Công tác hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ ở Công Ty Bách Hóa Hà Nội
Trang 2phần mở đầu
Bớc sang thời kỳ đổi mới ,nền kinh tế nớc ta chuyển từ cơ chế quản lý tậptrung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trờng có sự điều tiết của nhà nớcThay đổi lớn này tác động sâu sắc đến các doanh nghiệp,đòi hỏi các doanhnghiệp phải thực hiện hạch toán kinh doanh,phân cấp quản lý khoa học tự chủ
về tài chính,phân phối thu nhập hợp lý và chịu trách nhiệm về mọi hoạt độngsản xuất kinh doanh của mình.Hạch toán kế toán càng khẳng định là bộ phậncấu thành quan trọng của hệ thống công cụ quản lý kinh tế tài chính.Trongdoanh nghiệp thơng mại,hạch toán đúng đắn các nghiệp vụ bán hàng phát sinh
là cơ sở xác định doanh thu,lợi nhuận doanh nghiệp,qua đây doanh nghiệp thuhồi đợc vốn bỏ ra,bù đắp chi phí ,thực hiện nghĩa vụ đối với ngân sách nhà n-ớc,đầu t phát triển,nâng cao đời sống ngời lao động đồng thời cũng là tiền đềcủa các quyết định kinh doanh mới
Những năm vừa qua,đất nớc ta đang từng bớc tiến lên Xã Hội Chủ Nghĩatheo định hớng công nghiệp hóa hiện đại hóa phát lâu dài.Cùng với quá trìnhphát triển kinh tế và quá trình đổi mới của cơ cấu kinh tế,hệ thống kế toán ViệtNam đã không ngừng đợc hoàn thiện,phát triển góp phần tích cực vào việc tăngcờng và nâng cao chất lợng quản lý tài chính của nhà nớc và quản lý doanhnghiệp
Với tinh thần chung đó hệ thống ké toán doanh nghiệp mới đợc xây dựngphù hợp với đặc điểm kinh tế yêu cầu quản trị kinh doanh của doanh nghiệpcũng nh yêu cầu quản lý nhà nớc đối với hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp trong nền kinh tế thị trờng hiện nay.Tuy nhiên để phù hợp với nhữngquy định mới về cơ cấu tài chính đối với doanh nghiệp kế toán phải thờngxuyên hoàn thiện vì quy định trong kế toán cha đầy đủ ,cha hoàn toàn phù hợpvới thực tế cần sửa đổi bổ sung
ở doanh nghiệp thơng mại ,ngiệp vụ bán hàng là khâu cuối cùng trong quátrình hoạt động kinh doanh và cũng là hoạt động chính của doanh nghiệp diễn
ra hàng ngày do đó việc cung cấp thông tin kế toán một cách liên tục đầy đủ vàchính xác cho chủ doanh nghiệp trở thành nhu cầu thiết yếu.Việc nắm vững chế
độ kế toán và áp dụng vào thực tế có nhiều bất cập do đó nhất thiết Kế toán bánhàng có phơng hớng ,biện pháp điều chỉnh hợp lý và phù hợp nâng cao hiệu quảtrong công tác quản lý tài chính của doanh nghiệp mình
Nhận thức đợc tầm quan trọng cũng nh tính cấp thiết của việc hoàn thiện
Kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thơng mại ở giai đoạn hiện nay em chọn
Trang 3chuyên đề “Hạch toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ ở Công TyBách Hóa Hà Nội “cho chuyên đề thực tập của mình.
Qua quá trình thực tập vừa qua ,em có điều kiện tiếp xúc với công tác kếtoán nói chung và công tác hạch toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêuthụ hàng hóa ở Công Ty Bách Hóa Hà Nội nói riêng Qua thời gian tìm hiểuthực tế ở công ty, đợc sự hớng dẫn tận tình của Thầy giáo Trần Long cùng với
sự nỗ lực của bản thân, Em xin trình bày một số vấn đề cơ bản về “ Công táchạch toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ ở Công Ty Bách Hóa Hà Nội”
Trong luận văn này gồm 3 phần:
Phần I: Những vấn đề chung về hạch toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kếtquả tiêu thụ trong doanh nghiệp thơng mại
Phần II: Thực trạng hạch toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ ởCông Ty Bách Hóa Hà Nội
Phần III: Phơng hớng hoàn thiện hạch toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kếtquả tiêu thụ ở Công Ty Bách Hóa Hà Nội
Trang 4phần I:
Lý Luận chung về hạch toàn tiêu thụ hàng hóa và xác
định kết quả tiêu thụ trong doanh nghiệp thơng mại
I.Đặc điểm của hoạt động kinh doanh th ơng mại và nhiệm vụ của Kế toán kinh doanh th ơng mại.
1.Đặc điểm chủ yếu của hoạt động kinh doanh th ơng mại:
Trong nền kinh tế thị trờng ,nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ,hànghóa đợc sản xuất ra nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của xã hộithông qua việc bán hàng.Chúng ta nhận thấy vai trò trọng yếu của bán hàngtrong guồng máy kinh tế thể hiện trên hai mặt xã hội và doanh nghiệp.Khi hàng
đợc bán tức là lúc đó cung gặp cầu hàng hóa đợc lu thông ,góp phần cho nềnkinh tế vận động tăng trởng và phát triển ,doanh nghiệp có doanh thu và lợinhuận đồng thời ngời lao động có việc làm (mặt xã hội )
Với nguồn lực có hạn ,các doanh nghiệp sản xuất không thể cùng một lúcvừa tổ chức sản xuất hàng hóa cùng tổ chức tiêu thụ nhanh chóng tới tay ngờitiêu dùng đợc mà buộc lòng phải thông qua trung gian đó là các doanh nghiệpthơng mại,là một khâu trong chuỗi luân chuyển hàng hóa ,dịch vụ ,doanhnghiệp thơng mại kinh doanh kiếm lời trên chênh lệch giá mua hàng hóa ,dịch
vụ thì việc tổ chức tiêu thụ đợc đặc biệt coi trọng ,nó ảnh hởng trực tiếp đếnhiệu quả kinh doanh nhất là trong môi trờng cạnh tranh gay gắt nh hiện nay Vậy bán hàng là gì ?
Quá trình bán hàng ở các doanh nghiệp thơng mại là quá trình vận động củavốn kinh doanh từ vốn hàng hóa sang vốn bằng tiền và hình thành kết quả kinhdoanh thơng nghiệp.Đây là khâu cuối cùng trong vòng hoạt động kinh doanh đ-
ợc hoàn tất lúc hàng hóa đã giao cho ngời mua đồng thời thu đợc tiền hàng haychấp nhận nợ của ngời mua
Đối tợng phục vụ của các doanh nghiệp thơng mại chủ yếu là ngời tiêu dùngcá nhân,các đơn vị sản xuất ,kinh doanh khác và các cơ quan,tổ chức xã hộitrong nền kinh tế
Đứng trớc thực tế có nhiều nhà sản xuất ,kinh doanh cùng hoạt động trongnền kinh tế ,nhu cầu ngời tiêu dùng cao ,đa dạng đã hình thành nên sự cạnhtranh giữa các nhà cung cấp.Các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong kinhdoanh hơn với các mối quan hệ mới phát sinh phức tạp.Quy luật sàng lọc đàothải của nền kinh té thị trờng buộc các doanh nghiệp không ngừng tìm tòi biệnpháp giảm chi phí kinh doanh,giá bán,nâng cao chất lợng uy tín ,hình thức phục
Trang 5vụ khách hàng và hoàn thiện phơng thức bán hàng phù hợp các mối quan hệkinh tế mới nhằm đem lại hiệu quả trong kinh doanh
2 Nhiệm vụ Kế toán kinh doanh th ơng mại :
Trong nền kinh tế thị trờng,các doanh nghiệp thơng mại luôn phải tự chủtrong kinh doanh,bám sát thị trờng nắm bắt xã hội.Việc tìm hiểu thị trờng ,nhucầu tiêu dùng và thị hiếu dân c tình hình tiêu thụ hàng hóa là cơ sở cho khaithác nguồn hàng đầu vào của doanh nghiệp đảm bảo đầu ra đợc thông suốtnhằm đẩy nhanh tốc độ luân chuyển hàng hóa tránh tồn đọng nâng cao hiệu quảkinh doanh.Chính vì vậy các thông tin về tình hình bán ra của từng loại mặthàng tổng hợp doanh số phải đợc kế toán cung cấp một cách liên tục,chính xáckịp thời cho chủ doanh nghiệp để có biện pháp điều chỉnh
Ghi chép phản ánh tình hình bán hàng nói chung,từng nhóm mặt hàng nóiriêng,phản ánh đầy đủ,kịp thời doanh thu bán hàng theo hóa đơn ,các khoản
điều chỉnh giảm doanh thu,thuế phải nộp ở khâu bán(thuế xuất khẩu,thuế tiêuthụ đắc biệt,thuế GTGT).Tính toán,ghi chép,phản ánh chính xác các chi phíphát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm hàng hóa
Cung cấp thông tin về tình hình bán hàng nhằm giúp lãnh đạo điều hànhquản lý hoạt động kinh doanh thơng mại Phản ánh và giám đốc việc thực hiệnkết quả bán hàng,cung cấp số liệu,lập biểu quyết toán đầy đủ,kịp thời để đánhgiá đúng hiệu quả sản xuất kinh doanh
Kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng,kế hoạch lãi bán hàng ,kiểmtra việc thực hiện tiến độ bán hàng,các hợp đồng bán hàng,kiểm tra việc chấphành chế độ bán hàng ,kỷ luật thanh toán ,quản lý chặt chẽ tiền bán hàng ,kiểmtra việc bảo quản và quản lý hàng hóa ở quầy hàng và cửa hàng nhằm ngănngừa mọi hành vi làm tổn hại đến hàng hóa của doanh nghiệp
II Những vấn đề chung về tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ trong doanh nghiệp th ơng mại
1.Khái niệm về tiêu thụ hàng hóa :
1.1 Khái niệm :
Tiêu thụ là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh Thôngqua tiêu thụ giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa đợc thực hiện,hàng hóachuyển từ hình thái hiện vật sang hính thái tiền tệ,doanh nghiệp thu hồi đợc vốn
bỏ ra,vòng luân chuyển vốn đợc hình thành,đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốnnói riêng và hiệu quả sử dụng vốn nói chung ,đồng thời góp phần thỏa mãn nhucầu tiêu dùng của xã hội Tình hình tiêu thụ sản phẩm và thu lợi nhuận phản
ánh năng lực kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp
Tiêu thụ nói chung bao gồm:
Trang 6+Tiêu thụ ra ngoài đơn vị : Là việc bán hàng cho các đơn vị khác hoặc cánhân trong và ngoài doanh nghiệp
+Tiêu thụ nội bộ : Là việc bán hàng cho các đơn vị trực thuộc trong cùngmột Công ty ,tổng Công ty hạch toán toàn ngành
Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với nhà nớc theo luật thuế quy
định trên khối lợng hàng hóa tiêu thụ ra bên ngoài và tiêu thụ nội bộ
*Doanh thu bán hàng :Là số tiền mà doanh nghiệp đợc nhận (hay sẽ đợc nhận) về số hàng đã bán tơng ứng với giá trị số hàng đó.Tổng doanh thu bán hàng là
số tiền ghi trên hóa đơn hay ghi trên hợp đồng Thời điểm ghi nhận doanh thubán hàng sẽ tùy thuộc vào từng phơng thức bán hàng nhng đều đợc xác định làkhi có bằng chứng xác nhận doanh nghiệp có hàng hóa tiêu thụ hay
doanh nghiệp giao quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng hoặc hoàn thànhcông việc theo hợp đồng và đợc ngời mua chấp nhận thanh toán không phụthuộc vào tiền đã thu đợc hay cha.Đối với đơn vị tính thuế GTGT theo phơngpháp khấu trừ thì trong doanh thu tiêu thụ không bao gồm thuế đầu ra phảinộp Còn đối với những doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phơng pháp trựctiếp hoặc đối tợng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt ,thuế xuất khẩu thì chỉ tiêudoanh thu tiêu thụ bao gồm cả thuế
*Giá vốn hàng bán: Là giá trị vốn của hàng tiêu thụ bao gồm cả giá trị muacộng với chi phí thu mua phân bổ của hàng hóa tiêu thụ
*Chi phí bán hàng : Là những khoản chi phí phát sinh có liên quan đến hoạt
động tiêu thụ hàng hóa,dịch vụ trong kỳ nh chi phí tiền lơng nhân viên bánhàng ,chi phí bao bì,đóng gói,chi phí quảng cáo,chi phí dịch vụ bán hàng
*Chi phí quản lý doanh nghiệp :Là những khoản chi phí có liên quan đến toàn
bộ hoạt động của toàn doanh nghiệp mà không tách riêng ra cho bất kỳ mộthoạt động nào Chi phí quản lý doanh nghiệp gồm nhiều loại nh chi phí quản lýkinh doanh ,quản lý hành chính và chi phí chung khác liên quan đến cả doanhnghiệp
*Doanh thu thuần : Là số chênh lệch giữa tổng doanh thu bán hàng với cáckhoản giảm giá,chiết khấu,doanh thu của hàng bán bị trả lại ,thuế tiêu thụ đặcbiệt,thuế xuất khẩu
*Lợi nhuận gộp :Là số chênh lệch giữa doanh thu thuần với giá vốn hàngbán
*Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp:Là số chênh lệch giữa DTTvới trị giá vốn của hàng bán,chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
1.2.Giá bán của hàng hóa :
Trang 7Giá bán của hàng hóa chính là sự thỏa thuận trao đổi giữa ngòi mua vàngòi bán trên thị trờng
Đối với doanh nghiệp thơng mại thì giá bán của hàng hóa đóng vai trò cực kỳquan trọng trong quá trình tiêu thụ đồng thời ảnh hởng trực tiếp đến doanh thuthu nhập của một quá trình kinh doanh
Trên thực tế kinh doanh trong cơ chế thi trờng cho thấy ,giá cả hàng hóa
đợc quyết định chủ yếu bởi các quan hệ kinh tế thị trờng.Vì thế khi ấn định mộtmức giá cụ thể phải tính đợc số sản phẩm có khả năng cung ứng và nhu cầu tiêudùng ,giá vốn hàng bán,chi phí lu thông.Do phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố nênkhi ấn định giá ngoài các tính toán cụ thể còn phải có sách lợc ứng xử phù hợpvới từng hoàn cảnh và điều kiện cụ thể của doanh nghiệp trong từng thời kỳ
Hiện nay trong các doanh nghiệp thơng mại giá bán thờng đợc xác địnhqua công thức :
Giá bán = Giá mua + Thặng d thơng mại
Trong đó :
+Giá mua: Là giá mua ghi trên hóa đơn cộng các khoản chi phí ,thuếnhập khẩu hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng nhập khẩu trong khâu muanếu có.Thực tế hiện nay khi nhà nớc áp dụng luật thuế mới ,thuế GTGT đợckhấu trừ (từ 1/1/1999),ngoài việc phải nộp các loại thuế nh thuế tiêu thụ đặcbiệt ,thuế XNK ,các đơn vị còn phải nộp thuế GTGT đầu vào (đã đợc tính vàogiá thanh toán hàng mua)
+Thặng số thơng mại :Là khoản chênh lệch giữa giá bán và giá mua thực tếcủa hàng hóa,nó dùng để bù đắp chi phí và đảm bảo có lãi cho doanh nghiệpThặng số thơng mại đợc biểu hiện dới dạng số tơng đối đợc coi là tỷ lệ thặng số(TLTS):
Giá bán - Giá muaTLTS = x 100%
Giá mua L
u ý: Cần phân biệt giữa giá bán và giá thanh toán :
Đây đều là khoản tiền mà ngời mua phải thanh toán cho ngời bán số tiền hànghóa mình mua.Nếu trong trờng hợp hàng hóa không thuộc diẹn chịu thuế GTGT
Trang 8hoặc chịu thuế theo phơng pháp trực tiếp thì giá bán cũng đồng thời là giáthanh toán Còn nếu hàng hóa chịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ thìgiữa giá bán và giá thanh toán có sự khác biệt sau :
+Giá thanh toán là giá bán thực tế bên mua phải thanh toán cho bên bán baogồm cả thuế GTGT và các khoản phụ thu ,phí thu thêm mà bên mua phải trả+Giá bán là giá thanh toán cha có thuế GTGT
Giá thanh toán = Giá bán ( 1 + Thuế xuất thuế GTGT )
Tóm lại ,mục tiêu cơ bản của địng giá cũ7ng chính là mục tiêu cơ bản củahoạt động kinh doanh ,nhng xét về mặt quản lý tài chính ,ngoài việc quản lýdoanh thu hàng (giá bán đơn vị ).Kế toán cần phải xác định giá vốn hàng bán đểtính đợc kết quả kinh doanh
2.Các ph ơng pháp tính giá vốn của hàng hóa tiêu thụ :
Trong các doanh nghiệp thơng mại trị giá vốn của hàng xuất bán baogồm 2 bộ phận :
+Trị giá mua của hàng tiêu thụ
+Chi phí thu mua phân bổ cho hàng tiêu thụ
Một số phơng pháp tính trị giá mua của hàng hóa tiêu thụ
* Tính trị giá mua của hàng hóa xuất kho trong trờng hợp kế toán tổng hợp ,kếtoán chi tiết hàng hóa theo trị giá mua thực tế;
a/ Phơng pháp bình quân cả kỳ dự trữ (giá thực tế bình quân gia quyền ):
Theo phơng pháp này trớc tiên phải tính giá mua bình quân của hàng hóaluân chuyển trong kỳ ( số hàng hóa tồn đầu kỳ + số hàng hóa nhập trong kỳhoặc số hàng xuất trong kỳ +số hàng tồn cuối kỳ )đối với từng thứ hàng hóatheo công thức :
Giá mua bình Trị giá mua của hàng hóa + Trị giá mua cuả hàng quân đơn vị = còn đầu kỳ hóa nhập trong kỳhàng hóa luân Số lợng hàng hóa + Số lợng hàng hóa chuyển trong kỳ còn đầu kỳ nhập trong kỳSau đó tính trị giá mua của số hàng hóa xuất kho trong kỳ cho từng thứ hànghóa
Trị giá mua của hàng ( Số lợng hàng hóa Giá mua bình quân
Trang 9Cuối kỳ tính trị giá mua của toàn bộ hàng hóa xuất kho trong kỳ bằngcách tổng cộng trị giá mua của từng thứ hàng hóa xuất kho
b/Phơng pháp giá thực tế nhập trớc xuất trớc:
Phơng pháp này dựa trên giả thiết lô hàng (chuyến hàng ) nào nhập trớc thìtính giá mua vào của nó cho hàng hóa xuất trớc ,nhập sau thì tính sau.Nói cáchkhác cơ sở của phơng pháp này là giá thực tế của hàng mua trớc sẽ đợc dùnglàm giá để tính giá thực tế hàng xuất trớc và do vậy giá trị hàng tồn kho cuối kỳ
sẽ là giá thực tế của số hàng mua vào sau cùng trong kỳ
Công thức tính nh sau :
Trị giá mua của Giá mua thực tế đơn vị Số lợng hàng hóa xuất hàng hóa xuất = hàng hóa xuất kho theo x kho trong kỳ thuộc số kho trong kỳ từng lần nhập kho trớc lợng từng lần nhập khoTheo phơng pháp này kế toán phải ghi sổ kế toán chi tiết cho từng thứ hàng hóacả về số lợng,đơn giá và số tiền từng lần nhập xuất hàng hóa
c/ Phơng pháp giá thực tế nhập sau ,xuất trớc:
Theo cách này,giả thiết những lô hàng nào nhập kho sau đợc tính giá muavào của nó cho lô hàng nào xuất trớc,nhập trớc thì tính sau:
Công thức tính nh sau:
Trị giá mua của Giá mua thực tế đơn vị Số lợng hàng hóa xuất hàng hóa xuất kho = hàng hóa nhập kho theo x kho trong kỳ thuộc sốtrong kỳ từng lần nhập kho trớc lợng từng lần nhập kho
Theo phơng pháp này,kế toán phải ghi sổ kế toán chi tiết cho từng thứ hàng ,cả
về số lợng và đơn giá,số tiền của từng lần nhập xuất hàng hóa
Hệ số chênh lệch Trị giá mua thực tế của hàng Trị giá thực tế của hàng
Trang 10giữa giá thực tế = hóa tồn kho đầu kỳ + hóa nhập kho trong kỳ với giá hạch toán Trị giá hạch toán của hàng Trị giá hạch toán củahàng
hóa tồn đầu kỳ + nhập kho trong kỳSau khi tính đợc hệ số chênh lệch giữa giá thực tế với giá hạch toán ,tính trị giámua thực tế của hàng hóa xuất kho bằng công thức:
Trị giá thực tế của = Trị giá hạch toán của Hệ số chênh lệch giữa giáhàng hóa xuất kho hàng hóa xuất kho x thực tế với giá hạch toánTrị giá vốn của = Trị giá hạch toán của Hệ số chênh lệch giá giữagiá
hàng hóa xuất kho hàng hóa xuất kho x thực tế với giá hạch toán
3.Thủ tục ,chứng từ ,tài khoản sử dụng chủ yếu hạch toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ
3.1 Chứng từ ghi chép ban đầu:
Tùy theo phơng thức ,hình thức bán hàng ,kế toán bán hàng sử dụng cácchứng từ kế toán sau:
Hóa đơn bán hàng,hóa đơn bán hàng giao thẳng,bảng kê bán lẻ hànghóa ,hóa đơn kiêm phiếu xuất kho ,giấy nộp tìên của nhân viên bán hàng ,bảng
kê nhập hàng và thanh toán tiền bán hàng ,bảng thanh toán bán hàng đại lý ,cáchứng từ kế toán khác có liên quan
3.2.Kế toán tổng hợp
3.2.1.Tài khoản (TK) sử dụng :
Kế toán tổng hợp nghiệp vụ bán hàng đợc phản ánh ở các TK chủ yếu sau:
*Tài khoản 511 Doanh thu bán hàng “ ”
Dùng để phản ánh doanh thu bán hàng thực thu và DTT
Kết cấu cơ bản của TK này nh sau:
Bên Nợ :
+Phản ánh các khoản điều chỉnh giảm doanh thu
+Phản ánh thuế xuất khẩu nà thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp
+Phản ánh doanh thu thuần
Bên Có :
+Phản ánh doanh thu bán hàng trực thu Đối với các cơ sở nộp thuế GTGttheo phơng pháp khấu trừ thuế thì doanh thu bán hàng là giá cha có thuế đốivới các cơ sở nộp thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp thì doanh thu bán hàng
là giá đã có thuế
+Trợ cấp giá đợc nhà nớc cấp
Trang 11Cuối tháng,sau khi kết chuyển doanh thu thuần để xác định kết quả,TK nàykhông có số d.
Tài khoản 511 có bốn TK cấp 2:
-TK 5111 “Doanh thu bán hàng hóa”:TK này đợc sử dụng cho các doanhnghiệp kinh doanh vật t ,hàng hóa
-TK 5112 “Doanh thu bán hàng thành phẩm”:TK này đợc sử dụng cho các doanh nghiệp sản xuất vật chất nh lâm nghiệp,xây lắp
-TK 5113 “Doanh thu dịch vụ”:TK này đợc sử dung cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ nh du lịch ,vận tải ,bu điện
-TK 5114 “Doanh thu trợ cấp,trợ giá”
*TK 512 Doanh thu bán hàng nội bộ “ ”
TK này đợc sử dụng ở các xí nghiệp thành viên cho doanh nghiệp hoặc các đơn
-TK 5223 “Doanh thu cung cấp dịch vụ”:Sử dụng trong các doanh nghiệp dịchvụ
*TK 531 Hàng bán bị trả lại “ ”
Dùng để phản ánh trị giá của hàng đã bán nhng bị bên mua trả lại vì hàngkhông đúng điều kiện hợp đồng
Kết cấu cơ bản của TK này nh sau:
Bên Nợ : Phản ánh trị giá bán của số hàng bị trả lại
Bên Có : Kết chuyển trị giá bán hàng bị trả lại để điều chỉnh giảm doanh thubán hàng
Sau khi kết chuyển TK này không có số d
*TK 532 Giảm giá hàng bán“ ”
Dùng để phản ánh số tiền giảm giá hàng bán cho ngời mua về số hàng đã bán vìhàng giao không đúng điều kiện hợp đồng
Kết cấu cơ bản của TK này nh sau:
Bên Nợ: Phản ánh số tiền do giảm giá hàng đã bán
Bên Có: Kết chuyển số tiền giảm giá hàng
Sau khi kết chuyển TK này không có số d
*TK 131 Phải thu của khách hàng“ ”
Trang 12TK này dùng để phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán cáckhoản nợ phải thu vè tiền bán hàng hóa,sản phẩm ,dịch vụ
Kết cấu cơ bản của TK này nh sau:
Số d nợ : Số tiền còn phải thu của khách hàng
Số d có : Tài khoản này có thể có số d bên có phản ánh số tiền nhận trớc hoặc
số đã thu nhiều hơn số phải thu của khách hàng theo chi tiết của từng đối tợng
+Trị giá hàng hóa ,thành phẩm gửi đi bán đã đợc coi là bán hàng
+Trị giá hàng hóa ,thành phẩm gửi đi bán bị trả lại
D cuối kỳ : Trị giá hàng hóa ,thành phẩm gửi đi cha tiêu thụ
Chú ý:
Kế toán ghi chép ở TK 511 cần chú ý các trờng hợp sau;
Trang 13-Hàng hóa ,thành phẩm ,vật t đổi hàng đợc phản ánh ở TK này ,còn hànghóa ,thành phẩm ,vật t xuất giao cho bên gia công ,chế biến không đợc ghi vào
TK này
-Trờng hợp bán hàng hóa ,thành phẩm theo phơng thức trả góp ,chỉ ghi vào TKnày phần doanh thu đúng bằng trị giá hàng bán theo hình thức thông th-ờng ,phần chênh lệch cho khách hàng trả tiền chậm đợc coi là khoản thu nhậpcủa hoạt động tài chính
Các đơn vị nhận bán hàng đại lý,ký gửi chỉ phản ánh phần hoa hồng đợc hởngvào TK này.Những đơn vị nhận gia công,chế biến chỉ phản ánh tiền thuê giacông nhận đợc vào TK 511
Các trờng hợp giảm giá cho khách hàng hoặc bị khách hàng trả lại thì khônggiảm ngay doanh thu mà phải ghi vào TK 532 “Giảm giá hàng bán”,TK 531
“Hàng bán bị trả lại”.Cuối kỳ hạch toán mới kết chuyển để điều chỉnh giảm
doanh thu bán hàng
III.Các ph ơng thức bán hàng và ph ơng thức hạch toán
A.Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo ph ơng pháp kê khai th ờng xuyên
và tính thuế GTGT theo ph ơng pháp khấu trừ.
1.Kế toán các nghiệp vụ bán buôn hàng hóa :
a.Bán buôn hàng hóa :
+Bán buôn trực tiếp tại kho
(1).Tại thời điểm hàng hóa đợc coi là bán,cán bộ kế toán căn cứ vào chứng từbán hàng ghi:
-Phản ánh trị giá mua thực tế của hàng tiêu thụ :
Nợ :TK 632-Trị giá mua thực tế của hàng tiêu thụ
Có : TK 156-Bán buôn qua kho
Có : TK 151,331,111,112 -Bán buôn vận chuyển thẳng không qua kho,cótham gia thanh toán
-Phản ánh doanh thu bán hàng
Nợ :TK 111,112,131,1368 Tổng giá thanh toán
Có :TK 511,512-Doanh thu bán hàng
Có :TK 3331(33311)Thuế GTGT đầu ra phải nộp
-Phản ánh chi phí bao bì và các khoản chi hộ cho bên mua
Trang 14Nợ : TK 111,112:Số tiền bên mua đã thanh toán
Có: TK1388-Số tiền ngời mua chấp nhận
(3).Trờng hợp giảm giá hàng bán cho khách hàng ,kế toán ghi
Nợ :TK 532-Giảm giá hàng bán
Nợ :TK 3331(33311)Thuế GTGT tơng ứng với số giảm giá
Có : TK 111,112,131,3388-Tổngsốgiảm giá(cảthuếGTGT) trả chokháchhàng
(4).Trờng hợp hàng bán bị trả lại ,kế toán phản ánh ghi:
-Doanh thu ứng với số hàng bán bị trả lại ;
Nợ : TK 531-Số doanh thu hàng bán bị trả lại
Nợ : TK 3331(33311)Thuế GTGT tơng ứng với số hàng bán bị trả lại
Có: TK 111,112,131-Tổng số doanh thu hàng bán bị trả lại (cả thuế) trả chokhách hàng
(5).Trờng hợp doanh nghiệp chấp nhận chiết khấu cho khách hàng,kế toán ghibút toán phản ánh số chiết khấu thanh toán phát sinh trong kỳ:
Nợ : TK 811-Số chiết khấu thanh toán phát sinh
Có : TK 111,112,3388-Tổng số chiết khấu thanh toán chấp nhận trả chokhách hàng
(6).Trờng hợp doanh thu bằng ngoại tệ
-Nếu doanh nghiệp không sử dụng tỷ giá hạch toán
Nợ :TK 1112,1122,131,1368-Tổng giá thanh toán theo tỷ giá thực tế
Có : TK 511,512-Doanh thu bán hàng theo tỷ giá thực tế
Có : TK 3331(33311) - Thuế GTGT đầu ra
-Nếu doanh nghiệp sử dụng tỷ giá hạch toán
Nợ :TK 1112,1122,131,1368-Tổng giá thanh toán theo tỷ giá hạch toán
Nợ :TK 413- Phần chênh lệch tỷ giá tăng
Có: TK 511,512-Doanh thu bán hàng theo tỷ giá thực tế
Có: TK 3331(33311)-Thuế GTGT đầu ra
Có: TK 413-Phần chênh lệch tỷ giá giảm
Trang 15*Sơ đồ kế toán tổng hợp bán buôn trực tiếp tại kho
TK 1112,1122 TK 531,532 TK156TK632
(2) (5)
Trang 16
+Hạch toán bán buôn theo phơng thức chuyển hàng theo hợp đồng(hình thứcgửi bán
(1).Khi chuyển hàng đến cho ngời mua,kế toán ghi:
Nợ :TK 157 -Trị giá mua hàng của hàng chuyển đi
Nợ :TK 1388-Trị giá bao bì tính riêng
Có : TK 156-Trị giá mua của hàng hóa
Có : TK 153-Trị giá bao bì xuất kho gửi đi
Có : TK 111,112,331-Trị giá mua của hàng hóa và bao bì chuyển thẳng cótham gia thanh toán
(2).Khi khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán hàng hóa và bao bì
Trang 17*Sơ đồ kế toán tổng hợp theo hình thức gửi bán:
TK511,512 TK153,156 TK157 TK 632
(2a)
(1)
TK 138 (2b) TK111,112,131 TK1388
TK3331
+Hạch toán theo hình thức giao đại lý.
Trờng hợp cơ sở đại lý ,ký gửi nhận bán hàng hóa theo phơng thức bán đúng giá bên chủ hàng quy định ,bên đại lý chỉ nhận tiền hoa hồng
(1).Khi xuất kho hàng hóa giao cho các đại lý ,ký gửi ghi:
Trang 18Có : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
* Sơ đồ kế toán tổng hợp bán hàng theo hình thức giao đại lý:
TK 156 TK 157 TK 632 TK 911 TK 511 TK111 TK
641
(1) (4a) (4b) (5) (2) (3)
Trang 19
-Hạch toán bán buôn theo phơng thức vận chuyển thẳng :
+Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán
Trong trờng hợp này kế toán phải cùng lúc theo dõi tiền hàng phải trả cho bênbán và tiền phải thu của khách hàng về số hàng bán
Kế toán căn cứ hóa đơn mua hàng ,phiếu chi tiền mặt để phản ánh giá vốnhàng bán,ghi:
+Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán
Kế toán hạch toán doanh thu là số hoa hồng doanh nghiệp đợc hởng :
Nợ : TK 111,112,131-Tổng số hoa hồng
Có : TK 3331)33311)-Thuế GTGT phải nộp
Có : TK 511,512-Hoa hồng đợc hởng
2 Bán lẻ hàng hóa
Trang 20-Khi xuất kho giao hàng bán lẻ cho cửa hàng ,cho quầy hàng ,kế toán chi tiết tàikhoản kho hàng theo địa điểm luân chuyển nội bộ của hàng
Nợ : TK 156-Kho quầy cửa hàng nhận bán
Có : TK 3331(333111):ThuếGTGT phải nộp (TK 33311-thuế GTGT đầu ra)
Nợ : TK 111 ,112,131 (tổng giá thanh toán)
Có :TK 3331(33311)- Thuế gia GTGT phải nộp
Có :TK 511-Doanh thu bán hàng (giá cha có thuế GTGT) hoặc
Có :TK 512-Doanh thu bán hàng nội bộ(giá cha có thuế GTGT)
-Khi bán hàng hóa,dịch vụ không thuộc đối tợng chịu thuế GTGT ,hoặc nộpthuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp ,kế toán phản ánh doanh thu bán hàng làtổng giá thanh toán(giá đã có thuế) ghi:
Nợ:TK 111,112,131
Có:TK 511:Doanh thu bán hàng (tổng giá thanh toán)
-Trờng hợp nộp thừa tiền bán hàng cha rõ nguyên nhân chờ xử lý ,kế toán ghi:
Trang 21Doanh số bán hàng ghi theo doanh số bán bình thờng,số tiền ngời mua phảitrả cao hơn do trả góp,thì số chênh lệch cao hơn phản ánh vào thu nhập hoạt
động tài chính Kế toán căn cứ vào chứng từ bán hàng trả góp ghi:
Nợ : TK 111-Số tiền trả ngay lúc mua
Nợ : TK 131-Số tiền ngời mua phải trả góp
Có : TK 511-Doanh thu bán bình thờng
Có : TK 711-Số tiền lãi ngời mua phải trả do trả góp
Có : TK 3331(33311)-Thuế GTGT phải nộp
Đối với trờng hợp bán hàng theo phơng thức trả góp (hàng hóa thuộc đối tợngchịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ thuế),kế toán xác định doanh thubán hàng là giá bán trả một lần cha có thuế GTGTvà thuế GTGT ghi:
Nợ : TK 111(Số tiền bán hàng ,giá bán có thuế)
Có : TK 511(Phần thu nhập doanh nghiệp đợc hởng)
Có : TK 331(Số tiền phải trả cho chủ hàng)
Hàng hóa nhận ký gửi ở TK 003,doanh nghiệp vẫn phải mở thẻ chi tiết đối vớitừng mặt hàng ,nhằm quản lý chặt chẽ hàng ký gửi nh đối với hàng tồnkho(hàng ký gửi tồn kho)
+Kế toán hàng gửi bán và hàng gửi đại lý bán :
Hàng gửi đi bán là số hàng doanh nghiệp chuyển đi để bán cho ngời muatheo hình thức chuyển hàng,còn hàng gửi các đại lý bán hộ gị là hàng gửibán,hàng xuất kho gửi đi hoặc hàng bán thẳng,hàng gửi các đại lý bán vẫnthuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp.Đối với hàng gửi đi để bán theo hợp đồngvới ngời mua đợc coi là bán khi nào ngời mua thông báo nhận đợc hàng hoặcchấp nhận trả tiền.Còn hàng đại lý bán đợc coi là bán khi bên nhận đại lý thôngbáo về số hàng đã bán hộ.Trong trờng hợp này ta cần phải kiểm tra quản lý
Trang 22hàng gửi các đại lý bán hộ,bán định kỳ ngắn.Doanh nghiệp phải cử ngời đi kiểmtra xem hàng gửi bán đại lý đã bán đợc cha Khi bên nhận bán hộ đã bán đợchàng cho doanh nghiệp,cần đôn đốc họ chuyển trả tiền ,thanh toán nhanh gọntiền hàng và gia hạn thanh toán,áp dụng chính sách lãi xuất quá hạn đối với tr-ờng hợp thanh toán quá hạn tiền hàng.Có nh vậy,mới tránh đợc tình trạng hàngcủa doanh nghiệp bên đại lý đã bán nhng vẫn không gửi thông báo bánhàng,thông báo chấp nhận thanh toán cho doanh nghiệp,tùy tiện chiếm dụngvốn của doanh nghiệp bất hợp lý trong thời gian dài,thanh toán tiền hàng dây d-a,chậm chạp gây phiền toái cho doanh nghiệp
Kế toán tổng hợp hàng gửi đi bán và hàng gửi đại lý đợc phản ánh ở TK 157
“Hàng gửi đi bán”theo giá thành thực tế của hàng mua vào Két cấu chủ yếu của
TK này nh sau:
Bên Nợ: Phản ánh trị giá vốn của hàng gửi đi bán và hàng gửi bán hộ theo giáthành thực tế của hàng mua
Bên Có: Phản ánh trị giá vốn của hàng gửi đi bán và hàng gửi đi bán đã đợc coi
là tiêu thụ hoặc bị trả lại
D Nợ : Phản ánh trị giá vốn của hàng gửi đi bán và gửi bán cha đợc coi là tiêuthụ hiện còn cuối kỳ
Bao bì gửi đi cùng hàng gửi đi bán có tính giá riêng và chi phí vận chuyển phảithu ở ngời mua không phản ánh ở TK này mà đợc phản ánh ở TK 131 “Phải thucủa khách hàng”
Trình tự kế toán hàng gửi đi bán và hàng giao đại lý
-Khi xuất kho hàng gửi đi bán hay gửi bán hộ ,kế toán ghi:
Cách 2:Thu tiền bán hàng sau đó mới trả hoa hồng cho đại lý
-Phản ánh doanh thu và thuế GTGT của hàng gửi đại lý đã bán đợc
Nợ : TK 131(131A)-Tổng giá bán (cả thuế GTGT)
Có : TK 511-Doanh thu bán hàng đã bán
Trang 23Có : TK 3331(33311)-Thuế GTGT của hàng đã bán
-Phản ánh hoa hồng trả cho đơn vị nhận bán hàng đại lý ký gửi
Nợ : TK 641-Hoa hồng trả cho đại lý ký gửi
Có : TK 131(131A)-Số tiền hàng đã thu
Đồng thời tính trị giá vốn thực tế của hàng đã tiêu thụ ,kế toán ghi:
Nợ :TK 632-Giá vốn hàng bán
Có : TK 157-Hàng gửi đi bán
B.Hạch toán hàng tồn kho theo ph ơng pháp kiểm kê định kỳ và tính thuế GTGt theo ph ơng pháp khấu trừ.
a.Hạch toán tiêu thụ thành phẩm ,lao vụ theo ph ơng thức tiêu thụ trực tiếp:
-Cuối kỳ kế toán căn cứ vào kết quả kiểm kê thực tế xác định giá trị hàng tồnkho ,trị giá hàng hóa đã xác định lá tiêu thụ ghi:
Nợ : TK 611-Mua hàng
Nợ : TK 632-Giá vốn hàng bán (đối với thành phẩm ,dịch vụ ,lao vụ)
Có : TK 157-Hàng gửi đi bán
Trang 24-Cuối kỳ kế toán,căn cứ vào kết quả kiểm kê,xác định trị giá hàng hóa ,thànhphẩm lao vụ,dịch vụ cung cấp cho khách hàng ,nhờ bán đại lý ,ký gửi cha đợccoi là tiêu thụ cuối kỳ ghi:
Nợ : TK 157-Hàng gửi đi bán
Có : TK 611-Mua hàng
Có : TK 632-Gía vốn hàng bán(đối với thành phẩm ,lao vụ ,dịch vụ)
-Cuối kỳ kết chuyển giá vốn hàng bán (thành phẩm ,hàng hóa,lao vụ,dịch vụ) đãtiêu thụ trong kỳ
Nợ : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
Có : TK 632-Giá vố hàng bán
C.Doanh nghiệp nộp thuế xuất khẩu hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt.
Trong trờng hợp này kế toán hạch toán giá vốn hàng bán tơng tự nh trong ờng hợp doanh nghiệp hạch toán bán hàng theo phơng pháp kiểm kê thờngxuyên hoặc kiểm kê định kỳ áp dụng thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp Cácnghiệp vụ về doanh thu bán hàng
V.Hạch toán chiết khấu bán hàng ,hàng bán bị trả lại ,giảm giá hàng bán
1.Hạch toán chiết khấu bán hàng
Hạch toán chiết khấu bán hàng đợc phản ánh trên TK 521 “Chiết khấu bánhàng”.TK này dùng để phản ánh toàn bộ số tiền giảm trừ cho ngời mua hàng doviệc ngời mua hàng đã thanh toán số tiền mua sản phẩm ,hàng hóa,lao vụ ,dịch
vụ ,trớc thời hạn thanh toán đã thỏa thuận ,hoặc do ngời mua với số lợng lớn
a/Nguyên tắc hạch toán TK 521
-Chiết khấu bán hàng đợc hạch toán khhi việc thanh toán tiền mua hàng đợc kếtthúc trớc thời hạn thanh toán đã thỏa thuận giữa ngời bán và ngời mua hàng.-Chiết khấu bán hàng đợc theo dõi chi tiết cho từng khách hàng và từng loạihàng bán nh:sản phẩm ,hàng hóa ,dịch vụ ,laovụ
-Trong kỳ hạch toán chiết khấu bán hàng phát sinh thực tế đợc phản ánh vàobên Nợ TK 521.Cuối kỳ hạch toán khoản chiết khấu bán hàng đợc kết chuyểnsang TK511 “Doanh thu bán hàng” để xác định doanh thu thuần của khối lợng
Trang 25b/Kết cấu ,nội dung phản ánh của TK 521 Chiét khấu bán hàng“ ”
Bên Nợ : Số chiết khấu đã cháp nhận thanh toán cho khách hàng
Bên Có : Kết chuyển toàn bộ số chiết khấu bán hàng sang TK 511 “Doanh thubán hàng” để xác định DTT của kỳ hạch toán
TK 521 không có số d cuối kỳ
TK 521 có 3 TK cấp 2:
+TK 5211-Chiết khấu hàng hóa
+TK 5212-Chiết khấu thành phẩm
+TK 5213-Chiết khấu dịch vụ
c/Ph ơng pháp hạch toán chiết khấu bán hàng
Số chiết khấu bán hàng thực tế phát sinh trong kỳ hạch toán
đã tiêu thụ,bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân do vi phạm cam kết ,viphạm hợp đồng kinh tế,hàng bị mất,bị kém phẩm chất,không dúng chủng loạiquy cách
Trị giá của hàng bán bị trả lại phản ánh trên TK này sẽ điều chỉnh doanh thubán hàng thực tế thực hiện trong kỳ hạch toán đẻ tính doanh thu thuần của khốilợng sản phẩm ,hàng hóa đã bán trong kỳ hạch toán
a/Nguyên tắc hạch toán TK 531
TK 531 “Hàng bán bị trả lại” chỉ phản ánh trị giá của số hàng bán bị trả lại(tính theo đúng đơn giá ghi trên hóa đơn ).Trờng hợp bị trả lại một phần sốhàng đã bán thì chỉ phản ánh vào TK này trị giá của số hàng bị trả lại đúngbằng số lợng hàng bán bị trả lại (x)Đơn giá ghi trên hóa đơn khi bán
Các chi phí khác phát sinh liên quan đến việc hàng bán bị trả lại mà doanhnghiệp phải chi phí đợc phats sinh vào TK641-Chi phí bán hàng
Trong kỳ kế toán ,giá trị của hàng bán bị trả lại đợc phản ánh vào bên nợ TK531-Hàng bán bị trả lại, cuối kỳ tổng trị giá hàng bán bị trả lại đợc kết chuyểnsang TK511-Doanh thu bán hàng để xác định DTT của kỳ hạch toán
Kết cấu nội dung phản ánh của TK 531
Trang 26Bên Nợ : Trị giá của hàng bán bị trả lại ,đã trả tiền cho ngời mua hoặc tính trừvào nợ phải thu của khách hàng về số sản phẩm ,hàng hóa bán ra.
Bên Có : Kết chuyển trị giá hàng bán bị trả lại vào bên Nợ TK511-Doanh thubán hàng hoặc TK512-Doanh thu bán hàng nội bộ để xác định DTT của kỳhạch toán
+ Thanh toán với ngời mua hàng về số tiền của hàng bán bị trả lại hoặc trừ vào
nợ phải thu về giá trị hàng bán bị trả lại:
+Thanh toán với ngời mua hàng về số tiền của hàng bán bị trả lại hoặc trừ vào
Nợ phải thu về giá trị hàng bán bị trả lại
Nợ : TK 531- Hàng bán bị trả lại
Có : TK 111,112,131
+Cuối kỳ hạch toán kết chuyển toàn bộ giá trị của hàng bán bị trả lại vàoTK511-Doanh thu bán hàng
Trang 27Nợ : TK 511- Doanh thu bán hàng
Có : TK 531-Hàng bán bị trả lại
3.Hạch toán giảm giá hàng bán.
Hạch toán giảm giá hàng bán đợc phản ánh trên TK 532 “ Giảm giá hàngbán”.TK này dùng để phản ánh các khoản giảm giá ,bớt giá hồi khấu của việcbán hàng trong kỳ hạch toán
Giảm giá :Là khoản khấu trừ đợc ngời bán chấp thuận một cách đặc biệt trêngiá đã thỏa thuận vì lý do hàng bán kém phẩm chất hay không đúng chủng loạihay quy cách theo hợp đồng trong kinh tế
Bớt giá : Là khoản giảm trừ trên giá bán thông thờng vì lý do mua với khói ợng lớn ,tính trên một tỷ lệ nào đó trên giá bán Ngời bán thực hiện việc bớt giácho ngời mua ngay sau từng lần mua hàng
Hồi khấu : Là khoản giảm trừ tính trên tổng số các nghiệp vụ đã thực hiện vớimột khách hàng trong một thời gian nhất định.Ngời bán thực hiện khoản hồikhấu cho ngời mua ngay sau khi đã bán đợc hàng
a Nguyên tắc hạch toán TK532
-Chỉ phản ánh vào TK 532 các khoản giảm trừ do việc chấp thuận giảm giángoài hóa đơn ,tức là ngay sau khi đã có hóa đơn bán hàng Không phản ánhvào TK số giảm giá (cho phép) đã dợc ghi trên hóa đơn bán hàng và đã đợckhấu trừ vào tổng số giá bán ghi trên hóa đơn
-Trong kỳ hạch toán ,khoản giảm giá hàng bán phát sinh thực tế đợc phản ánhvào TK bên Nợ TK532.Cuối kỳ kết chuyển tổng số tiền giảm giá hàng bán sangTK511 để xác định DTT thực tế thực hiện trong kỳ
b.Nội dung ,kết cấu của TK 532
Bên Nợ : Các khoản giảm giá hàng bán đã chấp thuận cho ngời mua hàng
Bên Có : Kết chuyển toàn bộ số giảm giá hàng bán sang TK 511
TK532 không có số d cuối kỳ
c.Ph ơng pháp hạch toán giảm giá hàng bán.
-Khi có chứng từ xác định khoản giảm giá hàng bán cho ngời mua về số ợng hàng hóa đã bán :
l-+Nếu khách hàng đã thanh toán tiền mua hàng Doanh nghiệp thanh toán chongời mua về số lợng hàng đã bán
Nợ : TK 532
Có : TK 111,112
Trang 28+Nếu khách hàng cha thanh toán số tiền mua hàng ,kế toán ghi giảm số phảithu của khách hàng đúng bằng số giảm giá đã chấp thuận ;
Nợ : TK 532- Giảm giá hàng bán
Có : TK131-Phải thu của khách hàng
+Cuối kỳ,kết chuyển sang TK 511-Doanh thu bán hàng toàn bộ số giảm giá
-Chi phí dụng cụ đồ dùng phục vụ cho quá trình tiêu thụ sản phẩm hàng hóa
nh : dụng cụ đo lờng,phơng tiện tính toán
-Chi phí khấu hao TSCĐ ở bộ phận bảo quản ,bán hàng nh nhà kho ,cửa hàngbến bãi
-Chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho bán hàng nh chi phí thuê ngoài sửachữa TSCĐ ,tiền thuê kho bãi ,trả tiền hoa hòng cho đại lý bán hàng
-Chi phí bằng tiền khác phát sinh trong khâu bán hàng nh quảng cáo chàohàng ,chi phí bảo hành
Để hạch toán Chi phí bán hàng ,kế toán sử dụng TK 641-“ Chi phí bánhàng”.TK này dùng để phản ánh các chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụhàng hóa ,thành phẩm ,lao vụ
a
Nguyên tắc hạch toán TK 641
-TK 641 đợc mở chi tiết theo từng nội dung chi phí nh : chi phí nhân viên ,vậtliệu ,bao bì ,dụng cụ,đồ dùng ,KH TSCĐ,dịch vụ thuê ngoài ,chi phí bằng tiềnkhác
-Cuối kỳ ,kế toán kết chuyển chi phí bán hàng vào bên nợ TK 911
-Đối với những hoạt động có chu kỳ kinh doanh dài trong kỳ không hoặc có ítsản phẩm hàng hóa tiêu thụ thì cuối kỳ hạch toán ,kế toán kết chuyển toàn bọhoặc một phần chi phí bán hàng vào bên nợ TK 142-Chi phí trả trớc
b.Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 641.
Bên Nợ : -Chi phí bán hàng thực tế phát sinh trong kỳ
Trang 29-Kết chuyển chi phí bán hàng trong kỳ vào bên nợ TK911 hoặc bên NợTK142
(3)Khi xuất vật liệu xuất dùng phục vụ quá trình bán hàng
+Giá trị vật liệu xuất dùng phục vụ quá trình bán hàng nh vật liệu dùng để bảoquản ,sửa chữa,bảo hành sản phẩm
(7)Cuối kỳ kế toán ,kết chuyển Chi phí bán hàng vào TK 911
Nợ : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
Có : TK 641-Chi phí bán hàng
Trang 30(8)Đối với những hoạt động có chu kỳ kinh doanh dài hoặc it có sản phẩm tiêuthụ ,thì cuối kỳ ,kết chuyển Chi phí bán hàng vào TK Chi phí trả trớc
Nợ : TK 142-Chi phí trả trớc
Có : TK 641- Chi phí bán hàng
(9)ở kỳ hạch toán sau ,khi có sản phẩm hàng hóa tiêu thụ ,chi phí bán hàng đã
đợc kết chuyển sang TK 142 sẽ đợc kết chuyển toàn bộ sang TK 911
Nợ : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
Có : TK 142 -Chi phí trả trớc
*Sơ đồ kế toán tổng hợp
TK 334,338 TK 641 TK111,112 (1) (2)
Trang 31-Tiền lơng ,các khoản phụ cấp BHXH ,BHYT ,KPCĐ của ban giám đốc ,nhânviên quản lý các phòng ban của doanh nghiệp
-Giá trị vật liệu xuất dùng cho công tác quản lý doanh nghiệp ,giá trị dụng cụ
đồ dùng văn phòng dùng cho công tác quản lý
-Chi phí KH TSCĐ dùng cho doanh nghiệp nh: Nhà cửa làm việc của các phòngban ,kho tàng máy móc
-Chi phí về thuế ,phí và lệ phí nh : thuế môn bài ,thu trên vốn,thuế đất
-Các khoản dự phòng giảm gía hàng tồn kho ,dự phongf phải thu khó đòi,tínhvào chi phí sản xuất ,chi phí kinh doanh của doanh nghiệp
-Chi phí dịch vụ mua ngoài ,thuê ngoài nh : tiền điện ,tiền nớc ,tiền điệnthoại ,điện báo ,thuê nhà,thuê ngoài sửa chữa TSCĐ thuộc văn phòng Doanhnghiệp
-Các chi phí khác thuộc quản lý chung của doanh nghiệp ngoài các khoản chiphí kể trên nh chi phí hội nghị ,tiếp khách ,công tác phí
a Nguyên tắc hạch toán TK642-Chi phí quản lý doanh nghiệp
-TK 642 đợc mở chi tiết theo từng nội dung chi phí theo quy định
-Tùy theo yêu cầu quản lý của từng ngàng ,tèng doanh nghiệp TK 642 có thể
đ-ợc mở thêm một số TK cấp 2 để phản ánh một số nội dung chi phí thuộc chi phíQLDN
-Cuối kỳ ,kế toán kết chuyển chi phí QLDN vào bên Nợ TK 911.Để hạch toánchi phí QLDN kế toán sử dụng TK 642-Chi phí QLDN TK này dùng để phản
ánh các chi phí chung của doanh nghiệp gồm các chi phí quản lý kinhdoanh ,chi phí quản lý hành chính ,chi phí chumg khác liên quan hoạt động củacả doanh nghiệp
b.Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 642.
Bên Nợ : Chi phí QLDN phát sinh trong kỳ
Bên Có :Các khoản ghi giảm chi phí QLDN và số chi phí QLDN đợc kếtchuyển vào TK 911 hoặc TK142
Trang 32Có : TK 153-Công cụ dụng cụ
(4) Trích KH TSCĐ dùng chung cho toàn doanh nghiệp nh : Nhà cửa làm việccuả các phòng ban vật kiến trúc ,máy móc ,thiết bị văn phòng
Nợ : TK42-Chi phí QLDN
Có : TK214- Hao mòn TSCĐ
(5)Thuế môn bài thu trên vốn ,thuế nhà đất phải nộp nhà nớc
Nợ : TK 642-Chi phí QLDN
Có : TK 333-Thuế và các khoản phải nộp NSNN
(6)Chi phí dịch vụ mua ngoài :nh tiền điện thoại ,điện báo
(8) Khi có sản phẩm tiêu thụ ,chi phí QLDN đã đợc kết chuyển sang TK142
Nợ : TK911 -Xác định kết quả kinh doanh
Trang 333.Hạch toán xác định kết quả tiêu thụ
Kết quả hoạt động kinh doanh thơng mại chính là kết quả tiêu thụ hàng hóa và biểu hiện qua chỉ tiêu lợi nhuận là lãi hay lỗ
a Hạch toán kết quả tiêu thụ
-Việc hạch toán kết quả tiêu thụ hàng hóa đợc tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh và trên TK 911 -Xác định kết quả kinh doanh
-TK này dùng để xác định kết quả hoát động kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong kỳ hạch toán
c.Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 911
Bên Nợ : -Trị giá vốn của sản phẩm ,hàng hóa,lao vụ ,dịch vụ ,đã tiêu thụ -Chi phí hoạt động tài chính và chi phí bất thờng
-Chi phí bán hàng và chi phí QLDN trong kỳ
-Số lãi trớc thuế và hoạt động kinh doanh trong kỳ
Trang 34Bên Có : -DTT về sản phẩm ,hàng hóa,lao vụ ,dịch vụ ,đã tiêu thụ
-Thu nhập hoạt động tài chính và các khoản thu nhập bất thờng
Có : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
(2)Kết chuyển trị giá vốn của sản phẩm ,hàng hóa ,lao vụ ,dịch vụ ,tiêu thụ trong kỳ
Nợ : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
Có : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
(6)Cuối kỳ kết chuyển chi phí hoạt động khác ghi;
Nợ : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
Có : TK 811,821
(7)Cuối kỳ tính và hạch toán kết quả kinh doanh
+Trờng hợp có lãi ghi;
Nợ : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
Có : TK 421-Lãi cha phân phối
+Trờng hợp lỗ ghi :
Nợ : TK 421- Lãi cha phân phối
Có : TK 911-Xác định kết quả kinh doanh
Trang 35* Sơ đồ kế toán tổng hợp.
TK 632 TK 911 TK511 (2) (1)
VI.Các hình thức sổ kế toán áp dụng tronh hạch toán tiêu thụ hàng hóa
Hình thức sổ kế toán là hệ thống tổ chức sổ kế toán bao gồm số lợng sổ ,kết cấumẫu sổ ,mối quan hệ giữa các loại sổ đợc sử dụng để ghi chép ,tổng hợp ,hệ thống hóa số lợng từ chứng từ gốc theo một trình tự và phơng pháp ghi sổ nhất
định nhằm cung cấp các tài liệu có liên quan đến các chỉ tiêu kế toán tài
chính ,phục vụ việc lập báo cáo kế toán
Trang 36HiÖn nay ë níc ta c¸c doanh nghiÖp ®ang sö dông mét trong c¸c h×nh thøc ghi
tiÕt TK 632,511
NhËt ký sæ c¸i TK 632,511,641,642 B¶ng tæng hîp chitiÕt
B¸o c¸o tµi chÝnh
Trang 37Đối chiếu kiểm tra.
-Hình thức ghi sổ này phù hợp với những đơn vị có quy mô lớn ,sử dụng nhiều
TK,nhiều cán bộ nhân viên kế toán
Chứng từ gốc
Sổ thẻ kế toán chi tiếtTK632,511
Bảng tổng hợpchứng từ gốc
Sổ đăng ký chứng
từ ghi sổ
Bảng tổng hợp chi
tiết