Hoạt động báo chí gắn với quản lý nhà nước

Trong thời kỳ hội nhập hiện nay, cùng với kinh tế và công nghệ thông tin, nền báo chí trên thế giới không ngừng phát triển, đạt được những thành tựu quan trọng. Mục tiêu cao nhất của báo chí là phục vụ sự phát triển của đất nước và lợi ích của nhân dân. Báo chí đã tác động từng ngày, từng giờ đến đời sống chính trị, xã hội, cung cấp thông tin đa chiều, sâu sắc, tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước hiệu quả, đặc biệt là phát huy vai trò phản biện xã hội trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu. Xã hội phát triển đòi hỏi hoạt động báo chí cũng phải thay đổi tương ứng để kịp thời phản ánh những sự thay đổi của xã hội đó, vì vậy công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trong thời kỳ mới cũng cần phải thay đổi cho phù hợp với điều kiện, tình hình mới. Sau gần 40 năm phấn đấu gian khổ, Đảng, Nhà nước và nhân dân các bộ tộc Lào đã giành được những thành quả to lớn trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước, đưa đất nước Lào ngày càng tiến gần với trình độ phát triển của các nước trong khu vực. Cùng với những thành quả quan trọng của đổi mới kinh tế, những năm qua, tổ chức và hoạt động của báo chí nước CHDCND Lào nói chung, báo chí của tỉnh Savannakhet nói riêng không ngừng được đổi mới và có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Chủ trương đổi mới do Đảng khởi xướng cùng với những thành tựu vĩ đại của công nghệ thông tin đã làm cho báo chí tỉnh Savannakhet trong những năm gần đây phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng. Vì vậy, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí cần phải tăng cường trong giai đoạn hiện nay.

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

PHẦN MỞ ĐẦU 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ 11

1.1 Một số khái niệm về báo chí 11

1.1.1 Một số khái niệm về báo chí 11

1.1.3 Chức năng của báo chí 18

1.1.4 Phân loại báo chí 21

1.2 Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí 25

1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí 25

1.2.2 Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí 27

1.2.3 Chủ thể quản lý nhà nước về hoạt động báo chí 28

1.2.4 Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí 30

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí 37

Tiểu kết Chương 1 38

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SAVANNAKHET, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 40

2.1 Khái quát về tỉnh Savannakhet 40

2.1.1 Vị trí địa lý 40

2.1.2 Lực lượng lao động 40

2.1.3 Điều kiện tự nhiên 41

2.1.4 Tình hình phát triển kinh tế xã hội 42

2.2 Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí ở tỉnh

Savannakhet 44

2.2.1 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về báo chí 44

2.2.2 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với báo chí 47

2.2.3 Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, đạo 49

đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ báo chí 49

2.2.4 Tổ chức thông tin cho báo chí và quản lý thông tin của báo chí 51

2.2.5 Thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động báo chí 53

2.2.6 Về mối quan hệ giữa nhà nước và báo chí 54

2.3 Đánh giá 55

2.3.1 Những kết quả đạt được 55

2.3.2 Những hạn chế 56

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 58

Tiểu kết chương 2 60

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SAVANNAKHET, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 61

3.1 Quan điểm của Đảng, Nhà nước về báo chí 61

3.1.1 Quan điểm của Đảng về báo chí 61

3.1.2 Chính sách của Nhà nước về báo chí 65

3.1.3 Những xu hướng phát triển của báo chí và vấn đề đặt ra đối với hoạt động quản lý nhà nước đối với báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet 67

3.2 Một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet 70

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về hoạt động 70

báo chí 70

3.2.2 Xây dựng và hoàn thiện tổ chức bộ máy của cơ quan báo chí 72

3.2.3 Đẩy mạnh công tác đào tạo và quy hoạch cán bộ quản lý báo chí 75

3.2.4 Tăng cường quản lý nội dung thông tin trên báo chí 79

3.2.5 Giải pháp về chế độ chính sách trong hoạt động báo chí 80

3.2.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính 82

sách pháp luật báo chí 82

Tiểu kết chương 3 84

KẾT LUẬN 85

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời kỳ hội nhập hiện nay, cùng với kinh tế và công nghệ thôngtin, nền báo chí trên thế giới không ngừng phát triển, đạt được những thànhtựu quan trọng Mục tiêu cao nhất của báo chí là phục vụ sự phát triển của đấtnước và lợi ích của nhân dân Báo chí đã tác động từng ngày, từng giờ đến đờisống chính trị, xã hội, cung cấp thông tin đa chiều, sâu sắc, tuyên truyền chủtrương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước hiệu quả, đặc biệt làphát huy vai trò phản biện xã hội trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng,lãng phí, quan liêu Xã hội phát triển đòi hỏi hoạt động báo chí cũng phải thayđổi tương ứng để kịp thời phản ánh những sự thay đổi của xã hội đó, vì vậycông tác quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trong thời kỳ mới cũngcần phải thay đổi cho phù hợp với điều kiện, tình hình mới

Sau gần 40 năm phấn đấu gian khổ, Đảng, Nhà nước và nhân dân các

bộ tộc Lào đã giành được những thành quả to lớn trong công cuộc xây dựng,bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước, đưa đất nước Lào ngày càng tiến gầnvới trình độ phát triển của các nước trong khu vực Cùng với những thành quảquan trọng của đổi mới kinh tế, những năm qua, tổ chức và hoạt động của báochí nước CHDCND Lào nói chung, báo chí của tỉnh Savannakhet nói riêngkhông ngừng được đổi mới và có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp pháttriển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Chủ trương đổi mới do Đảngkhởi xướng cùng với những thành tựu vĩ đại của công nghệ thông tin đã làmcho báo chí tỉnh Savannakhet trong những năm gần đây phát triển nhanh cả về

số lượng và chất lượng Vì vậy, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt

động báo chí cần phải tăng cường trong giai đoạn hiện nay

Sự ra đời của Luật báo chí năm 2008 đã tạo nên sự hoàn chỉnh về hànhlang pháp lý cho hoạt động báo chí, đảm bảo sự bình đẳng, dân chủ trongthông tin, đảm bảo quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí của côngdân Đây cũng là điều kiện mới để báo chí Lào phát triển, hội nhập với báo chítrong khu vực và trên thế giới

Trong quá trình phát triển, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, báochí của Lào cũng bộc lộ những tồn tại như có xu hướng thương mại hóa, xarời tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, cho ra những ấn phẩm chủ yếu đápứng nhu cầu thị hiếu tầm thường của một bộ phận quần chúng Báo chí cònchưa đến tay số đông nhân dân, nhất là nhân dân lao động ở nông thôn, miềnnúi, vùng sâu, vùng xa

Các tác phẩm có chất lượng chính trị, chất lượng văn hóa, chất lượngkhoa học, chất lượng nghiệp vụ trên báo chí vẫn còn chưa cao Đó là nhữngtác phẩm báo chí không thực hiện đúng định hướng tuyên truyền, người viếtthiếu bản lĩnh chính trị, khi viết không xác định rõ mục đích và đối tượng độcgiả, không hướng con người tới chân – thiện – mỹ

Những khuyết điểm trên tồn tại một phần là do công tác quản lý nhànước về báo chí còn hạn chế, sự buông lỏng của cơ quan chủ quản báo chí, vàđặc biệt là một số nhà báo chưa thấy hết trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ côngdân của mình, ngoài ra nguyên tắc phát triển báo chí đi đôi với quản lý tốtchưa được quán triệt một cách đầy đủ Vì những lý do trên, tác giả đã lựa chọn

đề tài “Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet, nước CHDCND Lào” cho luận văn Thạc sĩ Quản lý công,

đồng thời đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báochí trong giai đoạn hiện nay Đó là vấn đề cần thiết của một nền báo chí pháttriển

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong những năm gần đây vấn đề nâng cao vai trò QLNN về báo chíđược Đảng và Nhà nước, các đoàn thể, nhân dân quan tâm Bên cạnh nhữngbài báo, tạp chí trong nước và Việt Nam đánh giá về thực trạng hoạt độngQLNN về báo chí, cũng như quan điểm và định hướng của Nhà nước Lào đốivới hoạt động báo chí, phải kể tới một số công trình nghiên cứu của Việt Nam

và Lào cụ thể như sau:

- Nguyễn Kim Chi (2011) Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối vớihoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, Luận văn Thạc sĩ Quản lý Hànhchính công, Học viện Hành chính Luận văn đã phân tích khái quát tình hìnhhoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong những năm qua, chỉ ranhững kết quả đạt được, những hạn chế và giải pháp giải quyết những khó khăn đó nhằm nâng cao hiệu lực quản lý của nhà nước đối với hoạt động trên

- PGS.TS Nguyễn Văn Dũng đã có nhiều nghiên cứu và tiếp cận báo chídưới góc độ lý luận (khái niệm, đặc điểm báo chí ); mối quan hệ của báo chívới dư luận xã hội và hoạt động báo chí cách mạng Việt Nam phải đặt dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như tiếp cận hoạt động quản lýnhà nước đối với báo chí cách mạng nước ta trong bối cảnh hội nhập toàn cầuhóa kinh tế quốc tế Các tác phẩm của PGS.TS Nguyễn Văn Dũng đã nghiêncứu về báo chí ở nước ta như: “Báo chí và dư luận xã hội”, Nhà Xuất bản Laođộng (2011); “Cơ sở lý luận báo chí”, Nhà Xuất bản Lao động (2012); “Quanđiểm của Đảng và Nhà nước về công tác tư tưởng, lý luận và quản lý báo chí”,Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền (2012)…

- Tác giả Mỹ Bình (2014), Tăng cường công tác quản lý nhà nước về báochí, Thông tấn xã Việt Nam, số ra ngày 20/01/2014 Trong bài viết này tác giả

đã đưa ra những nhận định khái lược về bức tranh toàn cảnh công tác QLNN

về báo chí năm 2013 đặt dưới sự chỉ đạo của Chỉnh phủ và Bộ Thông tin vàTruyền thông Trong đó bài viết nhận định rất rõ những yếu kém, hạn chếtrong công tác quản lý cần phải khắc phục thời gian tới, đó là: công tác chỉđạo, quản lý báo chí thời gian qua đôi lúc vẫn chưa chủ động, lúng túng, chạytheo sự vụ Một bộ phận cán bộ quản lý hạn chế về năng lực, nhận thức chưađầy đủ về các văn bản chỉ đạo, QPPL về báo chí Vai trò của cơ quan chủ quảnchưa được phát huy đầy đủ, còn có hiện tượng né tránh trách nhiệm với saiphạm của cơ quan báo chí thuộc quyền Tuy vậy, tác giả cũng đưa ra các con

số thống kê để chứng minh và đề xuất những giải pháp, kiến nghị để công tácQLNN với hoạt động báo chí được tăng cường hơn trong thời gian tới

- TS Nguyễn Bắc Sơn với tác phẩm “Nâng cao hiệu quả quản lý nhànước đối với hoạt động báo chí đáp ứng yêu cầu của nền báo chí cách mạngViệt Nam trong tình hình mới”, Tạp chí Cộng sản, số ra ngày 09/08/2014 đãkhái quát thực trạng về tình hình hoạt động báo chí ở nước ta trong thời gianqua, từ đó nhận định 5 vấn đề còn tồn tại, cũng như những thách thức và hạnchế trong công tác QLNN về báo chí trong tình hình mới

Từ đó, tác giả đã khẳng định: để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nướcđối với hoạt động báo chí đáp ứng yêu cầu nền báo chí cách mạng Việt Namtrong giai đoạn hiện nay, cần tập trung vào 4 nhóm giải pháp lớn: nhóm giảipháp nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, chính sách; nhóm giảipháp về nguồn nhân lực; nhóm giải pháp tăng cường công tác thanh tra, kiểmtra, xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí và nhóm giải pháp về tăng cường

hợp tác quốc tế và ứng dụng khoa học, công nghệ trong công tác quản lý báochí

- Khắt Thạ Nam Xẳng Xỉn Xay (2010), Quá trình hình thành và pháttriển của thông tấn xã Lào, Luận văn Thạc sĩ Chính trị học, Học viện Báo chí

và Tuyên truyền Luận văn đã nêu lên cơ sở lý luận và quá trình hình thành,phát triển của thông tấn xã Lào Để thấy rõ những giai đoạn phát triển củathông tấn xã trong suốt những năm qua, xu hướng phát triển và định hướngphát triển thông tấn xã Lào trong thời gian tới

- Chanhdalasouk Thavone (2010), Quản lý nhà nước đối với hoạt độngbáo chí ở tỉnh Champasac, nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, Luận vănThạc sĩ Quản lý Hành chính công, Học viện Hành chính Luận văn nêu lênnhững kiến thức về lý luận, làm cơ sở cho việc đánh giá, phân tích thực trạnghoạt động quản lý nhà nước và tìm ra nguyên nhân của những hạn chế tronghoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí của tỉnh Champasac, từ

đó đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước đốivới hoạt động báo chỉ tại tỉnh như: xây dựng quy hoạch phát triển báo chí;kiện toàn bộ máy và cơ chế quản lý nhà nước về báo chí; hoàn thiện hệ thốngvăn bản quy phạm pháp luật, về đào tạo, quy hoạch cán bộ quản lý báo chí, vềchế độ chính sách và về công tác kiểm tra, thanh tra

Có thể nói, việc nghiên cứu của các công trình trước đây chưa tập trungvào mảng quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí và nhất là theo phạm vimột tỉnh cụ thể Đặc biệt tại tỉnh Savannakhet chưa có công trình nào nghiêncứu về quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại địa phương này

Khảo sát đề tài quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàntỉnh Savannakhet giúp thấy được những hạn chế trong việc quản lý nhà nước

đối với báo chí ở tỉnh này so với các tỉnh khác của nước CHDCND Lào 3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu - Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở tìm hiểu, đánh giá thực trạng hoạt động báo chí và quản lýnhà nước về báo chí của nước CHDCND Lào nói chung và hoạt động báo chícủa tỉnh Savannakhet nói riêng, đề tài nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nhằmtăng cường QLNN đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhethiện nay

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để đạt được mục đích nêu trên luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ cụthể sau:

+ Nghiên cứu cơ sở lý luận về báo chí và quản lý nhà nước về báo chí + Tìm hiều thực trạng quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnhSavannakhet

+ Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối vớihoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

-Phương pháp luận:

Luận văn dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch

sử và phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng của Chủ tịch Cayxon Phonvihan, các quan điểm của ĐảngNhân dân các mạng Lào, kế thừa và tiếp thu những công trình nghiên cứu củacác nhà khoa học trong và ngoài nước có liên quan đến quản lý nhà nước vềbáo chí

- Phương pháp nghiên cứu:

Để nghiên cứu và làm rõ các vấn đề, luận văn sử dụng kết hợp nhiềuphương pháp nghiên cứu khác nhau như:

+ Phương pháp khảo cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu có liên quan

để có những luận cứ khoa học cho việc đánh giá hoạt động báo chí, làm cơ sở

để đánh giá thực trạng và đề ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lýnhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet

+ Phương pháp phân tích, đánh giá: Đề tài đã tiến hành phân tích, đánhgiá thực trạng quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet để từ

đó chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu trong quản lý nhà nước đối với hoạt độngbáo chí từ đó làm cơ sở cho những giải pháp ở Chương 3

+ Phương pháp thống kê: Được tác giả sử dụng để xử lý các số liệuđược thu thập trong công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí,đồng thời so sánh và đánh giá được các kết quả đạt được và hạn chế trongquản lý

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

-Đối tượng nghiên cứu:

Hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnhSavannakhet

- Phạm vi nghiên cứu:

Luận văn không chỉ nghiên cứu về báo chí nói chung mà đặc biệtnghiên cứu về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này nhằm nâng cao hiệu quảquản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhethiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa của luận văn

-Ý nghĩa lý luận:

Luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về báo chí và quản lýnhà nước về báo chí

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dungluận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chíChương 2 Thực trạng hoạt động báo chí và quản lý nhà nước đối vớihoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet, nước CHDCND Lào

Chương 3 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nướcđối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Savannakhet

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ 1.1 Một số khái niệm về báo chí

1.1.1 Một số khái niệm về báo chí

1.1.1.1 Khái niệm về báo chí

Tùy theo cách tiếp cận và mục tiêu nghiên cứu mà có thể hiểu báo chí ởnhiều góc độ khác nhau

Theo các nhà nghiên cứu nói chung, báo chí là một mặt của đời sống xãhội, báo chí có tác động to lớn đối với đời sống con người

Theo triết học cổ Hy Lạp báo chí được hiểu là thông tin, thông bá, báotin và được hiểu như việc tạo ra hình thái giúp cho sự hiểu biết của con người

về thế giới xung quanh đang tồn tại bằng việc lấy hiện thực khách quan đểphản ánh một các liên tục, xuyên suốt trong quan hệ chặt chẽ giữa nhà báo, tácphẩm và công chúng

Luật Báo chí nước CHXHCN Việt Nam sửa đổi, bổ sung và thông quanăm 1999 không tập trung giải thích rõ nội hàm của báo chí mà chỉ liệt kê các

loại hình báo chí: Báo chí nói trong luật này là báo chí Việt Nam, bao gồm:báo in (báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn), báo nói (chương trìnhphát thanh), báo hình (chương trình truyền hình, chương trình nghe nhìn thời

sự được thực hiện bằng các phương tiện kỹ thuật khác nhau), báo điện tử(được thực hiện trên mạng thông tin máy tính) bằng tiếng việt, tiếng các dântộc thiểu số Việt Nam, tiếng nước ngoài

Báo chí được hiểu là phương tiện thông tin, tuyên truyền Báo chí nằmtrong kiến trúc thượng tần và ra đời khi có cơ sở, vật chất kỹ thuật nhất định

Kỹ thuật càng hiện đại thì báo chí càng phát triển

Đặc điểm của báo chí:

- Tính tư tưởng của báo chí: Báo chí thể hiện rõ vai trò là đội tiên phongtrong công tác tư tưởng của Đảng, tích cực tuyên truyền đường lối, chủ trươngcủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Hoạt động tuyên truyền báochí đã tác động tích cực tới đời sống xã hội, định hướng chính trị tư tưởng và

dư luận, góp phần làm cho nhân dân nhận thức đúng tình hình, đoàn kết, tintưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và xu thế đi lên củađất nước

- Tính chân thật của báo chí: Một trong những nguyên tắc cơ bản của báochí là phải đảm bảo tính khách quan, chân thật Bởi báo chí chính là phươngtiện để phản ánh sự thật, phản ánh cuộc sống hiện thực và thông qua sự thật

đó để thúc đẩy xã hội phát triển Nếu thoát ly khỏi hiện thực, khỏi sự thật thìbáo chí không có gì để phản ánh

- Tính nhân dân của báo chí: Tính nhân dân thể hiện ở mối liên hệ giữabáo chí với đông đảo tầng lớp nhân dân, nhất là nhân dân lao động, ngườisáng tạo chân chính của lịch sử Báo chí phải phản ánh, đánh giá các hiệntượng và sự kiện của đời sống theo lập trường của nhân dân lao động, đại diện

và bảo vệ quyền lợi của nhân dân lao động Tính nhân dân của báo chí thểhiện ở sự tham gia tích cực và thường xuyên của đông đảo nhân dân vào hoạtđộng báo chí

- Tính đa dạng của hoạt động báo chí: sự đa dạng của loại hình báo chí,thể loại báo chí và tính chân thật, phản ánh chính xác các sự kiện sinh độngcủa hoạt động xã hội tạo nên tính đa dạng của hoạt động báo chí

1.1.1.2 Sự phát triển của báo chí trên thế giới

Trên thế giới, báo chí ra đời từ thế kỷ XVII, nhưng phải tới thế kỷ XIXmới phát hành rộng rãi Khi mới xuất hiện, báo chí được hiểu là những sảnphẩm nhân bản bằng máy in, xuất bản định kỳ hàng ngày, vài ngày, hàng tuần

và chuyển tải thông tin thông tin có tính phổ biến tới đông đảo công chúngtrong xã hội Tớ báo La Gzette của Theosphaste Renaudot là tờ báo của nướcPháp đầu tiên được ra đời Trong vòng hai thế kỷ XVII và XVIII, báo chí cómặt tại hầy hết các đô thị quan trọng trên thế giới, theo giới nghiên cứu đâyđược coi là giai đoạn hình thành báo chí trên thế giới

Tuy nhiên, thế kỷ XIX báo in mới thực sự phát triển mạnh mẽ và đượccoi là thời kỳ hoàng kim của báo in Chính sự khẳng định của phương thứcsản xuất tư bản chủ nghĩa đã tạo điều kiện cho sự phát triển của báo chí Các

đô thị công nghiệp lớn ra đời, trình độ văn hóa và đời sống vật chất ngày càngphát triển làm cho nhu cầu thông tin giao tiếp ngày tăng nhanh Cuộc cáchmạng khoa học kỹ thuật cũng là tiền đề trực tiếp thúc đẩy báo chí phát triển.Đồng thời, trong thế kỷ này sự hình thành giai cấp công nhân với ý thức đầy

đủ về sứ mệnh lịch sử, dưới sự lãnh đạo của chính đảng là yếu tố đặc biệt thúcđẩy sự phát triển của báo chí

Đến đầu thế kỷ XX thông tin bùng nổ Việc bùng nổ thông tin báo chítrước hết là do sự ra đời và phát triển nhanh chóng của hai loại hình kỹ thuậttruyền thông mới là phát thanh và truyền hình

1.1.1.3 Sự ra đời báo chí ở nước CHDCND Lào

Báo chí Lào là phương tiện truyền thông của Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào, là mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân, giữa tổ chức và nhómngười trong xã hội, là phương tiện thông tin về mặt chính trị, kinh tế, văn hóa,

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương (nguồn gốc của Đảng Nhân dânCách mạng Lào hiện nay) Ấn phẩm đầu tiên mang tính chất của một tờ báo

có cả bài viết, hình vẽ tố cáo thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và tay sai của chúng.Những tờ báo, tờ rơi đó đã gắn liền với phong trào yêu nước trong cuộc khángchiến lâu dài của bộ tộc Lào và góp phần thúc đẩy nhân dân Lào

đứng lên đấu tranh và trở thành lực lượng cách mạng

Ngày 13/8/1950, dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào,Đại hội Mặt trận kháng chiến toàn quốc do “Neo Lao Ít sạ lá (Mặt trận Ít sạ lá)

đã quyết định thành lập báo “Lao Ít sạ lá” và bổ nhiệm ông Sisana Sisan làmtổng biên tập đầu tiên của báo chí cách mạng Lào, in kiểu “Li tô”, với 200 bảnin/ 3 tháng, làm vai trò tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách củaNeo Lao Ít sạ lá và Chính phủ lào kháng chiến Từ đó báo Neo Lao Ít sạ lá trở

thành phương tiên thông tin làm công cụ đấu tranh về mặt chính trị, tư tưởngnhân dân, gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Đảng và các bộ tộc

Lào yêu nước Trong tình hình và điều kiện của cách mạng cứu nước gần 6năm, ngày 06/01/1956, Đại hội Đại diện toàn quốc của Neo Lao Ít sạ lá tạikhu căn cứ tỉnh Hua Phăn, đã quyết định thành lập “Neo Lao Sàng Xạ (Mặttrận Lào xây dựng tổ quốc) để thay thế “Neo Lao Ít sạ lá” Sau đó, Trungương Đảng đã quyết định đôi tên “Neo Lao Ít sạ lá” thành “Lao Hắc Xạ (Làoyêu nước)” Cho nên báo Neo Lao Ít sạ lá cũng đổi tên thành báo Lao Hắc Xạ

và cũng do ông Saxana Sisan làm tổng biên tập và phát hành 3000 bản in/tuần Đặc biệt trong những năm 1956-1959, báo Lao Hắc Xạ đã in tải Thủ đôViêng Chăn do ông Khaawmphai Bupha làm Tổng biên tập, vì sự ủng hộ củaquần chúng, nên số lượng báo được tăng lên tới 12.000 bản in/tuần Nhưngtrong tình hình đất nước chưa ổn định, vẫn còn đế quốc xâm lược, vì vậy, năm

1959 tổng biên tập bị bắt vào tù cùng với các nhà lãnh đạo khác của Lào Năm

1960, trụ sở công tác báo Lao Hắc Xạ được chuyển chỗ in trở lại khu căn cứtỉnh Viêng Xây tiếp tục thực hiện vai trò và nhiệm vụ của mình Do cơ hội vàđiều kiện thuận lợi, ngày 11/8/1975 báo Lao Hắc Xạ đã quay về Thủ đô ViêngChăn và đổi tên thành báo “Siếng Paxaxon (Tiếng nói nhân dân)”, trở thànhnhật báo, có thể phát hành hàng ngày tới 30.000 bản in Sau Đại hội khóa IIIcủa Đảng, ngày 22/3/1983, Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng

Lào đã có quyết định đổi tên báo “Siếng Paxaxon (Tiếng nói nhân dân)” thànhbáo “Paxaxon (Báo nhân dân)” và được tuyên bố là tiếng nói của Trung ươngĐảng nhân dân cách mạng Lào cho tới ngày nay

Ra đời cùng với báo chí Lào trong những năm 1960 là Đài phát thanhnước Lào, được thành lập ngày 13/8/1960 do lực lượng đặc biệt của Trungương Đảng Chương trình đầu tiên phát sóng là: tuyên bố của Neo Lao Hắc

Xạ về cuộc đảo chính ngày 09/8/1960, thông tin ủng hộ giải phóng đất nước,tuyên bố tự do của nước Kong Ko… Và ngày 06/01/1968, Thông tấn xã nướcLào cũng được thành lập tại khu giải phóng tỉnh Viêng Xây, theo yêu cầu của Đảng đối với việc báo chí trong giai đoạn mới, do ông Sixana Sisan làm Tổngbiên tập

Ngày 01/02/1983 với sự ủng hộ của Liên Xô cũ, Đài truyền hình quốcgia Lào được thành lập, trở thành bước chuyển mới trong giai đoạn phát triểncủa thông tin đại chúng Lào cũng như trong sự nghiệp bảo vệ thành quả cáchmạng và xây dựng xã hội mới

Hiện nay, ở Lào các cơ quan báo chí đang xuất bản gần 70 ấn phẩm.Ngoài thủ đô Viêng Chăn tập trung nhiều cơ quan báo chí Trung ương và khuvực, một số tỉnh còn lại đều có báo, tạp chí, đài phát thanh, đài truyền hìnhriêng Đài phát thanh được thành lập thêm, từ 14 cơ quan (năm 1995) lên tới

35 cơ quan (2015), trong đó 3 cơ quan là đài phát thanh quốc gia Lào, 33 cơquan còn lại đặt tại địa phương với hai hệ thống AM và FM, phát sóng chiếm 80% thời lượng Lĩnh vực truyền hình có 32 cơ quan, trong đó có 2 cơ quan làđài truyền hình Việt Nam, đài truyền hình đầu tư và hợp tác với tư nhân do cơquan quản lý báo chí cấp Trung ương quản lý như đài truyền hình Laostar vàMVLaos Đài truyền hình Lào có thể phát sóng chiếm 60% thời lượng

Điểm nổi bật của báo chí Lào là sự ra đời của báo điện tử đang được sửdụng phổ biến, tạo nên sự nhanh chóng và rộng rãi của thông tin cho ngườidân trong và ngoài nước

1.1.2 Vai trò của báo chí đối với sự phát triển kinh tế xã hội

Báo chí có vai trò cực kỳ to lớn trong đời sống xã hội của các quốc gia trên thế giới Quá trình toàn cầu hóa càng tăng, quan hệ quốc tế càng phức tạp thì vai trò của báo chí càng trở nên quan trọng hơn

Theo quan niệm của Đảng nhân dân Cách mạng Lào đối với báo chí

“Báo chí là công cụ về mặt chính trị - tư tưởng của các tổ chức trong hệ thốngchính trị có Đảng lãnh đạo” Trong sự nghiệp tiếp tục xây dựng và phát triểnchế độ dân chủ nhân dân cũng như trong sự nghiệp thay đổi toàn diện cónguyên tắc của Đảng, phương tiện thông tin đại chúng có vai trò cực kỳ quantrọng trong việc tăng cường tình đoàn kết của các bộ tộc, tuyên truyền, độngviên thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội…, cụ thể:

Một là, Báo chí là công cụ của Đảng, đồng thời là diễn đàn của nhândân Điều này nói rằng, báo chí dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, từ báochí trung ương tới báo chí địa phương Báo chí tuyên truyền, giáo dục về vaitrò lãnh đạo của Đảng, về tính tất yếu và cần thiết phải có sự lãnh đạo củaĐảng Tuyên truyền về vai trò hạt nhân lãnh đạo của Đảng trong điều kiệnhiện nay Đấu tranh kiên quyết với những âm mưu, thủ đoạn chia rẽ, làm suyyếu Đảng, phủ nhận vai trò và sự lãnh đạo của Đảng

Hai là, Báo chí tuyên truyền về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCNcủa dân, do dân, vì dân; báo chí tập trung nghiên cứu thực tiễn quá trình đổimới cơ chế quản lý, phương thức hoạt động của nhà nước và hệ thống chínhquyền nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tăng cường khả năng quản

lý và điều hành xã hội bằng pháp luật Báo chí hướng về cơ sở, giúp cán bộ cơ

sở hiểu biết thông tin, nắm chắc đường lối chính sách, pháp luật của

Đảng và Nhà nước, tổ chức vận động quần chúng đưa nghị quyết, chính sách,pháp luật của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống

Ba là, báo chí tuyên truyền đường lối kinh tế, những kinh nghiệm hay,những điển hình tiên tiến, nhân rộng các mô hình làm cho các chủ thể kinh tế, các thành phần kinh tế không ngừng phát triển, làm giàu cho đất nước

Bốn là, báo chí tuyên truyền giáo dục nhằm xây dựng nền văn hóa tiêntiến đậm đà bản sắc dân tộc Báo chí tuyên truyền văn hóa truyền thống, bồiđắp tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu quý những giá trị văn hóatruyền thống tốt đẹp của dân tộc

Năm là, báo chí tham gia đấu tranh tích cực với các hiện tượng tiêu cực

và các tệ nạn xã hội Báo chí không chỉ phê phán mà quan trọng là biểu dươngngười tốt, việc tốt, những điển hình về lao động, hy sinh cống hiến cho đấtnước, những chuẩn giá trị đạo đức tốt đẹp cho lẽ sống của xã hội ngày nay

1.1.3 Chức năng của báo chí

1.1.3.1 Chức năng thông tin

Đây là chức năng cơ bản mang tính tiên quyết của báo chí Báo chí tồntại và phát triển là để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao của con người

và xã hội Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu thông tin của quần chúngcàng đòi hỏi cao, đa dạng và phong phú hơn

Thông tin báo chí vừa là chất liệu, vừa là động lực của sự phát triểnkinh tế xã hội Chất lượng của thông tin báo chí chính là mức độ đáp ứng cácnhu cầu về thông tin của công chúng bao gồm các yếu tố như tính thời sự, hấpdẫn, phù hợp với lợi ích, gây ấn tượng mạnh mẽ Bên cạnh đó, chất lượngthông tin báo chí còn có tác dụng định hướng tư tưởng và hoạt động thực tiễncủa công chúng Mặc dù thông tin có tính khách quan, phản ánh những vấn

đề, sự kiện có thật trong cuộc sống nhưng báo chí không bao giờ trung lập.Báo chí không thể thông tin hết tất cả thay mọi sự kiện trong đời sống hiệnthực, mà chỉ thông tin những điều có thực, theo chủ quan của nhà báo, của lựclượng chính trị nắm giữ báo chí thấy cần phải đăng tải Vì vậy, các nhà lãnhđạo báo chí thấy cần chỉ đạo thông tin như thế nào, thông tin tới mức độ nào

để có lợi nhất cho đất nước bởi báo chí là công cụ tuyên truyền những tư

tưởng, chính sách của thế lực nắm giữ báo chí, vì thế văn bản pháp luật củacác nước đều quy định những điều cấm thông tin

1.1.3.2 Chức năng định hướng giáo dục chính trị, tư tưởng

Định hướng, giáo dục chính trị, tư tưởng thực chất là tuyên truyền vàbảo vệ hệ tư tưởng của giai cấp công nhân Báo chí là công cụ tuyên tuyền củaĐảng, vì vậy cần tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước đến mọi tầng lớp nhân dân để tạo nên các phòng tràocách mạng mạnh mẽ Đồng thời báo chí cũng là diễn đàn của nhân dân, nóphản ánh một cách trung thực tâm tư, nguyện vọng, mong muốn của nhân dânđối với Đảng và Nhà nước Chức năng định hướng của báo chí chính là khôngngừng nâng cao nhận thức chính trị, tính tự giác của nhân dân

1.1.3.3 Chức năng văn hóa, giáo dục

Báo chí là một bộ phận cấu thành của văn hóa vì thế nó trực tiếp gópphần phát triển, bảo tồn và giao lưu văn hóa Nó bồi đáp hướng dẫn, nâng caotrình độ văn hóa của nhân dân; góp phần định hướng, điều chỉnh và cổ vũ xâydựng môi trường văn hóa mới

Báo chí còn thực hiện chức năng giáo dục thông qua giáo dục chính trị,

tư tưởng và nâng cao dân trí Chức năng giáo dục chính trị, tư tưởng của báochí nhằm biến đổi các tri thức cụ thể mà mỗi thành viên đạt được thành chấtlượng nội tại, tức là các quan điểm, lập trường chính trị xã hội tích cực tiếnbộ; Trang bị những kiến thức nền tảng để hình thành thế giới quan, nhân sinhquan khoa học, tuyên truyền chủ trương, đường lối chính sách của Đảng vàNhà nước; Nâng cao trình độ hiểu biết mọi mặt của nhân dân, hình thành lốisống tích cực và khẳng định những giá trị chuẩn mực trong đời sống văn hóa

1.1.3.4 Chức năng giám sát, phản biện xã hội

Thông tin có vai trò đặc biệt quan trọng, nhờ sử dụng và giám sát thôngtin nên báo chí thể hiện được chức năng giám sát và phản biện xã hội củamình Chức năng này thể hiện quyền lực của báo chí trong đời sống xã hội.Giám sát xã hội của báo chí thực chất là giám sát bằng dư luận xã hội Quagiám sát, theo dõi một cách khách quan và có định hướng mà báo chí thể hiệnvai trò phản biện xã hội của mình

Báo chí thực hiện chức năng giám sát đối với các cơ quan quyền lực,các cá nhân có trách nhiệm, các cộng đồng, đơn vị, địa phương về những khókhăn, phức tạp, những hạn chế và nguy cơ đã, đang và có thể sẽ xảy ra; Ngănchặn những hành vi, biểu hiện sai trái của những cá nhân có trách nhiệm, cácnguy cơ quyền lực của Nhà nước Trong trường hợp này, báo chí trở thànhcông cụ, tai mắt của nhân dân, tạo thành công luận và có một sức mạnh to lớntrong việc răn đe, đề phòng những tiêu cực có thể phát sinh trong các cơ quanquyền lực nhà nước

Thông qua báo chí, nhân dân tham gia vào quá trình hoạch định chínhsách của Nhà nước bằng việc góp ý kiến vào các dự thảo chính sách, các dưluận trước khi ban hành chính thức Đó là ý kiến của nhân dân về những bấthợp lý và yêu cầu đặt ra trong việc thay thế các chính sách đã lỗi thời Báo chítrở thành diễn đàn cho nhân dân trao đổi, thảo luận về các chủ trương, chínhsách của nhà nước, đồng thời phản ánh ý kiến, thái độ của nhân dân về cáchoạt động và trách nhiệm thực thi nhiệm vụ của các cnas bộ, cơ quan quyềnlực nhà nước trong xã hội

1.1.3.5 Chức năng giải trí, quảng cáo, dịch vụ

Trong xã hội hiện đại, cuộc sống của con người chịu nhiều áp lực Đây

là lý do giải thích vì sao chức năng giải trí của báo chí trong xã hội hiện đạingày càng được quan tâm và đề cao Giải trí không thuần túy là một chức năng của báo chí mà còn đáp ứng nhu cầu, đòi hỏi của xã hội đối với báo chí

Chức năng quảng cáo, dịch vụ được hiểu báo chí chính là nguồn cungcấp thông tin cho đời sống xã hội nên quảng cáo dịch vụ báo chí trong điềukiện kinh tế thị trường và toàn cầu hóa đã trở thành một hoạt động tất yếu Sựquảng bá thương hiệu, thu hút sự chú ý, giới thiệu sản phẩm, hướng dẫn tiêudùng, định hướng thị hiếu, chỉ dẫn… đang là nhu cầu không chỉ giới kinhdoanh, dịch vụ, giải trí mà đòi hỏi thiết yếu của đời sống xã hội Quảng cáo,dịch vụ là nhu cầu sống còn, nhu cầu tồn tại và phát triển của bản thân xã hộihiện đại

1.1.4 Phân loại báo chí

Sản phẩm báo chí được phát triển rộng rãi trong xã hội với nhiều loạikhác nhau Từng loại hình báo, từng tờ báo, tờ tạp chí cũng có đối tượng xácđịnh nhất định và có đặc trưng riêng Do đó, để quản lý báo chí một cách hiệuquả, nhất thiết phải phân loại chúng

xã hội rộng rãi và được phát hành trong phạm vi quốc gia hay ở những thànhphố, trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa lớn, dân cư đông

- Báo thưa kỳ bao gồm các thứ 2, 3, 4, 5 hoặc 5 ngày một kỳ, tuần báo,báo nửa tháng hoặc hàng tháng

Báo ra 2, 3, 4 hoặc 5 ngày một kỳ thường là báo của đảng bộ tỉnh, thànhphố hay của các tổ chức kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội trong nước

Hiện nay, nhiều tuần báo có xu hướng rút ngắn còn 2, 3, 4 ngày một kỳ

Tuần báo là các tuần báo xuất bản định kỳ một tuần một lần Đó là các

tờ báo của các bộ, các ngành, các tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp, cácdoanh nghiệp kinh tế lớn

Báo nửa tháng hay hàng tháng phần lớn là các đặc san, chuyên san củacác tờ nhật báo, báo thưa kỳ hay tuần báo

Nói chung, đa số báo thưa kỳ có đối tượng hẹp hơn so với các nhật báo Người đọc báo thưa kỳ thường được xác định trong phạm vi các địa phương,cấp tỉnh, thành phố hoặc theo nghề nghiệp, sở thích, lứa tuổi cụ thể Thời gian

ra các tờ báo này thường theo những ngày cố định, ít khi xác định buổi nào cụthể Nói chung, nội dung thông tin của loại báo thưa kỳ không cập nhật thời

sự bằng báo hàng ngày và quan tâm nhiều đến những thông tin có chiều sâuphục vụ các đối tượng chuyên biệt hơn, cụ thể hơn

- Tạp chí là những ấn phẩm định kỳ có nội dung chuyên sâu vào mộthay một số vấn đề, lĩnh vực, đời sống xã hội, khoa học, kỹ thuật Định kỳ xuấtbản của tạp chí có thể là một tuần, nửa tháng…

Đối tượng đọc của báo chí chọn lọc hơn nhiều so với nhật báo và báothưa kỳ Nội dung của tạp chí là những thông tin chuyên sâu như những côngtrình khoa học, nghiên cứu tổng kết, kinh nghiệm, những tài liệu phân tích,đánh giá các vấn đề, sự kiện, những bài viết dự báo và chiều hướng vận dụng,

phát triển của các hiện tượng trong xã hội hay tự nhiên… , việc trình bày cáctạp chí đơn giản và khuôn khổ tạp chí cũng tương đối nhỏ, thuận lợi cho mụcđích đọc nghiên cứu

Báo in là loại báo được phổ biến nhất ở mọi quốc gia với số lượng lớn,tuy nhiên, ngoài loại báo này còn có báo nói, báo hình và báo điện tử

1.1.4.2 Báo nói

Đây là một loại hình báo chí, trong đó nội dung thông tin được chuyểntải qua âm thanh Ở các nước phương Tây, người ta thường chia phát thanhthành các loại: phát thanh thương mại, phát thanh quảng cáo, phát thanh giáodục, phát thanh chính trị, xã hội Thông thường, mỗi nước đều có hệ thốngphát thanh nhà nước để thực hiện những nhiệm vụ công cộng, phục vụ cho cácmục đích chính trị, xã hội của Chính phủ Ngoài ra, còn có các đài phát thanhthuộc sở hữu tư nhân Ở các nước này, phần lớn các đài phát thanh đều tồn tạitrong cơ cấu của các công ty, tập đoàn truyền thông lớn

Ở Lào, toàn bộ hệ thống phát thanh, truyền hình đều thuộc sở hữu củanhà nước, do Chính phủ và chính quyền các địa phương quản lý Đài phátthanh quốc gia Lào được coi là phát thanh trung ương Còn đài phát thanh cáctỉnh, thành phố và cấp huyện được coi là đài phát thanh địa phương

1.1.4.3 Báo hình

Là một loại hình báo chí chuyển tải nội dung bằng hình ảnh động và âmthanh Nguyên nghĩa của nó là vô tuyến truyền hình, bắt nguồn từ hai từ tele

có nghĩa là ở xa và vision có nghĩa là thấy được, tức là thấy được ở xa

Sự xuất hiện của truyền hình như một điều thần kỳ trong sáng tạo củacon người Với sự kết hợp giữa hình ảnh động và âm thanh, truyền hình manglại cho con người cảm giác sống động, rất thật hiện lên trước mắt Nói chung,

ở các nước, người ta chia ra các loại: truyền hình thương mại, truyền hình giáo

dục, truyền hình công cộng… Nhờ truyền hình cáp ra đời, khắc phục đượcnhững hạn chế của truyền hình sóng trước kia, mà một lúc có thể chuyển đinhiều chương trình để đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng người sử dụng

Đài truyền hình quốc gia Lào được coi là đài truyền Trung ương Cònđài truyền hình các tỉnh, thành phố và cấp huyện được coi là đài truyền hìnhđịa phương

1.1.4.4 Báo điện tử

Những tiến bộ của công nghệ thông tin trong những năm 60 của thế kỷ

XX mang đến cho nhân loại một loại hình báo chí mới, đó là báo điện tử Sovới báo in, báo điện tử đến với người đọc nhanh hơn rất nhiều, có khi chỉ vàigiây sau khi phát hành và người đọc không cần tới mua ở quầy báo, cũngkhông cần chờ nhân viên bưu điện mang đến So với báo nói và báo hình, báođiện tử có ưu thế là có thể nghe và xem bất cứ lúc nào người đọc muốn, khôngphụ thuộc vào buổi phát thanh và phát hình của đài

Quy trình xuất bản của sản phẩm báo chí trải qua 4 công đoạn sau:

- Giao tiếp thực tế và sáng tạo tác phẩm

Có thể thấy, báo chí nói chung rất đa dạng về chủng loại và phong phú

về chức năng Để đối tượng này phục vụ xã hội một cách hiệu quả và có địnhhướng, không thể không có sự quản lý của nhà nước

1.2 Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí

1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí

1.2.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước

Quản lý là một hoạt động diễn ra ở mọi tổ chức từ phạm vi nhỏ đến lớn,

từ đơn giản tới phức tạp Xã hội càng phát triển, trình độ xã hội hóa càng cao,yêu cầu quản lý càng cao Quản lý là một dạng hoạt động đặc biệt quan trọngcủa con người, nó chứa đựng nội dung rộng lớn, đa dạng, phức tạp và luônvận động, biến đổi và phát triển Vì vậy, khi nhận thức về quản lý, có nhiềucách tiếp cận và quan niệm khác nhau Mỗi một học thuyết nghiên cứu tổchức quản lý ở những góc độ khác nhau, trên cơ sở triết học và điều kiện kinh

tế xã hội khác nhau Tuy nhiên có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có tổ chức,

có định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mụctiêu định trước

Quản lý nhà nước gồm nhiều nội dung, theo một trình tự từ việc lập raluật, tổ chức thực hiện luật, kiểm sát, xét xử những vi phạm pháp luật do các

cơ quan nhà nước thực hiện Trong hệ thống xã hội, có nhiều chủ thể tham giaquản lý xã hội như: tổ chức chính trị, nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổchức kinh tế, các đoàn thể nhân dân, các hiệp hội… Tuy nhiên, so với quản lýcủa các tổ chức khác thì quản lý nhà nước có điểm khác biệt sau:

- Chủ thể quản lý nhà nước là cán bộ, công chức và các cơ quan trong

bộ máy nhà nước (thực thi quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp);

- Đối tượng quản lý là toàn dân;

- Phạm vi quản lý mang tính toàn diện, tất cả các lĩnh vực của đời sống

xã hội;

- Phương thức: sử dụng quyền lực nhà nước mang tính cưỡng chế đơnphương đối với xã hội và sử dụng pháp luật làm công cụ chủ yếu

- Mục tiêu của quản lý nhà nước là phục vụ lợi ích chung, duy trì sự ổnđịnh và phát triển của xã hội

Quản lý nhà nước (QLNN) được hiểu là hoạt động thực thi quyền lựcnhà nước của các cơ quan trong bộ máy nhà nước (chủ yếu là các cơ quantrong hệ thống hành pháp) mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng phápluật nhà nước để điều chỉnh hành vi hoạt động của con người trên các lĩnh vựccủa đời sống xã hội, nhằm thỏa mãn nhu cầu hợp pháp của con người, duy trì

sự ổn định và phát triển của xã hội

1.2.1.2 Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí

Quản lý hoạt động báo chí có thể phân chia thành hai cấp độ: quản lý vi

mô và quản lý vĩ mô Quản lý vi mô là quản lý toàn soạn báo chí, quản lý vĩ

mô là quản lý nhà nước về báo chí Trong phạm vị nghiên cứu của luận văntác giả nghiên cứu quản lý ở tầm vĩ mô là quản lý nhà nước về báo chí

Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí là những hoạt động của các

cơ quan chức năng trong bộ máy nhà nước nhằm đảm bảo cho hoạt động báochí được ổn định và phù hợp với xu thế phát triển chung của xã hội Với vaitrò là thiết chế trung tâm trong hệ thống chính trị, nhà nước đại diện cho nhândân, đảm bảo cho công dân được thực hiện các quyền cơ bản của mình, trong

đó có quyền về tự do ngôn luận, tự do báo chí Báo chí gắn liền với tự dongôn luận, tự do báo chí Quản lý nhà nước về hoạt động báo chí là nhằm đảmbảo tự do báo chí và tự do ngôn luận trên báo chí được thực hiện trong khuônkhổ pháp luật, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng,văn minh Đồng thời, Nhà nước cũng đóng vai trò hết sức quan trọng trongviệc đấy tranh chống các thế lực thù địch lợi dụng chính sách tự do ngôn luận,

tự do báo chí để đưa ra các luận điệu sai trái, thực hiện chiến lược diễn biếnhòa bình, gây mất an ninh chính trị và trật tự trong nước

Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí là tổng thể những hoạtđộng của bộ máy nhà nước trên cơ sở những quy định của pháp luật đảm bảocho báo chí thực hiện được nhiệm vụ thông tin của mình và chịu sự điều chỉnhthống nhất của pháp luật Quản lý nhà nước là làm cho sức mạnh của báo chíđược phát huy cao nhất, để báo chí tập trung nguồn lực và mọi cố gắng vàophục vụ mục đích phát triển đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng; là tạo mọiđiều kiện cho báo chí phát triển và phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội của đấtnước

Từ những phân tích trên, có thể hiểu quản lý nhà nước đối với hoạtđộng báo chí là quá trình tác động có tổ chức, có định hướng và được điềuchỉnh bằng pháp luật, trên cơ sở quyền lực nhà nước đối với hoạt động báo chí

do các cơ quan có thẩm quyền trong hệ thống hành pháp từ trung ương đến cơ

sở tiến hành để thực hiện chức năng và nhiệm vụ của nhà nước đối với lĩnhvực báo chí, nhằm đáp ứng quyền và nhu cầu tự do báo chí hợp pháp của côngdân

1.2.2 Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí

Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí là một yêu cầu tất yếukhách quan dựa trên một số lý do sau:

Có thể thấy rằng, báo chí tác động từng ngày, từng giờ tới đời sống xãhội Vì vậy, mọi chế độ chính trị đều có chủ trương và biện pháp quản lý theohướng có lợi nhất cho mình Mục tiêu cao nhất của báo chí là phục vụ sự pháttriển của đất nước và lợi ích của nhân dân Bởi vậy, quản lý nhà nước về hoạtđộng báo chí trong thời kỳ phát triển của đất nước cũng phải có sự điều chỉnh,thay đổi phù hợp với sự thay đổi hàng ngày của đời sống xã hội

Báo chí là công cụ đấu tranh sắc bén, vì vậy, cần phải có định hướngcho hoạt động báo chí đúng khuôn khổ Báo chí được mệnh danh là quyền lực

thứ tư Vì, vậy, nó góp phần bảo vệ, cổ vũ chủ trương, đường lối, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước và ngược lại nó cũng có thể cản trở việc thực hiện đó

Hoạt động báo chí còn nhiều yếu kém Hiện nay, báo chí tiếp tục pháttriển nhanh về số lượng, loại hình, ấn phẩm, đội ngũ người làm báo và sốlượng người đọc; cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ, năng lực tài chính đượctăng cường; tác động, ảnh hưởng của báo chí được mở rộng Phần lớn, báo chí

hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích

Một bộ phận nhà báo chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Bên cạnh nhữngnhà báo thường xuyên trau dồi đạo đức, phẩm chất và trình độ chuyên môn,cũng không ít nhà báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp dẫn đến vi phạm phápluật, bị truy tố Do đó, cần thiết quản lý nhà nước bằng việc đào tạo bồi dưỡngchuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp

Một số tờ báo có xu hướng thị trường hóa Mặc dù đang hướng tới việc

tự chủ của các tờ báo về kinh phó, nhưng thời gian qua một số tờ báo vì lợinhuận mà vi phạm quy định về quảng cáo cũng như viết bài giật gân nhằm thuhút độc giả, tăng số lượng phát hành, tình trạng giật tít sai làm hạn chế, ảnhhưởng đến hiệu lực quản lý của cơ quan nhà nước Điều này tất yếu phải có sựquản lý của nhà nước để chấn chỉnh

Từ những lý do trên, nhận thấy quản lý nhà nước về hoạt động báo chí

là yêu cầu tất yếu khách quan và cần thiết

1.2.3 Chủ thể quản lý nhà nước về hoạt động báo chí

Theo nghĩa rộng, các cơ quan tham gia quản lý hoạt động báo chí baogồm: Quốc hội, các cơ quan tư pháp và Chính phủ Tuy nhiên, Chính phủthống nhất quản lý nhà nước về hoạt động báo chí, thông tin đại chúng nói

chung thông qua Bộ Thông tin và Văn hóa và bộ phận thi thành trực tiếp là VụBáo chí

Các cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động báo chí gồm:

- Bộ Thông tin và Văn hóa

Theo Điều 54 của Luật Báo chí Lào quy định vai trò và một số nhiệm

vụ cụ thể của Bộ Thông tin và Văn hóa: Nghiên cứu dự thảo Luật, chính sách,

kế hoạch, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển báo chí, đề nghị Chínhphủ điều tra, đồng ý và thực thi; Tuyên truyền Luật báo chí; Tổ chức, quản lý

và chỉ đạo hoạt động của cơ quan báo chí trong phạm vi toàn nước; Đào tạo,bồi dưỡng, nâng cao trình độ cán bộ báo chí về mặt chính trị, chuyên môn và

lý luận; Nghiên cứu, quy định tiêu chuẩn kỹ thuật và sử dụng khoa học, côngnghệ tiến bộ hiện đại trong phạm vi báo chí…

- Sở Thông tin và Văn hóa

Căn cứ theo Điều 55 Luật Báo chí Lào quy định vai trò, nhiệm vụ của

Sở Thông tin và Văn hóa cấp tỉnh với một số nội dung như: Nghiên cứu, tuyêntruyền và tổ chức thực hiện chính sách quy hoạch, kế hoạch, pháp chế, mệnhlệnh, chỉ dẫn về báo chí; Nghiên cứu và quyết định định hướng, kế hoạchtuyên truyền cho cơ quan báo chí của mình trong từng giai đoạn; Quản lý vàchỉ đạo hoạt động của báo chí trên địa bàn lãnh thổ mình; Lên kế hoạch quản

lý, cải cách và phát triển báo chí để đảm bảo nhiệm vụ và phục vụ nhân dântrong tỉnh, thành phố nhanh chóng và có hiệu quả; Quản lý hoạt động của nhàbáo trong nước và nhà báo người nước ngoài đang thực hiện nhieemmj vụ của

họ trên lãnh thổ của mình…

- Văn phòng Thông tin và Văn hóa

Văn phòng Thông tin và Văn hóa thực hiện một số nhiệm vụ cụ thểnhư: Tuyên truyền và tổ chức thực thi pháp chế, mệnh lệnh, chỉ dẫn về báo chí

ở cấp huyện, thị xã của mình; Hướng dẫn, động viên, thúc đẩy việc tổ chức cơ

sở huyện, thị xã của mình để hoạt động báo chí đáp ứng được nhu cầu thôngtin; Quản lý phương tiện báo chí đang hoạt động ở huyện, thị xã của mìnhtheo đúng pháp chế…

Như vậy, Bộ Thông tin và Văn hóa là cơ quan quản lý nhà nước đối vớicác hoạt động trong lĩnh vực thông tin báo chí, với mục đích là làm cho cáchoạt động đó đi đúng khuôn khổ pháp luật Quản lý nhà nước về báo chí làmột trong những công cụ đắc lực góp phần thúc đẩy sự phát triển lành mạnhcủa xã hội Ngoài ra, còn có các bộ khác có liên quan đến vấn đề quản lý nhànước về báo chí mà Bộ Thông tin và Văn hóa phải phối hợp trong một số mặtcủa hoạt động báo chí Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ Công an…

1.2.4 Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí

1.2.4.1 Xây dựng quy hoạch, chiến lược phát triển báo chí

Bộ Thông tin và Văn hóa có nhiệm vụ giúp Chính phủ xây dựng chiếnlược thông tin báo chí của Lào, lập quy hoạch, kế hoạch phát triển sự nghiệpbáo chí, kế hoạch trang bị kỹ thuật cho báo chí toàn quốc, kế hoạch đầu tưngân sách, quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Tất cả những dự án này saukhi được Chính phủ phê duyệt mới được triển khai trên thực tế

Ở địa phương cũng vậy, Sở Thông tin và Văn hóa là cơ quan giúp Ủyban Tỉnh ủy xây dựng quy hoạch hoạt động báo chí địa phương theo hướngdẫn của Bộ Thông tin và Văn hóa Quy hoạch báo chí của địa phương phảiđược sắp xếp phù hợp với quy hoạch tổng thể báo chí của cả nước

1.2.4.2 Ban hành các văn bản pháp quy, các chế độ chính sách đối với báo chí

Bộ Thông tin và Văn hóa có nhiệm vụ dự thảo dự án Luật liên quan đếnbáo chí Sau đó Chính phủ mới đệ trình những dự án luật này lên Quốc hội, đềnghị Quốc hội thông qua Chỉ có Quốc hội mới có quyền ban hành luật, sắclệnh về chế độ báo chí Các văn bản dưới luật như quyết định, nghị định đượcChính phủ ban hành là do Bộ Thông tin và Văn hóa dự thảo

Bộ Thông tin và Văn hóa ra các văn bản dưới luật khác thuộc thẩmquyền của mình về chính sách, chế độ báo chí, các văn bản về chức danh, tiêuchuẩn nhà báo, các văn bản hướng dẫn thi hành các chủ trương, chính sách vềbáo chí, chính sách về đầu tư, tài trợ cho báo chí, chính sách chế độ đối vớinhà báo như các quyết định, các thông tư hướng dẫn thực hiện các nghị quyết,nghị định của Chính phủ

Đối với việc quản lý một số lĩnh vực hoạt động thông tin báo chí liênquan đến các bộ khác, bộ Thông tin và Văn hóa phải phối hợp với các bộ đóban hành những thông tư liên bộ để hướng dẫn việc thực hiện các quyết định,nghị định của Chính phủ

Xây dựng và ban hành các quy chế tỏng hoạt động thông tin, cụ thể làquy chế về chức danh báo chí, quy chế về cung cấp và quản lý thông tin chobáo chí, quy chế về tổ chức và điều kiện thành lập các cơ quan báo chí, quychế về điều kiện hoạt động của các cơ sở dịch vụ Internet công cộng

Rà soát lại hệ thống văn bản pháp luật, kịp thời sửa đổi bổ sung cho phùhợp với thực tế phát triển của thông tin, khả năng quản lý của nhà nước và cơquan chức năng

1.2.4.3 Cấp, thu hồi giấy phép hoạt động báo chí và thẻ nhà báo

Một nội dung quan trọng khác của quản lý nhà nước đối với báo chí làcấp phép hoạt động báo chí, giấy phép xuất bản đặc san, số phụ, chương trìnhđặc biệt, chương trình phụ Bộ Thông tin và Văn hóa là cơ quan cấp giấy phépthành lập cơ quan và quy định nội dung, hình dạng con dấu của cơ quan báochí; cấp thẻ nhà báo cho các nhà báo cấp Trung ương Đối với nhiều nước trênthế giới, việc cấp giấy phép là cơ chế để quản lý quyền sở hữu và nội dungbáo chí Ở Lào, báo chí cần phát triển theo quy hoạch của nhà nước, do đócũng cần có cơ chế để quản lý nội dung báo chí

Cơ quan báo chí muốn xuất bản đặc san, số phụ, phát sóng chương trìnhđặc biệt, chương trình phụ, ngoài những điều kiện đã ghi trong giấy phépthành lập cơ quan báo chí, phải có giấy phép của Bộ Thông tin và Văn hóa cấpmới xuất bản được

Các cơ quan, tổ chức của trung ương và địa phương, không có cơ quanbáo chí, muốn xuất bản một số đặc san phải có đơn xin phép nêu rõ lý do, mụcđích, nội dung chi tiết của số đặc san, được Bộ Thông tin và Văn hóa xem xét

và cấp giấy phép

Ở địa phương, Sở Thông tin và Văn hóa cấp tỉnh có quy định các đốitượng được cấp, cấp và thu hồi thẻ nhà báo, các chức danh viên chức ngànhbáo chí, thủ tục và hồ sơ cấp thẻ nhà báo và người đứng đầu cơ quan báo chítrên địa bàn quản lý của mình Còn ở Trung ương, Vụ Báo chí quản lý côngviệc này, đồng thời chịu trách nhiệm trước Bộ Thông tin và Văn hóa Các nhàbáo được đổi thẻ nhà báo khi chuyển sang cơ quan báo chí khác, khi làm ráchhoặc mất thẻ có đề nghị của cơ quan báo chí hoặc xác nhận của cơ quan công

an Trường hợp người đang có thẻ nhà báo chuyển sang cơ quan không thuộcngành báo chí, về hưu hoặc thuộc cơ quan báo chí có quyết định đình bản hay

tạm thời đình bản thì người đứng đầu cơ quan báo chí có trách nhiệm thu lạithẻ nhà báo, nộp cho Bộ Thông tin và Văn hóa Trong trường hợp người đượccấp thẻ nhà báo vi phạm kỷ luật hay pháp luật bị đình chỉ hoặc tước quyềnhoạt động báo chí chuyên nghiệp thì thẻ nhà báo sẽ bị Bộ Thông tin và Vănhóa thu hồi lại Trường hợp này, nếu xẩy ra ở địa phương thì Sở Thông tin và Văn hóa thu hồi và báo cáo cho Bộ Thông tin và Văn hóa cấp trên của mình

1.2.4.4 Thông tin cho báo chí và quản lý thông tin báo chí

Tổ chức thông tin cho báo chí gồm việc quy định về quy chế phát ngôn của cơ quan nhà nước, việc tổ chức họp báo thường xuyên, định kỳ của Chính phủ cũng như chính quyền địa phương góp phần định hướng thông tin và trao đổi thông tin với báo chí

Quản lý thông tin báo chí được các cơ quan quản lý thực hiện thông quahoạt động Giao ban báo chí hàng tháng, hàng quý, và qua đó thực hiện chứcnăng quản lý của mình bằng cách: định hướng thông tin đối với các cơ quanbáo chí; Kiểm tra, giám sát thông tin mà các báo chí đã nêu; Xử lý nếu pháthiện các cơ quan báo chí vi phạm Việc quản lý thông tin được Bộ Thông tin

và Văn hóa quy định cụ thể: Tổ chức, công dân muốn họp báo phải báo trướccho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và được phép mới hoạt động được.Các cơ quan, tổ chức ở Trung ương tổ chức họp báo phải thông báo chậm nhất

là 6 tiếng đồng hồ trước khi họp báo cho Vụ báo chí, ở địa phương thì thôngbáo cho Sở Thông tin và Văn hóa Bộ Thông tin và Văn hóa, Sở Thông tin vàVăn hóa có quyền chấp nhận hoặc đình chỉ cuộc họp nếu thấy có dấu hiệu viphạm pháp luật Cơ quan đại diện tổ chức quốc tế, các tổ chức kinh doanh,hợp tác và cá nhân người nước ngoài muốn họp báo phải tuân thủ các quyđịnh của Chính phủ về họp báo Các đại sứ quán, Lãnh sự quán hoặc vănphòng đại diện ngoại giao tại Lào, các đoàn khách thăm chính thức Lào có

yêu cầu họp báo phải tuân theo quy chế của Bộ Thông tin và Văn hóa và BộNgoại giao

1.2.4.4 Quản lý hoạt động đối ngoại, hợp tác của báo chí

Nội dung này gồm quản lý hoạt động của báo chí Lào liên quan đếnnước ngoài và hoạt động báo chí nước ngoài tại Lào

Bộ Thông tin và Văn hóa nước CHDCND Lào là cơ quan thực hiệnchức năng quản lý nhà nước đối với các hoạt động báo chí Lào liên quan đếnnước ngoài và cho phép các hoạt động của báo chí Lào liên quan đến nướcngoài Đó là các hoạt động như: Phát hành báo chí, phát sóng chương trìnhphát thanh, truyền hình Lào ra nước ngoài; Thành lập cơ quan báo chí của cơquan đại diện Lào ở nước ngoài, in báo chí, phát sóng chương trình phátthanh, truyền hình Lào ở nước ngoài; Cử nhà báo, phóng viên ra nước ngoài;Lập văn phòng đại diện của báo chí Lào ở nước ngoài; Cung cấp thông tin,bài, hình ảnh cho báo chí nước ngoài; Hoạt động hợp tác của báo chí Lào vớinước ngoài; Thuê chuyên gia, cộng tác viên nước ngoài Bộ Thông tin và Vănhóa có quyền cấp giấy phép hoặc không cấp giấy phép cho các hoạt động trên

Quy chế quản lý hoạt động thông tin, báo chí của phóng viên nướcngoài, các cơ quan, tổ chức nước ngoài tại Lào được ban hành kèm theo Nghịđịnh 38/CP quy định Bộ Ngoại giao và Bộ Thông tin và Văn hóa là cơ quanđược Chính phủ ủy nhiệm chức năng quản lý và cấp phép cho các hoạt độngbáo chí, thông tin nước ngoài tại Lào đó là các hoạt động như: Hoạt độngnghiệp vụ báo chí của phóng viên nước ngoài, lập văn phòng báo chí thườngtrú, cử phóng viên thường trú, sử dụng phương tiện nghiệp vụ báo chí; Hoạtđộng thông tin báo chí của các cơ quan đại diện nước ngoài xuất bản và lưuhành bản in, họp báo, trưng bày tủ ảnh, chiếu phim, triển lãm, hội thảo và cáchoạt động khác có liên quan đến hoạt động báo chí

1.2.4.5 Giao ban báo chí

Trong một tổ chức, cơ quan, cá nhân, kinh doanh tư nhân đều không thểthiếu được việc giao ban, việc giao ban đã giúp hoàn thiện công việc, giúp cho

kế hoạch đề ra có hiệu quả hơn Việc giao ban báo chí cũng rất quan trọngtrong hoạt động của cơ quan quản lý báo chí Cách làm việc của Đảng bộcũng như Đảng ủy cấp cơ sở hoặc cấp Trung ương đều tuân theo chế độ mộtngười lãnh đạo, làm việc theo nhóm, ban nhưng cá nhân chịu trách nhiệm.Cách làm việc hoặc thực thi công việc của cán bộ, công chức đều thực hànhtheo nguyên tắc ấy

Giao ban báo chí được thực hành dưới sự chỉ đạo trực tiếp của cơ quanquản lý về báo chí Mỗi một tuần, một tháng hoặc ba tháng, những kết quảcông việc được giao ban phải báo cáo cấp trên Các cơ quan báo chí cấp tỉnhphải báo cáo cho Sở Thông tin và Văn hóa vào ngày thử ba hàng tuần, Sở Thông tin và Văn hóa báo cáo lên Bộ Thông tin và Văn hóa trong ngày thứnăm của tuần để báo cáo cho Chính phủ trong ngày thứ hai tuần tiếp theo

1.2.4.6 Quản lý việc lưu chiểu báo chí

Bộ Thông tin và Văn hóa có trách nhiệm kiểm tra báo chí lưu chiểu vàquản lý kho lưu chiểu báo chí quốc gia

Việc lưu chiểu sản phẩm báo chí được quy định theo Điều 47 của LuậtBáo chí Lào: Những sản phẩm báo chí phải lưu chiểu và lưu trữ ít nhất 25năm, cho nên muốn quản lý việc lưu chiểu báo chí tốt và có hiệu quả phải cókho lưu chiểu báo chí và có sự quản lý tốt để đảm bảo cho việc kiểm soát vànghiên cứu các công việc liên quan

Bộ Thông tin và Văn hóa cũng đã quy định: Báo chí nộp lưu chiểu quabưu điện phải đăng ký với cơ quan bưu điện nơi báo chí xuất bản Báo chí lưuchiểu được chuyển nhanh nhất và đầy đủ đến cơ quan nhận lưu chiểu Ở các

địa phương, báo chí nộp lưu chiểu cho Sở Thông tin và Văn hóa, cơ quanquản lý báo chí ở địa phương Báo chí được phép in lại, phải nộp lưu chiềunhư lần in thứ nhất Các báo nộp lưu chiểu phải ghi rõ số báo, số lượng pháthành, ngày giờ nộp lưu chiểu có chữ ký của Tổng biên tập hay người được ủyquyền Các chương trình phát thanh, truyền hình đã phát sóng phải được lưugiữ tại cơ quan phát thanh, truyền hình chẳng hạn như: phải lưu giữ bản thảo,phim nhựa, băng, đĩa ghi âm, ghi hình đã phát trên sóng ít nhất một tháng

1.2.4.7 Thanh tra, kiểm tra, khen thưởng, xử lý vi phạm đối với hoạt động báo chí

Một nội dung không thể thiếu được của quản lý nhà nước về báo chí làviệc thanh tra, kiểm tra hoặc phối hợp kiểm tra việc thực hiện Luật Báo chí và

xử lý vi phạm các quy định của báo chí

Điều 59, Luật Báo chí Lào đã quy định nội dung về những quyền thanhtra, kiểm tra của cơ quan thanh tra, kiểm tra báo chí “Hướng dẫn, thanh tra,kiểm tra việc thực hiện chế độ, chính sách, quy hoạch, kế hoạch, phát triểnbáo chí và việc chấp hành pháp luật về báo chí; thi hành các biện pháp ngănchặn hoạt động báo chí trái pháp luật; giải quyết, khiếu nại, tố cáo, xử lý viphạm trong hoạt động báo chí.”

Điều 64 Luật này đã quy định rõ về chính sách khen thưởng đối với cánhân có thành tích và cống hiến: “Cơ quan báo chí, nhà báo, tổ chức và côngnhân có thành tích và cống hiến vào hoạt động báo chí thì được khen thưởngtheo quy định của Nhà nước Nhà bác có thành tích xuất sắc thì được khenthưởng bằng huân chương, giải thưởng, giấy khen, tặng danh hiệu vinh dựNhà nước và chính sách khác thích hợp.”

Điều 65 của Luật này cũng đã quyết định về quy tắc đối với người viphạm “Cá nhân hoặc tổ chức vi phạm quy định của pháp luật kể cả điều cấm

đã quy định trong Điều 50, 51, 52 của Luật này sẽ bị thực hành quy tắc tùytheo mức độ nặng hoặc nhẹ như: giáo dục, cảnh cáo, phạt vạ, đình bản tạmthời thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động trong việc báo chí, thu hồi thẻnhà báo, thẻ nhà chuyên môn về báo chí; bồi thường thiệt hại theo quy địnhcủa pháp luật dân sự hoặc bị trừng phạt theo luật hình sự”

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí

Trong bối cảnh hiện nay, tình hình thế giới đang có những diễn biếnphức tạp về chính trị, nền kinh tế bất ổn định, xu thế toàn cầu hóa thông tin và

sự bùng nổ của truyền thông xã hội tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạtđộng báo chí và công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí của mọiquốc gia Các yếu tố chủ yếu có ảnh hưởng và tác động tới quản lý nhà nướcđối với hoạt động báo chí cụ thể:

- Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và sự phát triển mạnh mẽ của côngnghệ thông tin truyền thông đã đặt ra cho hoạt động quản lý báo chí phải hoànthiện cơ sở hạ tầng và có đội ngũ nhân sự đáp ứng trình độ, cập nhật với thờiđại trong điều kiện mới;

- Xu hướng thương mại hóa báo chí trong bối cảnh đang xây dựng nềnkinh tế thị trường;

- Các yếu tố khác ảnh hưởng và tác động nhất định đến công tác quản lýnhà nước về báo chí có thể kể đến như sự chênh lệch về trình độ dân trí, nhucầu và điệu kiện vật chất khác biệt giữa các khu vực, địa bàn, vùng miền, địaphương tạo nên sự chênh lệch lớn về hưởng thụ các dịch vụ báo chí; các cơquan báo chí còn nhiều hạn chế và tồn tại trong việc nâng cao chất lượng sảnphẩm dịch vụ của mình, hoạt động còn trùng chéo về tôn chỉ, mục đích, nộidung, đối tượng phục vụ Các cơ quan chức năng trong hoạt động quản lý

chưa thực hiện việc nghiên cứu, phân loại, xác định tính chất, nhiệm vụ củabáo chí để có cơ chế, chính sách phù hợp

Bên cạnh đó, hệ thống thể chế tạo hành lang pháp lý cho hoạt độngquản lý nhà nước về báo chí còn chưa hoàn thiện, văn bản pháp quy hướngdẫn thi hành còn châm, văn bản quy phạm pháp luật chỉnh sửa, bổ dung chưathực sự theo kịp sự phát triển của các hoạt động về báo chí trong bối cảnh hộinhập cũng là một yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động quản lý của các cơ quanchức năng khi thực thi trong bối cảnh cụ thể của các địa phương từng thời kỳ Các hỗ trợ về ngân sách nhà nước cũng như đầu tư trang thiết bị cho hoạtđộng tác nghiệp về báo chí còn nhiều hạn chế, khiến cho cơ sở hạ tầng và vậtchưa hiện đại và đồng bộ ở các cấp, các ngành, các địa phương Ngoài ra, chấtlượng và số lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, phóng viên … củacác cơ quan quản lý, các cơ quan báo chí chưa đáp ứng yêu cầu với tình hìnhmới trong bối cảnh hội nhập … hiện đang ảnh hưởng tới hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với báo chí

Tiểu kết Chương 1

Trong chương 1, tác giả tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về báochí, đặc điểm của báo chí, sự phát triển của báo chí trên thế giới, vai trò củabáo chí đối với sự phát triển của kinh tế xã hội Đồng thời, đưa ra khái niệm

về quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí, sự cần thiết phải có sự quản lýcủa nhà nước đối với hoạt động báo chí và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lýnhà nước đối với hoạt động báo chí Từ các khía cạnh nghiên cứu khác nhau,

tác giả có thể khái quát khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí

như sau: quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí là quá trình tác động có

tổ chức, có định hướng và được điều chỉnh bằng pháp luật, trên cơ sở quyền lực nhà nước đối với hoạt động báo chí do các cơ quan có thẩm quyền trong

hệ thống hành pháp từ trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện chức năng và nhiệm vụ của nhà nước đối với lĩnh vực báo chí, nhằm đáp ứng quyền và nhu cầu tự do báo chí hợp pháp của công dân

Những nội dung phân tích trong chương 1 là cơ sở lý luận tạo tiền đềkhoa học cho việc nghiên cứu, làm rõ thực trạng quản lý nhà nước đối vớihoạt động báo chí tại tỉnh Viêng Chăn, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Làotrong chương 2

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI

VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH

SAVANNAKHET, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN

DÂN LÀO 2.1 Khái quát về tỉnh Savannakhet

2.1.1 Vị trí địa lý

Savannakhet có vị trí địa lý thuận lợi, nằm ở phía trung Lào TỉnhSavannakhet có sông Meekong và hai đường quốc lộ số 9 và số 13 là conđường xuyên Á thích hợp cho mọi hoạt động của tỉnh Hiện nay, tỉnhSavannakhet có chiều dàu đường bộ là hơn 4888km, trong đó có đường dảinhựa 579km, nhờ có đường quốc lộ và cầu qua sông Meekong giữa Lào vàThái Lan

Đường quốc lộ 9 xuất phát từ thị xã Đông Hà tỉnh Quảng Trị chạy quabiên giới Việt Lào, cửa khẩu Dansavanh – Lao Bảo – Quảng Trị dài 250kmđến phía tây Lào biên giới Lào – Thái Lan Cửa khẩu Kaysone Phomvihan –Mukdahan nối liền với Cầu Meekong 2 Lào – Thái tại Savannakhet

Tỉnh Savannakhet có diện tích mặt bằng 21,774 km2, có biên giới giápvới tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế 136km ở phía đông, phíatây giáp với tỉnh Nakhon Phanom, Mukdahan, Amnat Chaluen, OubonRatsthani, Sông Meekong là biên giới dài 153 km ở phía bắc giáp với tỉnhKhammuan dài 314km và phía nam giáp với tỉnh Salavan dài 259km Diệntích đồng bằng chiếm 59% và miền núi 41% trong đó diện tích trồng trọt cókhoảng 700.000 ha, diện tích rừng chiếm 61% của tổng diện tích toàn tỉnh

2.1.2 Lực lượng lao động

Tỉnh Savannakhet có số dân là 826.000 người (2005), 77,5% của dân sốtoàn tỉnh sống ở nông thôn, 22,5% sống ở thị xã và các thị trấn Tốc độ tăng