Lê Anh Thư – 6116157Văn học 1 – K37 LỊCH SỬ PHÊ BÌNH VĂN HỌC Đề: Nhà phê bình Phong Lê có viết: “Sự không nhất trí, sự khác nhau trước nhiều vấn đề của đời sống xã hội và văn học một mặ
Trang 1Lê Anh Thư – 6116157
Văn học 1 – K37
LỊCH SỬ PHÊ BÌNH VĂN HỌC Đề:
Nhà phê bình Phong Lê có viết: “Sự không nhất trí, sự khác nhau trước nhiều vấn
đề của đời sống xã hội và văn học một mặt khó tránh gây nên những va chạm, nhưng với
sự tránh né các va chạm lại làm tích đọng biết bao vấn đề nằm phía dưới sự phẳng lặng, tẻ nhạt của đời sống văn học Một mâu thuẩn như vậy là có thực, làm nên gương mặt văn học những năm gần đây, trong đó, hoạt động lý luận - phê bình gần như là tê liệt; hoặc nếu có thì chỉ là thỉnh thoảng, một cách rời rạc và tẻ nhạt, rất ít người tham gia, ít có tranh biện sáng suốt để tìm chân lý.”
Anh chị nhìn nhận như thế nào?
THỰC TRẠNG ĐÁNG BÁO ĐỘNG CỦA PHÊ BÌNH VĂN HỌC
Xã hội phát triển gắn liền với nền kinh thế thị trường cùng những biến động liên tục, đa chiều hướng, nên có những mặt tích cực cũng như tiêu cực, điều đó phần nào gắn liền với việc nền văn học gặp nhiều khó khăn Bất cứ vấn đề nào cũng có tính hai mặt của
nó, mà mỗi người chúng ta lại có những chiều hướng đánh giá nhận xét vấn đề khác nhau Chính điều này, đã gây ra nhiều sự tranh cải trong quá trình nhận định các mặt của vấn đề Tuy nhiên, có mấy ai dám đối diện với chính những sự thật gay gắt ấy Một việc rất quan trọng đó là khả năng hứng chịu và chấp nhận va chạm vào những ý kiến trái chiều của những vấn đề xã hội Người ta bắt đầu sợ hãi trước tính tiêu cực gần đây, hầu hết người phê bình văn học tỏ ra thờ ơ với những tâm điểm, điểm nóng trong sáng tác nghệ thuật
Nhìn sơ lược nền văn học hiện tại có một sự phẳng lặng, nhẹ nhàng theo dòng chảy của những sáng tác Nhưng dường như đằng sau đó là cả một đời sống văn học đầy biến động nhưng lại phải chịu sự bất động trước những ngòi bút của các nhà phê bình văn học, hầu như mất đi khả năng sáng tạo
Và chính những thực trạng trên đã tạo nên một cuộc khủng hoảng trong phê bình văn học Một số cá nhân đã cảm thấy bất lực trước sự trì trệ của quá trình phát triển phê bình văn học Lẽ ra chính cá nhân có thể cung cấp một phần năng lượng cho cái chung
Ấy vậy mà, hàng loạt tác phẩm phê bình văn học ra đời không đủ sức tác động Các bài phê bình được in trên các mặt báo hầu như tẻ nhạt mang tính chất thị trường vì kinh tế và thiếu tính sáng tạo Bởi lẽ, hàng loạt những nhà phê bình tay ngang xuất hiện mà hầu hết
là những nhà văn Và có một điều đáng để lên án là hiện tượng phê bình theo chiều hướng
ăn theo, thiếu sự dung cảm và bản lĩnh cá nhân Thay vì những ngôn ngữ đanh thép, chính trực vốn có, họ đem vào phê bình những từ ngữ xuề xòa, chủ quan, “dĩ hòa vi quí” Từ đó, tác phẩm phê bình mất đi nhiệm vụ định hướng thẩm mĩ và mang chiều hướng sai lệch
Trang 2khiến người đọc không thể nhận ra những giá trị đúng của một tác phẩm phê bình văn học Trong thời gian gần đây, ta nhận thấy thêm một điểm tiêu cực của giới phê bình văn học Đó là hiên tượng cãi vả thay vào không khí đối thoại truyền thống bấy lâu nay Những cuộc tranh luận văn học khách quan, mang tính phát triển mất dần; những người phê bình đưa tranh luận ra khỏi vòng xoay văn học mang sự cay cú, ăn thua vào những cuộc đối thoại
Như vậy có thể hình dung hoạt động phê bình ở nước ta bước vào tình trạng “ngái ngủ” Nhất thiết, cần một sự thay đổi cho phê bình văn học hiện nay Nhà phê bình cần được đảm bảo về mọi mặt, để quá trình phát triển phê bình văn học không bị tụt hậu Hơn hết, vẫn đảm bảo những chức năng vốn có của phê bình và tìm lại những giá trị văn hóa giàu tính nghệ thuật của phê bình văn học