84

22 Kiểm tra giữa kỳ Lý thuyết

23

lãnh thổ ngành dịch

vụ Việt Nam

về ngành dịch vụ

Lý thuyết [1]: tr 100-113[2]: tr 85-96

Thuyết trình: Liệt kê các nhóm ngành dịch vụ theo hiểu biết của bạn

24 6.2 Tình hình phân

bố và phát triển một

số ngành dịch vụ

[2]: tr 96-108

“Tài liệu đọc, tham

Trang 7

25

- Vấn đề 1:

Tại sao các thành thị có

công nghiệp phát triển

hơn nông thôn?

Thảo luận [1]: tr 78-99[2]: tr 64-84

[5], [6], [7]

26

- Vấn đề 2:

Các trung tâm công

nghiệp lớn của nước ta

nằm ở đâu?

Thảo luận

[1]: tr 78-99 [2]: tr 64-84 [5], [6], [7]

27

Thảo luận Chương

6:

Những thế mạnh của

nông thôn trong phát

triển du lịch

Thảo luận

[1]: tr 100-129 [2]: tr 85-114 [5], [6], [7]

28

lãnh thổ ngành dịch

vụ Việt Nam (tiếp).

bố và phát triển một

số ngành dịch vụ

(tiếp).

[2]: tr 108-114

29

lãnh thổ các vùng

kinh tế Việt Nam

7.1 Vùng Đông

Bắc

7.2 Vùng Tây Bắc

Lý thuyết [1]: tr 130-139[2]: tr 115-123

30 7.3 Vùng Đồng bằng sông Hồng. Lý thuyết [1]: tr 139-151[2]: tr 123-137

31

7.4 Vùng Bắc

Trung bộ

7.5 Vùng duyên hải

Lý thuyết [1]: tr 162-175[2]: tr 146-153

Trang 8

Nam Trung bộ

7.6 Vùng Tây

[1]: tr 162-175 [2]: tr 146-153

33

7.4 Vùng Bắc

Trung bộ

7.5 Vùng duyên hải

Nam Trung bộ

7.6 Vùng Tây

Nguyên

Lý thuyết [1]: tr 162-175[2]: tr 146-153

34 7.7 Vùng Đông Nam bộ Lý thuyết [1]: tr 175-183[2]: tr 153-167

35

7.8 Vùng đồng

bằng sông Cửu

Long

Lý thuyết [1]: tr 183-190[2]: tr 167-178

36

- Vấn đề 1:

Thế mạnh trồng cây

công nghiệp giá trị cao

tại Tây nguyên

Thảo luận

[1]: tr 130-190 [2]: tr 115-178 [5], [6], [7]

37

- Vấn đề 2:

Sự giống và khác nhau

giữa các vùng: Bắc

Trung bộ và Duyên hải

Nam Trung bộ

Thảo luận

[1]: tr 130-190 [2]: tr 115-178 [5], [6], [7]

38

- Vấn đề 3:

Sự giống và khác nhau

giữa các vùng Đông

Nam bộ và Đồng bằng

sông Cửu Long

Thảo luận [1]: tr 130-190[2]: tr 115-178

[5], [6], [7]

Trang 9

8) Kiểm tra, đánh giá

8.1 Kiểm tra, đánh giá thường xuyên trọng số: 0,3

8.2 Kiểm tra, đánh giá định (giữa) kỳ trọng số 0,2

8.3 Thi, đánh giá cuối kỳ trọng số 0,5; Hình thức thi: Viết

Thái Nguyên, ngày 15 tháng 9 năm 2016

Hiệu trưởng

TS Đặng Văn Minh

Trưởng khoa

TS Bùi Nữ Hoàng Anh

Bộ môn

Ths Nguyễn Văn Công

Giảng viên phụ trách

Ths Cù Phúc Thành

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	132,5 KB
File đính kèm	De cuong DLKT.rar (20 KB)