Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)

Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)Hoạt động chẩm điểm tín dụng khách hàng thể nhân tại trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (tt)

H ỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

-

LÊ THỊ THANH TÂN

HOẠT ĐỘNG CHẨM ĐIỂM TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG THỂ NHÂN TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN TÍN DỤNG

QU ỐC GIA VIỆT NAM

CHUYÊN NGÀNH: QU ẢN TRỊ KINH DOANH

MÃ SỐ: 60.34.01.02

Luận văn được hoàn thành tại:

H ỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

Phản biện 1: ……… Phản biện 2: ………

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc

sĩ tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Thư viện của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong nền kinh tế thị trường, nền kinh tế đã đạt đến trình độ

trọng, đóng vai trò là hệ thống thần kinh, hệ thống tuần hoàn của toàn

hàng thì cho vay là hoạt động kinh doanh chủ yếu và chứa đựng

định quan trọng trong hoạt động tín dụng của ngân hàng Khi đưa ra

ngân hàng thường căn cứ vào tài sản đảm bảo, phương án sản xuất

luôn cố gắng tìm cách giảm thiểu rủi ro liên quan đến các hoạt động cho vay này như: sàng lọc và giám sát khách hàng vay, thiết lập mối quan hệ khách hàng lâu dài, quy định các hạn mức tín dụng, tài sản

đoán hết được những rủi ro có thể xảy ra Hoạt động kinh doanh tiền

cho toàn hệ thống ngân hàng thương mại Trong xu thế đó, việc chấm điểm tín dụng khách hàng là một việc cần được thực hiện trong hoạt động tín dụng ngân hàng Vì kết quả chấm điểm hay xếp hạng khách hàng đi vay đã cho thấy phần nào mức độ rủi ro của khách hàng vay, kết quả chấm điểm hay xếp hạng càng thấp thì rủi ro cho vay càng

lớn chính vì vậy để hạn chế rủi ro, các ngân hàng thương mại thường

một mức độ nào đó

hàng mà ngân hàng có thể cung cấp cho khách hàng những sản phẩm

sản phẩm tín dụng như cho vay ngắn hạn theo hạn mức, cho vay

Căn cứ vào kết quả xếp hạng tín dụng, ngân hàng sẽ đưa ra các chính sách đảm bảo tiền vay khác nhau như không cần tài sản đảm bảo, đảm bảo bằng tài sản hình thành từ vốn vay, đảm bảo bằng

Nắm bắt được vấn đề này, trong các năm vừa qua các ngân hàng đã có hệ thống chấm điểm, xếp hạng nội bộ Tuy nhiên, các thông tin về quan hệ tín dụng của khách hàng chưa đầy đủ, nhiều chỉ

thống chấm điểm của CIC đưa ra một kết quả chung để các ngân hàng

để so sánh với bảng chấm điểm nội bộ của mình, là tài liệu tham khảo nhanh chóng, kịp thời cho yêu cầu cấp tín dụng của ngân hàng

Tuy nhiên, thay đổi trong chính sách nợ xấu và cung cấp thông

chấm điểm tín dụng thể nhân của CIC có những thay đổi đề phù hợp hơn Trên thực tế chấm điểm, xếp hạng tín dụng doanh nghiệp nói

được một số tác giả nghiên cứu nhưng chưa đi sâu và chưa có những thay đổi cho phù hợp với những thay đổi trong chính sách của Ngân hàng Nhà Nước Vì ý nghĩa quan trọng của nghiệp vụ chấm điểm tín

văn chọn nghiệp vụ chấm điểm và xếp hạng tín dụng thể nhân làm đối tượng nghiên cứu Đề tài hy vọng sẽ hữu ích trong việc hoàn thiện nghiệp vụ này tại Trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam

2 T ổng quan nghiên cứu

Việc chấm điểm tín dụng khách hàng là một việc cần được

định Tín dụng Ngân hàng của TS Nguyễn Minh Kiều (chủ biên) (2006),

dụng của BIDV, tài liệu nội bộ xếp hạng tín dụng của Vietinbank, tài

tín dụng quốc gia Việt Nam, tài liệu hội thảo về hoạt động chấm

điểm, xếp hạng tín dụng giữa Ngân hàng Trung Uơng Pháp với CIC,

động chấm điểm tín dụng khách hàng thể nhân để phù hợp với những thay đổi trong chính sách nợ xấu và cung cấp thông tin cho NHNN

(Theo thông tư 03/2013/TT-NHNN và thông tư 02/2013/TT-NHNN)

Đề tài lựa chọn theo luận văn này dự định đi sâu nghiên cứu

điểm tín dụng khách hàng

- Thực trạng hoạt động chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng

- Giải pháp hoàn thiện hoạt động chấm điểm tín dụng khách

3 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích:

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

hàng cá nhân

- Phạm vi nghiên cứu:

nhân tại Việt Nam

thực trạng và từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hoạt động

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích số liệu để làm rõ

phân tích, phương pháp tổng hợp và có sử dụng hệ thống bảng biểu,

sơ đồ để minh họa Cụ thể luận văn thu thập thông tin thứ cấp từ kho

dữ liệu của Trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam rồi từ đó phân tích, đánh giá nghiệp vụ chấm điểm tín dụng thể nhân và đưa ra

đề xuất nhằm hoàn thiện công tác này

6 K ết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục các tài liệu tham

Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về hoạt động chấm điểm, xếp

Chương 2: Thực trạng hoạt động chấm điểm, xếp hạng tín

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động chấm điểm tín

Việt Nam

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG CHẤM ĐIỂM, XẾP HẠNG TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG THỂ NHÂN 1.1 Khái quát chung về tín dụng ngân hàng, chấm điểm, xếp

h ạng tín dụng khách hàng thể nhân

1.1.1 Tín dụng ngân hàng

Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng vốn giữa ngân hàng với các chủ thể kinh tế khác trong xã hội, trong đó, ngân hàng

1.1.2 Khái niệm về thông tin tín dụng

Theo từ điển Cambridge, thông tin tín dụng (credit

công ty, thường do các tổ chức tín dụng đánh giá trước khi thông qua

Theo thông tư số 03/2012/TT-NHNN quy định về hoạt động

điều 3: thông tin tín dụng là các thông tin về khách hàng vay và

chi nhánh ngân hàng nước ngoài

1.1.3 Khái niệm về chấm điểm, xếp hạng tín dụng

Chấm điểm tín dụng là một quy trình đánh giá khả năng thực

hiện các nghĩa vụ tài chính của một khách hàng đối với một ngân hàng

Chấm điểm tín dụng cá nhân là một quy trình đánh giá khả

năng thực hiện các nghĩa vụ tài chính của một khách hàng cá nhân đối với ngân hàng nhằm xác định rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng của Ngân hàng cho vay thông qua việc phân tích, đánh giá, cho điểm

và tổng hợp điểm từ các tiêu thức thuộc hạng mục rủi ro tài chính, và rủi ro phi tài chính

kiến đánh giá về rủi ro tín dụng, chất lượng tín dụng, khả năng và

ứng các nghĩa vụ tài chính một cách đầy đủ và đúng hạn, dựa trên tất

nhiệm tín dụng của cá nhân

khách hàng cá nhân

phi tài chính của khách hàng cá nhân, xử lý chúng theo phương pháp

1.1.4 Mục đích, ý nghĩa của việc chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân

 M ục đích

lập hạn mức cho vay phù hợp với từng nhóm khách hàng

 Ý nghĩa

Đối với tổ chức tín dụng: Chấm điểm, xếp hạng tín dụng

giúp các tổ chức tín dụng lượng hóa tương đối chính xác khả năng

tín dụng, các khách hàng vay tiêu dùng,…

và chính xác, đảm bảo việc thu hồi nợ, qua đó, giảm thiểu rủi ro…

Đối với khách hàng: Việc chấm điểm cá nhân giúp các khách hàng

xác định mức độ tín nhiệm mà các tổ chức tín dụng có thể đánh giá về mình, nâng cao ý thức trong việc quản lý và sử dụng vốn vay ngân hàng,

đối với các tổ chức tín dụng

Đối với xã hội: Nâng cao nhận thức của xã hội về thông tin tín

dụng, góp phần nâng cao văn hóa tín dụng của xã hội, đồng thời nâng

1.2 Một số nội dung về chấm điểm, xếp hạng tín dụng

1.2.2 Quy trình chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân

 Đưa ra kết quả xếp hạng

1.2.3 Một số mô hình chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân

dụng cá nhân áp dụng cho các ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam

tín dụng Fico (Mỹ)

1.3.3 Sự hợp lý của việc lựa chọn các chỉ tiêu chấm điểm, xếp hạng

1.4 Nhân tố ảnh hưởng đến chấm điểm, xếp hạng khách hàng thể nhân

 Trình độ hiện đại hoá công nghệ ngân hàng

 Năng lực và trình độ của cán bộ

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1: Giới thiệu những vấn đề cơ bản về chấm điểm, xếp

dụng, chấm điểm tín dụng thể nhân, xếp hạng tín dụng; khái niệm về

chất lượng chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân Đồng

dụng khách hàng thể nhân của một số tổ chức trong và ngoài nước để

làm cơ sở cho việc phân tích, đánh giá chất lượng chấm điểm, xếp

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHẤM ĐIỂM, XẾP HẠNG TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG THỂ NHÂN TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN TÍN D ỤNG QUỐC GIA VIỆT NAM

2.1 Khái quát về Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam

2.1.1 Lịch sử ra đời và phát triển của Trung Tâm Thông Tin Tín Dụng Quốc Gia Việt Nam

3289/QĐ-NHNN ngày 31/12/2008 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và trở thành tổ chức Sự nghiệp thuộc Ngân hàng Nhà nước thực

- Tháng 3/2014 Cơ cấu lại và đổi tên thành Trung tâm Thông

NHNN ngày 26/2/2014 của thống đốc NHNN

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Trung Tâm Thông Tin Tín Dụng Quốc gia Việt Nam

 Chức năng của Trung Tâm Thông Tin Tín Dụng Quốc

g ia Việt Nam

Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) là tổ chức sự nghiệp công lập trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thực hiện chức năng đăng ký tín dụng quốc gia; thu nhận, xử lý, lưu trữ, phân tích, dự báo thông tin tín dụng; phòng ngừa và hạn chế rủi

ro tín dụng; chấm điểm, xếp hạng tín dụng pháp nhân và cá nhân trên lãnh thổ Việt Nam phục vụ cho yêu cầu quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước, cung ứng sản phẩm dịch vụ thông tin tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và của pháp luật

 Nhiệm vụ của Trung Tâm Thông Tin Tín Dụng Quốc gia Việt Nam

Tổ chức khai thác, thu thập, mua thông tin tín dụng từ các nguồn trong, ngoài nước; cung cấp kịp thời, đầy đủ, trung thực các sản phẩm thông tin tín dụng cho Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng và các tổ chức khác theo quy định của Thống đốc và của pháp luật

2.1.3 Sản phẩm dịch vụ của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam

 S ản phẩm – dịch vụ cho Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý khác

 S ản phẩm – dịch vụ cho Tổ chức tín dụng

 S ản phẩm – dịch vụ cho các Tổ chức tự nguyện

 S ản phẩm – dịch vụ cho khách hàng vay

 S ố lượng báo cáo tín dụng

Biểu đồ 2.1: Số lượng báo cáo tín dụng qua các năm

(Nguồn: Phòng Nghiên cứu phát triển - CIC)

 Cơ sở dữ liệu

Biểu đồ 2.2: Số lượng hồ sơ khách hàng qua các năm

(Ngu ồn: Phòng Nghiên cứu phát triển - CIC)

2.1.4 Cơ cấu tổ chức của Trung tâm Thông tín Tín dụng Quốc gia Việt Nam

Sơ đồ bộ máy tổ chức của CIC

2.2 Thực trạng hoạt động chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam

2.2.1 Giới thiệu nghiệp vụ chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam

12/2010 và triển khai chính thức từ tháng 2/2011

nhân được thực hiện qua các bước sau:

Bước 1 Thu thập thông tin

Bước 2: Kiểm soát và cập nhật thông tin khách hàng

Bước 3: Thực hiện chấm điểm tín dụng khách hàng cá nhân Bước 4: Đánh giá của chuyên gia

Bước 5: Báo cáo chấm điểm

học kết hợp sử dụng dữ liệu nghiên cứu thống kê logic và áp dụng

trong mô hình

thực trạng khách hàng Ưu điểm đó là tận dụng được kinh nghiệm và

2.2.4 Các loại dữ liệu được sử dụng trong chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân

thông tin về dư nợ khách hàng của CIC)

2.2.5 Các chỉ tiêu sử dụng để chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân

 Ch ỉ tiêu Tổng dư nợ

 Ch ỉ tiêu số lượng TCTD khách hàng đang có dư nợ

 Ch ỉ tiêu nhóm nợ hiện tại cao nhất

 Ch ỉ tiêu số TCTD có nợ xấu trong 3 năm gần nhất

 Ch ỉ tiêu số năm có quan hệ tín dụng với TCTD

 Ch ỉ tiêu số lần vay nợ trong vòng 3 năm gần nhất

2.2.6 Tính tổng hợp điểm và đưa ra kết quả xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân

Bảng 2.2: Tiêu chí chấm điểm khách hàng cá nhân

tối đa

Số điểm tối thiểu

Chấm điểm tín dụng (chiếm 100%)

I Số dư nợ và tình trạng nợ

( Nguồn: Phòng Cấp tin Miền Nam – CIC )

Bảng 2.3: Xếp hạng khách hàng

(C)

( Ngu ồn: Phòng Cấp tin Miền Nam – CIC )

2.2.7 Hiện trạng triển khai sản phẩm

phải là sản phẩm truyền thống của CIC Đây là sản phẩm mới, tiên phong, đón đầu xu hướng Vì vậy, quảng bá sản phẩm này đến TCTD

và khách hàng cá nhân vẫn chưa đạt được hiệu quả mong muốn

2.2.8 Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động chấm điểm, xếp hạng khách hàng thể nhân

hoá sản phẩm của CIC, giúp cho CIC đạt được mục tiêu hoàn thiện

nhân tại CIC đã được xã hội, các tổ chức và chính các khách hàng

Sản phẩm chấm điểm tín dụng cá nhân nguồn thông tin toàn diện về khách hàng cá nhân một cách độc lập, khách quan và trung thực, đồng thời đưa ra đánh giá sát nhất về khả năng trả nợ của khách hàng cũng như mức độ rủi ro tín dụng của khách hàng đó giúp các

chi phí thẩm định khách hàng và giúp các TCTD thiết lập hạn mức

2.3.2 Những hạn chế, tồn tại cần khắc phục và nguyên nhân

- Một số bản báo cáo thông tin trả lời đi chưa được nhanh khi vướng mắc về thông tin tài sản đảm bảo, hay dư nợ chưa được cập nhật

thông tin pháp lý nhưng không cung cấp cho các TCTD hoặc hết dư

- Đây là sản phẩm cung cấp thông tin toàn diện về khách hàng

chưa được đưa vào quy trình làm chỉ tiêu chấm điểm như: Các chỉ

tiêu về thông tin thẻ tín dụng của khách hàng; số lần gia hạn nợ, điều

khách hàng vay,…

nhân cung cấp được nhiều thông tin chi tiết hơn, cụ thể hơn; đa dạng hóa

 Nguyên nhân

Nguyên nhân khách quan

hướng chung cho chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thế nhân tại Việt Nam

Việt Nam nên có rất ít các đối tượng quan tâm tìm hiểu

không có nghĩa vụ phải khai báo làm cho nguồn thông tin pháp lý của

Nguyên nhân chủ quan

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

Chương 2 của luận văn đã khái quát về quá trình hình thành

và phát triển cũng như kết quả hoạt động của CIC và phân tích thực

thể nhân nói trong thời gian qua Luận văn đã đi sâu nghiên cứu phương pháp chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân tại CIC; qua đó phân tích kết quả đã đạt được, tìm ra những vướng mắc, tồn tại trong quá trình triển khai thực hiện Cùng với đó phần này của

hoàn thiện hoạt động chấm điểm tín dụng khách hàng thể nhân sẽ được trình bày trong chương 3 của luận văn

Chương 3 HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG CHẤM ĐIỂM, XẾP HẠNG TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG THỂ NHÂN TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN TÍN D ỤNG QUỐC GIA VIỆT NAM

3.1 Định hướng chấm điểm, xếp hạng tín dụng khách hàng thể nhân từ năm 2015 - 2020

3.1.1 Định hướng phát triển của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam từ năm 2015 - 2020

Nâng cao chất lượng kho dữ liệu, bằng việc mở rộng mức độ

thông tin về tình trạng pháp lý và hiện trạng của công ty, tăng cường

thập liên quan đến những thông tin có ảnh hưởng tới tình hình tài

báo cáo từ các tổ chức tín dụng,

báo cáo phân tích khoản vay chi tiết hơn, cùng với việc sử dụng thận

 Nâng cao năng lực hoạt động của CIC

Phát triển các cơ sở dữ liệu tín dụng khắp cả nước nhằm đáp ứng cho các bên liên quan cả về chất lượng và số lượng

Phát tri ển các sản phẩm và dịch vụ của CIC sẽ tăng cường năng lực quản lý rủi ro của Ngân hàng Nhà nước cũng như của các TCTD Phát triển nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin là những điều kiện tiên quyết để thực hiện Tầm nhìn và Nhiệm vụ

Nâng cao năng lực chấm điểm tín dụng cá nhân

“ CIC đặt mục tiêu trở thành cơ quan đăng ký thông tin tín dụng hàng đầu trong khu vực thông qua các cam kết của mình, phát tri ển chuyên môn và năng lực công nghệ hiện đại để cung cấp các sản phẩm và dịch vụ với chất lượng tốt nhất theo tiêu chuẩn quốc tế đáp ứng nhu cầu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng để tăng cường quản lý rủi ro và đảm bảo khả năng tiếp cận tín dụng một cách công bằng đối với khách hàng vay.”

đáp ứng cho các bên liên quan cả về chất lượng và số lượng

Nâng cao ch ất lượng dữ liệu và tăng cường mức độ bao phủ của dữ liệu

Phát tri ển hệ thống thu thập dữ liệu toàn diện

Phát triển hệ thống trao đổi thông tin với các tổ chức liên quan Thi ết lập cơ chế thông tin phản hồi từ NHNN/CQTTGSNH đến CIC Nâng cao chất lượng thông tin

Tính chính xác v ề tình trạng vay

Tính chính xác về tình trạng pháp lý và đặc điểm của công ty