Ban hành kèm theo Quyết định này Quy chế giám sát, quản trị hệ thống hạ tầng kỹ thuật: điện, lưu điện UPS, điều hòa, phát hiện chất lỏng, giám sát môi trường, phòng cháy, chữa cháy, kiểm
Trang 1BỘ TÀI CHÍNH
-CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
QUYẾT ĐỊNH
BAN HÀNH QUY CHẾ GIÁM SÁT, QUẢN TRỊ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT: ĐIỆN, LƯU ĐIỆN UPS, ĐIỀU HÒA, PHÁT HIỆN CHẤT LỎNG, GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG,
PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY, KIỂM SOÁT AN NINH
BỘ TRƯỞNG BỘ TÀI CHÍNH
Căn cứ Luật số 27/2001/QH10 ngày 29/6/2001 của Quốc hội về phòng cháy, chữa cháy;
Căn cứ Luật số 40/2013/QH13 ngày 22/11/2013 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của luật phòng cháy chữa cháy;
Căn cứ Luật số 67/2006/QH11 ngày 29/6/2006 của Quốc hội về Công nghệ thông tin;
Căn cứ Nghị định số 64/2007/NĐ-CP ngày 10/4/2007 của Chính phủ về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước;
Căn cứ Nghị định số 102/2009/NĐ-CP ngày 06/11/2009 của Chính phủ về quản lý đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước;
Căn cứ Nghị định số 215/2013/NĐ-CP ngày 23/12/2013 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính;
Căn cứ Thông tư số 28/2010/TT-BTTTT ngày 13/12/2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định nội dung giám sát thi công dự án ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước;
Xét đề nghị của Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính,
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1 Ban hành kèm theo Quyết định này Quy chế giám sát, quản trị hệ thống hạ tầng kỹ thuật:
điện, lưu điện UPS, điều hòa, phát hiện chất lỏng, giám sát môi trường, phòng cháy, chữa cháy, kiểm soát an ninh
Điều 2 Quyết định này có hiệu lực từ ngày ký.
Trang 2Điều 3 Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ, công
chức, viên chức Bộ Tài chính, các tổ chức và cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./
Nơi nhận:
- Lãnh đạo Bộ (để b/c);
- Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính;
- Lưu: VT, THTK.
KT BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG
Trần Xuân Hà
QUY CHẾ
GIÁM SÁT, QUẢN TRỊ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT: ĐIỆN, LƯU ĐIỆN UPS, ĐIỀU HÒA, PHÁT HIỆN CHẤT LỎNG, GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG, PHÒNG CHÁY CHỮA
CHÁY, KIỂM SOÁT AN NINH
(Ban hành kèm theo Quyết định số 2727/QĐ-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ
Tài chính)
Chương I
QUY ĐỊNH CHUNG Điều 1 Phạm vi và đối tượng áp dụng
1 Phạm vi áp dụng:
Quy chế này quy định các yêu cầu đối với việc giám sát, quản trị hệ thống hạ tầng kỹ thuật của trung tâm dữ liệu, phòng máy, bao gồm: điện, lưu điện UPS, điều hòa, phát hiện chất lỏng, giám sát môi trường, phòng cháy, chữa cháy, kiểm soát an ninh, nhằm đảm bảo môi trường hoạt động
ổn định, an toàn cho các hệ thống, dịch vụ công nghệ thông tin của ngành Tài chính
2 Đối tượng áp dụng:
a) Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính có trung tâm dữ liệu, phòng máy
b) Cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ quản trị, vận hành giám sát hệ thống, dịch vụ cho thuê trung tâm dữ liệu, phòng máy cho các đơn vị thuộc Bộ Tài chính
Điều 2 Giải thích từ ngữ
Trong Quy chế này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
Trang 31 Phòng máy là khu vực chứa thiết bị công nghệ thông tin (máy chủ, thiết bị mạng, bảo mật,
thiết bị lưu trữ, sao lưu và các thiết bị công nghệ thông tin khác)
2 Hệ thống hạ tầng kỹ thuật gồm hệ thống điện, lưu điện UPS; hệ thống điều hòa, hệ thống phát
hiện chất lỏng, hệ thống giám sát môi trường; hệ thống phòng cháy, chữa cháy; hệ thống kiểm soát an ninh
3 Hệ thống điện, lưu điện UPS:
Hệ thống điện gồm:
- Các tủ điện phân phối đầu vào được đấu nối với điện lưới hoặc điện do máy phát điện cung cấp Các tủ điện phân phối đầu vào được sử dụng để cấp điện cho hệ thống lưu điện UPS, hệ thống điều hòa và các thiết bị khác trong trung tâm dữ liệu, phòng máy;
- Các tủ phân phối đầu ra được sử dụng để phân phối điện từ lưu điện UPS để cấp điện cho các thiết bị CNTT trong trung tâm dữ liệu, phòng máy;
- Bộ phận chống sét, tiếp đất
Lưu điện UPS gồm bộ điều khiển, ắc quy, bộ phận chống sét, tiếp đất Lưu điện UPS được sử
dụng để cấp nguồn điện ổn định, liên tục cho các thiết bị phụ tải (thiết bị CNTT)
4 Hệ thống điều hòa gồm giàn lạnh, giàn nóng và hệ thống ống dẫn dung môi tản nhiệt nối giữa
giàn lạnh và giàn nóng Hệ thống điều hòa có chức năng duy trì nhiệt độ, độ ẩm ổn định, theo tiêu chuẩn kỹ thuật phục vụ cho hoạt động của các thiết bị CNTT đặt trong trung tâm dữ liệu, phòng máy
5 Hệ thống phát hiện chất lỏng gồm hệ thống cảm biến chất lỏng và bộ quản lý tập trung Hệ
thống này có chức năng phát hiện các chất lỏng xuất hiện trong trung tâm dữ liệu, phòng máy
6 Hệ thống giám sát môi trường gồm các đầu cảm biến nhiệt, cảm biến độ ẩm và bộ quản lý tập
trung Hệ thống có chức năng thu thập thông tin về nhiệt độ, độ ẩm tại các vị trí trong trung tâm
dữ liệu, phòng máy
7 Hệ thống phòng cháy, chữa cháy gồm các hệ thống sau:
- Hệ thống cảnh báo khói độ nhạy cao gồm các đầu cảm biến khói độ nhạy cao đặt trong trung
tâm dữ liệu (thường đặt phía trên các tủ rack chứa thiết bị hoặc đặt tại những nơi có khả năng sinh ra khói, lửa) và bộ quản lý tập trung Hệ thống có chức năng thu thập phát hiện khói trong trung tâm dữ liệu, đưa ra cảnh báo khói để giúp cho việc phát hiện và xử lý sớm các sự cố về cháy nổ
- Hệ thống cảnh báo cháy và bình chữa cháy gồm các đầu cảm biến nhiệt đặt trong trung tâm dữ
liệu (thường đặt phía trên các tủ rack chứa thiết bị hoặc đặt tại những nơi có khả năng sinh ra khói, lửa), các đầu xả khí và bộ quản lý tập trung Hệ thống có chức năng thu thập và cung cấp
Trang 4thông tin về vị trí phát sinh cháy trong trung tâm dữ liệu Từ thông tin cung cấp về việc cháy, tiến hành chữa cháy bằng việc tự động hoặc thực hiện thủ công xả khí qua các đầu xả khí tự động hoặc sử dụng các bình chữa cháy cá nhân
8 Hệ thống kiểm soát an ninh gồm:
- Thiết bị camera là thiết bị thu và hiển thị thông tin về hình ảnh của các vị trí trong trung tâm dữ
liệu Giúp cho công tác quản lý, giám sát nhân sự thực hiện công việc trong trung tâm dữ liệu hoặc các sự cố về khói, cháy trong trung tâm dữ liệu (nếu có)
- Đầu đọc thẻ từ/ đầu đọc vân tay là thiết bị được sử dụng để xác thực thông tin về người vào/ ra
trung tâm dữ liệu Hình thức xác thực có thể là qua thẻ từ/ qua vân tay hoặc kết hợp hai hay nhiều yếu tố
- Hệ thống quản lý tập trung có chức năng quản lý, thiết lập thông số cho camera, đầu đọc thẻ từ/
đầu đọc vân tay Hệ thống có chức năng lưu trữ thông tin về người vào/ ra trung tâm dữ liệu, thông tin lưu trữ là hình ảnh từ camera hoặc các thông tin sự kiện (log) từ đầu đọc thẻ từ/ đầu đọc vân tay
9 Hệ thống CNTT là tập hợp của một hoặc nhiều thiết bị (máy chủ, thiết bị mạng, thiết bị bảo
mật, thiết bị lưu trữ, sao lưu), phần mềm, các thiết bị công nghệ thông tin khác, có chức năng hỗ trợ cho hoạt động của đơn vị
10 Bộ phận quản trị hệ thống là bộ phận trực tiếp chịu trách nhiệm về các hoạt động của thiết bị,
ứng dụng trong hệ thống CNTT hoặc hệ thống hạ tầng kỹ thuật
11 Bộ phận trực giám sát hệ thống là bộ phận trực tiếp theo dõi tình trạng hoạt động của hệ
thống CNTT hoặc hệ thống hạ tầng kỹ thuật
Điều 3 Nguyên tắc chung về việc giám sát hệ thống hạ tầng kỹ thuật
1 Việc giám sát hệ thống hạ tầng kỹ thuật phải đảm bảo theo dõi và phát hiện kịp thời các lỗi, sự
cố hoặc các vấn đề bất thường của hệ thống
2 Thông số hoạt động của các hệ thống phải được xác định ngưỡng cảnh báo để phục vụ cho hoạt động giám sát, quản trị, quản lý
3 Thời gian giám sát: 24 giờ/ngày, tất cả các ngày trong tuần (bao gồm cả ngày nghỉ, ngày lễ)
4 Phiên/Ca trực giám sát: Việc trực giám sát hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong 1 ngày tối thiểu chia thành 03 phiên/ca Số lượng người trực giám sát, thời gian của mỗi phiên/ca trực giám sát căn cứ theo theo tính chất, yêu cầu của hệ thống cần giám sát tại từng đơn vị
5 Nhiệm vụ của bộ phận trực giám sát:
Trang 5- Theo dõi các thông tin trên hệ thống (hoặc phần mềm) giám sát về trạng thái hoạt động của hệ thống
- Thực hiện xử lý các tình huống được định nghĩa trước theo tài liệu hướng dẫn
- Nếu có các tình huống không được định nghĩa trước theo tài liệu hướng dẫn thì thông báo ngay cho bộ phận quản trị hệ thống và phối hợp thực hiện xử lý lỗi theo hướng dẫn của bộ phận quản trị hệ thống (nếu được yêu cầu)
- Ghi các thông tin sau mỗi phiên/ca trực giám sát
6 Thông tin cần ghi nhận sau mỗi phiên/ca trực giám sát bao gồm:
- Tên người giám sát
- Tên hệ thống giám sát
- Thời gian bắt đầu và kết thúc của phiên/ca giám sát
- Các vấn đề phát sinh trong phiên/ca giám sát
Điều 4 Nguyên tắc chung về việc quản trị hệ thống hạ tầng kỹ thuật
1 Việc quản trị phải đảm bảo duy trì hoạt động ổn định, liên tục của hệ thống hạ tầng kỹ thuật
2 Nhiệm vụ của bộ phận quản trị hệ thống:
- Thực hiện các công việc quản trị hàng ngày
- Xác định các tiêu chí, yêu cầu cần thực hiện và kiểm tra kết quả của các hoạt động bảo trì, bảo dưỡng hệ thống
- Thay đổi, điều chỉnh các thông số, các ngưỡng cảnh báo trên hệ thống
- Cập nhật việc thay đổi thông tin hệ thống theo quy định của đơn vị
- Chủ trì, phối hợp với các bộ phận liên quan để xử lý các tình huống dừng hệ thống và các tình huống phát sinh khác (nếu có), ghi nhật ký xử lý sự cố
- Báo cáo người quản lý trực tiếp về tình trạng hoạt động của hệ thống
3 Thông tin cần ghi nhận trong nhật ký xử lý sự cố:
- Tên sự cố
- Thời điểm xảy ra sự cố
Trang 6- Thời điểm kết thúc sự cố.
- Các hệ thống bị ảnh hưởng
- Nguyên nhân và cách khắc phục
- Người ghi nhật ký
4 Bộ phận quản trị hệ thống không được phép cung cấp các thông tin, tài liệu về cấu hình, chủng loại thiết bị hiện tại của hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hệ thống CNTT tại trung tâm dữ liệu khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép
Chương II
QUY ĐỊNH CỤ THỂ Điều 5 Giám sát, quản trị, bảo trì bảo dưỡng Hệ thống điện, lưu điện UPS
1 Quy định về việc giám sát hàng ngày:
Các tiêu chí phải được thiết lập trên hệ thống điện, lưu điện UPS và thực hiện giám sát hàng ngày:
- Tủ phân phối nguồn: Trạng thái hoạt động (bật/tắt); Thông số dòng điện, điện áp
- Lưu điện UPS: Trạng thái hoạt động (bật/tắt); thông số dòng điện, điện áp, tần số đầu vào và đầu ra; tỷ lệ % về tải đã sử dụng
- Ắc quy: Thông số dòng điện, điện áp, nhiệt độ
2 Quy định về việc quản trị hàng ngày:
- Kiểm tra tủ phân phối: trạng thái vật lý của thiết bị (vỏ ngoài, tiếng động lạ)
- Kiểm tra lưu điện UPS: thông tin sự kiện (event log), kiểm tra các quạt (hoạt động hay không hoạt động), trạng thái công tắc, kiểm tra trạng thái vật lý của thiết bị UPS (hình dạng, tiếng động lạ)
- Kiểm tra Ắc quy: trạng thái vật lý của ắc quy (tình trạng dò nước, phình acquy)
- Chủ trì, phối hợp với các bộ phận liên quan để xử lý các tình huống phát sinh của hệ thống
3 Quy định đối với việc bảo trì, bảo dưỡng hệ thống:
- Tần suất thực hiện: Tối thiểu mỗi quý (3 tháng) thực hiện 1 lần
Trang 7- Các công việc bảo trì, bảo dưỡng hệ thống:
+ Vệ sinh công nghiệp toàn bộ hệ thống điện, lưu điện UPS
+ Kiểm tra tình trạng kết nối vật lý của các cấu phần trong hệ thống điện, lưu điện UPS
+ Kiểm tra, đánh giá tình trạng hoạt động của các cấu phần trên lưu điện UPS: Bảng điện, tụ lọc,
bộ chỉnh lưu, bộ nạp điện, quạt, máy biến thế, cuộn cảm, thanh cái, cầu chì, dây cáp nguồn, cáp tín hiệu và các cấu phần khác (nếu cần thiết)
+ Kiểm tra, đánh giá tình trạng sử dụng ắc quy, thời gian hoạt động khi mất nguồn đầu vào + Kiểm tra, đánh giá tải sử dụng trên hệ thống tủ phân phối nguồn; thực hiện cân lại tải nếu cần + Kiểm tra bộ phận chống sét, tiếp đất của toàn bộ hệ thống điện, lưu điện UPS
+ Xử lý các vấn đề phát hiện được sau khi kiểm tra hệ thống
+ Nhận xét, đánh giá hiện trạng của hệ thống và đưa ra những khuyến nghị, dự báo sự cố có thể xảy ra với hệ thống (nếu có)
4 Xử lý các tình huống gây dừng hệ thống
a) Điện từ trạm biến áp cấp cho hệ thống điện, lưu điện UPS không ổn định (cao áp, thấp áp) hoặc bị mất điện
- Bộ phận quản trị hệ thống điện, lưu điện UPS thực hiện ngay các việc sau:
+ Gọi cho bộ phận quản trị/quản lý hệ thống điện lưới để xử lý điện đầu vào;
+ Gọi cho bộ phận quản trị thiết bị, ứng dụng CNTT để tắt hệ thống trong trường hợp thời gian khắc phục sự cố dài hơn thời gian chịu tải của ắc quy;
+ Kiểm tra, đánh giá ảnh hưởng của việc cao áp/thấp áp/mất điện đối với tủ bị mất nguồn đầu vào
- Bộ phận quản trị/quản lý hệ thống điện lưới:
+ Đánh giá sơ bộ và cung cấp thông tin về thời gian khắc phục sự cố cho người quản trị hệ thống điện, lưu điện UPS
+ Xử lý sự cố nhanh nhất có thể và thông báo kết quả cho người quản trị hệ thống điện, lưu điện UPS
- Bộ phận quản trị thiết bị, ứng dụng CNTT: Phối hợp với bộ phận quản trị hệ thống điện, lưu điện UPS để tắt thiết bị, ứng dụng khi được yêu cầu
Trang 8b) Lỗi tủ phân phối nguồn/Lưu điện UPS
- Bộ phận quản trị hệ thống điện, lưu điện UPS thực hiện ngay các việc sau:
+ Gọi cho đơn vị cung cấp hoặc bảo hành/bảo trì thiết bị để yêu cầu xử lý
+ Kiểm tra, đánh giá ảnh hưởng của việc lỗi tủ phân phối nguồn/Lưu điện UPS đối với hoạt động của các thiết bị, ứng dụng CNTT
+ Xác định và thực hiện phương án xử lý tạm thời để đảm bảo giảm thiếu việc gián đoạn hoạt động của thiết bị, ứng dụng CNTT
+ Gọi cho bộ phận quản trị thiết bị, ứng dụng CNTT để phối hợp xử lý
- Bộ phận quản trị thiết bị, ứng dụng CNTT: Phối hợp với bộ phận quản trị hệ thống điện, lưu điện UPS để xử lý (nếu có yêu cầu)
c) Lỗi ắc quy:
- Bộ phận quản trị hệ thống điện, lưu điện UPS thực hiện ngay các việc sau:
+ Cách ly bình ắc quy lỗi ra khỏi tổ ắc quy
+ Gọi cho đơn vị cung cấp hoặc bảo hành/bảo trì thiết bị để yêu cầu xử lý
Điều 6 Giám sát, quản trị, bảo trì, bảo dưỡng Hệ thống điều hòa, phát hiện chất lỏng, giám sát môi trường
1 Quy định về việc giám sát hàng ngày
Các tiêu chí phải được thiết lập trên hệ thống điều hòa, phát hiện chất lỏng, giám sát môi trường
và thực hiện giám sát hàng ngày:
- Trạng thái hoạt động (bật/tắt) của các thiết bị thuộc hệ thống điều hòa, phát hiện chất lỏng, giám sát môi trường
- Hệ thống điều hòa: Thông số nhiệt độ, độ ẩm của điều hòa; cảnh báo áp suất cao, áp suất thấp
- Hệ thống phát hiện chất lỏng: Tình trạng có chất lỏng trong phòng; tình trạng cáp dùng để phát hiện chất lỏng
- Hệ thống giám sát môi trường: Thông số nhiệt độ, độ ẩm tại vị trí mặt trước và mặt sau các tủ rack; thông số nhiệt độ, độ ẩm trung bình trong trung tâm dữ liệu, phòng máy
2 Quy định về việc quản trị hàng ngày
Trang 9a) Hệ thống điều hòa
- Kiểm tra trực tiếp trên thiết bị điều hòa: thông số nhiệt độ, độ ẩm, các cảnh báo
- Kiểm tra thông số về dòng điện của máy nén
- Kiểm tra động cơ quạt (gió, độ ồn) và sự kiện (log)
- Chủ trì, phối hợp với các bộ phận liên quan để xử lý các tình huống phát sinh của hệ thống b) Hệ thống phát hiện chất lỏng
- Chủ trì, phối hợp với các bộ phận liên quan để xử lý các tình huống phát sinh của hệ thống c) Hệ thống giám sát môi trường
- Kiểm tra tình trạng hoạt động các cảm biến nhiệt độ, độ ẩm
- Kiểm tra vị trí đặt các cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, đảm bảo cảm biến được đặt đúng vị trí
- Chủ trì, phối hợp với các bộ phận liên quan để xử lý các tình huống phát sinh của hệ thống
3 Đối với việc bảo trì, bảo dưỡng hệ thống
- Tần suất thực hiện: Tối thiểu mỗi quý (3 tháng) thực hiện 1 lần
- Các công việc bảo trì, bảo dưỡng hệ thống:
a) Hệ thống điều hòa
+ Vệ sinh công nghiệp toàn bộ hệ thống điều hòa
+ Kiểm tra trạng thái vật lý của thiết bị (vỏ ngoài, tiếng động lạ)
+ Kiểm tra các cảnh báo, log (sự kiện)
+ Kiểm tra tình trạng hoạt động các thành phần của dàn nóng: Quạt, bộ điều khiển
+ Kiểm tra tình trạng hoạt động các thành phần của dàn lạnh: Bộ lọc, bảng mạch điều khiển, quạt, dây curoa, dàn ngưng tụ, bộ tạo ẩm, van tiết lưu, khay cấp/thoát nước
+ Kiểm tra tình trạng hoạt động của máy nén, ống dẫn ga: Rơle áp suất, áp suất đường ống ga, tình trạng rò rỉ của đường ống, thông số về dòng điện
+ Kiểm tra tình trạng hoạt động các thành phần điện cấp cho điều hòa: Thiết bị chống quá tải, rơle, dây cáp nguồn, cáp tín hiệu, các điểm đấu nối
Trang 10+ Xử lý các vấn đề phát hiện được sau khi kiểm tra hệ thống.
+ Nhận xét, đánh giá hiện trạng của hệ thống và đưa ra những khuyến nghị, dự báo sự cố có thể xảy ra với hệ thống (nếu có)
b) Hệ thống phát hiện chất lỏng
- Kiểm tra trạng thái vật lý của cáp dùng để phát hiện chất lỏng
- Kiểm tra hoạt động của các bảng mạch điều khiển và nguồn điện cấp cho bảng mạch
- Thử nghiệm phát hiện chất lỏng, kiểm tra việc cảnh báo khi xuất hiện chất lỏng
- Xử lý các vấn đề phát hiện được sau khi kiểm tra hệ thống
- Nhận xét, đánh giá hiện trạng của hệ thống và đưa ra những khuyến nghị, dự báo sự cố có thể xảy ra với hệ thống (nếu có)
c) Hệ thống giám sát môi trường
- Vệ sinh các đầu cảm biến
- Kiểm tra tính chính xác của đầu cảm biến
- Xử lý các vấn đề phát hiện được sau khi kiểm tra
- Nhận xét, đánh giá hiện trạng của hệ thống và đưa ra những khuyến nghị, dự báo sự cố có thể xảy ra với hệ thống (nếu có)
4 Xử lý các tình huống gây dừng hệ thống
a) Điều hòa bị mất điện đầu vào
- Bộ phận quản trị hệ thống điều hòa thực hiện ngay các việc sau:
+ Gọi cho bộ phận quản trị/quản lý hệ thống điện cung cấp cho điều hòa để phối hợp xử lý + Gọi cho bộ phận quản trị thiết bị, ứng dụng CNTT để phối hợp tắt hệ thống (nếu cần)
+ Gọi cho đơn vị cung cấp hoặc bảo hành/bảo trì thiết bị để kiểm tra hoạt động của thiết bị sau khi có điện đầu vào trong trường hợp thiết bị không hoạt động trở lại hoặc hoạt động không bình thường
+ Báo cáo người quản lý trực tiếp