Mối quan hệ biện chứng giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Mối quan hệ biện chứng giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Đề tài: Mối quan hệ biện chứng giữa vấn đề dân tộc và vấn

đề giai cấp trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Đăt vấn đề:

Chủ nghĩa Mác-Lênin là đỉnh cao của tư duy nhân loại; là thế giới quan, phương pháp luận khoa học và cách mạng, hệ tư tưởng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, của các đảng cộng sản và công nhân trong đấu tranh xóa bỏ mọi áp bức, bóc lột, xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa và xã hội cộng sản chủ nghĩa.Hồ Chí Minh đi từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Lênin Đối với Người, đến với chủ nghĩa Mác-Lênin cũng có nghĩa là đến với con đường cách mạng vô sản Từ đây, Người thực sự tìm thấy con đường cứu nước chân chính, triệt để: "Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản" và "chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì mới giải phóng được dân tộc; cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới

I Lý luận của chủ nghĩa Mac-Lờnin về dõn tộc, giai cấp

1.1 Định nghĩa giai cấp:

Trong tỏc phẩm “Sỏng kiến vĩ đại”, Lờ nin đó định nghĩa: “ Người ta gọi là giai cấp, những tập đoàn to lớn gồm những người khỏc nhau về địa

vị cuart họ trong ` thống sản xuất xó hội nhất định trong lịch sử, khỏc nhau về quan hệ của họ (thụng thường thỡ những quan hệ này được phỏp luật quy định và thừa nhận) đụi với những tập đoàn người, mà tập đoàn này cú thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khỏc, do chỗ cỏc tập đoàn đú

cú địa vị khỏc nhau trong một chế độ kinh tế xó hội nhất định”

Giai cấp thực chất là một phạm trự kinh tế xó hội cú tớnh lịch sử Nú luụn luụn vận đụng biến đổi cựng với sự biến đổi của lịch sử Giai cấp là sản phẩm của nền sản xuất xó hội nhất định trong lich sử

1.2 Định nghĩa dõn tộc

Cũng nh nhiều hình thức cộng đồng khác dân tộc là sản phẩm của một quá trình phát triển lâu dài của xã hội loài ngời.Trớc khi dân tộc xuất hiện loài ngời đã trải qua những hình thức cộng đồng từ thấp đến cao:thị tộc,

bộ lạc,bộ tộc

Cho đến nay khái niệm dân tộc đợc hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau trong đó có hai nghĩa đợc dùng phổ biến nhất

Một là chỉ cộng đồng ngời có mối liên hệ chặt chẽ và bền vững, có sinh hoạt kinh tế chung, có ngôn ngữ riêng và những nét văn hoá đặc thù xuất hiện sau bộ lạc, bộ tộc,kế thừa, phát triển cao hơn những nhân tố tộc ngời ở bộ lạc bộ tộc và thể hiện thành ý thức tự giác tộc ngời của dân c cộng đồng đó.Theo nghĩa thứ nhất, dân tộc đợc hiểu nh một tộc ngời hay một dân tộc trong một quốc gia đa dân tộc.Hiểu theo nghĩa này, Việt Nam gồm 54 dân tộc hay 54 tộc ngời

Hai là chỉ một cộng đồng ngời ổn định hợp thành nhân dân một nớc,

có lãnh thổ, quốc gia, nền kinh tế thống nhất, quốc ngữ chung và có ý thức về sự thống nhất quốc gia của mình, gắn bó với nhau bởi lợi ích chính trị, kinh tế, truyền thống văn hoá và truyền thống đấu tranh chung trong suốt quá trình lịch sử lâu dài dựng nớc và giữ nớc.Theo nghĩa thứ hai dân tộc đồng nghĩa với quốc gia dân tộc

1.3 Mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp

Trong xã hội có nhiều giai cấp thì giai cấp nào có lợi ích gắn liền với phơng thức sản xuất thống trị thì sẽ trở thành lực lợng tiêu biểu lãnh đạo

xuất thì lợi ích của dân tộc và lợi ích của giai cấp thống trị không phảI khi nào cũng thống nhất mà nhiều lúc đối lập nhau

2 Quan điểm của Mac–Lờnin về dõn tộc và giai cấp

Trong Tuyờn ngụn của Đảng cộng sản, Mac –Engels đề cập đến vấn

đề dõn tộc và vấn đề giai cấp như sau:

Cuộc đấu tranh của giai cấp vụ sản ở giai đoạn đầu mang tớnh chất dõn tộc, vỡ phong trào vụ sản là phong trào độc lập của khối đại đa số, mưu lợi ớch cho khối đại đa số Vỡ vậy, cuộc đấu tranh của giai cấp vụ sản chống lại giai cấp tư sản, khụng phải là cuộc đấu tranh dõn tộc, nhưng lỳc đầu mang hỡnh thức dõn tộc Như vậy, Mac-Engels đó thấy được mối quan hệ gắn bú giữa vấn đề dõn tộc và vấn đề giai cấp Hai ụng khụng xem nhẹ vấn đề dõn tộc Tuy nhiờn, hai ụng khụng đi sõu giải quyết vấn

đề dõn tộc vỡ:

Tại cỏc nước này, mõu thuẫn cơ bản của xó hội là mõu thuẫn giữa hai giai cấp đối khỏng: tư sản và vụ sản Về cơ bản, ở chõu Âu, vấn đề dõn tộc đó được giải quyết trong cỏch mạng tư sản Vào thời của Mac, hệ thống thuộc địa đó cú, nhưng cỏc cuộc đấu tranh giành độc lập chưa phỏt triển mạnh

Do vậy, trong sự nghiệp giải phúng hai ụng nhấn mạnh đến giải phúng giai cấp cụng nhõn Mac-Engels viết: "Hóy xúa bỏ tỡnh trạng người búc lột người thỡ tỡnh trạng dõn tộc này búc lột dõn tộc khỏc sẽ được xúa bỏ" và: "Khi mà sự đối khỏng giữa cỏc giai cấp trong nội bộ dõn tộc khụng cũn nữa thỡ sự thự địch giữa cỏc dõn tộc cũng đồng thời mất theo" Như vậy theo Mac-Engels, để giải quyết sự đối khỏng dõn tộc, trước hết phải giải quyết sự đối khỏng giai cấp, giải phúng giai cấp là nhiệm vụ trung tõm, là điều kiện để giải phúng dõn tộc Lờnin từng nhận xột, đối với Mac so với vấn đề giai cấp vụ sản thỡ vấn đề dõn tộc chỉ là vấn đề thứ yếu thụi

Đến thời Lờnin, khi chủ nghĩa đế quốc trở thành hệ thống thế giới, cỏch mạng giải phúng dõn tộc trở thành một bộ phận của cỏch mạng vụ sản, Lờnin mới cú cơ sở thực tiễn để phỏt triển vấn đề dõn tộc thuộc địa thành một hệ thống lý luận Lờnin cho rằng cuộc đấu tranh của giai cấp

vụ sản chớnh quốc sẽ khụng giành được thắng lợi, nếu nú khụng liờn minh với cuộc đấu tranh của cỏc dõn tộc bị ỏp bức Từ đú Người cựng với Quốc tế cộng sản bổ sung khẩu hiệu nờu trong Tuyờn ngụn của Đảng Cộng sản: "Vụ sản tất cả cỏc nước và cỏc dõn tộc bị ỏp bức đoàn kết lại." Sau khi Lờnin mất, Ban lónh đạo Quốc tế cộng sản một thời gian dài

đó nhấn mạnh vấn đề giai cấp, coi nhẹ vấn đề dõn tộc, vỡ vậy khụng mấy

quan tâm đến chủ nghĩa yêu nước, tinh thần dân tộc của các nước thuộc địa, thậm chí còn coi đó là biểu hiện của chủ nghĩa quốc gia hẹp hòi, trái với chủ nghĩa quốc tế vô sản

Tóm lại, Mac - Engels, Lênin đã nêu ra những quan điểm cơ bản về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp Tuy nhiên, xuất phát

từ yêu cầu, mục tiêu của cách mạng vô sản châu Âu, các ông vẫn tập trung nhiều hơn vào vấn đề giai cấp, vẫn "đặt lên hàng đầu và bảo vệ những lợi ích không phụ thuộc vào dân tộc và chung cho toàn thể giai cấp

vô sản"

II Các luận điểm của Hồ Chí Minh về mối quan hệ biện chứng giữa giai cấp và dân tộc

Mối liên hệ giữa tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ nghĩa Mac-Lênin

Đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng, quan điểm của Hồ Chí Minh

có bước nhảy vọt lớn: kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế

vô sản, kết hợp dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội; nâng chủ nghĩa yêu nước lên một trình độ mới cũng trên lập trường chủ nghĩa Mã- Lênin

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Hồ Chí Minh luôn khẳng định: Chủ nghĩa Mác-Lênin là chủ nghĩa chân chính nhất, khoa học nhất, cách mạng nhất, "muốn cách mạng thành công, phải đi theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và chủ nghĩa Lê-nin" Đối với Người, chủ nghĩa Mác-Lênin là

cơ sở thế giới quan, phương pháp luận khoa học để giải quyết những vấn

đề do thực tiễn đặt ra Người không bao giờ xa rời chủ nghĩa Mác-Lênin, đồng thời kiên quyết chống chủ nghĩa giáo điều và chủ nghĩa xét lại Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh nằm trong hệ tư tưởng Mác-Lênin, bắt nguồn chủ yếu từ chủ nghĩa Mác-Lênin, nhưng không hoàn toàn đồng nhất với chủ nghĩa Mác-Lênin, mà là sự tổng hòa, sự kết hợp giữa tinh hoa văn hóa truyền thống Việt Nam, tinh hoa văn hóa nhân loại với chủ nghĩa Mác-Lênin, trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin

Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin Vậy sự vận dụng và phát triển sáng tạo đó như thế nào?

1 Người đã chỉ ra những luận điểm mới, sáng tạo để áp dụng trong điều kiện Việt Nam thời bấy giờ

Trên cơ sở những quan điểm cơ bản của Mác-Lênin về mối quan hệ biện chứng giữa dân tộc với giai cấp, Hồ Chí Minh đã đưa ra những luận điểm mới và sáng tạo, góp phần bổ sung và phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin

Theo Hồ Chí Minh, đối với Việt Nam, không thể giải quyết vấn đề giai cấp trước rồi mới giải quyết vấn đề dân tộc như ở các nước tư bản phát triển phương Tây Mà ngược lại, chỉ có giải phóng dân tộc thì mới giải phóng được giai cấp, giải phóng dân tộc đã bao hàm một phần giải phóng giai cấp và tạo tiền đề cho giải phóng giai cấp” Sở dĩ như vậy là

vì, “ở Việt Nam, cùng với sự tồn tại của mâu thuẫn giai cấp và đấu tranh giai cấp trong nội bộ dân tộc, nổi lên mâu thuẫn dân tộc và đấu tranh giữa toàn dân tộc với chủ nghĩa thực dân đế quốc và bè lũ tay sai” Nói tóm lại, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh, điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam để đề ra con đường cách mạng đầy sáng tạo của Việt Nam là: “giải phóng dân tộc, giải phóng

xã hội (giai cấp), giải phóng con người với khẩu hiệu: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”

Theo Người, ở các nước thuộc địa “chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của đất nước” Người phân tích, do kinh tế còn lạc hậu, chưa phát triển nên sự phân hoá giai cấp ở nước ta và nhiều nước thuộc địa khác chưa triệt để, mâu thuẫn chưa đến mức đối kháng quyết liệt Ở những nước thuộc địa như nước ta, mâu thuẫn giữa dân tộc với chủ nghĩa đế quốc quyết liệt hơn mâu thuẫn giữa giai cấp nông dân với địa chủ, giữa công nhân với tư sản Do đó, trong bối cảnh này không thể giải quyết vấn

đề giai cấp rồi mới giải quyết vấn đề dân tộc như ở các nước tư bản phương Tây được, mà chỉ có thể giải phóng Dân tộc mới giải phóng được giai cấp, quyền lợi dân tộc, đất nước phải đặt lên trên quyền lợi giai cấp Xuất phát từ luận điểm trên, Hồ Chí Minh từng kiến nghị Cương lĩnh hành động của Quốc tế Cộng sản theo hướng phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứ nhân danh Quốc tế Cộng sản, khi chủ nghĩa dân tộc của họ thắng, nhất định nó sẽ biến thành chủ nghĩa quốc tế Nguyễn Ái Quốc đã đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc với chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính, coi đó là một động lực lớn mà những người cộng sản phải nắm lấy và phát huy, không để ngọn cờ dân tộc rơi vào tay giai cấp nào khác, phải nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên lập trường của giai cấp vô sản, kết hợp chủ nghĩa dân tộc với chủ nghĩa quốc tế

Độc lập dân tộc, theo Hồ Chí Minh, là phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội Ngay từ khi tiếp cận Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin, Hồ Chí Minh đã hình thành đường lối cứu nước: giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản, gắn bó thống nhất giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và CNXH Người nói: “ Cả hai cuộc giải phóng này (dân tộc và giai cấp) chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới.”

Tiếp đó, ngay trong Chánh cương, Sách lược vắn tắt được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng cộng sảnViệt Nam tháng 2/1930, Hồ Chí Minh đã xác định Cách mạng Việt Nam trải qua hai giai đoạn: Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng (tức cách mạng dân tộc-dân chủ) để đi tới xã hội cộng sản Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự gắn bó thống nhất giữa độc lập dân tộc và CNXH vừa phản ảnh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người Xoá bỏ ách áp bức dân tộc mà không xoá bỏ tình trạng bóc lột và áp bức giai cấp thì nhân dân lao động vẫn chưa được giải phóng Người nói: “Nếu nước độc lập mà dân không được hạnh phúc, tự do, thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì.” Do đó giành được độc lập rồi, thì phải tiến lên CNXH, vì mục tiêu của CNXH là dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Như vậy, ở Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước truyền thống đã phát triển thành chủ nghĩa yêu nước hiện đại, độc lập dân tộc gắn liền với CNXH

Ở Việt Nam khi đó, một phương hướng, nhiệm vụ như vậy là đúng đắn và phù hợp với lôgíc Bởi khi đó, ở phương Đông, Đông Dương và

cụ thể là, ở Việt Nam, “cuộc đấu tranh giai cấp không diễn ra như ở phương Tây”; người lao động, nhân dân bị áp bức tuyệt đại đa số là nông dân; trí thức có vai trò đặc biệt quan trọng, ý thức dân tộc của họ rõ ràng mạnh hơn ý thức giai cấp (vì ngay giai cấp công nhân Việt Nam trước năm 1924 cũng vẫn còn là giai cấp “tự phát”) Cho nên, trong khi tuyên truyền giác ngộ ý thức giai cấp cho họ, thì đồng thời cũng phải “phát động chủ nghĩa dân tộc” của họ, bởi vấn đề độc lập dân tộc là vấn đề chủ yếu, nổi lên hàng đầu ở một nước thuộc địa, nửa phong kiến như Việt Nam thời thuộc Pháp Chủ nghĩa dân tộc được phát động như vậy sẽ là một trong những tiền đề, điều kiện vô cùng quan trọng cho một cuộc khởi nghĩa vũ trang thắng lợi ở Đông Dương

2 Đầu tiên, Người khẳng định phải đi từ giải phóng dân tộc đến giải phóng giai cấp

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, để dân tộc không thoát khỏi kiếp ngựa trâu thì ngàn năm giai cấp cũng không được giải phóng Đường lối của cách mạng Việt Nam là đi từ giải phóng dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội; kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội Động lực cơ bản của toàn bộ sự nghiệp cách mạng đó là đại đoàn kết toàn dân trên nền tảng liên minh công nhân, nông dân, trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản

Tiếp thu chủ nghĩa Mac-Lênin trên nền tảng truyền thống yêu nước

và nhân ái của dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh có quan điểm riêng, độc đáo về vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc Người cho rằng: phải kết hợp và giải quyết hài hòa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, song phải đặt lợi ích dân tộc lên trên hết và trước hết

Luận điểm này của Người xuất phát từ cơ sở thực tiễn của phương Đông và Việt Nam:

Năm 1924, trong Báo cáo về Bắc kỳ, Trung kỳ và Nam kỳ Người cho rằng: "Marx đã xây dựng học thuyết của mình trên một triết lý nhất định của lịch sử, nhưng lịch sử nào? Lịch sử châu Âu Mà châu Âu là gì? Đó chưa phải là toàn thể nhân loại Dù sao thì cũng không thể cấm bổ sung

"cơ sở lịch sử" của chủ nghĩa Marx bằng cách đưa thêm vào đó những tư liệu mà Marx ở thời mình không thể có được" Và người đề nghị: "Xem xét lại chủ nghĩa Marx về cơ sở lịch sử của nó, củng cố nó bằng dân tộc học phương Đông" Ở phương Đông, "Cuộc đấu tranh giai cấp diễn ra không giống như ở phương Tây, bởi vì xã hội Đông Dương, Ấn Độ hay Trung Quốc, xét về mặt cấu trúc kinh tế không giống như xã hội phương Tây thời trung cổ, cũng như thời cận đại, và đấu tranh giai cấp ở đó không quyết liệt như ở đây…"

Đối với Việt Nam, Hồ Chí Minh cho rằng Việt Nam là một nước thuộc địa nửa phong kiến, mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc và tay sai nổi trội hơn mâu thuẫn giữa giai cấp nông dân với địa chủ phong kiến, giữa tư sản với vô sản Do đó, không phải giải quyết vấn đề giai cấp rồi mới giải quyết vấn đề dân tộc như ở phương Tây Ngược lại chỉ có thể giải quyết vấn đề dân tộc mới giải phóng được giai cấp Quyền lợi dân tộc và giai cấp là thống nhất, quyền lợi dân tộc không còn, thì quyền lợi mỗi giai cấp, mỗi bộ phận trong dân tộc cũng không thể thực hiện được Quan điểm này sau này thể hiện rõ ở Nghị

quyết Hội nghị Trung ương VIII, năm 1941 do Người chủ trì: "Trong lúc này quyền lợi của bộ phận giai cấp phải đặt dưới sự tồn vong sinh tử của quốc gia dân tộc Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được tự do độc lập cho toàn dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ phận giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được."

Luận điểm về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp

là một trong những sáng tạo lớn của Hồ Chí Minh trong việc vận dụng

và phát triển chủ nghĩa Marx-Lênin Nó có tác dụng lớn lao đối với việc

tập hợp lực lượng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc ở Việt Nam cũng như

ở các nước thuộc địa nói chung

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, sau khi cách mạng vô sản thắng lợi, giai cấp vô sản sẽ thiết lập nên nền chuyên chính vô sản Vận dụng sáng tạo quan điểm đó vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, một cuộc cách mạng từ giải phóng dân tộc mà phát triển lên, Hồ Chí Minh cho rằng, "mục đích của Quốc tế Cộng sản là làm thế giới vô sản cách mạng, thiết lập vô sản chuyên chính", nhưng chúng ta phải căn cứ vào trình độ chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước mà đề ra đường lối, chiến lược cách mạng phù hợp, "chứ không phải nước nào cũng phải làm cách mạng vô sản, lập chuyên chính như nhau" Vì vậy, ngay từ Chính cương vắn tắt (1930), Người đã nêu: “Thiết lập Chính phủ công nông binh; tổ chức ra quân đội công nông” Tại Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5-1941), Người

đề ra chủ trương thành lập "một nước Việt Nam dân chủ mới theo tinh thần Tân dân chủ Chính quyền cách mạng của nước dân chủ mới ấy không phải thuộc quyền riêng một giai cấp nào, mà của chung toàn thể dân tộc"

Ở đây, cần nhấn mạnh rằng, trong khi nêu cao vấn đề dân tộc, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh không bao giờ hạ thấp hoặc coi thường vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp Nhiều nhà nghiên cứu về tư tưởng

Hồ Chí Minh đều có chung nhận định rằng: “Hồ Chí Minh đã giải quyết đúng đắn, sáng tạo mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội trong quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam”

3 Hai là, phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn cao độ mối quan hệ giữa giai cấp và dân tộc, ảnh hưởng lẫn nhau, nhấn mạnh tính dân tộc trên nền tảng giai cấp

Đây là đặc trưng bản chất trong triết lý chính trị, tư tưởng Hồ Chí Minh

Ngay từ khi lựa chọn con đường cách mạng vô sản, ở Hồ Chí Minh

đã có sự gắn bó thống nhất giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Năm 1930, trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người xác định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là: làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản

Tư tưởng Hồ Chí Minh vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người

Xóa bỏ ách áp bức dân tộc mà không xóa bỏ tình trạng bóc lột và áp bức giai cấp thì nhân dân lao động vẫn chưa được giải phóng Chỉ có xóa

bỏ tận gốc tình trạng áp bức, bóc lột, chỉ có thiết lập một nhà nước thực

sự của dân, do dân, vì dân mới bảo đảm cho người lao động có quyền làm chủ, mới thực hiện được sự phát triển hài hòa giữa cá nhân và xã hội, giữa độc lập dân tộc với tự do và hạnh phúc của con người Do đó, sau khi giành độc lập, phải tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm cho dân giàu, nước mạnh, mọi người đều được sung sướng, tự do Sự phát triển đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội là một bảo đảm vững chắc cho nền độc lập của dân tộc Hồ Chí Minh nói: "yêu Tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một no ấm thêm, Tổ quốc mỗi ngày mộtgi àu mạnh thêm"

Khoảng cuối những năm 20 đầu 30 thế kỷ trước, cũng có những ý kiến cho rằng Nguyễn Ái Quốc là người nặng về dân tộc, nhẹ về giai cấp,

là người dân tộc chủ nghĩa chứ không phải quốc tế chủ nghĩa Lịch sử đã chứng minh hoàn toàn không phải như vậy Nó đã chứng minh đường lối

tả khuynh "giai cấp chống giai cấp" đơn thuần và trừu tượng của Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ 6 là sai và đã được Đại hội lần thứ 7 điều chỉnh Trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh được đánh giá là một lãnh tụ hiếm hoi đã giải quyết thành công những vấn đề rất phức tạp về quan hệ giai cấp - dân tộc - quốc

tế trong những bối cảnh đất nước và thế giới cực kỳ phức tạp Người đã giải quyết các vấn đề ấy một cách đúng đắn, khôn khéo và thủy chung, xa

lạ với chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, vị kỷ, với mọi màu sắc của chủ nghĩa sô-vanh

Năm 1941, sau khi Nhật vào Đông Dương và khi thời cơ giành độc

lập đang đến gần Hồ Chí Minh nói "Trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy" Phải có lập trường giai cấp vững chắc, thành

thục, điêu luyện mới có được tư tưởng đó - tư tưởng dân tộc nhất mà cũng là lập trường giai cấp cao nhất trong tình thế "nước sôi, lửa bỏng" lúc bấy giờ, và vì có lập trường giai cấp vững chắc nên mới thể hiện được

tư tưởng dân tộc cao nhất Cũng có thể hiểu trong tinh thần đó về sự nhuần nhuyễn quan hệ giữa giai cấp và dân tộc, nhưng ở một tình thế khác, tình thế năm 1946, khi Hồ Chí Minh tuyên bố "Đảng tự giải tán" (thực ra là vào hoạt động bí mật)

Có ý kiến cho rằng chủ nghĩa Mác-Lênin chú trọng giai cấp Hồ Chí Minh chú trọng dân tộc

Ý kiến này không đúng Chủ nghĩa Mác-Lênin là học thuyết cách

mạng giải phóng toàn thể những người lao động bị bóc lột, giải phóng cả dân tộc, cả xã hội, cả loài người và nếu không có chủ nghĩa Mác-Lênin

thì đã không có tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng của Hồ Chí Minh sở dĩ trở thành tư tưởng Hồ Chí Minh là bởi ở Hồ Chí Minh chủ nghĩa yêu

nước cao độ đã bắt gặp học thuyết cách mạng và khoa học nhất của thời đại là chủ nghĩa Lênin Nhờ được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã vượt qua được những hạn chế của các chí sĩ yêu nước đương thời như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, mở ra trang sử mới đầy thắng lợi vẻ vang cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc

III Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ biện chứng giữa dân tộc và giai cấp trong công cuộc đổi mới hiện nay

1 Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ đất nước Trong sự nghiệp đổi mới, càng phải xác định rõ các nguồn lực và phải phát huy tối đa các nguồn nội lực (bao gồm con người, trí tuệ, truyền thống dân tộc, truyền thống cách mạng, đất đai, tài nguyên, vốn liếng ), trong đó yếu tố quan trọng nhất, quyết định nhất vẫn là nguồn lực con người với tất cả sức mạnh thể chất và tinh thần của nó Con người Việt Nam vốn có nhiều truyền thống tốt đẹp Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, truyền thống quý báu ấy