VềmứctiêuthụsữatrungbìnhcủaViệtNamhiệnnaykhoảng7,8kg/người/nămtức làđãtănggấp12lầnsovớinhữngnămđầuthậpniên90.Theodựbáotrongthờigiansắptớimứctiêuthụsữasẽtăngtừ15-20% tăngtheothunhậpbìnhqu
Trang 1IẾTKẾHỆTHỐNGXỬLÝNƢ ỚCTHẢICHONHÀMÁYCHẾ BIẾNSỮAVÀCÁCSẢNPHẨ MTỪSỮA
Trang 3CHƯƠNG1Mởđầu……… 5
1.1Tổngquanvềngànhsữa……… 5
1.2Cácnguyênliệusảnxuấtsữavàsảnphẩmtừsữa………6
CHƯƠNG2Quitrìnhsảnxuất………7
2.1Quitrìnhsảnxuấtcủacácsảnphẩmtừsữa……… 7
2.1.1Sữatươiuống……… 7
2.1.2Sữahộp……….7
2.1.3Sữachua……… 9
2.1.4Phômaivàbơ……….11
2.2Thuyếtminhcácquitrình……… 12
2.2.1Tiêuchuẩnhóa……… 12
2.2.2Đồnghóa………12
2.2.3Phốitrộn……….12
2.2.4TiệttrùngUHT……… 12
2.2.5Ủchín……….12
2.2.6Lạnhđông……… 12
CHƯƠNG3Đặctrưngnướcthải……….13
3.1Cáckhâusảnxuấtgâyônhiễm……….13
3.2Đặctínhnướcthải………13
CHƯƠNG4Sơbộnướcthảinhàmáy……… 17
4.1Yêucầuthiếtkế……….17
4.2Đềxuấtcôngnghệ……….17
4.3TiểuchuẩnnướcthảiloạiB……… 18
4.4Thuyếtminhcôngnghệ……….18
4.5Chấtlượngnướcđầuvàocủanhàmáy……….19
CHƯƠNG5Tínhtoán……… 20
5.1Bểtuyểnnổi……… 20
5.2BểUASB……… 23
Phụclục,catalogue
Trang 41.Tổngquanvềngànhsữa
Chếbiếnsữavàcácsảnphẩmtừsữađãtrảiquanhiềuthờikìcùngvớisựpháttriểncủa
khoahọckĩthuật.CácquốcgiaởkhuvựcchâuÂuvàchâuMỹlànhữngnhântốquantrọnggópphầntácđộngđếnsựthayđổitrongcôngnghệchếbiếnsữavàcácsảnphẩmtừsữa
Nhữngloạisữatừđộngvậtđangđượcsửdụngtrênthếgiớigồmcó:sữadê,sữabò,sữa
cừu.Mỗiloàiđộngvậtsẽchosữavớitínhchấtkhácnhau,trongđó,phổbiếnnhấtởViệtNamlàsữabò.Dovậy,trongsuốtphầntrìnhbàynàychỉđềcậptớinguyênliệulàsữabò.CôngnghiệpsảnxuấtvàchếbiếnsữađangpháttriểnkhôngchỉởcácnướcchâuÂu,
châuMỹmàđangpháttriểnvớitốcđộrấtnhanhởViệtNam.Dođó,việcxửlýnướcthảingànhsữaphảiđượcquantâmtừgiaiđoạnthiếtkếnhàmáy
Sữavàcácsảnphẩmtừsữađãgầngũihơnvớingườidân,nếutrướcnhữngnăm90chỉ
có1-2nhàsảnxuất,phânphốisữa,chủyếulàsữađặcvàsữabột(nhậpngoại),hiệnnay
thịtrườngsữaViệtNamđãcógần20hãngnộiđịavàrấtnhiềudoanhnghiệpphânphốisữachianhaumộtthịtrườngtiềmnăngvới80triệudân
VềmứctiêuthụsữatrungbìnhcủaViệtNamhiệnnaykhoảng7,8kg/người/nămtức
làđãtănggấp12lầnsovớinhữngnămđầuthậpniên90.Theodựbáotrongthờigiansắptớimứctiêuthụsữasẽtăngtừ15-20%
(tăngtheothunhậpbìnhquân).Sảnphẩmsữalàsảnphẩmdinhdưỡngbổsungngoàicácbữaănhàngngày,vớitrẻem,thanhthiếuniênvànhữngngườitrungtuổi–
sữacótácdụnglớnhỗtrợsứckhỏe.Trênthịtrườngcórấtnhiềuloạibộtngũcốc,đồuốngtăngcườngsứckhỏe…
nhưngcácsảnphẩmnàyvềchấtlượngvàđộdinhdưỡngkhônghoàntoànthaythếđượcsữa
Mộtdâychuyềnsảnxuấtsữacógiátrịtrungbìnhkhoảngvàichụctỷ,đólàmộtkhoản
đầutưkhôngnhỏchưatínhđếncácchiphíxâydựngnhàmáy.Côngđoạnquảntrịchấtlượng(KSC)nguyênliệuđầuvàovàđầuralàhếtsứcquantrọngvìnóảnhhướngđếnchấtlượngcủangườitiêudùng,sữađầuvàonguyênliệuđãítnhưngchấtlượngkhôngđảmbảonêncónhiềunhàmáykhithumuasữatươivềphảibỏđivìchấtlượngkém,khôngquađượcKCSđầuvàogâythấtthu.Trongkhisảnxuất,việcphachếcácsảnphẩmtừsữa
cũngcònnhiềubấtcậpvìcáctỉlệvitamin,chấtdinhdưỡngđượcphatrộntheohàmlượng,
cóthôngtinđầyđủtrênbaobì
Nguồncungnguyênliệukhôngổnđịnh,chấtlượngchưađượcđảmbảonênhầuhếtnguồnsữanàyđượctiêuthụtrựctiếpquacáccửahàngsữatạicácthànhphốlớn,còncáccôngtysữasửdụngnguồnsữanhậpngoạiđểchếbiếnnhữngsảnphẩmcủamình,trênthịtrườnghiệntạicócácsảnphẩmchínhnhưsau:
Sữalỏng(LiquidMilk)-baogồmsữatươi,sữađặc
Sữabột(PowderMilk)
Sữachua(DrinkYoghurt)
Trang 5Khisữathànhphẩmđãxong,cácdoanhnghiệpsữaphảisửdụngvỏhộpđạttiêuchuẩn
đểdễdàngvậnchuyểnvàbảoquản,hiệnnaythịtrườngchỉcóhainhàcungcấpđộcquyềnlàTetraPark-ThụyĐiểnvàCombiblock-Đức,haidoanhnghiệpnàycònlàhainhàcung
Trang 62.1Quitrình
2.1.1Sữatươiuống
-Sữatươithanhtrùng-Sữatươitiệttrùng-Sữahoànnguyên
QuitrìnhsảnxuấtchungNhậnsữa
KiểmtrachấtlượngLàmlạnhbảoquảnGia
nhiệtLitâmlàmsạchTiêuchuẩnhóaĐồnghóaThanhtrùngLàmlạnhRótchaiBảoquản
2.1.2Sữahộp
Kháiniệmsữahộpxuấtpháttừviệcbảoquảnsữavìsữalàsảnphẩmgiàudinhdưỡngnêncũnglàmôitrườngthuậnlợichovisinhvậtpháttriển
Theoquitrìnhsảnxuất,ngườitachiasữahộpthành2nhóm:sữacôđặcvàsữabột.Côngđoạnchungchuẩnbịnguyênliệuchosữahộp
Trang 7a.Sữacôđặc
Saucôngđoạnxửlýchungnhưtrên,sữacôđặcđượcđưaquabộphậnróthộpvàtiệttrùng
b.Sữabột
Saucôngđoạnxứlýchungnhưtrên,sữacôđặcđượcđưaquamáysấy.Sữađượclàmnguộisausấy,rồiđónggóivàbảoquản
Quitrìnhsảnxuất
PhốitrộnnguyênliệuĐồnghóaThanhtrùngỦchínBổsunghươngliệuLàmlạnhđông,thổikhíRótvàk
huôn,queLàmlạnhsâu,tôikem
Trang 8Đồnghóa Thanhtrùng Đồnghóa
Rót
Rótvôtrùng
Rótvôtrùng
Bảoquản2t
Trang 9Quitrìnhsảnxuấtsữachuakefircơbảngiốngsữachuayoghurt,nhƣngnóđƣợcbổsung
chủngvisinhvậtkefir
Trang 10lýhạtbơĐónggóiBảoquản
Trang 112.2.1Tiêuchuẩnhóa
Mụcđích:Trongphạmviởđây,khinóiđếntiêuchuẩnhóasữangườitachỉđềcậptới1chỉ
tiêuđólàchấtbéo.Cầnđiềuchỉnhsaochothànhphẩmcóhàmlượngbéonhưđãđịnh(vídụnhư3.2%hay3.6%)
Cóthểtiếnhànhtiêuchuẩnhóasữabằng2phươngpháp:bằngmáylytâmtiêuchuẩnhóatựđộnghoặcbằngphốitrộn.Tốtnhấtlàlàmbằngmáylytâm-điềuchỉnhtựđộnglàmđồngthời
Trang 12Nướcthảisinhhoạt
-Đặctínhnướcthảitrongnhàmáylàhàmlượnghữucơcao,chủyếulà
đường,protein,acidbéovàcácchấtcókhảnăngphânhủysinhhọcTùytheocôngnghệsảnxuấtratừngchủngloạisảnphẩmsữahaytùytheocôngsuấtnhàmáy,xínghiệpmàtínhchấthóalýcủanướcthảicũngrấtkhácnhau
Trang 133.3.2X ửlýb ằ ng ph ư ơ n gpháphóalý
Bảnchấtcủaquátrìnhxửlínướcthảibằngphươngpháphoálílàápdụngcácquátrìnhvậtlývàhoáhọcđểloạibớtcácchấtônhiễmrakhỏinướcthải
Phươngpháphóalýlàmộtphươngphápcơbảnđểxửlýnướcthải.Cáccôngtrìnhthíchhợpđượcđềxuấtnhư:
-Tuyểnnổi
-Keotụ
-Tạobông…
Cácphươngphápnàyđượcứngdụngđểloạibỏcáchạtlơlửngphântán(rắnvàlỏng),khítan,chấtvôcơvàhữucơhòatantrongnướcthải
Trang 14Vìthế,phươngphápnàyđượcứngdụngvàđạthiêuquảcaokhixửlýnướcthảicóchứanhiềuchấthữucơhòatanvàmộtsốchấtvôcơnhưH2S,NH3,sunfua,nitrit…
Mộtsốchấthữucơcókhảnăngđượcoxihóadễdàng,cònmộtsốchấtkháchoàntoàn
khôngbịoxihóahoặcoxihóarấtchậm.Dựavàođóngườitacóthểchiaralàm2loại:chấthữucơdễphânhủysinhhọcvàchấthữucơkhóphânhủysinhhọc
Đểxácđịnhkhảnăngxửlýnướcthảibằngphươngphápsinhhọc,tathiếtlậptỉlệBODvàCOD.NếuBODtp/
COD>0.5,nướcthảicókhảnăngđượcxửlýbằngphươngphápsinhhọc.Tuynhiên,nướcthảinàykhôngđượcchứacácchấtđộchạivàcáctạpchấtmuốikimloạinặng.Đốivớicácchấtvôcơ,ngườitavẫnphảithiếtlậpngưỡnggiátrịtốiđađểkhônggâyđộcchovisinh
Có2phươngphápchínhđểxửlýnướcthảibằngphươngphápsinhhọclàhiếukhívàyếmkhí.-
Trang 15thiếtbịlọcsinhhọc(nhỏgiọt,caotải,hoặclọcvớivậtliệulọcngậptrongnước):nướcthảiđượclọcqualớpvậtliệubaophủbởimàngvisinhvật.VSVsẽoxihóacácchấthữucơ,sửdụngchúnglàmnguồnnănglượngchosựpháttriển
oKịkhí(yếmkhí):đượcứngdụngđểlênmencặntạothànhtrongxửlýhóasinhnướcthảisảnxuất,cũngnhưđểxửlýbậc1nướcthảirấtđậmđặc(BOC
Trang 16NướcthảiđạttiêuchuẩnthảiloạiA:cóthểđổvàothủyvựcdùnglàmnguồnnướcchomụcđíchsinhhoạt
PChloride
mg/L
5.5-9100508020606600
Trang 18STT CHỈTIÊU ĐƠNVỊ GIÁTRỊ
mg/L
4.4-9.4850250049002282749480
4.3Thuyếtminhcôngnghệ
-Nướcthảicủanhàmáyđượctậptrungtạihốthugom
-Đầutiênnướcthảiđượcquahốthugomvàsongchắnrácđểloạibỏcáctạpchấtlớnnhưcátsỏibaonilon
-Sauđónướcthảiđượcbơmtớibểđiềuhòađểổnđịnhlưulượngvàxửlý.Tại
đâycóhệthốngsụckhíđểcungcấpO2vàonướcchovisinhvậttrongbùntồntạivàtăngsinhkhốichuẩnbịchoquátrìnhxửlýsinhhọc.Kếthợpchâmhóa
dòngvào.Nướcthảichuyểnđộngtừdướilênvàđiquamộttầngbùn(lớpvisinhvậtkịkhílơlửng).Trongđiềukiệnkịkhícáchợpchấthữucơđượcphânhủythànhcácchấtđơngiảnhơn,cókhốilượngphântửnhỏhơn.Khítạorasẽbámvàocáchạtbùn,nổilênbềmặt,vachạmvớitấmhướngdòng.Nhiệmvụcủatấmhướngdònglàtáchriêngkhí,bùnvànước.Bùnđãtáchkhísẽrơixuốnglạitầngbùnlơlửng.Khísinhhọcsẽđượcthubằnghệthốngthukhí-Nướcthảisẽtheotấmchảytrànchảyquamươngoxihóanhằmxửlýtriệtđể
Phospho
-Nướcsauxửlýsẽđượcchảytrànquabểlắng2,bểlắngđượchoạtđộngtheo
phươngpháplắngtrọnglực.Tạpchấtsẽđượclắngxuống,nướcsẽđượcchảy
trànquabểkhửtrùngđểloạibỏcácvisinhvậtgâybệnhrồiđượcthảiranguồntiếpnhận.Tạiđâycósựtuầnhoànbùnlạibểhiếukhí
-BùntrongbểlắngII,,bểUASBnếunhiềuquásẽđượcbơmrabểchứabùn.Bùn
dưsẽđượcquamáyépbùn,sauđóđemđóngbánhlàmthứcăngiasúc
4.4Chấtlượngnướcthảiđầuvàocủanhàmáy
Trang 195.2.1Tínhtoánkíchthướcbể
Vớibểtuyểnnổikhôngcótuầnhoànnước,ápsuấtyêucầuchocộtáplựcđượctínhtheocôngthứcsau:
Sa=SS=850x(101=765mg/Lsaukhi iđộh quasongchắnrác)
sA=16.4mL/
Trang 20A==11.4g/phKhốilƣợngriêngkhôngkhí=1.293kg/m3
Trang 23= 7.44h(trongkhoảngchophép)
Trongbểthiếtkế2ngănlắng.Nướcđivàosẽđượctáchbằngcáctấmchắnkhíđặtnghiêng1góc=60(với=560
Trang 24b=0,145m=145mm
TrongbểUASB,tabốtrí4tấmhướngdòngvà8tấmchắnkhí,cáctấmnàyđặtsongsongvớinhauvànghiêngsovớiphươngngangmộtgóc600
sin600Tấmhướngdòng:đượcđặtnghiêngsovớiphươngngangmộtgócvàcáchtấmchắnkhídưới1m
Vớih=1×sin(900–600)=0.5mRộng= 0,4m1, 20,30.5
Trang 25D=2xl+2x150=2x170+2x150=640mm
Chiềurộngtấmhướngdòng:
D640 b22370mm3
gỉ,đượcđặtdọcbể,giữacáctấmchắnkhí.Mángcóđộdốc1%đểnướcchảydễdàngvềphầncuốimáng.Tạiđâycóđặtốngthunước90bằngthépđểdẫnnướcsangbểsinhhọcthiếukhí
Trang 26=119,4m3/ngaỳTínhốngthukhí
Chiềucaocủabùntrong1tháng:
hbùn===0.2m/tháng
Chọnthờigianxảbùn1-3thángmộtlần
Trang 27Thểtíchbùnsinhratrong3tháng
Trang 29Z:khoảngcáchtừmặtnướcbểAcidđếnmặtnướcbểUASB
h:tổngtổnthấtcủabơm,baogồmtổnthấtcụcbộ,tổnthấtdọcđườngống,tổnthấtqualớpbùnlơlửngtrongbểUASB
Trang 30Catalogueốngtrángkẽm,dùngđểdẫnnướcxuyêntường
Ốngthépmạkẽm-hàngSeAH
Đ.kínhtrongdanh Chiều Hạng nghĩa Đườngkính dầy Trọnglượng Giá
A(mm) B(inch) ngoài mm kg/m
Trang 31A(mm) B(inch) ngoài mm kg/m
Trang 32A(mm) B(inch) ngoài mm kg/m
Trang 34Diameter(mm)
PN4e (mm) (mm) PN5e (mm) PN6e (mm) PN8e OutsideDiameter
3.BÙIXUÂNTHÀNH-GiáotrìnhKỹthuậtxửlýnướcthải.
4.NGUYỄNVĂNPHƯỚC,NGUYỄNTHỊTHANHPHƯỢNG–Giáotrìnhkỹthuậtxử
lýchấtthảicôngnghiệp.NXBXâyDựng.