HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI XÍ NGHIỆP VẬN TẢI ĐƯỜNG SẮT THANH HÓA

Hiện nay, các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau không chỉ về sản phẩm mà còn cạnh tranh về việc thu hút và giữ chân người tài. Đảm bảo một mức lương hợp lý đúng với công sức bỏ ra của người lao động là một vấn đề hết sức quan trọng, nhưng cũng không kém phần nhạy cảm. Giải quyết được bài toán này thì doanh nghiệp sẽ phát huy được sức mạnh của đội ngũ nhân lực trong doanh nghiệp mình và tăng sức cạnh tranh cũng như uy tín của doanh nghiệp mình trong nước cũng như trên trường quốc tế.

ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA KẾ TOÁN

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP CHUYÊN NGÀNH

Đề tài: HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN

TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI XÍ NGHIỆP VẬN TẢI ĐƯỜNG SẮT

THANH HÓA

Họ tên SV : NGUYỄN HUY PHONG

LỚP : K39 GVHD : TS NGUYỄN THỊ THU LIÊN

LỜI MỞ ĐẦU

Trong công cuộc đổi mới hiện nay, đất nước ta đang diễn ra sôi động quátrình phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thịtrường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Trước nhucầu phát triển của đất nước, và đặc biệt sau sự kiện Việt Nam trở thành thànhviên thứ 150 của Tổ chức thương mại quốc tế, chúng ta đang dần dần hội nhậpsâu và rộng vào sân chơi quốc tế Trải qua nhiều khó khăn trong quá khứ dochiến tranh để lại, ngày nay Việt Nam lại kiên cường trong xây dựng kinh tế, vớitốc độ tăng trưởng GDP liên tục qua các năm gần đây đều trên 7,5%, được bạn

bè quốc tế tín nhiệm và hết sức nể phục Có được kết quả trên là sự tổng hợp sứcmạnh của toàn dân tộc từ Chính Phủ đến từng hộ dân nhỏ lẻ Đóng góp khôngnhỏ trong thành tựu to lớn đó, là đội ngũ doanh nghiệp ngày càng chuyên sâu vềtrình độ cũng như nhận thức Trong nền kinh tế phát triển hiện nay, hoạt độngkinh doanh của các doanh nghiệp có vị trí hết sức quan trọng, được xem làxương sống của nền kinh tế, đóng vai trò rất to lớn trong việc thúc đẩy tăngtrưởng kinh tế bền vững

Để tiến hành một quá trình sản xuất kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệpphải hội đủ 3 yếu tố : lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động Trong đó,lao động là một trong những nhân tố quyết định sự thành công của doanh nghiệptrên thương trường Lao động bản thân nó là một loại hàng hóa đặc biệt, nó cầnphải được bù đắp để tái sản xuất Hiện nay, các doanh nghiệp cạnh tranh vớinhau không chỉ về sản phẩm mà còn cạnh tranh về việc thu hút và giữ chânngười tài Đảm bảo một mức lương hợp lý đúng với công sức bỏ ra của người laođộng là một vấn đề hết sức quan trọng, nhưng cũng không kém phần nhạy cảm.Giải quyết được bài toán này thì doanh nghiệp sẽ phát huy được sức mạnh của

đội ngũ nhân lực trong doanh nghiệp mình và tăng sức cạnh tranh cũng như uytín của doanh nghiệp mình trong nước cũng như trên trường quốc tế

Nhận thức được tầm quan trọng của lao động, và đi kèm với nó là chế độ

lương, thưởng, trợ cấp trong doanh nghiệp nên em đã chọn đề tài : “HOÀN

THIỆN HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO

LƯƠNG TẠI TẠI XÍ NGHIỆP VẬN TẢI ĐƯỜNG SẮT THANH HÓA”

Nội dung của báo cáo thực tập chuyên đề được chia làm ba phần :

Phần I : Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của xí nghiệp vận tải đường sắtThanh Hóa ảnh hưởng đến công tác hạch toán tiền lương của đơn vị

Phần II : Thực trạng hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại

xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa

Phần III : Hoàn thiện công tác hạch toán tiền lương và các khoản tríchtheo lương tại xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa

PHẦN I ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - KỸ THUẬT TẠI XÍ NGHIỆP VẬN TẢI

ĐƯỜNG SẮT THANH HÓA ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC HẠCH

TOÁN TIỀN LƯƠNG CỦA ĐƠN VỊ

1.1 Tổng quan về xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa

1.1.1 Quá trình thành lập và phát triển của xí nghiệp vận tải đường sắt thanh hóa

- Hạt vận chuyển Thanh Hoá được thành lập theo Quyết định LĐ/LHI ngày 15/4/1989 xí nghiệp vận tải đường sắt khụ vực I và quyết định số937TCCB- LD ngày 01/9/1989 về phân cấp quản lý hạt vận chuyển

76TCCB-Từ khi thành lập đến nay hạt vận chuyển Thanh Hoá luôn vận động đổi mớitheo chủ trương đổi mới của ngành Để đáp ứng nhu cầu vận chuyển trong tình

một số kết quả nhất định góp phần cùng các đơn vị, bộ phận khác đưa ngành vậntải đường sắt Thanh Hoá ngày càng đi lên.

Hiện tại xí nghiệp đường sắt Thanh Hoá nằm trên địa bàn TP Thanh Hoá,

46 Lê Lợi - Phường Phú Sơn

Trực tiếp đôn đốc kiểm tra giám sát chỉ đạo các ga thuộc phạm vi quản lýcủa xí nghiệp trong việc chấp hành nghiêm chỉnh thực hiện NQTTMQLKT ga

Đảm bảo an toàn tuyệt đối các mặt và hoàn thành kế hoạch cấp trên giao.Trực tiếp quản lý và điều phối lao động giữa các ga khi cần thiết

- Quản lý 32 CNV cửa hàng phục vụ ĐS chuyển sang xí nghiệp

- Quản lý 30 CNV đội xếp đỡ thủ công của công ty dịch vụ vận tải đường sắtchuyển giao cho xí nghiệp

+ Nhiệm vụ

Nắm vững kế hoạch hàng tháng, hàng quý của xí nghiệp liên hợp giao chocác ga về hành khách, hành lý, hàng xếp hàng đỡ và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuậttác nghiệp để đôn đốc kiểm tra và chỉ đạo thực hiện hoàn thành đúng tiến độ vớichất lượng cao

- Hướng dẫn các ga xây đựng QTTMQLKT ga và các quy trình công nghệ khaithác từng ga, trình XNLHI Duyên ban hành

- Trực tiếp kiểm tra giám sát tất cả các cán bộ công nhân viên làm công tác chạytầu, phục vụ hành khách, hàng hoá và các nhân viên khác trong việc chấp hành

QTQP phục vụ chạy tầu an toàn, nâng cao chất lượng phục vụ hành khách chủhàng.

- Kiểm tra các ga trong việc thu đúng, thu đủ tất cả các nguồn thu của ga, hàngngày phản ánh kịp thời về xí nghiệp đường sắt Thanh Hoá kết quả thu được

- Tổchức kiểm tra định kỳ bất thường các mặt, hoặc từng mặt của các ga, có kiếnnghị cụ thể để có biện pháp bổ cứu kịp thời

- Điều hoà lực lượng lao động giữa các ga, cơ quan xí nghiệp (không được dùngchức đanh thấp làm việc chức danh cao)

Hàng năm tổ chức thi nghiệp vụ tay nghề và an toàn lao động cho các cán bộCNV trong toàn xí nghiệp

- Chỉ đạo các ga trong công tác hoạt động dịch vụ để tăng thu nhập chính đángcho CBNV

- Tổ chức hội đồng xét khen thưởng và kỷ luật

Xét miễn nhiệm hoặc đề bạt Phó ga loại 2 và Trưởng ga loại 4

- Hàng năm xét nâng lương cho CBCNV có hệ số lương từ 2,34 trở xuống

- Được quyền tuyển lao động trên cơ sở chỉ tiêu của xí nghiệp đưa xuống,

đồng thời buộc thôi việc những công nhân viên vi phạm nội quy của ngành đếnmức phải thôi việc

1.1.2.Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của xí nghiệp vận tải đường sắt thanh hóa

- Do hoạt động trên đường ray là đường chuyên dụng cho nên đường sắt có khảnăng an toàn cao, số lượng hoạt động trên đường khá khớp, khả năng thông qualớn

- Khả năng vận chuyển của đường sắt khá lớn, có thể vận chuyển hàng hoá cồngkềnh siêu trường, siêu trọng về khối lượng lớn

− sản phẩm của ngành đường sắt và chuyên chở hàng hoá , vận tải hành

khách và dich vụ bốc xếp hang hóa tại xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh

hóa.

+ BẢNG KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA XÍ NGHIỆP VẬN

TẢI ĐƯỜNG SẮT THANH HÓA NAM 2008 - 2009

Mẫu số B 02a - DN

XNVT ĐS Thanh Hóa

Ban hành theo quy định 15/2006/QQD –BTC

Ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng BTC

Doanh thu bán hàng và cung

Chi phí quản lý doanh nghiệp 25

Lợi nhuận từ hoạt động kinh

doanh

30 4571298 2880616 15144008 8474007

18 Lãi cơ bản trên cổ phiếu 70

Chi phí quản lý nộp cấp trên (2,5% DT vận tải)

Tổng công ty đường sắt Việt Nam điều tiết chung.

Lập ngày 24 tháng 01 năm 2009

Người lập biểu Kế toán trưởng Thủ trưởng

(Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên,

đóng dấu)

BẢNG 1NHẬN XÉT

Qua bảng báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty cho tathấy:

Nhìn chung từ khi chuyển đổi hình thức kinh doanh đến nay xí nghiệp vậntải đường sắt Thanh Hóa làm ăn luôn có hiệu quả, thu nhập bình quân đầu người,lợi nhuận trước thuế đều tăng qua các năm

Đặc biệt ta cũng thấy thu nhập của xí nghiệp không phải chủ yếu là thu từhoạt động vận chuyển hàng hoá và vận chuyển hành khách mà cón có các nguồnthu từ hình thức kinh doanh dịch vụ ví dụ: bốc xếp hàng hóa và cho thuê kho bãi.

1.1.3Đặc điển tổ bộ máy quản lý ảnh hưởng đến công tác hạch toán tiền lương tại xí nghiệp vận tải đường sắt thanh hóa

Mô hình tổ chức quản lý sản xuất của xí nghiệp được tổ chức theo sơ đồ

cơ cấu trực tuyến - chức năng

Để phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh với phương châm gọn nhẹnhưng đảm bảo chất lượng và hiệu quả, tổ chức bộ máy quản lý của XN vận tảiđường sắt Thanh Hóa hiện nay gồm :

+ Lãnh đạo : 1 Giám Đốc, 2 phó giám đốc.

+ Năm phòng ban tham mưu : Phòng Kinh Doanh; Phòng Nhân sự - Hành

chính; Phòng Tài chính - Kế toán; Phòng Xây Dựng cơ bản; Phòng Vật tư - Kỹthuật

+ Hai đội phục vụ : Đội quản lý điện nước; Đội bảo vệ

+ Ngoài ra còn có ban bảo hộ lao động.

Nguyên tắc chung quản lý điều hành sản xuất kinh doanh :

Phòng kinh doanh chịu trách nhiệm lập kế hoạch và theo dõi thực hiện kế

hoạch năm, quý, tháng để Giám đốc duyệt và giao các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật

Sơ đồ 1.1: Tổ chức bộ máy quản lý của xí nghiệp vận tải Thanh Hóa

Có thể thấy, phòng Tài chính kế toán chịu sự quản lý trực tiếp của Giám Đốc

xí nghiệp Điều này là phù hợp, bởi trong điều kiện hiện nay, chưa có một phóGiám Đốc chuyên trách về mặt tài chính Mọi hoạt động của Phòng Tài chính kếtoán đều nhằm phục vụ cho việc giúp Giám Đốc nắm tình hình chung về tàichính của xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa để qua đó đưa ra các biện phápphù hợp đối với những biến chuyển xấu của đơn vị Cuối tháng, Phòng Tàichính kế toán phải báo cáo lên với Giám Đốc định kỳ về tình hình tài chính, thu,chi của xí nghiệp

Công tác hạch toán tiền lương cũng là một trong những phần rất quantrọng của xí nghiệp Phòng Tài chính kế toán do chịu sự quản lý trực tiếp củaGiám Đốc nên có trách nhiệm báo lên với Giám Đốc về tình hình thanh toán.Đối với một số những chuyển biến bất thường, không nằm trong kế hoạch của ,

xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa ví dụ như những chính sách về chế độtiền lương của Nhà nước thể hiện qua việc nâng lương tối thiểu từ 540.000 đồnglên 650.000 đồng từ tháng 4 năm 2009, thì Giám Đốc sẽ có những quyết địnhbằng văn bản để điều chỉnh quỹ lương đảm bảo chi trả cho CNV

Trong mối quan hệ trực tuyến, không thể không nhắc đến các mối quan hệchức năng Vấn đề hạch toán tiền lương ở không xí nghiệp vận tải đường sắtThanh Hóa chỉ liên quan đến mỗi phòng Tài chính kế toán mà còn có sự thamgia rất lớn của Phòng Nhân chính Phòng Nhân chính là phòng quản lý về sốlượng CNV thực tế tại XN trực thuộc Phòng Nhân chính còn có phòng Tiềnlương chuyên trách về khâu tính toán ra tổng quỹ lương và phân bổ về các phòngban Sau đó, Phòng Kế toán căn cứ trên chứng từ Phòng Nhân chính chuyển, đểtiến hành lập các chứng từ tương ứng ( Bảng phân bổ, Phiếu chi ) để hạch toánvào sổ Tiếp đó, thủ quỹ sẽ tiến hành trả lương cho từng đối tượng, và tập hợpvào sổ để theo dõi

1.1.4 Tổ chức bộ máy kế toán của xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa

1.1.4.1.Chức năng, nhiệm vụ bộ máy kế toán xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh

Hóa

Tại xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa có tổ chức phòng kế toán trungtâm để thực hiện công việc kế toán phát sinh, có nhiệm vụ hướng dẫn kiểm tra kếtoán ở các đơn vị trực thuộc Cuối kỳ thu nhận kiểm tra báo cáo tài chính của cácđơn vị phụ thuộc gửi về, sau đó tập hợp số liệu cùng với số liệu của phòng kếtoán trung tâm để lập ra báo cáo tài chính của toàn đơn vị

Tại các trung tâm có tổ chức bộ máy kế toán để thực hiện nhiệm vụ: từ xử

lý kiểm tra chứng từ đến việc ghi sổ tập hợp và lập báo cáo tài chính kế toán củađơn vị mình

Hiện nay bộ phận kế toán tại xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa gồm 6người: 1 kế toán trưởng, 1 phó phòng phụ trách tổng hợp, 3 nhân viên và 1 thủquỹ

Chức năng của phòng kế toán tại xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa+ Trực tiếp làm công tác kế toán theo đúng chế độ của Nhà Nước Kiểmtra, giám sát việc thực hiện các Nghị quyết, quyết định trong lĩnh vực kế toán tàichính, thống kê của các phòng ban và các cá nhân có liên quan

+ Thực hiện chức năng tham mưu cho lãnh đạo về các chế độ, chính sách

kế toán của Nhà nước để quyết định điều hành sản xuất kinh doanh Phân tíchhoạt động kinh tế của xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa nhằm giúp Giámđốc thực hiện các chức năng điều hành sản xuất, quản lý tình hình tài chính của

xí nghiệp

Nhiệm vụ: xây dựng và ban hành các loại quy chế về luân chuyển chứng từ

gốc Thông tin toàn bộ số liệu có liên quan tới quá trình sản xuất kinh doanh choban Giám đốc, các phòng ban nhằm làm tốt công tác điều chỉnh kế hoạch sát vàkịp thời

Quyền hạn: Phòng kế toán có quyền yêu cầu các phòng ban, các cá nhân có

liên quan tới các chứng từ kế toán phải cung cấp kịp thời thông tin trên cácchứng từ gốc nhằm xác định tính có thực của các nghiệp vụ kinh tế

Quan hệ tổ chức bộ máy kế toán với các bộ máy quản lý khác: Mối quan hệ này

được xác định trên hai giác độ:

+ Giác độ giám sát và kiểm tra: là mối liên hệ dọc, mối liên hệ này được thể hiệnbằng quyền giám sát, đề nghị, yêu cầu các bộ phận và phòng ban có liên quan

phải có trách nhiệm cung cấp, giải trình hợp lý, hợp pháp, hợp lệ của các số liệu

về tài chính trong các báo cáo của toàn XN

+ Giác độ về thông tin: được thực hiện theo mối liên hệ ngang Nghĩa là cungcấp các thông tin hai chiều theo quy định của nhằm xí nghiệp thực hiện cácnhiệm vụ được giao, xây dựng kế hoạch sản xuất, kỹ thuật, tài chính và lập báocáo thống kê

1.1.4.2.Đặc điểm tổ chức lao động kế toán tại xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa

Để thực hiện được chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trên, căn cứ vào đặcđiểm tình hình tổ chức sản xuất hiện nay, bộ máy kế toán của xí nghiệp được xâydựng theo mô hình kế toán trưởng kiêm trưởng phòng kế toán thống kê Mô hình

tổ chức bộ máy kế toán của xí nghiệp được thực hiện trên sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.2 Xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa

Kế toán thanh toán tạm ứng

Kế toán TM, TGNH, các khoản phải nộp nội bộ

Kế toán vật tư, thuế đầu vào

Thủ quỹ

Kế toán trưởng: Hoàng ThÞ HiÕu

Chức năng: Là người đứng đầu bộ máy kế toán để giám sát công việc tổ chức kếtoán, tiến hành việc kiểm tra kiểm soát toàn bộ hoạt động tài chính của xí nghiệp,chịu trách nhiệm trước cơ quan tài chính cấp trên và ban lãnh đạo xí nghiệpNhiệm vụ: + Phụ trách chung

+ Xây dựng và lập kế hoạch tài chính, tín dụng, huy động vốn + Kiểm tra và quản lý tài chính theo chế độ hiện hành

+ Ký duyệt thanh toán các hồ sơ thu chi + Chịu trách nhiệm khâu hạch toán, báo cáo tài chính toàn xínghiệp

* Kế toán lương, doanh thu và thuế đầu ra:Lª Kh¾c ThiÕt

Nhiệm vụ: + Theo dõi chế độ tiền lương, BHXH, BHYT, KPCĐ ( TK 334,

3382, 3383, 3384) Phân bổ tiền lương và các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ theochế độ quy định và phố hợp với phòng nhân chính theo dõi khoản

trích nộp BHXH, BHYT của người lao động toàn xí nghiệp với cơ quan bảohiểm

+ Theo dõi sản lượng, doanh thu toàn xí nghiệp ( TK 5113), lập báocáo thống kê gửi các cơ quan nhà nước

+ Theo dõi thuế VAT đầu ra toàn xí nghiệp ( TK 3331), lập tờ khaithuế GTGT hàng tháng nộp cơ quan thuế

+ Phối hợp với phòng kinh doanh và đồng chí The để theo dõi, đốichiếu công nợ phải thu của khách hàng ( TK 131)

* Kế toán thanh toán và theo dõi công nợ: Lª Anh Thi

Nhiệm vụ: + Lập và quản lý hồ sơ vay của ngân hàng và khách hàng ( TK 341 –chi tiết cho từng đối tượng vay), theo dõi trả gốc, tính toán lãi vay phải trả chomỗi lần vay, mỗi hợp đồng vay ngắn hạn, dài hạn và vay theo dự án đầu tư

+ Viết hoá đơn GTGT cho khách hàng thuê kho bãi, và khách hàng

sử dụng điện, khách hàng mua hàng hoá của DN

+ Theo dõi và đôn đốc khách hàng nộp tiền theo hợp đồng Phối hợpđối chiếu số liệu với đồng chí Vĩnh về các khoản phải thu khách hàng ( TK1311)

* Kế toán vật tư, thuế đầu vào của toàn XN; phạm V¨n Cao

Nhiệm vụ: + Theo dõi VAT đầu vào ( TK 1331) của toàn xí nghiệp, lập bảng kêkhai thuế đầu vào được khấu trừ của toàn xí nghiệp hàng tháng chuyển đồng chíVĩnh để lập tờ khai thuế

+ Theo dõi vật tư, công cụ dụng cụ ( TK 152, 153), cụ thể phối hợp,đối chiếu nhập, xuất,tồn với kho vật tư

+ Đồng thời theo dõi công nợ phải trả người bán ( TK 331)+ Phân bổ tiền sử dụng điện cho các đối tượng, đồng thời theo dõithanh toán trả tiền điện cho điện lực HBT và điện lực Thanh Hóa( TK 331)

+ Chịu trách nhiệm quản lý, bảo quản các hoá đơn mua hàng, phiếunhập xuất vật tư, hồ sơ chứng từ có liên quan

* Kế toán thanh toán tạm ứng, TM, TGNH, và các khoản phải nộp nội bộ

Nhiệm vụ: + Chịu trách nhiệm theo dõi chi tiết và tổng hợp số liệu báo cáo: cáckhoản phải thu, phải trả nội bộ giữa xí nghiệp và 4 trung tâm, theo dõi tài sản vànguồn vốn của 4 trung tâm, lập báo cáo tổng hợp tài chính hàng quý, năm

+ Cập nhật chứng từ TM, TGNH, hồ sơ thanh toán tiền tạm ứng

* Kế toán thanh toán tạm ứng :NguyÔn Minh T©m

Nhiệm vụ: + Quản lý mua, cấp phát hoá đơn cho các trung tâm, lập báo cáo sửdụng hoá đơn nộp cơ quan thuế

+ Viết phiếu thu, chi, các hồ sơ đã được duyệt Phối hợp với thủ quỹkiểm tra hoàn chỉnh các hồ sơ thu, chi, tránh tình trạng thiếu chứng từ, thiếu chữ

ký theo quy định

+ Theo dõi và chịu trách nhiệm quản lý chứng từ hồ sơ thanh toántạm ứng.

Ví dụ như, khi tiến hành chi trả lương cho CNV thì người theo dõi các khoảnphải trả CNV phải căn cứ trên phiếu chi được lập bởi kế toán thanh toán vàngược lại Khi tính ra các khoản trích theo lương, kế toán chi phí phải dựa trên

kế toán các khoản trích theo lương về cách thức tính toán, chứng từ ghi nhận

Có thể thấy, các phần hành trong kế toán luôn có sự liên quan đến nhaumột cách mật thiết Điều này đặt ra một yêu cầu về sự thống nhất trong quá trìnhghi nhận nghiệp vụ XN để tránh sự lãng phí về thời gian, vật chất, nhằm tăngnăng suất trong quá trình hạch toán tại Phòng

PHẦN II THỰC TRẠNG HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI XÍ NGHIỆP VẬN TẢI ĐƯỜNG

Lao động là một trong những nguồn lực quan trọng của doanh nghiệp Trong

thời buổi cạnh tranh hiện nay, yếu tố nhân lực được đặt lên làm yếu tố tiên quyếthàng đầu ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của xí nghiệp trên thị trường Nếu nguồnnhân lực của doanh nghiệp có kỹ năng tốt, kinh nghiệm dày dặn, am hiểu côngviệc, tận tâm thì xí nghiệp đó chắc chắn sẽ gặt hái được nhiều thành công trongkinh doanh Nhận thức được tầm quan trọng đặc biệt đó, các doanh nghiệp nóichung hiện nay đã và đang nuôi dưỡng, cũng như phát triển đội ngũ nhân viêncủa mình để đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của bản thân doanh nghiệp và thịtrường Do vậy, việc phân loại lao động là một việc làm hết sức quan trọng, bởi

có làm được điều đó, DN mới tìm ra phương thức thích hợp để nâng cao, trau dồitrình độ của những nhân viên tương ứng xí nghiệp là một trong những doanhnghiệp rất coi trọng nguồn lao động sẵn có của mình Do vậy, XN thường xuyêntiến hành cập nhật, phân loại lao động với những tiêu chí phù hợp Có 2 phươngpháp phân loại lao động xí nghiệp vận tải đường sắt thanh hóa đang tiến hành, đó

là : phân loại theo công việc và phân loại theo trình độ

- Phân loại theo công việc :

+ Xếp dỡ : 120 người

+ Sửa chữa thiết bị:28 người

+ Vận tải ô tô: 22 người

+ Các hoạt động khác:86 người

+ Nghỉ túc trực : 3 ngươi

- Phânloại theo trình độ

+ Trên Đại học : 3 người

+ Trình độ Đại học và cao đẳng :99 người

+ Trình độ trung học chuyên nghiệp :34 người

+ Công nhân kỹ thuật :78 người

+ Lao động chưa đào tạo:190

Bảng 1 Cơ cấu lao động phân theo giới tính, tuổi, thâm niên công tác và

chuyên môn trình độ đã được đào tạo

TT Trình độ

chuyên môn

Tổng số (người)

Số nữ

Thâm niên nghề ( %) Tuổi (%)

< 2 năm

2-5 năm

5-10 năm

> 10 năm

< 30 tuổi

30-50 tuổi

> 50 tuổi

Đơn vị 404 81 9,98 32,7 28 30,2 9,3 40,1 27,3

NHẬN XÉT

Qua bảng số liệu cho ta thấy, trình độ trên đại học có 3/404 (chiếm0,74%) Trình độ trên đại học và cao đẳng 99/404(chiếm 24,5%), trình độ trungcấp, sơ cấp 34/404( chiếm 7%), công nhân kỹ thuật 78/404( chiếm 19,3%).laođộng chưa đào tạo 190/404( chiếm 47%) như vậy người có chuyên môn đã quađào tạo vẩn còn chiếm tỷ lệ thấp người đào tạo trên đại học thấp có 3 người,trong đó cán bộ công nhân viên chưa đào tạo chiếm tỷ lệ cao vì vậy vấn đề đặt ratrong những năm tới xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa, phải khuyến khíchtạo điều kiện cho cán bộ công nhân viên đi học nâng cao trình độ kỹ thuật nhằmmục đích nâng cao năng xuất lao động cũng như chất lượng sản xuất kinh doanh.

Nhận thấy, cơ cấu lao động của xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa đadạng, nhiều nhóm lao động được phân theo các tiêu chí khác nhau Điều này ảnhhưởng rất lớn đến việc hạch toán tiền lương của xí nghiệp Việc phân loại laođộng giúp cho tình hình theo dõi việc thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm của côngnhân viên trong xí nghiệp thuận tiện hơn Qua đó, việc thực hiện công tác trảlương, đóng góp vào các Quỹ bảo hiểm bảo đảm việc chính xác Nếu thực hiệnviệc phân loại không đúng, hoặc sai tiêu chí sẽ dẫn đến việc kiểm soát công nhânviên sẽ không đúng, dẫn đến nguy cơ trả lương nhầm, ảnh hưởng đến tinh thầnlàm việc của công nhân viên Do đó, cần phải tiến hành rà soát lại số lượng côngnhân viên toàn bộ của xí nghiệp, không để tình trạng thống kê thiếu, dẫn đếnviệc phân loại không đầy đủ, ảnh hưởng đến công tác kế toán các khoản phải trảcông nhân viên

2.1.2 Chính sách tuyển dụng lao động tại xí nghiệp vận tải đường sắt thanh hóa

Xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa là một đơn vị thuộc Nhà Nước, nênluôn có một mức biên chế nhất định qua các năm Khi xí nghiệp tiến hành tuyểndụng do nhu cầu, hoặc do cán bộ của xí nghiệp về hưu, thì thường ưu tiên tuyển

dụng con, em của người trong nội bộ xí nghiệp Công nhân viên mới tuyển vào

xí nghiệp thì theo quy định phải ký quỹ một khoản tiền để nhằm thỏa thuận vềtrách nhiệm rằng buộc với Cảng Khoản tiền ký quỹ này sẽ được xí nghiệp giữ

hộ và sẽ hoàn trả khi người lao động không còn phục vụ cho xí nghiệp Mức độ

ký quỹ còn tùy thuộc vào bộ phận công nhân viên đó tham gia vào Đối với khốivăn phòng thì khoản tiền đó là khoảng 8 triệu/người, còn đối với công nhân trựctiếp thì thấp hơn khoảng 3-4 triệu/người Đối với những công nhân làm việctrong môi trường độc hại thì mức này chỉ còn khoảng 1-1,5 triệu/người

Do đặc điểm sản xuất kinh doanh và dich vụ của xí nghiệp vận tải đường sắtThanh Hóa, nên xí nghiệp tiến hành ký kết hợp đồng lao động, hình thức laođộng cũng khác nhau:

+ Hợp đồng lao động ngắn hạn (từ 1 -3 tháng) đối với công nhân sử dụngtheo thời vụ

+ Hợp đồng lao động dài hạn (từ 6 tháng – 1 năm)

+ Hợp đồng lao động không thời hạn: Đối với những cán bộ công nhân kýhợp đồng trước 1/4/1998 hoặc tuyển dụng trước năm 1987

- Hình thức ký kết hợp đồng: Ký bằng văn bản có mẫu theo Bộ luật Lao động doNhà nước quy định

- Thủ tục ký hợp đồng lao động: Doanh nghiệp xem hồ sơ của người lao động,nếu đạt yêu cầu thì tiến tới ký hợp đồng lao động đồng ý cho họ vào làm việc

- Nội dung thoả thuận:XN đưa ra công việc mà người lao động phải làm, địađiểm làm việc, thời gian làm việc và thòi gian nghỉ ngơi, hệ số lương cơ bản vàmức tiền lương, thời hạn hợp đồng , vấn đề an toàn lao động, bảo hiểm xã hội vàcác khoản phúc lợi mà XNcó, các cam kết thực hiện của người lao động với XN

- Trước khi người lao động vào thì ký thoả ước lao động, hợp đồng lao động thửviệc 3 tháng Đối với cán bộ công nhân viên thuôc khối hành chính

- Công nhân viên khác: bảo vệ, phục vụ, ký hợp đồng thử việc Do Hai bên thoảước lao động sau đó ký hợp đồng lao động

2.1.3 Chính sách , bậc lương, thưởng và các khoản phúc lợi

* Thời gian và tiêu chí nâng lương đối với công nhân viên của xí nghiệp

- Khối quản lý : Dựa theo văn bản của Nhà nước quy định, xác định thời gian vàtiêu chí nâng bậc lương cho CBCNV (Ví dụ đối với chuyên viên thì 36 thángnâng lương một lần)

- Khối kỹ thuật, công nhân trực tiếp lao động thì:

Bậc 1- 2: 5 năm

Bậc 2- 3: 7 năm Bậc 3- 5: 10 năm

- Khối chưa qua đào tạo: có mức lương thấp hơn 2,34 thì đủ 24 tháng trở lên tănglương 1 lần

2.1.3.1 Các loại phụ cấp xí nghiệp đang áp dụng:

- Phụ cấp kiêm nhiệm

Phụ cấp kiêm nhiệm áp dụng đối với các đối tượng đang giữ chức danhlãnh đạo ( bầu cử, bổ nhiệm ) ở một cơ quan, đơn vị, đồng thời được bầu cử hoặcđược bổ nhiệm kiêm nhiệm chức danh lãnh đạo đứng đầu cơ quan, đơn vị khác

mà cơ quan, đơn vị này được bố trí biên chế chuyên trách người đứng đầu nhưnghoạt động kiêm nhiệm

Mức phụ cấp theo quy định bằng 10% mức lương hiện hưởng cộng phụcấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung ( nếu có ) Trường hợpkiêm nhiệm nhiều chức danh lãnh đạo cũng chỉ hưởng một phụ cấp

- Phụ cấp trách nhiệm

Phụ cấp trách nhiệm áp dụng đối với thành viên không chuyên trách Hộiđồng quản trị, thành viên Ban Kiểm soát ( không kể Trưởng Ban kiểm soát ) và

những người làm một số công việc đòi hỏi trách nhiệm cao hoặc phải đảm nhiệmcông tác quản lý không thuộc chức danh lãnh đạo

Theo quy định hiện hành, phụ cấp gồm 4 mức : 0,1; 0,2; 0,3 và 0,5 so vớimức lương tối thiểu chung

- Phụ cấp độc hại

Phụ cấp độc hại áp dụng đối với người làm nghề hoặc công việc có điềukiện lao động độc hại, nguy hiểm, đặc điểm độc hại, nguy hiểm mà chưa xácđịnh trong mức lương

Phụ cấp gồm 4 mức : 0,1; 0,2; 0,3 và 0,4 so với mức lương tối thiểuchung

Tuy vậy, hiện nay xí nghiệp tiến hành hỗ trợ phụ cấp độc hại không bằngtiền mặt mà bằng hiện vật ( đường, sữa ) cho đối tượng dươi phân xương va kỷthuật viên hiện trương ,nhằm tái sản xuất sức lao động, đồng thời có sự thăm hỏikịp thời từ ban lãnh đạo của

xí nghiệp động viên công nhân cố gắng công tác, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụđược giao phó

2.1.3.2Hình thức và các chế độ thưởng tại xí nghiệp vận tải đường sắt thanh hóa

Chế độ thưởng của xí nghiệp được thực hiện theo quy định của pháp luật,đảm bảo dân chủ công bằng, công khai minh bạch, khuyến khích người có tàinăng, có trình độ chuyên môn kỹ thuật, năng suất lao động cao, có nhiều đónggóp

- Thưởng cá nhân: Cá nhân lao động giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, hoànthành vượt mức kế hoạch, vượt mức năng suất lao động, chấp hành mọi chủtrương chính sách của Đảng và Nhà nước, đoàn thể, chấp hành tốt nghiêm chỉnh

kỷ luật lao động, tích cực tham gia phong trào thi đua không ngừng nâng cao

- Thưởng tập thể: Tập thể lao động đạt loại giỏi là hoàn thành nhiệm vụ và

kế hoạch được giao, mang lại hiệu quả cao có tính chất thiết thực, có 40% cánhân được khen thưởng và không có người bị kỷ luật hay cảnh cáo Đồng thờiphải chấp hành tốt mọi chủ trương chính sách và pháp luật của Nhà nước, đảmbảo tốt vệ sinh và an toàn lao động tại nơi làm việc

2.1.3.3 Các chế độ phúc lợi xã hội xí nghiệp đang áp dụng

Chế độ phúc lợi của xí nghiệp được trích từ lợi nhuận sau thuế: 50% quỹphát triển sản xuất, 30% quỹ khen thưởng, 20% quỹ phúc lợi

Phúc lợi cho người lao động là khoản tiền bù đắp khác với tiền lương hoặctiền thưởng Phúc lợi cho người lao động có tác dụng động viên tinh thần, vìthông qua các loại phúc lợi như hỗ trợ tiền mua nhà ở, xe đi lại, bảo vệ sức khoẻ,hoạt động thể thao, du lịch, đọc sách báo, tham quan nghỉ mát càng làm cho laođộng gắn bó với xí nghiệp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, tăng năngsuất lao động

Phúc lợi giáo dục: Trợ cấp toàn bộ học phí cho người lao động học tậpnâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

Phúc lợi y tế: cấp phát duy trì thuốc men cùng với các nhân viên y tế, bác

sỹ khám sức khoẻ cho người lao động

Phúc lợi xã hội: nhằm mở rộng và thúc đẩy quan hệ hiểu biết lẫn nhaugiữa những người lao động Tổ chức thăm hỏi, động viên CBCNV lúc ốm đau,gia đình gặp khó khăn, tổ chức đi du lịch, thăm quan hàng năm

* Công tác chấm công :

Đối với bộ phận văn phòng, công tác chấm công sẽ do trưởng phòng củaphòng đó phụ trách Trưởng phòng sẽ có trách nhiệm chấm công cho từng ngườitrong phòng, ghi nhận thời gian vắng mặt của từng người để làm cơ sở cho việctrả lương cuối tháng

Xí nghiệp vận tải đường sắt thanhhoa không áp dụng số ngày nghỉ hưởngnguyên lương theo chế độ, mà căn cứ theo số ngày nghỉ, tính chất nghỉ mà tính

ra lương theo tỷ lệ phần trăm tương ứng với mỗi số ngày nghỉ đó

Mỗi ngày đi làm đủ 8h thì được tính 1 công

2.1.4 Quản lý quỹ lương và tiến hành trả lương tại xí nghiệp vận tải đường sắt thanh hóa

Quỹ lương được hình thành từ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của

xí nghiệp Trên cơ sở xí nghiệp làm ăn có lãi, quỹ lương sẽ được trích trên cơ sởdoanh thu Dựa vào công thức tính quỹ lương, phòng Nhân chính sẽ tiến hànhtính ra tổng quỹ lương phải trả trong năm Nếu chi trả còn thừa thì theo quyếtđịnh cũ sẽ đưa vào làm quỹ lương bổ sung Nếu chi trả thiếu thì tiến hành xinGiám đốc phê chuẩn bổ sung quỹ lương để tiến hành chi trả

Việc quản lý quỹ lương được thực hiện bởi Phòng Nhân chính PhòngNhân Chính có trách nhiệm quản lý tiền lương, tiền thưởng trong quỹ lương, cáckhoản dự phòng cho năm sau Căn cứ xác nhận sản lượng, doanh thu của phòng

kế hoạch được giám đốc phê duyệt, phòng Nhân Chính trình giám đốc duyệt quỹlương theo sản phẩm, thời gian, tiền thưởng cho các đơn vị, phòng ban

Căn cứ quỹ tiền lương, tiền thưởng giám đốc duyệt hàng tháng, các đơn

vị, phòng ban đến phòng kế toán tài chính nhận tiền và trực tiếp chi trả chongười lao động trên cơ sở bảng tính toán tiền lương, tiền thưởng đã được duyệt.Người lao động phải ký nhận tiền vào bảng thanh toán lương được lập bởi phòng

kế toán, đồng thời các phòng ban nộp trả cho phòng tài chính kế toán bản xácnhận đó từ ngày 07 đến 10 hàng tháng để lưu trữ hồ sơ chi

Các phòng ban nghiệp vụ có nhiệm vụ hướng dẫn và kiểm tra các đơn vịphòng ban chi trả tiền lương, tiền thưởng cho CBCNV trong XN ,đảm bảo đúngchính sách, chế độ công bằng, hợp lý dựa trên nguyên tắc tài chính của Nhà nước

2.2 Tổ chức vận dụng công tác hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa.

2.2.1 Hạch toán thời gian và kết quả lao động

- Thời gian lao động :

Hàng ngày, cán bộ đi làm việc theo giờ hành chính, bảo đảm đủ 8h theo quy định

và làm việc theo ban ,lam 12h nghỉ 24 giờ

Bảng chấm công được lập hàng tháng cho từng tổ, phòng, ban và dongười phụ trách bộ phận hoặc người được uỷ quyền căn cứ vào tình hình thựchiện của bộ phận mình để chấm công cho từng người trong ngày theo các kýhiệu quy định trong chứng từ Cuối tháng người chấm công và phụ trách bộ phận

ký vào Bảng chấm công và chuyển bảng chấm công cùng các chứng từ có liênquan ( Phiếu nghỉ hưởng BHXH, Phiếu báo làm thêm giờ ) về bộ phận kế toánkiểm tra, đối chiếu quy ra công để tính lương và BHXH

Bảng chấm công nhằm theo dõi ngày công thực tế làm việc, nghỉ việc,ngừng việc, nghỉ BHXH để có căn cứ tính trả lương, BHXH trả thay lươngcho từng người và quản lý lao động trong đơn vị, vì vậy Bảng chấm công phảiđược treo công khai tại nơi làm việc để công nhân có thể thực hiện kiểm tra,giám sát việc chấm công hàng ngày, tham gia ý kiến vào công tác quản lý và sửdụng thời gian lao động

Bảng chấm công là tài liệu quan trọng để tổng hợp, đánh giá phân tích tìnhhình sử dụng thời gian lao động, là cơ sở để kế toán tính toán kết quả lao động vàtiền lương cho công nhân viên

Kết quả lao đông của công nhân viên trong xí nghiệp chịu ảnh hưởng củanhiều yếu tố : thời gian lao động, trình độ thành thạo, tinh thần thái độ, phươngtiện sử dụng Khi đánh giá, phân tích kết quả lao động của công nhân viên phảixem xét một cách đầy đủ các nhân tố trên

Kết quả lao động của công nhân viên xí nghiệp được phản ánh vào chứng

từ được sử dụng tại xí nghiệp: Bảng thanh toán tiền thuê ngoài

Căn cứ chứng từ hạch toán kết quả lao động, kế toán lập Sổ tổng hợp kết quả

lao động nhằm tổng hợp kết quả lao động nhằm tổng hợp kết quả lao động củatừng cá nhân, bộ phận và toàn đơn vị làm cơ sở cho việc tính toán năng suất laođộng và tính tiền lương theo sản phẩm cho công nhân viên

2.2.2 Chu trình hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại xí nghiệp vận tải đường sắt thanhhóa

Sơ đồ 2.1 Quy trình tổ chức tiền lương tại xí nghiệp vận tải đường sắt

Thanh Hóa

Tổng sản phẩm ( kể cả sản phẩm quy đổi ) bằng hiện vật

Tổng doanh thu ( hoặc tổng doanh số )

Tổng thu trừ tổng chi ( trong tổng chi không có lương )

Đối với đơn vị mình, xí nghiệp đã chọn hình thức xây dựng đơn giá tiền lương

theo tổng doanh thu, cụ thể như sau :

∑Quỹ lương = ∑Doanh thu x Đơn giá tiền lương [1]

Mỗi năm xí nghiệp tiến hành xây dựng lại đơn giá tiền lương 1 lần Đơngiá tiền lương phụ thuộc rất lớn vào tổng doanh thu đạt được trong năm của xínghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa và tình hình tăng năng suất lao động Theoquy định, thì mức tăng đơn giá tiền lương không được phép vượt quá mức tăngcủa năng suất lao động

Theo công thức [1], đơn giá tiền lương được xác định dựa trên công thức cụ thể sau :

DT

V12xxVHHxxTLL

G

Đ đ b DN CB PC đ t ttlđ

++

+ Vđt : tiến lương của cán bộ đoàn thể

+ Vttlđ : tiền tính khi làm đêm

VD : Giải trình xây dựng đơn giá tiền lương theo doanh thu năm 2009 khu vực kinh doanh bốc xếp – kho bãi – thiết bị :

A Tiền lương tối thiểu xí nghiệp vận tải đường sắt Thanh Hóa áp dụng :

TLmindn = TLmin x ( 1 + Kđc ) Trong đó : TLmindn : tiền lương tối thiểu xn áp

dụng

TLmin : là mức lương tối thiểu chung

do NN quy định

B Tính quỹ tiền lương năm 2009

Được tính cụ thể theo 3 khu vực như sau :

I/ Quỹ tiền lương khu vực có định mức :

* Căn cứ vào kế hoạch sản xuất kinh doanh, định mức lao động, xác định được công nhân trực tiếp bốc xếp là 120 công nhân, công nhân xếp dỡ cơ giới là

107 công nhân

* Hệ số lương cấp bậc bình quân ( HCB ) là 3,0 đối với công nhân xếp dỡ thô

sơ, đối với công nhân cơ giới là 3,67

* Hệ số các khoản phụ cấp được tính trong đơn giá là : 0,14

* Tiền lương kế hoạch khu vực bốc xếp là ( Vkh) :

II/ Khu vực chưa có định mức :

1/ Quỹ tiền lương của cán bộ quản lý

* Lao động định biên : 22 người

Trong đó :

Lãnh đạo xí nghiệp : 2 người

P Nhân chính : 3 người

P Kinh doanh : 4 người

P Tài chính kế toán : 6 người

P Kỹ thuật vật tư : 3 người

P Xây dựng cơ bản : 4 người

* Hệ số lương cấp bậc bình quân ( Hcb ) : Hcb = 3,849