Đề cương chi tiết môn Dự báo phát triển kinh tế xã hội

Dự báo phát triển kinh tế xã hội là một môn khoa học xã hội cung cấp các phương pháp dự báo, tiên đoán có tính khoa học, mang tính chất xác xuất về mức độ, nội dung, các mối quan hệ, trạng thái, xu hướng phát triển của các vấn đề kinh tế xã hội hoặc về cách thức và thời hạn đạt được các mục tiêu kinh tế xã hội đã đề ra trong tương lai. Học phần này cung cấp cho người học, các nhà kinh tế, các nhà hoạch định chính sách và các nhà quản lý những phương pháp dự báo nhằm hỗ trợ cho quá trình ra quyết định quản lý. Học phần này dựa trên cơ sở tính khoa học của chủ nghĩa Marx – Lenin như quy luật biện chứng, kế thừa lịch sử. Học phần cũng sử dụng các công cụ toán học kết hợp với kinh tế học. Bên cạnh đó, học phần còn có mối liên hệ mật thiết với các môn học kế hoạch hóa phát triển kinh tế xã hội, chính sách và quy hoạch phát triển vùng, tài chính công, chiến lược kinh doanh…

Trang 1

TRƯỜNG ĐH KINH TẾ & QTKD

KHOA KINH TẾ

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT

NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

Tên học phần: DỰ BÁO PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

Mã học phần: EDF 331

1) Thông tin chung về các giảng viên dạy môn học

1.1 Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Hà

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ

- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Kinh tế phát triển, Khoa Kinh tế, Đại

học Kinh tế và QTKD

- Điện thoại: 0912102154 Email:

nthuha01@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính: thu hút đầu tư, bình đẳng xã hội,

xây dựng nông thôn, phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy…

1.2 Họ và tên: Nguyễn Thu Hà

- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Kinh tế phát triển, Khoa Kinh tế, đại

học Kinh tế và QTKD

- Điện thoại: 0974159763 Email:

nthatueba@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính: Các vấn đề phát triển kinh tế - xã

hội, phát triển ngành công nghiệp và các vấn đề liên quan đến đầu tư phát triển…

1.3 Họ và tên: Mai Thị Huyền Trang

Trang 2

- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Kinh tế phát triển, Khoa Kinh tế, Đại học Kinh tế và QTKD

- Điện thoại: 0979754612 Email: maitrang2906@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính:Các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội, bình đẳng xã hội, quản lý phát triển…

2) Thông tin chung về học phần:

- Số tín chỉ: 3 Loại học phần : Bắt buộc cho chuyên ngành kinh tế phát triển

- Các học phần tiên quyết: Không có

- Học phần học trước: Kinh tế phát triển 1, kinh tế lượng

- Các học phần song hành: Không có

- Các yêu cầu đối với học phần (nếu có):

- Bộ môn (Khoa) phụ trách học phần: Bộ môn Kinh tế phát triển – khoa Kinh tế

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết : 36 tiết + Thảo luận: 18 tiết

+ Làm bài tập : 0 tiết + Thực hành, thực tập: 0 tiết

+ Hoạt động theo nhóm: 0 tiết + Tự học: 108 giờ

3) Mục tiêu môn học:

- Mục tiêu về kiến thức:

+ Người học nắm được những vấn đề lý luận cơ bản của dự báo phát triển kinh tế - xã hội

+ Người học nắm được các phương pháp dự báo phát triển kinh

tế - xã hội cơ bản

Trang 3

+ Người học hiểu được các ưu điểm và nhược điểm của từng phương pháp dự báo phát triển kinh tế - xã hội

+ Người học biết được các lĩnh vực và yếu tố dự báo chủ yếu + Người học nhận thức được tầm quan trọng của dự báo phát triển kinh tế - xã hội và biết vận dụng các phương pháp dự báo trong quá trình hoạch định chính sách và quản lý

- Mục tiêu về kỹ năng:

+ Tăng cường năng lực tiên đoán các vấn đề kinh tế - xã hội thông qua các phương pháp dự báo

+ Nâng cao kỹ năng thu thập, lựa chọn và tổng hợp các thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội

+ Người học phân tích được các xu hướng phát triển kinh tế

-xã hội trong bối cảnh quốc tế và trong nước hiện nay

+ Thông qua làm việc nhóm, người học có kỹ năng tự nghiên cứu độc lập và tổ chức, phối hợp làm việc nhóm trong tìm kiếm tri thức, thông tin liên quan đến môn học, và tư duy phân tích giải quyết các vấn

đề liên quan đến quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam

+ Nâng cao kỹ năng tin học cho người học trong quá trình học tập

- Mục tiêu về thái độ

+ Môn học sẽ khơi dậy niềm đam mê của người học với nghiên cứu dự báo các vấn đề phát triển kinh tế xã hội

+ Tạo lập dần cho người học tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động giúp người học chủ động với công việc

+ Tạo cho người học ý thức được về vị trí và khả năng của đất nước, cũng như khơi dậy truyền thống yêu nước, từ đó giúp người học vun đắp ý trí làm giàu cho bản thân và cho xã hội, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước

- Mục tiêu về năng lực tự chủ và trách nhiệm

Trang 4

+ Có năng lực dẫn dắt về chuyên môn, nghiệp vụ thuộc lĩnh

vực kinh tế phát triển; có sáng kiến trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao

+ Có khả năng tự định hướng, tự học tập, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thích nghi với các môi trường làm việc khác nhau

+ Có khả năng đưa ra được kết luận về các vấn đề chuyên môn, nghiệp vụ thông thường thuộc lĩnh vực kinh tế phát triển

+ Có năng lực lập kế hoạch, điều phối, phát huy trí tuệ tập thể; đánh giá và cải tiến các hoạt động chuyên môn ở mức trung bình

4) Tóm tắt nội dung học phần:

Dự báo phát triển kinh tế - xã hội là một môn khoa học xã hội cung cấp các phương pháp dự báo, tiên đoán có tính khoa học, mang tính chất xác xuất về mức độ, nội dung, các mối quan hệ, trạng thái,

xu hướng phát triển của các vấn đề kinh tế - xã hội hoặc về cách thức

và thời hạn đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội đã đề ra trong tương lai Học phần này cung cấp cho người học, các nhà kinh tế, các nhà hoạch định chính sách và các nhà quản lý những phương pháp dự báo nhằm hỗ trợ cho quá trình ra quyết định quản lý

Học phần này dựa trên cơ sở tính khoa học của chủ nghĩa Marx – Lenin như quy luật biện chứng, kế thừa lịch sử Học phần cũng sử dụng các công cụ toán học kết hợp với kinh tế học Bên cạnh đó, học phần còn có mối liên hệ mật thiết với các môn học kế hoạch hóa phát triển kinh tế xã hội, chính sách và quy hoạch phát triển vùng, tài chính công, chiến lược kinh doanh…

Để thực hiện được vai trò của học phần, học phần dự báo phát triển kinh tế - xã hội sẽ trang bị cho sinh viên những nội dung sau:

- Những vấn đề cơ bản về lý luận, phương pháp luận của dự báo

Trang 5

- Hệ thống các phương pháp dự báo cơ bản

- Các lĩnh vực và các yếu tố dự báo chủ yếu

5) Học liệu:

- Giáo trình: Bộ môn dự báo, Khoa kế hoạch và phát triển, Trường

đại học kinh tế Quốc Dân (2014), Dự báo phát triển kinh tế xã hội,

NXB Thống kê

- Tài liệu tham khảo:

1 Nguyễn Khắc Minh (2002), Các phương pháp phân tích và dự báo kinh tế, NXB Khoa học – Kỹ thuật.

2 Vũ Thiếu (2003), Giáo trình Kinh tế lượng , NXB KHKT.

3 Nguyễn Văn Quỳnh (1988), Mô hình Kinh tế, NXB Giáo dục.

4 Võ Kim Sơn (1999), Phương pháp phân tích và dự báo kinh tế

-xã hội cho các nhà quản lý, NXB Khoa học – Kỹ thuật.

5 Nguyễn Thống (1999), Phân tích dữ liệu và áp dụng vào dự báo, NXB Thanh Niên.

6 Abelson R and Joyeux R (2000), Economic Forecasting, NXB

South Wind Productions, Singapore

7 Box, G.E.P, and G.M, Jenkins (1976), Time series analysis, Forecasting and control, NXB San Francisco, Holen – Day, Inc

8 Clemente M and Hendry D (1998), Forecasting economic time series, Cambridge University Press.

9 Gujarati D.N (1992), Essentials of Econometrics, NXB

International Edittion

10 Hank John and Arthur G (1984), Business forecasting, NXB

Allyn and Bacon

6) Nội dung chi tiết học phần:

6.1 Nội dung về lý thuyết và thảo luận:

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản của dự báo phát triển kinh

tế - xã hội

Trang 6

(Tổng số tiết: 3; số tiết lý thuyết: 3 ; Số tiết bài tập, thảo luận 0) 1.1 Vị trí của dự báo trong việc ra quyết định quản lý các quá trình kinh tế xã hội

1.2 Phân loại dự báo

1.3 Các nguyên tắc dự báo

1.4 Tổng quan và tiêu chuẩn lựa chọn phương pháp dự báo

1.5 Các phương pháp đánh giá dự báo

1.6 Khái quát về công tác dự báo ở Việt Nam

Chương 2: Một số phương pháp dự báo thông dụng

(Tổng số tiết 24: ; Số tiết lý thuyết:18 ; Số tiết bài tập, thảo luận:6 ) 2.1 Phương pháp san mũ

2.1.1 Ngoại suy xu thế

2.1.2 Phương pháp trung bình trượt

2.1.3 Mô hình bất biến san mũ

2.1.4 Mô hình xu thế san mũ

2.2 Phương pháp thời vụ Winter

2.3 Phương pháp chỉ số

2.4 Phương pháp sử dụng biến giả

2.5 Phương pháp ARIMA

2.6 Phương pháp sử dụng mô hình một nhân tố

2.7 Dự báo dựa trên mô hình cân đối

2.7.1 Dự báo dựa trên mô hình bảng cân đối liên ngành

2.7.1 Dự báo dựa trên mô hình cân đối đầu vào – đầu ra

2.8 Phương pháp chuyên gia

Chương 3: Dự Báo các nguồn lực phát triển kinh tế

(Tổng số tiết:15 ; Số tiết lý thuyết:9 ; Số tiết bài tập, thảo luận:6 ) 3.1 Dự báo tiến bộ khoa học – kỹ thuật

3.1.1 Vai trò của dự báo tiến bộ khoa học – kỹ thuật

Trang 7

3.1.2 Phương hướng phát triển cơ bản của cách mạng khoa học –

kỹ thuật

3.1.3 Lập dự báo tiến bộ khoa học – kỹ thuật

3.1.4 Các phương pháp dự báo tiến bộ khoa học – kỹ thuật

3.2 Dự báo dân số và nguồn nhân lực

3.2.1 Đối tượng và nhiệm vụ của dự báo dân số và nguồn nhân lực 3.2.2 Dự báo dân số

3.2.3 Dự báo nguồn nhân lực

3.3 Dự báo vốn đầu tư và vốn sản xuất

3.3.1 Quan hệ giữa vốn đầu tư và vốn sản xuất

3.3.2 Dự báo giá trị theo thời gian của tiền

3.3.3 Dự báo nhu cầu vốn cố định và vốn lưu động

3.3.4 Dự báo nhu cầu vốn đầu tư

Chương 4: Dự báo cầu thị trường

(Tổng số tiết:6 ; Số tiết lý thuyết:3 ; Số tiết bài tập, thảo luận:3 ) 4.1 Những vấn đề lý luận chung

4.1.1 Nhu cầu tiêu dùng

4.1.2 Cầu và cầu thị trường

4.2 Các hàm cầu thực nghiệm

4.2.1 Ý nghĩa của việc nghiên cứu cầu đối với doanh nghiệp

4.2.2 Các phương pháp ước lượng hàm cầu

4.3 Dự báo cầu thị trường

4.3.1 Kỹ thuật định tính

4.3.2 Dự báo bằng phương pháp định mức

4.3.3 Dự báo cầu bằng hệ số co giãn

4.3.4 Mô hình kinh tế lượng

Chương 5: Dự báo tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh

tế

(Tổng số tiết:6 ; Số tiết lý thuyết:3 ; Số tiết bài tập, thảo luận:3 )

Trang 8

5.1 Dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế

5.1.1 Vị trí và nhiệm vụ của dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế

5.1.2 Các nhân tố cơ bản tác động đến tăng trưởng kinh tế

5.1.3 Dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế

5.2 Dự báo chuyển dịch cơ cấu kinh tế

5.2.1 Vai trò và nhiệm vụ của dự báo chuyển dịch cơ cấu kinh tế

5.2.2 Phương pháp dự báo chuyển dịch cơ cấu kinh tế

6.2 Nội dung thực hành: Không có

6.3 Nội dung bài tập lớn, tiểu luận: Không có

7) Nội dung chi tiết và kế hoạch triển khai:

Tiết

thứ Nội dung giảng dạy

Hình thức

tổ chức giảng dạy

Tài liệu đọc, tham khảo

Yêu cầu sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

1 Chương 1: Những vấn đề

lý luận cơ bản của dự

báo phát triển kinh tế xã

hội

1.1 Vị trí của dự báo

trong việc ra quyết định

quản lý các quá trình

kinh tế xã hội

1.2 Phân loại dự báo

Lý thuyết

Giáo trình trang 5 – 20

Đọc tài liệu

2 Chương 1: (Tiếp)

1.3 Các nguyên tắc dự

báo

1.4 Tổng quan và tiêu

chuẩn lựa chọn phương

pháp dự báo

Lý thuyết Giáo trìnhtrang 20 –

28

Đọc tài liệu

1.5 Các phương pháp

đánh giá dự báo

1.6 Khái quát về công tác

dự báo ở Việt Nam

Lý thuyết Giáo trìnhtrang 28 –

36

Đọc tài liệu

4 Chương 2: Một số mô

hình dự báo thông dụng

2.1 Phương pháp san mũ

Lý thuyết

Đọc tài liệu

Trang 9

2.1.1 Ngoại suy xu thế

5 Chương 2 (Tiếp)

2.1 (Tiếp)

2.1.2 Phương pháp trung

bình trượt

Lý thuyết Giáo trìnhtrang 50

-56

Đọc tài liệu

2.1 (Tiếp)

2.1.3 Mô hình bất biến

san mũ

Lý thuyết

Đọc tài liệu

2.1 (Tiếp)

2.1.4 Mô hình xu thế san

mũ

Lý thuyết

Đọc tài liệu,

2.2 Phương pháp thời vụ

Winter

2.2.1 Cơ sở ước lượng

tham số

2.2.2 Tính hệ số thời vụ

Lý thuyết

Đọc tài liệu,

2.2 (Tiếp)

2.2.3 Ví dụ vận dụng

2.2.4 Ưu , nhược điểm

của phương pháp

Lý thuyết

Đọc tài liệu,

2.3 Phương pháp chỉ số

Lý thuyết

Đọc tài liệu

2.3 (Tiếp)

Lý thuyết

Đọc tài liệu

2.4 Phương pháp sử dụng

biến giả

Lý thuyết

Đọc tài liệu

2.4 (Tiếp) Lý thuyết Giáo trìnhtrang 90 –

93

Đọc tài liệu

2.5 Phương pháp

ARIMA

2.5.1 Quá trình tự hồi

quy

2.5.2 Quá trình trung

Lý thuyết

Giáo trình trang 100 -108

Đọc tài liệu

Trang 10

bình trượt (MA)

2.5.3 Quá trình ngẫu

nhiên không dừng

2.5 (Tiếp)

2.5.4 Nhận dạng mô hình

ARIMA thích hợp

2.5.5 Ước Lượng tham

số

2.5.6 Kiểm định mô hình

dự báo

Lý thuyết

Đọc tài liệu

2.6 Phương pháp sử dụng

mô hình một nhân tố

Lý thuyết

Đọc tài liệu,

2.7 Dự báo trên mô hình

cân đối

2.7.1 Dự báo trên mô

hình cân đối liên ngành

Lý thuyết

Đọc tài liệu,

2.7 Tiếp

2.7.2 Dự Báo trên mô

hình cân đối đầu vào-

đầu ra

Lý thuyết trang 182 –Giáo trình

184

Đọc tài liệu,

2.8 Phương pháp chuyên

gia

2.8.1 Tổng quan về

phương pháp chuyên gia

2.8.2 Lựa chọn chuyên

gia

Lý thuyết

Đọc tài liệu

2.8 ( Tiếp)

2.8.3 Trưng cầu ý kiến

Lý thuyết trang 212 –Giáo trình

221

Đọc tài liệu

2.8 ( Tiếp)

2.8.4 Phân tích kết quả

trưng cầu ý kiến chuyên

gia

Lý thuyết

Đọc tài liệu

Bài 1 : Ngoại suy dự báo

số lượng A theo chuỗi

Thảo luận

Đọc tài liệu, làm bài tập

Trang 11

thời gian

Bài 2 : Dự báo số lượng

sản phẩm B năm X bằng

phương pháp san mũ bất

biến

Bài 3: Dự báo bằng

phương pháp Winter

Thảo luận

phương pháp chỉ số

Thảo luận

phương pháp sử dụng biến

giả

Thảo luận

Bài 6: Dự báo bằng bảng

cân đối liên ngành

Thảo luận

Bài 7 : Dự báo bằng

phương pháp chuyên gia

Thảo luận

29 Chương 3: Dự báo các

nguồn lực phát triển kinh

tế

3.1 Dự báo tiến bộ khoa

học – kỹ thuật

3.1.1 Vai trò của dự báo

tiến bộ khoa học – kỹ

thuật

3.1.2 Phương hướng phát

triển cơ bản của cách

mạng khoa học – kỹ

thuật

Lý thuyết

Đọc tài liệu

3.1 (Tiếp)

3.1.3 Lập dự báo tiến bộ

khoa học – kỹ thuật

Lý thuyết

Đọc tài liệu

3.2 Dự báo dân số và

nguồn nhân lực

3.2.1 Đối tượng và

Lý thuyết

Đọc tài liệu

Trang 12

nhiệm vụ dự báo dân số

và nguồn nhân lực

3.2 (Tiếp)

3.2.2 Dự báo dân số

Lý thuyết

Đọc tài liệu

3.2 (Tiếp)

3.2.3 Dự báo nguồn nhân

lực

Lý thuyết

Đọc tài liệu

3.3 Dự báo vốn đầu tư và

vốn sản xuất

3.3.1 Quan hệ giữa vốn

sản xuất và vốn đầu tư

Lý thuyết

Đọc tài liệu

3.3 (Tiếp )

3.3.2 Dự báo giá trị theo

chuỗi thời gian của tiền

Lý thuyết

Đọc tài liệu,

3.3.3 Dự báo nhu cầu

vốn cố định và vốn lưu

động

Lý thuyết

Đọc tài liệu,

Chủ đề 1: Dự báo tiến bộ

khoa học kỹ thuật

Thảo luận

Chủ đề 1: (Tiếp)

Thảo luận

Chủ đề 2: Dự báo dân số

và nguồn nhân lực Việt

Nam

Thảo luận

Chủ đề 2: (Tiếp)

Thảo luận

Chủ đề 3: Dự báo vốn

đầu tư vào các ngành

kinh tế Việt Nam

Thảo luận

Chủ đề 3 : (Tiếp)

Thảo luận

Đọc tài liệu

làm bài tập

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	182 KB
File đính kèm	DecuongdubaophattrienKTXH.rar (26 KB)