ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG VÀ NGHỀ NGHIỆP 2 TC

3.1. Mục tiêu về kiến thức: Nội dung sức khỏe môi trường bám sát được những kiến thức cơ bản, chính xác khoa học, cập nhật về thực tiễn Việt Nam nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về sức khỏe môi trường, những vấn đề cấp bách về sức khỏe môi trường ở Việt Nam hiện nay và các yếu tố nguy cơ cho sức khỏe môi trường. Nội dung sức khỏe nghề nghiệp nhằm giúp sinh viên hiểu và phân biệt giữa bệnh nghề nghiệp và các bệnh khác không do nghề nghiệp gây nên. 3.2. Mục tiêu về kỹ năng: Ứng dụng được những kiến thức đã học để giúp cộng đồng nâng cao được nhận thức về sức khỏe môi trường cũng như sức khỏe người lao động và phòng chống các tác hại do môi trường, do công việc, do lao động gây nên. 3.3. Mục tiêu về thái độ: Nhận biết được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường; chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người lao động trước những nguy cơ rủi ro ảnh hưởng từ môi

Trang 1

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH THÁI NGUYÊN

KHOA: KINH TẾ

BỘ MÔN: KINH TẾ Y TẾ

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG VÀ NGHỀ NGHIỆP

Thái Nguyên, tháng 9 năm 2016 TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QTKD CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Trang 2

KHOA KINH TẾ Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN:

SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG VÀ NGHỀ NGHIỆP

Mã học phần: EHO331

1 Thông tin chung về các giảng viên dạy môn học

1.1 Họ và tên: Dương Huyền Thương

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Kinh tế - Trường Đại học Kinh tế & QTKD

- Địa chỉ, email: 0974877641 Thuongdhkt@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính: Kinh tế học; kinh tế bảo hiểm y tế; bảo hiểm xã hội; tổ chức

và quản lý hệ thống chính sách y tế

1.2 Họ và tên: Vũ Thị Trà Mi

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Kinh tế - Trường Đại học Kinh tế & QTKD

- Địa chỉ, email: 0981620663 Mivu2510@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính: Nghiên cứu lý luận và thực tiễn của tổ chức hệ thống y tế, quản lý y tế và chính sách y tế

2 Thông tin chung về học phần

- Số tín chỉ: 02

- Loại học phần: Bắt buộc

- Học phần trước: Kinh tế học, Kinh tế công cộng

- Bộ môn (Khoa) phụ trách học phần: Bộ môn Kinh tế y tế - Khoa Kinh tế

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 24 tiết

+ Làm bài tập: … tiết

+ Hoạt động theo nhóm: … tiết

+ Bài tập lớn (tiểu luận): ……giờ

+ Thảo luận: 12 tiết + Thực hành, thí nghiệm: … tiết + Tự học: 90 tiết

+ Tự học có hướng dẫn: … giờ

3 Mục tiêu môn học

3.1 Mục tiêu về kiến thức: Nội dung sức khỏe môi trường bám sát được những kiến thức cơ

bản, chính xác khoa học, cập nhật về thực tiễn Việt Nam nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về sức khỏe môi trường, những vấn đề cấp bách về sức khỏe môi trường ở Việt Nam hiện nay và các yếu tố nguy cơ cho sức khỏe môi trường Nội dung sức khỏe nghề nghiệp nhằm giúp sinh viên hiểu và phân biệt giữa bệnh nghề nghiệp và các bệnh khác không

do nghề nghiệp gây nên

3.2 Mục tiêu về kỹ năng: Ứng dụng được những kiến thức đã học để giúp cộng đồng nâng

cao được nhận thức về sức khỏe môi trường cũng như sức khỏe người lao động và phòng chống các tác hại do môi trường, do công việc, do lao động gây nên

Trang 3

3.3 Mục tiêu về thái độ: Nhận biết được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường; chăm

sóc và bảo vệ sức khỏe cho người lao động trước những nguy cơ rủi ro ảnh hưởng từ môi trường lao động

3.4 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

- Có năng lực dẫn dắt về chuyên môn, nghiệp vụ; có sáng kiến trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ được giao.

- Có khả năng tự định hướng, tự học tập, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thích nghi với các môi trường làm việc khác nhau.

- Có khả năng đưa ra được kết luận về các vấn đề chuyên môn, nghiệp vụ thông thường.

- Có năng lực lập kế hoạch, điều phối, phát huy trí tuệ tập thể; đánh giá và cải tiến các hoạt động chuyên môn ở mức trung bình.

4 Tóm tắt nội dung học phần

Môn học tập trung chủ yếu nghiên cứu hai phần chính là sức khỏe môi trường và sức khỏe nghề nghiệp Trong phần 1 tập trung nghiên cứu các nội dung sau: Tổng quan về sức khỏe môi trường; Cơ sở sinh thái học của sức khỏe và bệnh tật; Tác động của các nguồn ô nhiễm tới sức khỏe môi trường; Quản lý sức khỏe môi trường và phát triển bền vững Phần 2

“Sức khỏe nghề nghiệp” nghiên cứu các nội dung: Đại cương về vệ sinh lao động và bệnh nghề nghiệp; Bệnh nghề nghiệp; Sinh lý lao động và an toàn trong lao động

5 Học Liệu

5.1 Tài liệu chính:

[1] PGS TS Nguyễn Văn Mạn (2006), Sức khỏe môi trường, NXB Y học.

[2] PGS TS Đỗ Văn Hàm (2007), Sức khỏe nghề nghiệp, NXB Y học.

5.2 Tài liệu tham khảo

[1] Bộ Y tế (1998), Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe học sinh, NXB Y học

[2] Bộ Y tế (2001), Báo cáo tổng kết công tác y tế lao động 1991 – 2000 và định hướng kế hoạch 2000 – 2010, Hà Nội, 6-2001

[3] Bộ Y tế (2002), Tiêu chuẩn vệ sinh nước ăn uống: QĐ 1329/2002/BYT – QĐ ngày 18/4/2002

[4] Bộ môn vệ sinh môi trường dịch tễ - Đại học y khoa Thái Nguyên (2002), Bài giảng sức khỏe nghề nghiệp

[5] Bộ môn sinh lý học – Đại học y Hà Nội (1997), Bài giảng sinh lý học, NXB Y học [6] Phạm Ngọc Đăng (1997), Môi trường không khí, Nhà xuất bản KHKT

[7].Nguyễn Thị Bạch Ngọc (1999), Sinh lý lao động và Ergonomie, NXB Y học Hà Nội [8] Nguyễn Văn Thưởng, Nguyễn Văn Mạn và cộng sự (1999), Giáo trình sức khỏe môi trường, Trường Quản lý cán bộ y tế Hà Nội

6 Nội dung chi tiết học phần

6.1 Nội dung về lý thuyết và thảo luận

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG

(Tổng số tiết: 03; Số tiết lý thuyết 03; Số tiết bài tập, thảo luận: 0)

1 Các thành phần cơ bản của môi trường

1.1 Môi trường là gì

1.2 Các thành phần của môi trường

Trang 4

1.2.1 Môi trường vật lý

1.2.2 Môi trường sinh học

1.2.3 Môi trường xã hội

2 Các khía cạnh lịch sử của sức khỏe môi trường

2.1 Khái niệm về sức khỏe môi trường

2.2 Lịch sử phát triển của thực hành sức khỏe môi trường

3 Nội dung môn sức khỏe môi trường

4 Quan hệ giữa sức khỏe và môi trường

Chương 2: CƠ SỞ SINH THÁI CỦA SỨC KHỎE VÀ BỆNH TẬT

(Tổng số tiết: 05; Số tiết lý thuyết 03; Số tiết bài tập, thảo luận; 02)

1 Con người và hệ sinh thái

1.1 Thế nào là một hệ sinh thái?

1.2 Các hoạt động của con người và những tác động lên hệ sinh thái

1.3 Hậu quả của thay đổi khí hậu và biến đổi hệ sinh thái

2 Những thay đổi sinh thái học và một số bệnh phổ biến liên quan đến môi trường

2.1 Các bệnh truyền nhiễm

2.1.1 Bệnh truyền qua các vật trung gian

2.1.2 Các bệnh truyền qua nước

2.1.3 Bệnh truyền qua không khí

2.2 Các bệnh không truyền nhiễm

2.2.1 Ung thư

2.2.2 Ung thư da

2.2.3 Hen suyễn

Chương 3: TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM TỚI SỨC KHỎE MÔI

TRƯỜNG

( Tổng số tiết: 05; Số tiết lý thuyết: 03; Số tiết bài tập, thảo luận; 02)

1 Ô nhiễm không khí

1.1 Các nguồn gây ô nhiễm không khí

1.1.1 Ô nhiễm do công nghiệp

1.1.2 Ô nhiễm do giao thông

1.1.3 Nông nghiệp

1.1.4 Các nguồn ô nhiễm không khí trong nhà

1.2 Các chất ô nhiễm không khí và những ảnh hưởng của chúng

1.2.1 Các chất ô nhiễm không khí

1.2.2 Những ảnh hưởng của các chất ô nhiễm không khí

1.3 Kiểm soát ô nhiễm không khí

1.3.1 Các biện pháp quản lý chất lượng không khí

1.3.2 Các biện pháp quy hoạch

1.3.3 Các biện pháp kỹ thuật

2 Ô nhiễm nước

2.1 Định nghĩa ô nhiễm nước

2.2 Nguồn gây ô nhiễm nước

2.2.1 Chất thải trong sinh hoạt hàng ngày

2.2.2 Chất thải trong công nghiệp

2.2.3 Chất bẩn do ngành nông nghiệp và chăn nuôi

Trang 5

2.2.4 Các nguồn gây ô nhiễm khác

2.3 Kiễm soát ô nhiễm nước

3 Quản lý chất thải rắn và chất thải y tế

3.1 Định nghĩa chất thải rắn

3.2 Ảnh hưởng của chất thải rắn y tế đến sức khỏe

3.2.1 Những nguy cơ của chất thải rắn y tế

3.2.2 Các nguy cơ từ chất thải truyền nhiễm và các vật sắc nhọn

3.2.3 Mối nguy cơ từ chất thải hóa chất và dược phẩm

3.2.4 Những nguy cơ từ chất thải gây độc gen

3.2.5 Những nguy cơ từ chất thải phóng xạ

3.2.6 Tính nhạy cảm xã hội

3.3 Nguồn phát sinh chất thải rắn nguy hại

3.4 Một số văn bản pháp quy liên quan đến công tác quản lý chất thải bệnh viện

Chương 4: QUẢN LÝ SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

1 Quản lý sức khỏe môi trường

1.1 Khái niệm và định nghĩa về môi trường và sức khỏe môi trường

1.2 Khái niệm về quản lý môi trường

1.3 Những hoạt động quản lý sức khỏe môi trường

1.3.1 Xác định và đo lường mức độ ô nhiễm môi trường

1.3.2 Đo lường các yếu tố độc hại và đánh giá các nguy cơ cũng như hậu quả lên sức khỏe 1.3.3 Đề xuất các giải pháp giảm nhẹ nguy cơ, ngăn ngừa hậu quả

1.3.4 Xác định tính khả thi của các giải pháp

1.3.5 Xây dựng hệ thống luật pháp, các văn bản pháp quy quản lý môi trường

1.3.6 Điều chỉnh chính sách và luật lệ

1.3.7 Các chiến lược và chuẩn mực trong quản lý môi trường

2 Phát triển bền vững

2.1 Khái niệm chung về phát triển bền vững

2.2 Các nguyên tắc của phát triển bền vững

Chương 5: ĐẠI CƯƠNG VỆ SINH LAO ĐỘNG VÀ BỆNH NGHỀ NGHIỆP

1 Mở đầu

2 Lịch sử phát triển ngành VSLĐ & BNN

3 Các tác hại nghề nghiệp

3.1 Các tác hại nghề nghiệp liên quan đến tổ chức lao động không hợp lý

3.2 Những tác hại nghề nghiệp liên quan đến quy trình sản xuất

3.3 Những tác hại nghề nghiệp liên quan tới điều kiện vệ sinh kém

4 Bệnh nghề nghiệp

4.1 Đặc điểm về nguyên nhân

4.2 Đặc điểm lâm sàng

4.3 Những ưu tiên về điều trị

4.4 Bệnh nghề nghiệp mang tính chất xã hội

4.5 Một số bệnh nghề nghiệp được đền bù ở Việt Nam

5 Một số biện pháp bảo vệ sức khỏe người lao động

5.1 Cải tiến kỹ thuật

Trang 6

5.2 Tổ chức lao động hợp lý

5.3 Các biện pháp phục hồi sức khỏe người lao động

Chương 6: BỆNH NGHỀ NGHIỆP

I Tiếng ồn trong sản xuất và điếc nghề nghiệp

1 Tiếng ồn trong sản xuất

1.1 Bản chất của tiếng ồn

1.2 Một số tác hại chính của tiếng ồn

1.3 Phòng chống tiếng ồn trong sản xuất

2 Điếc nghề nghiệp

2.1 Nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh điếc nghề nghiệp

2.2 Bệnh lý lâm sàng và cận lâm sàng

2.3 Chẩn đoán điếc nghề nghiệp

2.4 Phòng hộ và giám định điếc nghề nghiệp

2.4.1 Phòng hộ kỹ thuật

2.4.2 Phòng hộ y tế

2.4.3 Giám định

II Bụi và các bệnh phổi do bụi

1 Bụi trong sản xuất

1.1 Tính chất và phân loại bụi

1.1.1 Theo nguồn sinh ra bụi

1.1.2 Theo kích thước hạt bụi

1.1.3 Tỷ trọng

1.1.4 Hình thái và độ cứng

1.1.5 Độ tan của bụi

1.2 Tác hại chung của các loại bụi

1.3 Phương pháp nghiên cứu đánh giá bụi trong môi trường lao động

1.4 Quy định về tiêu chuẩn bụi trong môi trường lao động

1.5 Quá trình bụi vào cơ thể

1.6 Một số bệnh phổi do nhiễm bụi

1.7 Các bệnh khác ở đường hô hấp do bụi gây nên

1.7.1 Bệnh đường hô hấp trên

1.7.2 Viêm phổi

1.7.3 Ung thư phổi

1.7.4 Phản ứng dị ứng

1.7.5 Gây nhiễm khuẩn

1.8 Những bệnh thường gặp khác do bụi

1.8.1 Da

1.8.2 Mắt

1.8.3 Răng và chân răng

1.8.4 Tai

1.8.5 Đường tiêu hóa

1.9 Phương pháp chống bụi trong sản xuất

1.9.1 Thay đổi trạng thái của nhiên liệu

1.9.2 Cải tiến kỹ thuật

Trang 7

1.9.3 Cách đề phòng bụi nổ

1.9.4 Công tác y tế

Chương 7: SINH LÝ LAO ĐỘNG VÀ AN TOÀN TRONG LAO ĐỘNG

(Tổng số tiết 07; Số tiết lý thuyết 04; Số tiết bài tập, thảo luận: 03)

I Sinh lý lao động và mệt mỏi trong lao động

1 Sinh lý lao động

1.1 Hệ thống tuần hoàn

1.2 Hệ hô hấp

1.3 Hệ thống nội môi

1.4 Hệ bài tiết

1.5 Thần kinh

1.6 Tiêu hao năng lượng và oxy trong lao động

2 Mệt mỏi trong lao động

2.1 Cơ chế của mệt mỏi

2.2 Nguyên nhân gây mệt mỏi

2.2.1 Nguyên nhân trong lao động

2.2.2 Nguyên nhân ngoài lao động

2.3 Biểu hiện của mệt mỏi

3 Biện pháp phòng chống mệt mỏi

3.1 Các biện pháp kỹ thuật và lao động học

3.2 Các biện pháp y tế và dinh dưỡng

II Tai nạn và an toàn trong lao động

1 Khái niệm

1.1 Tai nạn lao động

1.2 An toàn lao động

2 Tình hình tai nạn lao động và công tác an toàn lao động hiện nay

2.1 Công tác an toàn lao động

2.2 Tình hình tai nạn lao động của Việt Nam trong những năm gần đây

3 Nguyên nhân gây tai nạn lao động

3.1 Nguyên nhân kỹ thuật

3.2 Tổ chức lao động

3.3 Nguyên nhân chủ quan và khách quan

4 Nguyên tắc xử trí ban đầu các tai nạn lao động

4.1 Sơ cứu

4.2 Phân loại

4.3 Vận chuyển và chuyển tuyến bệnh nhân

5 Biện pháp an toàn lao động

6 Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động, người lao động trong vấn đề đảm bảo

an toàn lao động

6.1 Nghĩa vụ của người sử dụng lao động

6.2 Quyền của người sử dụng lao động

6.3 Nghĩa vụ của người lao động

6.4 Quyền của người lao động

6.2 Nội dung thực hành: không có

6.3 Nội dung bài tập lớn, tiểu luận: không có

Trang 8

7 Nội dung chi tiết và kế hoạch triển khai

Tiết

thứ

Nội dung giảng dạy Hình thức tổ

chức giảng dạy

Tài liệu đọc, tham khảo

Yêu cầu sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

1 Chương 1: Tổng

quan về sức khỏe

môi trường

1 Các thành phần

cơ bản của môi

trường

1.1 Môi trường là

gì?

1.2 Các thành phần

của môi trường

1.2.1 Môi trường vật

lý

1.2.2 Môi trường

sinh học

1.2.3 Môi trường xã

hội

Lý thuyết - Đọc [1 – tr 1-5]

- Đọc bài giảng chương 1

- Đọc trước bài giảng chương 1

- Đọc các tài liệu tham khảo có liên quan đến nội dung tiết học

2 Chương 1 (tiếp)

2 Các khía cạnh

lịch sử của sức khỏe

môi trường

2.1 Khái niệm về

sức khỏe môi

trường

2.2 Lịch sử phát

triển của thực hành

trường

3 Nội dung môn

trường

4 Quan hệ giữa sức

khỏe và môi trường

4 Chương 2: Cơ sở

sinh thái của sức

khỏe và bệnh tật

1 Con người và hệ

sinh thái

1.1 Thế nào là một

hệ sinh thái

Trang 9

1.2 Các hoạt động

của con người và

những tác động liên

quan đến hệ sinh

thái

1.3 Hậu quả của

thay đổi khí hậu và

biến đổi hệ sinh thái

2 Những thay đổi

sinh thái học và

một số bệnh phổ

biến liên quan đến

môi trường

2.1 Các bệnh

truyền nhiễm

2.2 Các bệnh

không truyền nhiễm

2.2.1 Ung thư

2.2.2 Ung thư da

2.2.3 Hen suyễn

- Những ảnh hưởng

của con người lên

một số quá trình diễn

ra trong hệ sinh thái

- Những tác động

tiêu cực mà con

người gây ra cho các

hệ sinh thái

Thảo luận

Phần 1.2 – Chương 2 – GT SKMT

- Chuẩn bị câu hỏi do

GV đã giao

- Tìm hiểu về bệnh

sốt rét, sốt xuất huyết

và một số bệnh

truyền qua các vật

trung gian trong

những năm gần đây

ở Việt Nam

Thảo luận Phần 2 – Chương

2 – GT SKMT

- Chuẩn bị bài thuyết trình do GV đã giao

9 Kiểm tra thường

xuyên

10 Chương 3: Tác

động của các nguồn

ô nhiễm tới sức

Lý thuyết Đọc [1 – tr 21

-23]

- Đọc bài giảng

- Đọc các tài liệu tham

Trang 10

khỏe môi trường

1 Ô nhiễm không

khí

1.1 Các nguồn gây

ô nhiễm không khí

1.1.1 Ô nhiễm do

công nghiệp

1.1.2 Ô nhiễm do

giao thông

1.1.3 Nông nghiệp

1.1.4 Các nguồn ô

nhiễm không khí

trong nhà

chương 3 khảo có liên quan đến

nội dung tiết học

1.2 Các chất ô

nhiễm không khí và

những ảnh hưởng

của chúng

1.3 Kiểm soát ô

nhiễm không khí

2 Ô nhiễm nước

2.1 Định nghĩa ô

nhiễm nước

2.2 Nguồn gây ô

nhiễm nước

-23]

2.3 Kiểm soát ô

nhiễm nước

3 Quản lý chất thải

rắn và chất thải y tế

3.1 Định nghĩa chất

thải rắn

3.2 Ảnh hưởng của

chất thải rắn y tế đến

sức khỏe

3.3 Nguồn phát sinh

chất thải rắn gây

nguy hại

-23]

3.4 Một số văn bản

pháp quy liên quan

đến công tác quản lý

chất thải bệnh viện

3 – GT SKMT

Trả lời các câu hỏi

GV đưa ra

Thực trạng ô nhiễm

nước; không khí ở

3 – GT SKMT

Chuẩn bị bài thuyết trình do GV giao

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	146,5 KB
File đính kèm	De cuong Suc khoe moi truong va nghe nghiep 2 TC.rar (19 KB)