Các bậc phụ huynh học sinh của lớp 9A ngày càng có trách nhiệm hơn trong công tác giáo dục, quản lý chặt chẽ trong học tập cũng như sinh hoạt hàng ngày của các em, hỗ trợ giúp đỡ nhà trư
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc GIẢI PHÁP HỮU ÍCH MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
LỚP 9 Ở TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ
1 Họ và tên giáo viên thực hiện: Võ Thị Ngọc Quý
2 Chức vụ: Giáo viên.
3 Đơn vị công tác: Trường THCS Trần Phú, Đạ Rsal – Đam Rông – Lâm
Đồng
4 Lý do chọn đề tài:
Trong công cuộc đổi mới đất nước, việc phát triển nguồn nhân lực có đủ trình độ tri thức và phẩm chất đạo đức là trách nhiệm hết sức to lớn của ngành giáo
dục Luật Giáo dục của nước ta có ghi: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành
và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc”.
Một vấn đề quan trọng trong công tác giáo dục là tuyên truyền giáo dục trong nhân dân để có sự đồng thuận rộng rãi về mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Nhất là trong giai đoạn hiện nay trên đà phát triển của nền kinh
tế thị trường trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế thì không thể tránh khỏi sự du nhập của các nền văn hóa không lành mạnh tác động đến tư tưởng thanh thiếu niên, làm thoái hóa, biến chất đạo đức, lối sống và làm ảnh hưởng đến sự phát triển của đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội Do đó, giáo dục có vai trò quan
Trang 2Là một giáo viên chủ nhiệm tôi hết sức quan tâm đến vấn đề này Tôi thường suy nghĩ làm thế nào để nâng cao hiệu quả của công tác chủ nhiệm tại lớp mình? Làm sao cho các em được an tâm đạt kết quả tốt trong học tập mà không gì khác hơn là thực hiện tốt công tác quản lý lớp chủ nhiệm Xuất phát từ đó cùng với những tâm huyết của bản thân về chủ nhiệm, tôi quyết định thực hiện giải pháp
hữu ích: “ Môt số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 9A1 Trường THCS Trần Phú” Đó chính là lý do mà tôi chọn đề tài này và làm tiền đề
cho những năm học tiếp theo
5 Nội dung:
5.1 Khó khăn, thuận lợi và sự cần thiết của giải pháp.
5.1.1 Thuận lợi:
Được sự hỗ trợ của lãnh đạo nhà trường, tổ chuyên môn, các đồng nghiệp vững về chuyên môn, đạo đức tác phong chuẩn mực, luôn năng nổ nhiệt tình sẵn sàng giúp đỡ khi tôi gặp khó khăn
Bản thân có sức khỏe tốt, nắm được tình hình lớp ngay từ đầu năm học
Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đầy đủ đảm bảo tốt cho việc thực hiện công tác giáo dục
Các bậc phụ huynh học sinh của lớp 9A ngày càng có trách nhiệm hơn trong công tác giáo dục, quản lý chặt chẽ trong học tập cũng như sinh hoạt hàng ngày của các em, hỗ trợ giúp đỡ nhà trường về mọi mặt để bộ mặt giáo dục của nhà trường ngày càng đi lên
Đa số học sinh ngoan hiền, chú ý đến việc học tập, biết sửa đổi khi phạm sai lầm, chấp hành tốt nội quy trường, lớp
5.1.2 Khó khăn:
Trang 3Một số em có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, cha mẹ phải đi làm thuê, làm
mướn suốt ngày nên chưa quan tâm đến việc học của các em, một số học sinh bị
cuốn hút vào các tụ điểm vui chơi giải trí và lãng quên việc học của mình
Phụ huynh học sinh thiếu thông tin về kiến thức xã hội, kiến thức nuôi dạy con, chưa tự giác, chủ động phối hợp với nhà trường hoặc giáo viên chủ nhiệm trong việc quản lý con em mình, chỉ khi nào mời thì các bậc phụ huynh mới đến, đôi khi không đến
Một số học sinh ngại lao động, thường xuyên đi học trễ, ăn mặc có lúc chưa đúng theo nội qui nhà trường, chưa chú ý lắng nghe thầy cô giảng bài, nghỉ học không lý do thỉnh thoảng chửi thề, nói tục, đánh nhau…
Kết quả học tập ở cuối năm học trước của lớp còn thấp
Một số giáo viên trong Hội đồng sự phạm, quản lý học sinh trong tiết dạy còn lỏng lẻo, chưa nghiêm túc nên dẫn đến các em chán học hay bỏ tiết
Học sinh chưa theo kịp phương pháp dạy nêu vấn đề của giáo viên
Tóm lại, trước những thực trạng trên thì bản thân là một giáo viên chủ nhiệm tôi luôn trăn trở, suy nghĩ với phương pháp quản lý của mình như thế nào để lớp chủ nhiệm ngày càng tiến bộ hơn, lớp luôn đạt là Chi đội mạnh, học sinh của lớp đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập, giảm đi những hành vi sai lệch vi phạm nội qui trường, lớp, bản thân các em luôn thấy an toàn và an tâm trong học tập, kết quả học tập ngày càng tiến bộ? Với những trăn trở đó tôi đã đưa ra nhiều giải pháp
để hoàn thành được nhiệm vụ và trách nhiệm của mình đối với ngành cũng như lương tâm của một nhà giáo, một sứ mệnh mà xã hội đã giao cho
5.1.3 Sự cần thiết của giải pháp:
Trong những năm gần đây nền giáo dục của nước ta có nhiều sự thay đổi và biến động không ngừng Đảng và nhà nước vẫn đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp
Trang 4giáo dục, đến chất lượng dạy và học.
Các em học sinh lớp 9 đang ở lứa tuổi phát triển, dậy thì, có những biến động lớn về tâm sinh lí Tức là đang trong quá trình phát triển nhân cách, tình cảm, trí tuệ, các cơ xương… Để có được những tri thức và kĩ năng cơ bản trong giao tiếp, ứng xử trong cuộc sống Vì vậy giáo viên chủ nhiệm cần xác định công tác chủ nhiệm lớp là vấn đề rất quan trọng
Đối với công tác chủ nhiệm lớp, người giáo viên phải có tính kiên trì, tận tụy Sự nhiệt tình, chu đáo, công bằng, khách quan, bảo về quyền và lợi ích chính đáng cho học sinh … Là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo sự thành công của tôi trong công tác chủ nhiệm lớp Song với lứa tuổi học sinh ở cấp THCS, mặc dù cơ thể phát triển mạnh nhưng sự nhận thức của các em còn non trẻ, có thể nói là bồng bột, tư duy còn thấp Do vậy, các em cần có người bạn lớn hướng dẫn định hướng
để đi vào nề nếp, dần dần trở thành người sống có ích trong xã hội Mà người có thể làm tốt điều này không ai khác đó chính là giáo viên chủ nhiệm lớp
Nếu giáo viên chủ nhiệm không đo được mức độ của hành vi, sử dụng không tương ứng, dẫn tới phản tác dụng giáo dục hoặc không đáng khen mà khen quá lời cũng không tốt, những hành vi chỉ đáng nhắc nhở nhưng giáo viên chủ nhiệm vì một lẽ gì khác đã cảnh cáo phê bình không tương xứng với khuyết điểm sẽ dễ làm cho học sinh không đồng tình, hậm hực dẫn tới mất lòng tin, bi quan, dẫn đến bỏ học
Người giáo viên chủ nhiệm lớp đóng rất nhiều vai trò: Vừa là thầy cô dạy học, vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc phải là người bạn tốt nhất của các em
Từ đó có thể uốn nắn các em đi theo đúng quỹ đạo của mình Giáo viên có chỉ đạo, quản lí lớp tốt thì việc học của các em chắc chắn sẽ tốt hơn và việc giảng dạy của giáo viên càng đạt hiệu quả hơn
Năm học 2015 – 2016 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 9A1 Từ đầu năm đến nay tôi nhận thấy ở học sinh lớp chủ nhiệm như sau:
Trang 5- Phần đông các em còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức ở
13 môn học Vì vậy các em thấy lung túng khi soạn bài và làm bài tập
- Một số em ý thức học tập chưa cao, còn ham chơi hơn học, học còn đối phó
- Kết quả giáo viên khảo sát thống kê, kiểm tra về học lực và hạnh kiểm lớp 9A1 đầu năm học 2014-2015 như sau:
5.2 Phạm vi áp dụng: Giải pháp được áp dụng cho công tác chủ nhiệm lớp
9A1 Trường THCS Trần Phú Ngoài ra nội dung giải pháp còn có thể áp dụng cho giáo viên chủ nhiệm cho khối lớp khác trong đơn vị
5.3 Thời gian áp dụng: Giải pháp được áp dụng trong năm học 2015-2016
và các năm học tiếp theo
5.4 Nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm ở trường THCS Trần Phú, Đam Rông, Lâm Đồng.
5.4.1 Tính mới của giải pháp:
"Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá, là điều kiện để phát triển nguồn lực con người, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh và bền vững…"
Chất lượng hai
mặt giáo dục
Tốt (Giỏi)
bình
Trang 6Bộ Chính trị cũng đã đưa ra trong Kết luận số 242-TB/TƯ ngày 15/4/2009
là phấn đấu đến năm 2020 nước ta có một nền giáo dục tiên tiến, mang đậm bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế Để thực hiện nhiệm vụ trên Bộ Chính trị
đã đưa ra nhiệm vụ cho ngành giáo dục là: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, coi trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên; mở rộng qui mô giáo dục hợp lý; đổi mới mạnh mẽ quản lý nhà nước đối với giáo dục
- đào tạo; xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, đáp ứng nhu cầu về chất lượng; tiếp tục đổi mới chương trình, tạo chuyển biến mạnh mẽ về phương pháp giáo dục; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục; tăng cường hợp tác quốc tế về giáo dục và đào tạo” Do đó công tác giáo dục được Bộ Chính trị và toàn dân coi đó là một sứ mạng của lịch sử Nếu không có giáo dục thì con người sẽ tụt hậu, đất nước kém phát triển, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội thiếu ổn định
Để đáp ứng nhu cầu đổi mới của xã hội, đồng thời quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh vì một nền giáo dục của dân, do dân và vì dân, ngành giáo dục đặt ra cho
hệ thống giáo dục việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục là một yêu cầu cấp thiết cho những nhà quản lý cũng như mỗi người giáo viên Chất lượng giảng dạy
và giáo dục của nhà trường, phụ thuộc vào giờ lên lớp của từng cá nhân của mỗi giáo viên và công tác quản lý của Lãnh đạo nhà trường và giáo viên chủ nhiệm
Do đó công tác quản lý lớp chủ nhiệm phải được kiểm tra thường xuyên, kịp thời nhằm nắm bắt được tình hình của lớp về học tập, tâm sinh lý của học sinh và từ đó đưa ra những biện pháp hữu hiệu, giúp các em lĩnh hội được tri thức, tiến bộ trong học tập, chuẩn mực ngôn phong, tác phong cho các em, để các em có đủ bản lĩnh vượt qua khó khăn vươn lên trong cuộc sống, đáp ứng được nhu cầu của xã hội đặt
ra “vừa hồng, vừa chuyên”, nhằm phát triển đất nước tiến lên theo con đường xã hội chủ nghĩa
5.4.2 Khả năng áp dụng:
Trang 7Giải pháp không chỉ áp dụng cho giáo viên chủ nhiệm ở trường THCS Trần Phú mà còn có thể áp dụng ở các khối lớp khác trong trường và ngoài huyện
5.4.2.1 Xây dựng hình tượng, rèn luyện nhân cách của giáo viên:
Lao động của người giáo viên, lao động sư phạm là loại hình lao động đặc biệt; đối tượng lao động của người giáo viên là con người, là thế hệ trẻ đang lớn lên cùng với nhân cách của nó Đối tượng này không phải là vật vô tri, vô giác như tấm vải của người thợ may, viên gạch của người thợ hồ hay khúc gỗ của người thợ mộc mà là một con người rất nhạy cảm với những tác động của môi trường bên ngoài theo hướng tích cực và cả hướng ngược lại Như vậy, người giáo viên phải nâng cao toàn bộ phẩm chất của người giáo viên, tạo được hình tượng tốt đối với học sinh là một yêu cầu tất yếu khách quan của xã hội như Mác đã nói: "Bản thân nhà giáo dục cũng phải được giáo dục"
Một là, người giáo viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức tác phong chuẩn mực, phải là người gương mẫu đi đầu trong công việc, lời nói phải đi đôi với việc làm, phải có sức khỏe tốt, năng nổ nhiệt tình Chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, không vi phạm đạo đức, thuần phong mỹ tục của người Việt Nam, là một người có ích cho xã hội Nói không với cái xấu, tội ác, thù hằn, hiềm khích, ghen tị… đó là sự nêu gương để cho học sinh noi theo
Hai là, luôn luôn tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, làm sao để trở thành một kho tàng kiến thức để cho học sinh tìm hiểu và khai thác, chính điều này sẽ giúp giáo viên tiếp cận học sinh dễ dàng hơn và tìm hiểu tâm lý cũng như hoàn cảnh học sinh thuận lợi hơn
Ba là, giáo viên chủ nhiệm phải có đức, điềm tĩnh, biết kiềm chế và kiên nhẫn, mới có thể lựa chọn dùng các phương pháp giáo dục đúng đắn, đừng thể hiện
sự bực tức, có hành vi bạo lực là điều quan trọng, vì bạo lực sẽ đẻ ra bạo lực Học
Trang 8sinh sẽ dùng hành vi đó để hành xử tiếp với người khác, hoặc ngay chính người giáo viên chủ nhiệm sẽ bị học sinh hành xử lại như thế
Bốn là, sẵn lòng giúp đỡ các em khi có hoàn cảnh khó khăn Sống với một trái tim tràn ngập tình yêu thương sẽ giúp cho học sinh cảm thấy được là có người luôn quan tâm đến các em, lo lắng cho các em, là một hậu phương tinh thần vững chắc để cho các em yêu đời và lạc quan hơn, có như thế sẽ là một động lực thúc đẩy các em học tập tốt hơn
Tóm lại, học sinh trong độ tuổi này phát triển, tâm sinh lý đang trong quá trình hoàn thiện, trong đó, có những học sinh do hoàn cảnh xuất thân, cá tính đặc biệt, khó giáo dục nên gia đình phải hỗ trợ rất nhiều, giáo viên phải hết sức kiên nhẫn Giáo viên đều phải là tấm gương tốt để các em thấy hành vi không đúng của mình, từ đó các em sẽ tự điều chỉnh và xóa dần đi những lệch lạc của các em, các
em sẽ chú tâm đến việc học nhiều hơn
5.4.2.2 Tạo niềm tin đối với học sinh:
Ở lứa tuổi này các em thích làm công tác xã hội:
Có sức lực, đã hiểu biết nhiều, muốn làm được những công việc được mọi người biết đến, nhất là những công việc cùng làm với người lớn
Các em cho rằng công tác xã hội là việc làm của người lớn và có ý nghĩa lớn lao Do đó, được làm các công việc xã hội là thể hiện mình đã là người lớn và muốn được thừa nhận mình là người lớn và luôn đòi hỏi sự công bằng trong công việc, trong cách đối xử, do đó khi tiếp xúc với các em cần gương mẫu, khéo léo, tế nhị, sự công bằng trong: Cách cho điểm, đánh giá học lực, hạnh kiểm, xử lý những mâu thuẫn của học sinh với học sinh, mâu thuẫn giữa học sinh với giáo viên…
Như vậy, công bằng, tế nhị, khéo léo sẽ tạo được niềm tin đối với các em, các em luôn tin tưởng đồng thuận theo định hướng, kế hoạch phương pháp của
Trang 9giáo viên Từ đó, sẽ đưa phong trào của lớp tiến bộ, kết quả học tập của các em cao hơn, lớp đoàn kết, hăng hái tham gia các phong trào của nhà trường
5.4.2.3 Tiếp cận và tìm hiểu hoàn cảnh:
Khi đã tạo được niềm tin, hình tượng tốt đối với học sinh thì việc tiếp cận đối với học sinh rất dễ dàng Với thuận lợi đó giáo viên tìm hiểu thêm được tâm tư, nguyện vọng của các em, biết các em cần gi? Muốn gì? Và làm gì? Tuy nhiên, trong giao tiếp sự ân cần và tế nhị của giáo viên sẽ không làm bộc phát được những bản chất xấu của các em, do đó để rõ hơn bản chất của các em giáo viên phải tiếp cận thêm phụ huynh học sinh và những người xung quanh các em, từ đó mới đưa
ra những phương pháp hợp lý để giáo dục các em
Mục tiêu của phương pháp đặt ra trong năm học là tiếp cận những học sinh, gia đình học sinh yếu kém, học sinh cá biệt của lớp sau đó sẽ tiếp cận những đối tượng còn lại sao cho đến nửa đầu học kỳ II thì tất cả gia đình học sinh đều tiếp xúc đầy đủ
5.4.2.4 Tổ chức bộ máy quản lý chặt chẽ, có khoa học:
Trong công tác quản lý lớp, việc phân công học sinh làm ban cán sự lớp sẽ
rèn luyện cho các em có khả năng lãnh đạo, mạnh dạn, linh hoạt, tự tin, rèn luyện
kỹ năng sống cho các em, đồng thời đào tạo được một con người có bản lĩnh
Ngoài ra việc phân công học sinh làm ban cán sự lớp còn giúp cho giáo viên chủ nhiệm quản lý tất cả các mặt nề nếp, đạo đức, tác phong, học tập, vệ sinh khi giáo viên không đến lớp và nắm được tình hình của lớp hàng ngày chặt chẽ hơn
a Cơ cấu tổ chức đội ngũ quản lý lớp
Cơ cấu tổ chức đội ngũ quản lý lớp theo sơ đồ sau:
Trang 10Nhìn theo sơ đồ trên ta thấy cơ cấu tổ chức đội ngũ quản lý lớp gồm có: Một lớp trưởng: Chịu trách nhiệm chung tất cả các mặt của lớp
Ba lớp phó: Hỗ trợ lớp trưởng quản lý tổ chức các mặt hoạt động của lớp về: Nề nếp học tập, lao động vệ sinh và văn hóa văn nghệ theo chức danh
Cuối cùng lớp được chia làm 3 tổ học tập, mỗi tổ đều có một tổ trưởng, tổ trưởng chịu trách nhiệm quản lý các mặt hoạt động của tổ
b Cơ chế vận hành của tổ chức quản lý lớp:
Ngoài vai trò cán bộ lớp vừa nêu trên, đặc điểm nổi bật của cơ chế vận hành này là:
Thay đổi vị trí lãnh đạo của cán bộ lớp tức là mỗi học sinh trong lớp đều thực hiện vai trò cán bộ lớp trong một tuần sau đó cuối tuần các em sẽ tổng kết báo cáo vai trò lãnh đạo của mình đạt được những gì và chưa làm được những gì để rút kinh nghiệm
Lớp trưởng
Lớp phó
học tập lao độngLớp phó
Lớp phó văn thể
TT
tổ 1
TT
tổ 3 TT
tổ 2