Bài 11. Tổng kết về từ vựng (Từ tượng thanh, tượng hình, một số phép tu từ từ vựng)

Stt Kiến thức Khái niệm Ví dụ1 2 Từ đơn Từ phức Thành ngữ Gồm 1 tiếng Gồm 2 hay nhiều tiếng.. Có hai loại: +Từ láy: có quan hệ láy âm Từ ghép: có quan hệ với nhau về nghĩa Tập hợp từ cố

Stt Kiến thức Khái niệm Ví dụ

1

2

Từ đơn

Từ phức

Thành ngữ

Gồm 1 tiếng Gồm 2 hay nhiều tiếng Có hai loại:

+Từ láy: có quan hệ láy âm

Từ ghép: có quan hệ với nhau về nghĩa

Tập hợp từ cố định, quen dùng, biểu thị

1 ý nghĩa hoàn chỉnh Thành ngữ thường mang theo nghĩa bóng

Hoa, bút,…

Nho nhỏ, xa xôi

Tươi tốt, cỏ cây

Đánh trống

bỏ dùi, được voi đòi tiên,

…

STT KIẾN THỨC KHÁI NIỆM VÍ DỤ

3

4

Nghĩa của từ

Từ nhiều nghĩa và hiện

tượng chuyển nghĩa của từ

Là nội dung ( sự vật, tính chất, hoạt động , quan hệ,…) từ biểu thị

Từ có thể có nhiều nghĩa do hiện tượng chuyển nghĩa tạo ra

Trong từ nhiều nghĩa

có : Nghĩa gốc: nghĩa xuất hiện ban đầu, làm cơ sở hình thành cho các

nghĩa khác Nghĩa chuyển : nghĩa được tạo thành trên cơ

sở nghĩa gốc

Mẹ là người phụ nữ có con trong quan hệ mẹ con

từ nhà có các nghĩa:

+ Công trình xây dựng để ở, làm việc (1);

+ Chỗ ở, nơi ở và các đồ đạc của một gia đình (2); + Gia đình,

những người sống cùng nhà (3);

Stt KIẾN

âm Những từ có hình thức âm thanh giống nhau

nhưng nghĩa khác nhau không liên quan đến

nhau Phân biệt hiện tượng nhiều nghĩa và từ đồng âm

•Từ nhiều nghĩa: Các từ

có liên quan đến nhau

* từ đồng âm: là hai từ

có nghĩa hoàn toàn khác nhau, không liên quan đến nhau

Đường ( đi ) Đường ( ăn )

Từ mũi có các nghĩa: 1

bộ phận nhô lên ở giữa mặt người

và động vật

có xương sống là cơ quan để thở

và ngửi 2 Bộ phận có đầu nhọn nhô ra phía trc của

1 số vật

STT KIẾN THỨC KHÁI NIỆM VÍ DỤ

6

7

8

Từ đồng nghĩa

Từ trái nghĩa

Cấp độ khái quát nghĩa của từ

Các từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau

Những từ có nghĩa trái ngược nhau

Nghĩa của 1 từ có thể rộng hơn hay hẹp hơn

Một từ được coi là :

Có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của nó bao hàm fạm vi nghĩa của từ ngữ khác

Có nghĩa hẹp khi fạm

vi nghĩa của nó đc bao hàm trg phạm vi

nghĩa của 1 từ ngữ khác

xuân – tuổi

Xấu – đẹp,

xa –gần, rộng - hẹp

Quần đùi, quần dài,

áo dài, áo

sơ mi

Stt Kiến thức Khái niệm Ví dụ

vựng Là tập hợp của những từ có ít nhất một nét

chung về nghĩa

Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa