ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN VÙNG

Kinh tế vùng là một bộ phận của nền kinh tế quốc dân. Sự phát triển có hiệu quả của kinh tế vùng sẽ tác động trực tiếp đến sự tăng trưởng kinh tế không chỉ riêng đối với từng vùng mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Phát triển các vùng kinh tế trên cơ sở khai thác thế mạnh tiềm năng mỗi vùng, liên kết giữa các vùng nhằm thu hút đầu tư, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng đều có, làm cho các vùng đều có chuyển biến tiến bộ, cơ cấu kinh tế hợp lý tạo nên sự phát triển kinh tế xã hội mạnh mẽ của cả nước là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn kinh tế và chính sách phát triển vùng, tham khảo kinh nghiệm của các nước về phát triển kinh tế vùng và khả năng vận dụng ở Việt Nam là một trong những việc làm có ý nghĩa thiết thực. Môn học kinh tế và chính sách phát triển vùng sẽ đề cập đến một số mô hình đánh giá tăng trưởng kinh tế vùng, nguyên nhân phát triển cách biệt giữa các vùng, kinh nghiệm của một số nước về một số giải pháp và chính sách thu hẹp khoảng cách phát triển vùng

Trang 1

TRƯỜNG ĐH KINH TẾ & QTKD

KHOA KINH TẾ

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT

NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

Tên học phần: KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN VÙNG

Mã học phần: ERP321

1) Thông tin chung về các giảng viên dạy môn học

1.1 Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Hà

- Chức danh, học hàm, học vị: Phó trưởng Bộ môn

- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Kinh tế phát triển, Khoa Kinh tế, Trường

ĐH Kinh tế và QTKD

- Địa chỉ (CĐ,DĐ), email:

nthuha01@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính: Thu hút đầu tư, bình đẳng xã hội, xây

dựng nông thôn, phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy,

Thông tin về trợ giảng

- Họ và tên: Nguyễn Thị Lương Anh

+ Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Kinh tế phát triển – Khoa Kinh tế -

Trường ĐH KT&QTKD TN

+ DĐ: 0986275333, + Email:

luonganh1810@gmail.com

2) Thông tin chung về học phần:

- Số tín chỉ: 2 Loại học phần : Bắt buộc cho chuyên ngành Kinh

tế phát triển

- Các học phần tiên quyết: Không có

Trang 2

- Học phần học trước: Kinh tế phát triển 1, Kinh tế vi mô 1, Kinh

tế vĩ mô 1, Marketing căn bản

- Các học phần song hành: Không có

- Các yêu cầu đối với học phần (nếu có): Không có

- Bộ môn (Khoa) phụ trách học phần: Bộ môn Kinh tế phát triển – Khoa Kinh tế

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết : 24tiết + Thảo luận: 12 tiết

+ Làm bài tập : 0 tiết + Thực hành, thực tập: 0 tiết

+ Hoạt động theo nhóm: 0 tiết + Tự học: 72giờ

3) Mục tiêu môn học:

- Mục tiêu về kiến thức :

+ Trang bị cho sinh viên một cách có hệ thống các vấn đề lý luận về kinh tế và chính sách phát triển vùng

+ Giới thiệu các mô hình phát triển thành công và chưa thành công

ở một số quốc gia và vùng lãnh thổ

+ Giúp cho sinh viên hiểu rõ thực trạng về tổ chức không gian và khả năng thu hút nguồn lực cho các vùng của nước ta

+ Trang bị cho sinh viên phương pháp luận và phương pháp cụ thể về xây dựng và hoạch định chính sách phát triển vùng phù hợp với điều kiện của mỗi vùng

- Mục tiêu về kỹ năng:

+ Người học có kỹ năng thu thập, xử lý và phân tích thông tin liên quan đến các chính sách phát triển vùng

+ Người học có kỹ năng tự nghiên cứu độc lập, tổ chức, phối hợp làm việc nhóm trong tìm kiếm tri thức, thông tin liên quan đến môn học, và

Trang 3

tư duy phân tích giải quyết các vấn đề liên quan đến quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam

- Mục tiêu về thái độ:

+ Môn học sẽ khơi dậy niềm đam mê của người học với nghiên cứu các vấn đề về phát triển kinh tế vùng

+ Tạo lập dần cho người học tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động giúp người học chủ động với công việc

+ Tạo cho người học ý thức được về vị trí và khả năng của đất nước, cũng như khơi dậy truyền thống yêu nước, từ đó giúp người học vun đắp ý trí làm giàu cho bản thân và cho xã hội, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Có năng lực dẫn dắt về chuyên môn, nghiệp vụ thuộc lĩnh vực chính sách phát triển vùng; có sáng kiến trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ được giao

+ Có khả năng tự định hướng, tự học tập, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thích nghi với các môi trường làm việc khác nhau

+ Có khả năng đưa ra được kết luận về các vấn đề chuyên môn, nghiệp vụ thông thường thuộc lĩnh vực chính sách phát triển vùng

+ Có năng lực lập kế hoạch, điều phối, phát huy trí tuệ tập thể; đánh giá và cải tiến các hoạt động chuyên môn ở mức trung bình

4) Tóm tắt nội dung học phần:

Kinh tế vùng là một bộ phận của nền kinh tế quốc dân Sự phát triển

có hiệu quả của kinh tế vùng sẽ tác động trực tiếp đến sự tăng trưởng kinh

tế không chỉ riêng đối với từng vùng mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân Phát triển các vùng kinh tế trên cơ sở khai thác thế mạnh tiềm năng mỗi vùng, liên kết giữa các vùng nhằm thu hút đầu tư, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng đều có, làm cho các vùng đều có

Trang 4

chuyển biến tiến bộ, cơ cấu kinh tế hợp lý tạo nên sự phát triển kinh tế xã -hội mạnh mẽ của cả nước là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn kinh tế và chính sách phát triển vùng, tham khảo kinh nghiệm của các nước về phát triển kinh tế vùng

và khả năng vận dụng ở Việt Nam là một trong những việc làm có ý nghĩa thiết thực Môn học kinh tế và chính sách phát triển vùng sẽ đề cập đến một số mô hình đánh giá tăng trưởng kinh tế vùng, nguyên nhân phát triển cách biệt giữa các vùng, kinh nghiệm của một số nước về một số giải pháp và chính sách thu hẹp khoảng cách phát triển vùng

5) Học liệu:

- Giáo trình: TS Nguyễn Xuân Trường (2013), Giáo trình Phát triển vùng, NXB ĐH Thái Nguyên.

- Tài liệu tham khảo:

[1] Phạm Ngọc Linh (2013), Giáo trình Kinh tế phát triển, NXB

ĐH Kinh tế Quốc dân;

[2] GS.TS Hồ Đức Hùng (2005), Marketing địa phương của thành phố Hồ Chí Minh, NXB văn hóa Sài Gòn;

- [3] Bộ môn Kinh tế Phát triển, Khoa Kinh tế, Trường ĐH Kinh tế

& QTKD (2013), Giáo trình Kinh tế và chính sách phát triển vùng (lưu hành nội bộ).

[4] Lê Bá Thao (2000), Việt Nam – lãnh thổ và các vùng địa lý,

NXB Thế Giới Hà Nội;

[5] TS Trần Văn Tuấn (2006), Kinh tế đô thị và vùng, NXB Xây

Dựng;

[6] PGS.TS Ngô Doãn Vịnh (2001), Xác định cơ cấu kinh tế lãnh thổ theo hướng phát triển có trọng điểm ở Việt Nam,

NXB Chính trị quốc gia;

Trang 5

6) Nội dung chi tiết học phần:

6.1 Nội dung về lý thuyết và thảo luận:

Chương 1: Tổng quan về vùng kinh tế và chính sách phát triển

vùng

(Tổng số tiết: 5 ; số tiết lý thuyết: 3 ; Số tiết bài tập, thảo luận: 2) 1.1 Vùng kinh tế

1.1.1 Khái niệm vùng kinh tế 1.1.2 Cơ cấu vùng kinh tế 1.1.3 Phân loại vùng kinh tế

1.1.4 Tính tất yếu khách quan phát triển kinh tế vùng 1.1.5 Các thước đo phát triển kinh tế vùng

1.1.6 Phát triển kinh tế vùng của một số nước trên thế giới 1.2 Chính sách phát triển vùng

1.2.1 Khái niệm chính sách phát triển vùng

1.2.2 Cấu trúc của chính sách phát triển vùng

1.2.3 Chu trình của chính sách phát triển vùng

Chương 2: Các mô hình đánh giá tăng trưởng và phát triển

vùng

(Tổng số tiết: 7 ; số tiết lý thuyết: 5 ; Số tiết bài tập, thảo luận: 2) 2.1 Mô hình phân tích cơ sở kinh tế

2.1.1 Mô tả mô hình lý thuyết 2.1.2 Ứng dụng mô hình trong thực tế 2.1.3 Đánh giá chung về mô hình 2.2 Mô hình phân tích thu nhập – chi tiêu

2.2.1 Mô tả mô hình lý thuyết 2.2.2 Ứng dụng của mô hình trong thực tế 2.3 Mô hình đầu vào – đầu ra

2.3.1 Mô tả mô hình lý thuyết 2.3.2 Ứng dụng của mô hình trong thực tế

Trang 6

Chương 3: Chính sách maketing vùng

(Tổng số tiết: 11 ; số tiết lý thuyết: 7 ; Số tiết bài tập, thảo luận: 4) 3.1 Khái quát về marketing vùng lãnh thổ

3.1.1 Marketing vùng lãnh thổ

3.1.2 Marketing vùng lãnh thổ với việc xây dựng bản sắc địa phương

3.1.3 Đặc điểm của marketing vùng lãnh thổ

3.2 Đối tượng của marketing vùng lãnh thổ

3.2.1 Du khách tham quan

3.2.2 Công dân và người làm việc

3.2.3 Các doanh nghiệp và ngành kinh doanh

3.2.4 Thị trường xuất khẩu

3.3 Chủ thể của marketing vùng lãnh thổ

3.3.1 Nhà quản lý và các tổ chức công

3.3.2 Các thành phần kinh tế tư nhân

3.3.3 Cộng đồng dân cư

3.4 Chính sách marketing vùng lãnh thổ

3.4.1.Kế hoạch và quy hoạch phát triển vùng

3.4.2 Xác định mục tiêu chính sách

3.4.3 Đánh giá các nguồn lực, khả năng thực hiện chính sách 3.4.4 Xác định Các công cụ của chinh sách

3.4.5 Chính sách định vị địa phương vùng lãnh thổ

3.4.6 Chính sách phối hợp các hoạt động Marketing vùng

Chương 4: Chính sách thu hẹp khoảng cách phát triển vùng

(Tổng số tiết: 6 ; số tiết lý thuyết: 4 ; Số tiết bài tập, thảo luận: 2) 4.1 Sự mất cân bằng không gian

4.1.1 Hai loại hình mất cân bằng

Trang 7

4.1.2 Lý do của sự mất cân bằng

4.1.3 Đánh giá mức độ mất cân bằng

4.2 Chính sách phát triển địa phương và vùng

4.2.1 Chính sách phát triển kinh tế vùng

4.2.2 Phân phối lại thu nhập

4.2.3 Chính sách phát triển địa phương

Chương 5: Chính sách phát triển vùng có sự tham gia của cộng

đồng

(Tổng số tiết: 8 ; số tiết lý thuyết: 6 ; Số tiết bài tập, thảo luận: 2) 5.1 Cộng đồng

5.1.1 Khái niệm

5.1.2 Đặc trưng của cộng đồng

5.2 Sự tham gia của cộng đồng

5.2.1 Khái niệm

5.2.2 Các cấp độ tham gia của cộng đồng

5.2.3 Vai trò của Nhà nước, NGO và các tổ chức xã hội trong quá trình tham gia cộng đồng

5.2.4 Các phương pháp tham gia cộng đồng

5.3 Chính sách phát triển vùng có sự tham gia của cộng đồng

5.3.1 Phát triển vùng lấy cộng đồng làm định hướng

5.3.2 Các vấn đề cùng thực hiện, tự quản và trung gian

5.3.3 Ý nghĩa của sự tham gia cộng đồng vào chính sách phát triển vùng

5.3.4 Quan điểm và quy tắc hành động

5.3.5 Các bước của chính sách phát triển vùng có sự tham gia của cộng đồng

6.2 Nội dung thực hành: Không có

6.3 Nội dung bài tập lớn, tiểu luận: Không có

7) Nội dung chi tiết và kế hoạch triển khai:

Trang 8

t

thứ

Nội dung giảng

dạy

Hình thức

tổ chức giảng dạy

Tài liệu đọc, tham khảo

Yêu cầu sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

1 Chương 1: Tổng

quan về vùng kinh

tế và chính sách

phát triển vùng

1.1 Vùng kinh tế

1.1.1 Khái niệm

vùng kinh tế

1.1.2 Cơ cấu vùng

kinh tế

1.1.3 Phân loại

vùng kinh tế

1.1.4 Tính tất yếu

khách quan phát

triển kinh tế vùng

1.1.5 Các thước đo

phát triển kinh tế

vùng

1.1.6 Phát triển

kinh tế vùng của

một số nước trên

thế giới

Lý thuyết

- Đọc giáo trình trang

2-3 Đọc tài liệu

2 Chương 1: (Tiếp)

1.2 Chính sách phát

triển vùng

1.2.1 Khái niệm

chính sách phát

triển vùng

1.2.2 Cấu trúc của

chính sách phát

triển vùng

Lý thuyết

- Đọc giáo trình trang

3-4

Đọc tài liệu

1.2.3 Chu trình của

chính sách phát

triển vùng

Lý thuyết

- Đọc giáo trình trang 4-10

- Đọc [2]

trang 12-19

Đọc tài liệu

4 Chương 2: Các mô

hình đánh giá tăng

trưởng và phát triển

Lý thuyết - Đọc giáo

trình trang 11-13

Đọc tài liệu

Trang 9

vùng

2.1 Mô hình phân

tích cơ sở kinh tế

2.1.1 Mô tả mô

hình lý thuyết

2.1.2 Ứng dụng mô

hình trong thực tế

2.1.3 Đánh giá

chung về mô hình

- Đọc [2]

trang 19-21

2.2 Mô hình phân

tích thu nhập – chi

tiêu

2.2.1 Mô tả mô

hình lý thuyết

2.2.2 Ứng dụng

của mô hình trong

thực tế

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 21-28

Đọc tài liệu

2.3 Mô hình đầu

vào – đầu ra

2.3.1 Mô tả mô

hình lý thuyết

2.3.2 Ứng dụng

của mô hình trong

thực tế

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 28-31

Đọc tài liệu

7 - Chương 1: (Tiếp)

Việt Nam có bao

nhiêu vùng kinh tế

lớn? Đánh giá chính

sách phát triển các

vùng kinh tế

Thảo luận

Làm thảo luận nhóm, tìm tài liệu và chuẩn

bị bài thảo luận trên slide

Phân tích mô hình

tăng trưởng kinh tế

ở địa phương, đưa

ra các giải pháp để

giải quyết các hạn

chế của mô hình

Thảo luận

9 Chương 3: Chính

sách maketing vùng

3.1 Khái quát về

marketing vùng

trình trang 21-23

- Đọc [1]

Đọc tài liệu

Trang 10

lãnh thổ.

3.1.1 Marketing

vùng lãnh thổ

3.1.2 Marketing

vùng lãnh thổ với

việc xây dựng bản

sắc địa phương

3.1.3 Đặc điểm của

marketing vùng

lãnh thổ

trang 20-25

10 Chương 3 (Tiếp)

3.2 Đối tượng của

marketing vùng

lãnh thổ

3.2.1 Du khách

tham quan

3.2.2 Công dân và

người làm việc

Lý thuyết

- Đọc [5]

trang 5-12

Đọc tài liệu

3.2 (Tiếp)

3.2.3 Các doanh

nghiệp và ngành

kinh doanh

3.2.4 Thị trường

xuất khẩu

Lý thuyết

- Đọc [3]

trang 33-45

- Đọc [4]

trang 36-68

Đọc tài liệu

3.3 Chủ thể của

marketing vùng

lãnh thổ

3.3.1 Nhà quản lý

và các tổ chức

công

3.3.2 Các thành

phần kinh tế tư

nhân

3.3.3 Cộng đồng

dân cư

Lý thuyết

- Đọc [3]

trang 33-45

- Đọc [4]

trang 36-68

Đọc tài liệu

3.4 Chính sách

marketing vùng

lãnh thổ

3.4.1 Kế hoạch và

quy hoạch phát triển

Lý thuyết

- Đọc [5]

trang 5-12

Đọc tài liệu

Trang 11

vùng

3.4.2 Xác định mục

tiêu chính sách

3.4.3 Đánh giá các

nguồn lực, khả năng

thực hiện chính

sách

3.4 (Tiếp)

3.4.4 Xác định Các

công cụ của chinh

sách

3.4.5 Chính sách

định vị địa phương

vùng lãnh thổ

Lý thuyết

- Đọc [3]

trang 14-18

Đọc tài liệu

3.4 (Tiếp)

3.4.6 Chính sách

phối hợp các hoạt

động Marketing

vùng

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 27-33

Đọc tài liệu

16 Kiểm tra giữa học

Đánh giá chính sách

marketting vùng của

địa phương, đưa ra

một số giải pháp để

phát triển marketing

vùng dựa trên bản sắc

địa phương?

Thảo luận

Phân tích một chính

sách marketing sai

lầm của lãnh đạo địa

phương? Từ đó rút ra

bài học kinh nghiệm

Thảo luận

sách thu hẹp

khoảng cách phát

triển vùng

4.1 Sự mất cân

bằng không gian

trình trang 46-49

- Đọc [1]

trang 105-113

Đọc tài liệu

Trang 12

4.1.1 Hai loại hình

mất cân bằng

4.1.2 Lý do của sự

mất cân bằng

- Đọc [2]

trang 123-145

4.1 (Tiếp)

4.1.3 Đánh giá mức

độ mất cân bằng Lý thuyết

- Đọc [5]

trang 78-93

Đọc tài liệu

4.2 Chính sách phát

triển địa phương và

vùng

4.2.1 Chính sách

phát triển kinh tế

vùng

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 174-190

- Đọc [3]

trang 100-109

Đọc tài liệu

4.2 (Tiếp)

4.2.2 Phân phối lại

thu nhập

4.2.3 Chính sách

phát triển địa

phương

Lý thuyết

- Đọc [5]

trang 82-109

Đọc tài liệu

sách phát triển vùng

có sự tham gia của

cộng đồng

5.1 Cộng đồng

5.1.1.Khái niệm

5.1.2.Đặc trưng của

cộng đồng

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 186-206

Đọc tài liệu

5.2 Sự tham gia của

cộng đồng

5.2.1 Khái niệm

5.2.2 Các cấp độ

tham gia của cộng

đồng

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 206-209

Đọc tài liệu

5.2.3 Vai trò của

Nhà nước, NGO và

trình trang 76-78

Đọc tài liệu

Trang 13

các tổ chức xã hội

trong quá trình tham

gia cộng đồng

5.2.4 Các phương

pháp tham gia cộng

đồng

- Đọc [4]

trang 92-108

5.3 Chính sách

phát triển vùng có

sự tham gia của

cộng đồng

5.3.1 Phát triển

vùng lấy cộng đồng

làm định hướng

Lý thuyết

- Đọc [4]

trang 104-118

Đọc tài liệu

5.3 (Tiếp)

5.3.2 Các vấn đề

cùng thực hiện, tự

quản và trung gian

5.3.3 Ý nghĩa của

sự tham gia cộng

đồng vào chính sách

phát triển vùng

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 118-129

Đọc tài liệu

28 Chương 5(Tiếp)

5.3 (Tiếp)

5.3.4 Quan điểm và

quy tắc hành động

5.3.5 Các bước của

chính sách phát triển

vùng có sự tham gia

của cộng đồng

Lý thuyết

- Đọc [2]

trang 129-139

Đọc tài liệu

Đánh giá mức độ

mất cân bằng không

gian ở địa phương?

Đưa ra các giải pháp

để khắc phục?

Thảo luận

Những thành tựu

công nghệ, kỹ thuật

có ảnh hưởng như

thế nào đến sự thu

hẹp khoảng cách

nhóm, tìm tài liệu và chuẩn

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	143 KB
File đính kèm	De cuong Kinh te va chinh sach phat trien vung.rar (24 KB)