160919 chuong 1 khai quat chung ve KTVM (gui SV)

NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNHChương 1: Khái quát chung về kinh tế vĩ mô Chương 2: Đo lường các biến số kinh tế vĩ mô Chương 3: Tăng trưởng kinh tế Chương 4: Tổng cầu và chính sách tài khóa C

KINH TẾ VĨ MÔ I

ThS Nguyễn Thị Hồng Khoa Kinh tế Quốc tế Đại học Ngoại Thương

TÀI LIỆU

2 Tài liệu tham khảo

 Principles of Macroeconomics, 3rd edition, Frank and Bernanke, 2007

 Economics, 3rd edition, Joseph E.Stinglitz & Carl E.Walsh, Norton & Company, 2002

 Economics, 3rd edition, D.Begg, S Fisher, R.Dorchbusch, McGraw-Hill Book Company,

NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH

Chương 1: Khái quát chung về kinh tế vĩ mô

Chương 2: Đo lường các biến số kinh tế vĩ mô

Chương 3: Tăng trưởng kinh tế

Chương 4: Tổng cầu và chính sách tài khóa

Chương 5: Tiết kiệm, đầu tư và hệ thống tài chính Chương 6: Tiền tệ và chính sách tiền tệ

Chương 7: Tổng cầu và tổng cung

Chương 8: Thất nghiệp và lạm phát

Chương 9: Kinh tế vĩ mô của nền kinh tế mở

KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ

1 Điểm chuyên cần ( 10% ): Đánh giá thông qua điểm

danh và ý thức học tập.

2 Kiểm tra giữa kỳ ( 30% ):

- Thời gian: Khi kết thúc 50% chương trình

- Nội dung bài thi có thể bao gồm: Trắc nghiệm và/hoặc tự luận và bài tập

I KN, lịch sử ra đời và phát triển môn học

1 Khái niệm và phân loại

a Khái niệm

Kinh tế học là môn khoa học nghiên cứu cách thức mà xã hội sử dụng nguồn tài nguyên khan hiếm để sản xuất ra những hàng hóa cần thiết và phân phối cho các thành viên trong xã hội

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG

VỀ KINH TẾ VĨ MÔ

b Phân loại

 Theo phạm vi nghiên cứu

 Kinh tế học vi mô (Microeconomics): nghiên cứu

cách thức ra quyết định của hộ gia đình và hãng kinh doanh cũng như sự tương tác của họ trên các

thị trường cụ thể

 Kinh tế học vĩ mô (Macroeconomics): nghiên cứu

sự vận động và các mối quan hệ kinh tế chủ yếu

của một quốc gia trên bình diện toàn bộ nền KT

b Phân loại

Cụ thể, kinh tế học vĩ mô nghiên cứu sự lựa chọn của mỗi quốc gia trước những vấn đề cơ bản như:

b Phân loại

 Theo cách tiếp cận

 Kinh tế học thực chứng (Positive Economics):

là việc mô tả và phân tích các sự kiện, các mối quan hệ trong nền kinh tế

Kinh tế học thực chứng trả lời câu hỏi

b Phân loại

 Kinh tế học chuẩn tắc (Normative Economics):

đó là việc đưa ra các phương án, các cách thức

để giải quyết các vấn đề trong nền kinh tế

KT học chuẩn tắc trả lời câu hỏi

2 Lịch sử ra đời và phát triển của kinh tế học vĩ mô

2 Lịch sử ra đời và phát triển của kinh tế học vĩ mô

a Giai đoạn 1776 - 1936

 Đặc điểm lý luận

Năm 1776, nhà KTH cổ điển người Anh

là Adam Smith (1723 - 1790) đã xuất bản cuốn

sách “Sự giàu có của các dân tộc” trong đó lần

đầu tiên các vấn đề KT được trình bày một cách có hệ thống

a Giai đoạn 1776 - 1936

Tư tưởng tự do kinh tế là trung tâm trong học thuyết KT của A Smith Ông cho rằng thị trường

là lực lượng duy nhất có thể điều tiết nền KT, đó

là bàn tay vô hình (Invisible Hand).

Vậy nên:

 Nhà nước không nên can thiệp vào nền KT

a Giai đoạn 1776 - 1936

 Nhà nước có các chức năng là bảo vệ quyền sở

hữu tư sản, đấu tranh chống kẻ thù bên ngoài và các phần tử tội phạm trong nước

 Tuy nhiên, đôi khi, Nhà nước có nhiệm vụ KT

nhất định, khi nhiệm vụ này vượt quá khả năng của một DN

a Giai đoạn 1776 - 1936

Trong giai đoạn này:

Các nhà KTchuyển sự chú ý phân tích KT sang lĩnh vực trao đổi, lưu thông và nhu cầu

Đối tượng nghiên cứu của là các đơn vị KT riêng biệt (các hãng, DN) Từ đó rút ra kết luận chung

áp dụng cho các DN khác

=> Phương pháp tiếp cận và phân tích là

b Giai đoạn 1936 - 1971

 Đặc điểm lý luận

Năm 1936 nhà KTH người Anh là John Maynard

Keynes (1884 - 1946) xuất bản cuốn sách “Lý thuyết

chung về việc làm, lãi suất và tiền tệ” trong đó phân

tích rõ nguyên nhân khủng hoảng KT và biện pháp giải quyết khủng hoảng

b Giai đoạn 1936 - 1971

 Lý thuyết của Keynes tiếp cận tổng cầu và tập

trung trong

 Đặc trưng nổi bật của học thuyết Keynes là đưa

ra phương pháp phân tích vĩ mô: nghiên cứu nền KT dưới góc độ tổng thể, tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa các bộ phận lớn trong nền KT

c Giai đoạn 1971 đến nay

 Đặc điểm thực tiễn

Các nước TB liên tục rơi vào khủng hoảng ở mức

độ rất nghiêm trọng với tốc độ lan truyền cao

Xuất phát từ việc đơn phương tuyên bố thả nổi đồng Đô la của Mỹ (chế độ Bretton Woods sụp đổ), các cuộc khủng hoảng này thường bắt nguồn

từ khủng hoảng tài chính, tiền tệ mà sự can thiệp của “bàn tay hữu hình” là vô hiệu

c Giai đoạn 1971 đến nay

* Hệ thống Bretton Woods:

Vào năm 1944, một hội nghị quốc tế được nhóm họp tại Bretton Woods (Mỹ) với sự tham gia của đại diện của 44 quốc gia đã đưa ra một loạt các biện pháp liên quan đến lĩnh vực tài chính tiền tệ, dẫn đến sự hình thành hệ thống tiền tệ quốc tế mới với tên gọi là hệ thống Bretton Woods.

c Giai đoạn 1971 đến nay

* Hệ thống Bretton Woods:

USD được coi là đồng tiền chủ chốt và Mỹ có nghĩa vụ đổi Đô là ra vàng cho các NHTW một cách không hạn chế với mức giá là 35USD/ouce vàng

 Các quốc gia phải gắn đồng tiền của mình với USD và

từ đó gián tiếp gắn với vàng và chỉ được phép thay đổi các mức ngang giá chính thức đó khi có sự đồng ý IMF

 Do vị trí thống trị của đồng Đô la như vậy nên hệ thống

c Giai đoạn 1971 đến nay

* Hệ thống Bretton Woods: 2 giai đoạn

 Giai đoạn khan hiếm USD (1944 - 1958)

 Giai đoạn dư thừa USD (1959 - 1971)

Năm 1971, Mỹ tuyên bố ngừng đổi đồng Đô la ra vàng và phá giá lần thứ nhất USD đánh dấu sự sụp đổ của chế độ Bretton Woods.

c Giai đoạn 1971 đến nay

c Giai đoạn 1971 đến nay

Do vậy, Paul Samuelson cho rằng muốn điều tiết nền kinh tế phải sử dụng cả hai ban tay (chính phủ và thị trường)

II Hệ thống kinh tế vĩ mô

Hệ thống KTVM bao gồm 3 yếu tố:

2 Hộp đen kinh tế vĩ mô

Hộp đen bao gồm hai yếu tố là:

 Tổng cầu (AD – Aggregate Demand)

Tổng cầu là tổng khối lượng HH - DV mà các tác nhân trong nền kinh tế mong muốn và có khả năng mua tương ứng với mỗi mức giá chung và

mức thu nhập còn các yếu tố KT khác cho trước

2 Hộp đen kinh tế vĩ mô

Đồ thị AD:

Trong mối quan

hệ với giá, tổng cầu

có mối quan hệ tỷ lệ

YP

2 Hộp đen kinh tế vĩ mô

 Tổng cung (AS – Aggregate Supply)

Tổng cung là tổng khối lượng HH - DV mà các tác nhân trong nền KT sẵn sàng và có khả năng cung cấp tương ứng với mỗi mức giá chung, mức chi phí SX và giới hạn khả năng SX còn

các yếu tố KT khác cho trước

2 Hộp đen kinh tế vĩ mô

2 Hộp đen kinh tế vĩ mô

3 Đầu ra

Đầu ra gồm những biến số chỉ kết quả hoạt động

của nền KT trong một thời kỳ nhất định (thường

là 1 năm)

III Phương pháp nghiên cứu

1 Phương pháp khoa học

Đó là PP yêu cầu khi nghiên cứu phải quan sát các

sự kiện, các hiện tượng và phát triển lý thuyết rồi thu thập dữ liệu để kiểm định lý thuyết đó

2 Phương pháp trừu tượng hoá

Đó là PP yêu cầu khi nghiên cứu phải có những giả

III Phương pháp nghiên cứu

3 Phương pháp cân bằng tổng quát

L.Walras (1834 - 1910)

Đó là PP yêu cầu khi nghiên cứu để điều tiết nền KT vĩ mô phải hướng tới sự cân bằng đồng thời ở tất cả các thị trường:

 Thị trường sản phẩm

 Thị trường tư bản

 Thị trường lao động

3 Phương pháp cân bằng tổng quát L.Walras

Mối quan hệ giữa 3 thị trường

III Phương pháp nghiên cứu

4 Phương pháp toán học

Đó là phương pháp yêu cầu khi nghiên cứu phải

lượng hóa được các biến số và phân tích mối quan hệ giữa các biến số đó thông qua các hàm

số toán học, các đồ thị toán học

IV Mục tiêu và công cụ điều tiết

1 Mục tiêu

 Mục tiêu việc làm

 Mục tiêu giá cả

 Mục tiêu kinh tế đối ngoại

 Mục tiêu phân phối công bằng

IV Mục tiêu và công cụ điều tiết

2 Công cụ điều tiết nền kinh tế

a Chính sách tài khóa

Chính sách tài khóa có hai công cụ chủ yếu là

chi tiêu chính phủ và thuế

b Chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ có hai công cụ chủ yếu là

2 Công cụ điều tiết

c Chính sách thu nhập

Bao gồm các biện pháp mà chính phủ sử dụng nhằm tác động trực tiếp đến TN và giá cả như biện pháp kiểm soát về tiền lương và giá cả

2 Công cụ điều tiết

d Chính sách kinh tế đối ngoại

Chính sách này nhằm ổn định tỷ giá hối đoái và giữ cho thâm hụt cán cân thanh toán ở mức có thể chấp nhận được