Bài thu hoạch module quản lý bệnh viện và module kinh tế y tế bạo hành nhân viên y tế

Được ra khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi chưa kết thúc điều trị nhưng phải camkết tự chịu trách nhiệm bằng văn bản về việc ra khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tráivới quy định của

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

Tp HCM, 08/2017

LỜI CẢM ƠN

Trước hết em xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến các thầy, các côtrong bộ môn Quản lý bệnh viện và bộ mô Kinh tế y tế Khoa Y - Đại học quốc giaTP.Hồ Chí Minh trong thời gian qua đã tận tình hướng dẫn chúng em trong môn học.Các thầy, các cô không chỉ cung cấp kiến thức, những vấn đề mới nhất, tiến bộ nhất cả

ở trong nước và quốc tế mà còn giúp chúng em nêu bật lên các vấn đề nổi cộm trongvấn đề Quản lý bệnh viện và Kinh tế y tế nước ta hiện nay Không dừng lại chỉ vềchuyên môn, các thầy, các cô còn là những người truyền ngọn lửa đam mê đến vớichúng em, để chúng em sống và học tập hết mình với niềm đam mê được xây dựng trênnền tảng ấy

Với lòng biết ơn sâu sắc, em cũng xin gửi lời cảm ơn đến thầy Nguyễn ThếDũng, người chủ nhiệm bộ môn tận tình cũng như là người thầy đã không tiếc thờigian, công sức để đứng lớp giảng dạy, hướng dẫn chúng em từng chút từng chút một,

từ những vấn đề to lớn nhất đến những vấn đề chi tiết nhất của môn học, của cuộc đờihành nghề y

Em xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám Đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đã tạo điềukiện, hỗ trợ cho chúng em nơi học tập vừa khang trang vừa có chút gì đó liên kết, gầngũi hơn với môn học

Cuối cùng em xin gửi lời cám ơn đến Ban Chủ nhiệm Khoa Y - Đại học quốcgia TP.Hồ Chí Minh và Ban điều phối module đã thiết kế chương trình, môn học này.Bởi lẽ những kiến thức chúng em thu thập được từ đây không chỉ đơn giản là lý thuyếtsuông mà chúng còn là hành trang quý báu trong suốt cuộc đời hành nghề y của mình,với mục đích cuối cùng là để nâng cao chất lượng y tế nói chung và hướng đến sựnghiệp chăm sóc sức khỏe cho toàn xã hội phát triển bền vững

Với vốn kiến thức bản thân còn hạn chế và nhận thức chưa đạt đến độ sâu sắcnhất định, chắc chắn khó tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình làm bài thu hoạchnày Kính mong nhận được sự cảm thông cùng những ý kiến đóng góp quý báu từ cácthầy, các cô

Trân trọng

TP Hồ Chí Minh, ngày 04 tháng 08 năm 2017

TÓM TẮT Trong thời gian học 2 module – module Quản lý bệnh viện và module Kinh tế y

tế -quý thầy cô đã giúp em mở rộng tầm mắt, thấy được nhiều vấn đề nổi trội hiện vẫnđang tồn tại Tuy nhiên với thời lượng nội dung cho phép của bài thu hoạch em xinđược trình bày một vấn đề mà em quan tâm nhất đó là về vấn đề Bạo hành nhân viên ytế

Sau khi phân tích, vấn đề này dần bộc lộ các khía cạnh phức tạp, tiềm ẩn liênquan đến nhiều vấn đề khác trong xã hội Bạo hành nhân viên y tế là hệ quả cấu thành

từ nhiều vấn đề nhỏ hơn: sự đổi mới trong kinh tế y tế, lương công chức, quản lý thôngtin internet, văn hóa-giáo dục, luật pháp… Bản thân các vấn đề này đã được bắt đầugiải quyết từ lâu nhưng kết quả vẫn còn bị bỏ ngõ

Bởi tính phức tạp, cần nhiều công sức và thời gian và sự quan tâm của cộngđồng mới giải quyết được, cũng như thiếu tính đồng bộ, việc giải quyết vấn nạn bạohành nhân viên y tế vẫn cần nhận được nhiều sự quan tâm từ cộng đồng

Danh sách các thuật ngữ viết tắt v

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 2

2.1/Quyền của người bệnh theo luật KBCB 22.2/Nghĩa vụ của người bệnh theo luật KBCB và Luật Bảo vệ sức khỏe 3nhân dân

2.3/Quyền của người hành nghề theo luật KBCB 42.4/Nghĩa vụ của người hành nghề theo luật KBCB 52.5/Khiếu nại, tố cáo và giải quyết tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh 6theo luật KBCB

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG 7

3.1/ Tình hình bạo hành NVYT tế hiện nay ở Việt Nam 73.2/Lý giải sự hình thành và gia tăng của bạo hành nhân viên y tế 73.3/ Hệ lụy của bạo hành NVYT 11

CHƯƠNG 4 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

NVYT: nhân viên y tế.

KBCB: khám bệnh, chữa bệnh

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU

Ngành y là ngành đã có từ lâu đời, đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe cánhân và cộng đồng, đóng góp không nhỏ trong quá trình ổn định và phát triển đất nước

Ngành y chúng ta từ lâu đã chú trọng đến y đức, không ngừng học hỏi quanhững sai lầm trong quá khứ để từ đó phấn đấu, cải thiện chính mình ngày một tốt đẹphơn

Từ lâu, hoạt động của ngành y tế ít khi được dư luận, báo chí nhắc tới Tuynhiên, gần đây ngành y được nhắc đến ở nhiều câu chuyện khác nhau, đáng tiếc, hầuhết trong số đó là những điều tiêu cực Bạo lực y tế là một trong những vấn đề nổi cộmtrong số đó Ngày càng có nhiều vụ có tính chất nghiêm trọng gây nên mối lo lắng vềsức khỏe, tính mạng trong giới NVYT Hậu quả của nó bao gồm những thương tổn cả

về mặt vật chất lẫn tinh thần, cụ thể là: trang thiết bị y khoa, tổn thương cơ thể, thậmchí là tính mạng, tổn thương tinh thần, ảnh hưởng đến công tác chuyên môn…

Dù đã gây nhiều bức xúc, dường như chưa có giải pháp nào được đưa ra để giảiquyết vấn đề này Vì vậy, trong bài luận này em sẽ trình bày vấn đề dưới nhiều góc độkhác nhau kèm với các dẫn chứng, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp với tình hìnhhiện tại với mong muốn góp phần nào đó để cải thiện, giải quyết mối lo ngại thườngtrực này

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

2.1 Quyền của người bệnh theo luật KBCB:

Điều 7 Quyền được khám bệnh, chữa bệnh có chất lượng phù hợp với điều kiện thựctế

1 Được tư vấn, giải thích về tình trạng sức khỏe, phương pháp điều trị và dịch vụkhám bệnh, chữa bệnh phù hợp với bệnh

2 Được điều trị bằng phương pháp an toàn, hợp lý và có hiệu quả theo các quy địnhchuyên môn kỹ thuật

Điều 8 Quyền được tôn trọng bí mật riêng tư

1 Được giữ bí mật thông tin về tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong hồ sơbệnh án

2 Thông tin quy định tại khoản 1 Điều này chỉ được phép công bố khi người bệnhđồng ý hoặc để chia sẻ thông tin, kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán,chăm sóc, điều trị người bệnh giữa những người hành nghề trong nhóm trực tiếp điềutrị cho người bệnh hoặc trong trường hợp khác được pháp luật quy định

Điều 9 Quyền được tôn trọng danh dự, bảo vệ sức khỏe trong khám bệnh, chữa bệnh

1 Không bị kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc bị ép buộc khám bệnh, chữa bệnh, trừ trườnghợp quy định tại khoản 1 Điều 66 của Luật này

2 Được tôn trọng về tuổi tác, giới tính, dân tộc, tín ngưỡng

3 Không bị phân biệt giàu nghèo, địa vị xã hội

Điều 10 Quyền được lựa chọn trong khám bệnh, chữa bệnh

1 Được cung cấp thông tin, giải thích, tư vấn đầy đủ về tình trạng bệnh, kết quả, rủi ro

có thể xảy ra để lựa chọn phương pháp chẩn đoán và điều trị

2 Chấp nhận hoặc từ chối tham gia nghiên cứu y sinh học về khám bệnh, chữa bệnh

3 Được lựa chọn người đại diện để thực hiện và bảo vệ quyền, nghĩa vụ của mìnhtrong khám bệnh, chữa bệnh

Điều 11 Quyền được cung cấp thông tin về hồ sơ bệnh án và chi phí khám bệnh, chữabệnh

1 Được cung cấp thông tin tóm tắt về hồ sơ bệnh án nếu có yêu cầu bằng văn bản, trừtrường hợp pháp luật có quy định khác

2 Được cung cấp thông tin về giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, giải thích chi tiết vềcác khoản chi trong hóa đơn thanh toán dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh

Điều 12 Quyền được từ chối chữa bệnh và ra khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

1 Được từ chối xét nghiệm, sử dụng thuốc, áp dụng thủ thuật hoặc phương pháp điềutrị nhưng phải cam kết tự chịu trách nhiệm bằng văn bản về việc từ chối của mình, trừtrường hợp quy định tại khoản 1 Điều 66 của Luật này.

2 Được ra khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi chưa kết thúc điều trị nhưng phải camkết tự chịu trách nhiệm bằng văn bản về việc ra khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tráivới quy định của người hành nghề, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 66 củaLuật này

Điều 13 Quyền của người bệnh bị mất năng lực hành vi dân sự, không có năng lựchành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc người chưa thành niên từ đủ 6tuổi đến chưa đủ 18 tuổi

1 Trường hợp người bệnh bị mất năng lực hành vi dân sự, không có năng lực hành vidân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc người chưa thành niên từ đủ 6 tuổi đếnchưa đủ 18 tuổi thì người đại diện hợp pháp của người bệnh quyết định việc khámbệnh, chữa bệnh

2 Trường hợp cấp cứu, để bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người bệnh, nếu không cómặt người đại diện hợp pháp của người bệnh thì người đứng đầu cơ sở khám bệnh,chữa bệnh quyết định việc khám bệnh, chữa bệnh

2.2 Nghĩa vụ của người bệnh theo luật KBCB và Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân:

Điều 14 Nghĩa vụ tôn trọng người hành nghề

Tôn trọng và không được có hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tínhmạng của người hành nghề và nhân viên y tế khác

Điều 15 Nghĩa vụ chấp hành các quy định trong khám bệnh, chữa bệnh

1 Cung cấp trung thực thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe của mình, hợp tácđầy đủ với người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

2 Chấp hành chỉ định chẩn đoán, điều trị của người hành nghề, trừ trường hợp quyđịnh tại Điều 12 của Luật này

3 Chấp hành và yêu cầu người nhà của mình chấp hành nội quy của cơ sở khám bệnh,chữa bệnh, quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh

Điều 16 Nghĩa vụ chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh

Người bệnh có trách nhiệm chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh, trừ trường hợp đượcmiễn, giảm theo quy định của pháp luật Trường hợp người bệnh tham gia bảo hiểm ytế thì việc thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện theo quy định củapháp luật về bảo hiểm y tế

Điều 26 Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân: Mọi tổ chức và công dân có trách nhiệm giúp

đỡ, bảo vệ thầy thuốc và nhân viên y tế khi họ làm nhiệm vụ Luật cũng nghiêm cấm

hành vi làm tổn hại đến sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm của thầy thuốc vànhân viên y tế trong khi đang làm nhiệm vụ.

2.3 Quyền của người hành nghề theo luật KBCB:

Điều 31 Quyền được hành nghề

1 Được hành nghề theo đúng phạm vi hoạt động chuyên môn ghi trong chứng chỉhành nghề

2 Được quyết định và chịu trách nhiệm về chẩn đoán, phương pháp điều trị bệnhtrong phạm vi hoạt động chuyên môn ghi trong chứng chỉ hành nghề

3 Được ký hợp đồng hành nghề khám bệnh, chữa bệnh với các cơ sở khám bệnh,chữa bệnh nhưng chỉ được chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật cho một cơ sởkhám bệnh, chữa bệnh

4 Được tham gia các tổ chức xã hội – nghề nghiệp

Điều 32 Quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh

1 Được từ chối khám bệnh, chữa bệnh nếu trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh

mà tiên lượng bệnh vượt quá khả năng hoặc trái với phạm vi hoạt động chuyên môncủa mình, nhưng phải báo cáo với người có thẩm quyền hoặc giới thiệu người bệnhđến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác để giải quyết Trong trường hợp này, ngườihành nghề vẫn phải thực hiện việc sơ cứu, cấp cứu, theo dõi, chăm sóc, điều trịngười bệnh cho đến khi người bệnh được chuyển đi cơ sở khám bệnh, chữa bệnhkhác

2 Được từ chối khám bệnh, chữa bệnh nếu việc khám bệnh, chữa bệnh đó trái vớiquy định của pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp

Điều 33 Quyền được nâng cao năng lực chuyên môn

1 Được đào tạo, đào tạo lại và cập nhật kiến thức y khoa liên tục phù hợp với trình

độ chuyên môn hành nghề

2 Được tham gia bồi dưỡng, trao đổi thông tin về chuyên môn, kiến thức pháp luật

về y tế

Điều 34 Quyền được bảo vệ khi xảy ra tai biến đối với người bệnh

1 Được pháp luật bảo vệ và không phải chịu trách nhiệm khi thực hiện đúng quyđịnh về chuyên môn kỹ thuật mà vẫn xảy ra tai biến

2 Được đề nghị cơ quan, tổ chức, hội nghề nghiệp bảo vệ quyền, lợi ích hợp phápcủa mình khi xảy ra tai biến đối với người bệnh

Điều 35 Quyền được bảo đảm an toàn khi hành nghề

1 Được trang bị phương tiện bảo hộ lao động, vệ sinh lao động để phòng ngừa,giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm, tai nạn liên quan đến nghề nghiệp

2 Được bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, thân thể

3 Trường hợp bị người khác đe dọa đến tính mạng, người hành nghề được phéptạm lánh khỏi nơi làm việc, sau đó phải báo cáo với người đứng đầu cơ sở khámbệnh, chữa bệnh hoặc chính quyền nơi gần nhất

2.4 Nghĩa vụ của người hành nghề theo luật KBCB:

Điều 35 Nghĩa vụ đối với người bệnh

1 Kịp thời sơ cứu, cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh, trừ trường hợp quyđịnh tại Điều 32 của Luật này

2 Tôn trọng các quyền của người bệnh, có thái độ ân cần, hòa nhã với người bệnh

3 Tư vấn, cung cấp thông tin theo quy định tại khoản 1 Điều 7 và khoản 1 Điều 11 củaLuật này

4 Đối xử bình đẳng với người bệnh, không để lợi ích cá nhân hay sự phân biệt đối xửảnh hưởng đến quyết định chuyên môn của mình

5 Chỉ được yêu cầu người bệnh thanh toán các chi phí khám bệnh, chữa bệnh đã niêmyết công khai theo quy định của pháp luật

Điều 37 Nghĩa vụ đối với nghề nghiệp

1 Thực hiện đúng quy định chuyên môn kỹ thuật

2 Chịu trách nhiệm về việc khám bệnh, chữa bệnh của mình

3 Thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức y khoa liên tục để nâng cao trình độchuyên môn theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế

4 Tận tâm trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh

5 Giữ bí mật tình trạng bệnh của người bệnh, những thông tin mà người bệnh đã cungcấp và hồ sơ bệnh án, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 8 của Luật này

6 Thông báo với người có thẩm quyền về người hành nghề có hành vi lừa dối ngườibệnh, đồng nghiệp hoặc vi phạm quy định của Luật này

7 Không được kê đơn, chỉ định sử dụng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, gợi ýchuyển người bệnh tới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác vì vụ lợi

Điều 38 Nghĩa vụ đối với đồng nghiệp

1 Hợp tác và tôn trọng đồng nghiệp trong khám bệnh, chữa bệnh

2 Bảo vệ danh dự, uy tín của đồng nghiệp

Điều 39 Nghĩa vụ đối với xã hội

1 Tham gia bảo vệ và giáo dục sức khỏe tại cộng đồng

2 Tham gia giám sát về năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của người hànhnghề khác

3 Chấp hành quyết định điều động của cơ quan quản lý trực tiếp theo quy định tạikhoản 2 Điều 4 của Luật này.

4 Chấp hành quyết định huy động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi có thiêntai, thảm họa, dịch bệnh nguy hiểm

Điều 40 Nghĩa vụ thực hiện đạo đức nghề nghiệp

Người hành nghề có nghĩa vụ thực hiện đạo đức nghề nghiệp theo quy định của Bộtrưởng Bộ Y tế

2.5 Khiếu nại, tố cáo và giải quyết tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh theo luật KBCB:

Điều 79 Khiếu nại, tố cáo về khám bệnh, chữa bệnh

Việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hànhchính về khám bệnh, chữa bệnh; việc tố cáo và giải quyết tố cáo vi phạm pháp luật vềkhám bệnh, chữa bệnh được thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.Điều 80 Tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh

1 Tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh là tranh chấp liên quan đến quyền, nghĩa vụ vàtrách nhiệm trong khám bệnh, chữa bệnh giữa các đối tượng sau đây:

a) Người bệnh, người đại diện của người bệnh;

b) Người hành nghề

c) Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

2 Tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh được giải quyết như sau:

a) Các bên tranh chấp có trách nhiệm tự hòa giải về nội dung tranh chấp;

b) Trường hợp hòa giải không thành thì các bên tranh chấp có quyền khởi kiện tại Tòa

án theo quy định của pháp luật

3 Thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh là 05 năm, kể từkhi sự việc xảy ra

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG

3.1 Tình hình bạo lực y tế hiện nay ở Việt Nam:

Khái niệm Bạo hành nhân viên y tế gồm nhiều hình thức khác nhau từ việc chửimắng, sỉ nhục đến các hành vi bạo lực, đe dọa sử dụng bạo lực, biểu tình, đòi tiền bồithường cho đến tống tiền nhân viên y tế

Dường như chưa có nghiên cứu thống kê cụ thể về số lượng, mức độ nghiêmtrọng, nguyên nhân và hậu quả của các hình thức bạo hành nhân viên y tế tại Việt Namnhưng xu hướng gia tăng của vấn nạn này là điều rõ ràng

Theo số liệu gần đây của Cục Quản lý khám, chữa bệnh [1], trong những vụ điển hình

về mất an ninh, trật tự thì đối tượng bị tấn công chủ yếu là bác sĩ (70%) và điều dưỡng(15%) 90% số vụ việc xảy ra tại trong khuôn viên bệnh viện, trong khi thầy thuốcđang cấp cứu, chăm sóc cho người bệnh (chiếm tới 60%) và 30% số vụ việc là xảy rakhi thầy thuốc đang giải thích cho người bệnh, người nhà người bệnh

Về thực trạng bạo lực y tế hiện nay xin được trích từ PSG.TS NGuyễn Lân Hiếu

- ĐBQH tỉnh An Giang [2]: “Trong thời gian vừa qua, tình hình bạo hành đối với nhânviên y tế đã gia tăng ở mức báo động Ví dụ, tính từ năm 2016 đến nay, tại bệnh việnBạch Mai đã có 23 vụ phạm pháp, bắt quả tang Bệnh viện Thanh Nhàn, trong vòngmột năm 2016 có 8 nhân viên y tế bị hành hung

PSG.TS NGuyễn Lân Hiếu nhận định, những con số đấy thực ra rất nhỏ so với thực tế.Hiện nay có rất nhiều nhân viên y tế bị hành hung gây thương tích và không được báocáo thống kê Đã có nhân viên y tế bị hành hung, gây thương tích nghiêm trọng, cónhững côn đồ manh động vào tận bệnh viện truy sát, cắt cổ, giết người.”

3.2 Lý giải sự hình thành và gia tăng của bạo hành nhân viên y tế:

Ngành y từ lâu đã nhận được sự coi trong xã hội Ngày xưa bác Hồ có nói:“Ngườibệnh phó thác tính mệnh của họ nơi các cô các chú Chính phủ phó thác cho các cô cácchú việc chữa bệnh tật và giữ gìn sức khỏe cho đồng bào Đó là một nhiệm vụ rất vẻvang Vì vậy, cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt củamình, coi họ đau đớn như mình đau đớn Lương y phải như từ mẫu, câu ấy nói rấtđúng” Trong dân gian vẫn rỉ tai nhau: Học sinh giỏi phải thi ngành y

Sự kính trọng đó luôn đi kèm các giá trị đạo đức cao quý, nhận được sự quý trọng

từ mọi người, bất kể giới tính, tuổi tác hay địa vị Tuy nhiên người được xem là caoquý thì sẽ sống cuộc đời bạc bẽo, không thể chăm lo đầy đủ cho bản thân và gia đình vìnhu cầu khám chữa bệnh của người dân là ngày càng tăng trong khi không phải bất cứ

ai trong cộng đồng cũng có thể khoác lên mình chiếc áo trắng Ai làm ngành y cũngđều sống như vậy trong suốt chiều dài lịch sử đầy biến động của dân tộc Việt Nam.Mọi việc bắt đầu thay đổi khi kinh tế thì trường thâm nhập vào trong nước và quan

hệ thầy thuốc bắt đầu được nhìn nhận là quan hệ người bán người mua Bộ trưởng y tế