- Phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong hệ thống khámbệnh, chữa bệnh để bảo đảm hoạt động quản lý sức khỏe, khám bệnh chữa bệnh cho cánhân, hộ gia đình và cộng đồng;
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
KHOA Y
BÀI THU HOẠCH MODULE QUẢN LÝ BỆNH VIỆN
VÀ MODULE KINH TẾ Y TẾ
BÁC SĨ GIA ĐÌNH ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN VÀ KHÓ KHĂN
PHẠM NGỌC HUY MSSV 125272046
Tp HCM, 08/2016
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong cuộc sống không có sự thành công nào không gắn liền với sự hỗ trợ, giúp
đỡ, hướng dẫn dù trực tiếp hay gián tiếp của người xung quanh, đặc biệt là ngành y chúng
ta như thầy cô, bạn bè, môi trường học tập Xuyên suốt thời gian học liên Module Quản
lý bệnh viện – kinh tế y tế em đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý thầy
cô, bệnh viện Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giảngdạy liên Module Quản lý bệnh viện – kinh tế y tế đã dùng tri thức, tâm huyết và kinh nghiệm quý báu của mình để truyền đạt kiến thức cũng như nguồn cảm hứng vô tận về môn học cho chúng em
Đặc biệt, em xin gởi đến thầy Nguyễn Thế Dũng, người đã thiết kế nên Module Quản lý bệnh viện – kinh tế y tế Thầy đã tận tình dạy bảo, truyền đạt những kiến thức vôcùng quý giá, không ngại bỏ công sức, thời gian để hướng dẫn chúng em có cái nhìn tích cực và những hướng đi của ngành y tế trong tương lai Từ đó chúng em có một nền móng
cơ bản vững chắc về công tác quản lý bệnh viện và điểu chỉnh kinh tế y tế
Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám Đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới đã tạo điều trị, giúp đỡ chúng em có nơi học tập thuận lợi và có cái nhìn thiết thực, gần gũi hơn với môn học để một phần nào chúng em có thể dùng những kiến thức đó vào thực tiễn tại Việt Nam
Cuối cùng, em xin cảm ơn Ban Chủ nhiệm Khoa Y – Đại học quốc gia TP.Hồ Chí Minh và Ban điều phối module đã sắp xếp là lên kế hoạch cho môn học này Các thầy cô
và anh chị đã không ngại khó khăn về thời gian cũng như công tác liên hệ với giảng viên
để tạo cho chúng em một môn học thiết thực sát với thực tế hơn
Trong quá trình viết bài thu hoạch về môn học này, với kiến thức và kinh nghiệm còn thiếu sót Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy, cô để em học thêm được nhiều kinh nghiệm và sẽ hoàn thành tốt hơn trong tương lai
Trân trọng
Tp HCM, ngày 02 tháng 08 năm 2017
Phạm Ngọc Huy
Trang 3TÓM TẮT
Sau khi học xong module Quản lý bệnh viện – kinh tế y tế em được các thầy, các
cô truyền đạt kiến thức kinh nghiệm rất nhiều và phong phú từ lý thuyết đến thực tế, cónhững kinh nghiệm phải đánh đổi bằng chính thiếu sót và của chính mình hoặc đồngnghiệp Tất cả giờ giảng đều mang tính thuyết phục và tâm huyết rất cao từ các thầy, các
cô Trong đó em đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực bác sĩ gia đình với điều kiện phát triển vànhững khó khăn khi áp dụng vào nước ta
Chuyên ngành bác sĩ gia đình nói riêng, và tổ chức bộ máy vận hành bác sĩ giađình nói chung trong hệ thống y tế Việt Nam, có rất nhiều kiến thức cần có để phân tíchcũng như đưa ra lý luận để có thể giúp hiểu rõ hơn tình hình bác sĩ gia đình và áp dụngthực tế tại nước ta Trong rất nhiều vấn đề được đưa ra để phân tích Sau đây, em xin nêu
ra một phần của lĩnh vực trên là sự cần thiết, thuận lợi và khó khăn để áp dụng mô hìnhcủa bác sĩ gia đình với thực tiễn tại Việt Nam
Những thuận lợi của chuyên ngành Bác sĩ gia đình về pháp lý, nguồn nhân lực, tàichính Tình hình phát triển chuyên ngành Bác sĩ gia đình tại Việt Nam về lĩnh vực cônglập và tư nhân
Những khó khăn trong ban đầu trong áp dụng lĩnh vực Bác sĩ chuyên ngành vàothực tiễn Việt Nam
Kiến nghị về Bác sĩ gia đình nói riêng và về cách phục vụ của ngành y tế nóichung để gia tăng lòng tin nơi người dân Đồng thời làm tăng uy tín của ngành y tế đểđáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công tác khám bệnh chữa bệnh trong nước
Trang 4CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 5
2.1/ Nguyên tắc hoạt động của bác sĩ giá đình 52.2/ Hình thức tổ chức phòng khám bác sĩ gia đình 52.3/ Chức năng, nhiệm vụ của bác sĩ gia đình 62.4/ Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của phòng khám bác sĩ gia đình 6 trong hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
2.5/ Tuyến chuyên môn kỹ thuật, danh mục chuyên môn kỹ thuật 7 của phòng khám bác sĩ gia đình
2.6/ Thực hiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế của phòng 7 khám bác sĩ gia đình
2.7/ Quản lý hồ sơ, bệnh án, thống kê, lưu trữ của phòng khám 7 bác sĩ gia đình
2.8/ Quản lý hoạt động phòng khám bác sĩ gia đình 72.9/ Trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ Y tế 82.10/ Trách nhiệm của Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc 9 Trung ương áp dụng thí điểm
Trang 53.1/ Điều kiện phát triển bác sĩ gia đình tại Việt Nam 10
3.2/ Bác sĩ gia đình với những khó khăn tại Việt Nam 14
CHƯƠNG 4 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 17
Tài liệu tham khảo 20
Phụ lục: THÔNG TƯ 07/2014/TT-BYT 21
DANH SÁCH HÌNH VẼ
Danh sách hình
Hình ảnh 01: Chức năng của bác sĩ gia đình
Hình ảnh 02: Kết quả tìm kiếm qua website www.google.com.vn
với từ khóa “các phòng khám bác sĩ gia đình”
Hình ảnh 03: Phòng khám bác sĩ gia đình trong khuôn viên trường
Trang 6CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU
Bác sĩ gia đình là ai, có chức năng gì và tại sao cần thiết? Một trong số nhữngđịnh nghĩa được nêu ra:
Bác sĩ gia đình là BS chuyên khoa có kiến thức tổng quát, chăm sóc, bảo vệ sứckhỏe toàn diện, liên tục, cho cá nhân, gia đình và cộng đồng xung quanh phòng khámcủa mình Bác sĩ gia đình chăm sóc ban đầu, chuyển bệnh nhân đến bác sĩ chuyên khoakhác khi cần thiết, và có đầy đủ hồ sơ sức khỏe của từng bệnh nhân Theo định nghĩanày bác sĩ gia là một bác sĩ có kiến thức tổng quát về nội khoa, ngoại khoa, nhi khoa,sản khoa và các kiến thức toàn diện được đào tạo từ bác sĩ đa khoa Như vậy bác sĩ giađình giống như một bước tiếp cận chăm sóc sức khỏe ban đầu
4. Các hoạt động y tế nhằm giảm nhẹ hoặc tránh những hậu quả của các can thiệp quámức hoặc không cần thiết trong hệ thống y tế
Do đó bác sĩ gia đình chính là dự phòng cấp 2, chỉ sau dự phòng cấp 1 lên quanđến bác sĩ y học dự phòng… trong toàn thể bức tranh của tổ chức y tế
Như vậy, bác sĩ gia đình không những góp phần quan trọng trong quá trình xây dựng,chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân, mà còn tiết kiệm được chi phí khám chữabệnh và giảm quá tải cho bệnh viện cấp tỉnh thành phố cũng như tạo điều kiện và vốnthời gian cho các bệnh viện tuyến trên tham gia nghiên cứu khoa học ngày càng nângcao chất lượng chăm sóc sức khỏe, chất lượng khám chữa bệnh tại nước nhà
Trang 7CHƯƠNG II: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
2.1/ Nguyên tắc hoạt động của bác sĩ giá đình
Bác sĩ gia đình hoạt động trên nguyên tắc chăm sóc sức khỏe liên tục, toàn diện,lồng ghép, phối hợp, dự phòng, hướng tới gia đình và cộng đồng
Bác sĩ gia đình xây dựng và duy trì mối quan hệ tin cậy và lâu dài với cá nhân,
hộ gia đình và cộng đồng
Hình ảnh 01: Chức năng của bác sĩ gia đình
2.2/ Hình thức tổ chức phòng khám bác sĩ gia đình
Trang 8Phòng khám bác sĩ gia đình được tổ chức theo một trong các hình thức sau:
Phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân, gồm:
- Phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân độc lập
- Phòng khám bác sĩ gia đình thuộc phòng khám đa khoa tư nhân hoặc bệnh viện đakhoa tư nhân
Phòng khám bác sĩ gia đình thuộc khoa khám bệnh của bệnh viện đa khoa nhà nước.Trạm y tế xã có lồng ghép, bổ sung nhiệm vụ của phòng khám bác sĩ gia đình
2.3/ Chức năng, nhiệm vụ của bác sĩ gia đình
1 Bác sĩ gia đình có chức năng khám bệnh, chữa bệnh, quản lý, bảo vệ, chăm sóc
và nâng cao sức khỏe toàn diện cho cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng
2 Bác sĩ gia đình có các nhiệm vụ sau đây:
- Quản lý sức khỏe toàn diện, liên tục cho cá nhân, cho hộ gia đình và cộng đồng
- Cung cấp thông tin liên quan đến sức khỏe của cá nhân, hộ gia đình do bác sĩ giađình quản lý sức khỏe theo quy định của pháp luật
- Các nhiệm vụ khác phù hợp với phạm vi hành nghề được ghi trong chứng chỉhành nghề
2.4/ Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của phòng khám bác sĩ gia đình trong hệ thống cơ
sở khám bệnh, chữa bệnh
1 Phòng khám bác sĩ gia đình là một trong các cơ sở đầu tiên tiếp nhận ngườibệnh trong hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
2 Phòng khám bác sĩ gia đình có nhiệm vụ sau:
- Sàng lọc, cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh và chuyển người bệnh đến các cơ sởkhám bệnh, chữa bệnh khác theo quy định về chuyển tuyến khám bệnh chữa bệnh và tiếpnhận người bệnh để tiếp tục quản lý, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe;
Trang 9- Phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong hệ thống khámbệnh, chữa bệnh để bảo đảm hoạt động quản lý sức khỏe, khám bệnh chữa bệnh cho cánhân, hộ gia đình và cộng đồng;
- Liên hệ để chuyển người bệnh thuộc phạm vi quản lý sức khỏe của phòng khámbác sĩ gia đình đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp để khám bệnh chữa bệnh
2.5/ Tuyến chuyên môn kỹ thuật, danh mục chuyên môn kỹ thuật của phòng khám bác sĩ gia đình
1 Phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân độc lập và trạm y tế xã lồng ghép bổ sungchức năng, nhiệm vụ của phòng khám bác sĩ gia đình áp dụng tuyến chuyên môn kỹthuật, danh mục chuyên môn kỹ thuật theo quy định tại Thông tư số 43/2013/TT-BYTngày 11 tháng 12 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết phân tuyến chuyênmôn kỹ thuật đối với hệ thống cơ sở khám bệnh chữa bệnh (sau đây viết tắt là Thông tư
số 43/2013/TT-BYT)
2 Phòng khám bác sĩ gia đình thuộc phòng khám đa khoa tư nhân hoặc bệnh viện
đa khoa tư nhân áp dụng tuyến chuyên môn kỹ thuật, danh mục kỹ thuật theo tuyến củaphòng khám đa khoa tư nhân hoặc bệnh viện đa khoa tư nhân trên cơ sở quy định tạiThông tư số 43/2013/TT-BYT
3 Phòng khám bác sĩ gia đình thuộc khoa khám bệnh của bệnh viện đa khoa cônglập áp dụng tuyến chuyên môn kỹ thuật, danh mục kỹ thuật theo tuyến của bệnh viện đakhoa công lập trên cơ sở quy định tại Thông tư số 43/2013/TT-BYT
2.6/ Thực hiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế của phòng khám bác sĩ gia đình
Phòng khám bác sĩ gia đình được phép thực hiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm
y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế
2.7/ Quản lý hồ sơ, bệnh án, thống kê, lưu trữ của phòng khám bác sĩ gia đình
1 Phòng khám bác sĩ gia đình có trách nhiệm ghi chép, lưu trữ thông tin về việckhám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh
2 Phòng khám bác sĩ gia đình phải có hồ sơ quản lý toàn diện về sức khỏe của cánhân, hộ gia đình có đăng ký quản lý sức khỏe Phòng khám có trách nhiệm giữ bí mậtthông tin cá nhân của người đăng ký quản lý sức khỏe theo quy định của pháp luật
3 Việc quản lý hồ sơ, bệnh án, thống kê, lưu trữ của phòng khám bác sĩ gia đìnhthực hiện theo các quy định của pháp luật đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
2.8/ Quản lý hoạt động phòng khám bác sĩ gia đình
Trang 101 Cục Quản lý Khám, chữa bệnh làm đầu mối để tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Y
tế quản lý nhà nước về hoạt động phòng khám bác sĩ gia đình trên phạm vi cả nước
2 Giám đốc Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quản lý toàn diện cácphòng khám bác sĩ gia đình trên địa bàn địa phương
3 Phòng y tế quận, huyện, thị xã tham gia kiểm tra, giám sát hoạt động của phòngkhám bác sĩ gia đình trên địa bàn địa phương theo quy định
2.9/ Trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ Y tế
c) Đầu mối thẩm định việc cấp chứng chỉ hành nghề bác sĩ gia đình theo thẩmquyền Hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định chuyên môn về hoạtđộng của phòng khám bác sĩ gia đình; việc thực hiện công nghệ thông tin tại phòng khám
và cả hệ thống;
d) Hướng dẫn Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức cấp, thuhồi chứng chỉ hành nghề bác sĩ gia đình; thẩm định và cấp phép và thu hồi giấy phép hoạtđộng các phòng khám bác sĩ gia đình theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh vàcác văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật;
đ) Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các văn bản quy phạmpháp luật, quy định chuyên môn đối với các phòng khám bác sĩ gia đình
2 Vụ Bảo hiểm Y tế: Chủ trì, phối hợp với Cục Quản lý Khám, chữa bệnh và đơn
vị liên quan hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định về khám chữa bệnh bảohiểm y tế của phòng khám bác sĩ gia đình
3 Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo: Chủ trì, phối hợp với Cục Quản lý Khám,chữa bệnh và các đơn vị liên quan hướng dẫn, tổ chức việc xây dựng thẩm định chươngtrình, tài liệu đào tạo và đào tạo liên tục để cấp chứng chỉ hành nghề y học gia đình
4 Cục Công nghệ thông tin: Chủ trì, phối hợp với Cục Quản lý Khám, chữa bệnhchỉ đạo việc triển khai thực hiện các nội dung ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạtđộng phòng khám bác sĩ gia đình
5 Vụ Kế hoạch - Tài chính: Phối hợp với Cục Quản lý Khám, chữa bệnh xâydựng, bổ sung, hướng dẫn thực hiện các quy định về giá dịch vụ khám bệnh chữa bệnhthuộc phạm vi hoạt động chuyên môn của phòng khám bác sĩ gia đình
Trang 116 Vụ Tổ chức cán bộ: Phối hợp với Cục Quản lý Khám, chữa bệnh hướng dẫn,kiểm tra, giám sát thực hiện quy định chức năng, nhiệm vụ, chế độ, chính sách về bác sĩgia đình.
2.10/ Trách nhiệm của Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương áp dụng thí điểm
1 Tổ chức thực hiện việc xây dựng và phát triển mô hình phòng khám bác sĩ giađình tại địa phương;
2 Cấp, cấp lại và thu hồi chứng chỉ hành nghề bác sĩ gia đình cho người hànhnghề; tổ chức thẩm định và cấp phép hoạt động cho phòng khám bác sĩ gia đình theo quyđịnh của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh;
3 Quản lý toàn diện các phòng khám bác sĩ gia đình
Trang 12CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG
3.1/ Điều kiện phát triển bác sĩ gia đình tại Việt Nam
Mô hình bác sĩ gia đình đã phát triển từ lâu ở nhiều nước trên thế giới Tại Việt Nam
từ năm 2000 Bộ Y tế chính thức công nhận chuyên ngành y học gia đình và cho phépđào tạo bác sĩ
Để phát triển mạng lưới bác sĩ gia đình chúng ta đều phải có cơ sở vật chất, nhân lực
và tài chính Tại Việt Nam, chuyên ngành bác sĩ gia đình có những điều kiện thuận lợi Quyết định 1568/QĐ-BYT phê duyệt kế hoạch nhân rộng và phát triển mô hình phòngkhám bác sĩ gia đình tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020 Đi đôi với sự thành lập môhình phòng khám bác sĩ gia đình tại trạm y tế, các tỉnh, thành phố trong cả nước Hiện tại chúng ta đã có những phòng khám bác sĩ gia đình liên kết với các trường đạihọc và phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân
Trang 13Hình ảnh 02: Kết quả tìm kiếm qua website www.google.com.vn với từ khóa “các phòng khám bác sĩ gia đình”
Hình ảnh 03: Phòng khám bác sĩ gia đình trong khuôn viên trường Y khoa Phạm Ngọc Thạch
Quyết định của bộ y tế về đào tạo nguồn nhân lực Y học gia đình với các loại hình đàotạo:
- Tổ chức đào tạo chính khoa về Y học gia đình (tín chỉ) cho sinh viên y khoa ở tất
cả các đại học y
- Đào tạo định hướng Y học gia đình 3 tháng, 9 tháng
- Đào tạo sau đại học về Y học gia đình (nội trú, chuyên khoa cấp I, chuyên khoacấp II, thạc sỹ, tiến sỹ);
Trang 14Hình ảnh 04: Chương trình đào tạo liên tục Bác sĩ gia đình của đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch
Trang 15Hình ảnh 05: Phòng khám thực hành bác sĩ gia đình
Nỗ lực phủ kín bác sĩ gia đình
Là một trong những địa phương thực hiện thí điểm về bác sĩ gia đình và phòng khámbác sĩ gia đình, từ năm 2013 đến nay, TP.HCM đã có 19/23 bệnh viện quận, huyện đãthành lập phòng khám bác sĩ gia đình thuộc khoa Khám bệnh; 191/319 trạm y tếphường, xã thuộc 24 quận huyện triển khai phòng khám bác sĩ gia đình, một số phòngkhám bác sĩ gia đình hoạt động độc lập với công tác của trạm y tế
TP.HCM hiện có 8 phòng khám bác sĩ gia đình nằm trong phòng khám đa khoa tưnhân; 17 phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân độc lập và 1 phòng khám bác sĩ gia đìnhthuộc ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch vừa mới thành lập
Bộ môn Y học gia đình ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã đào tạo 46 bác sĩ chuyênkhoa cấp I Y học gia đình; 232 bác sĩ định hướng chuyên khoa Y học gia đình; 391bác sĩ được bồi dưỡng kiến thức về Y học gia đình trong 3 tháng; 343 bác sĩ được cấpchứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa bác sĩ gia đình
Ông Nguyễn Ngọc Duy – Trưởng phòng nghiệp vụ y, Sở Y tế TP.HCM cho biết, trongnăm 2016, toàn bộ các phòng khám bác sĩ gia đình của TP.HCM thực hiện được
Trang 16652.262 lượt khám, chữa bệnh, trong khi tổng số lượt khám tại các bệnh viện là hơn 35triệu lượt; chỉ có 2,8% số người bệnh được lập hồ sơ quản lý tại các trạm y tế.
Nguồn kinh phí: ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác
Kinh phí thực hiện Kế hoạch nhân rộng, phát triển phòng khám bác sĩ gia đình tại địaphương được bố trí từ ngân sách địa phương theo quy định Luật Ngân sách
Do đó ngoài nguồn ngân sách nhà nước dành phát triển cho chung cho chuyên ngànhbác sĩ gia đình thì hiện nay chúng ta đã có những phòng khám tư nhân tư nhân vớinguồn tài chính độc lập góp phần làm giảm quá tải tại các bệnh viện tuyến trên
Hình ảnh 06: Phòng khám Bác sĩ gia đình tư nhân
3.2/ Bác sĩ gia đình với những khó khăn tại Việt Nam
Trong những năm gần đây, quá tải bệnh viện là một vấn đề nan giải cần được giải quyết toàn diện để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trong cả nước Do đó, chuyên ngành Bác sĩ gia đình là một ngành không thể thiếu trong bộ máy y tế Ngoài việc chăm