Phạm vi nghiên cứu V.. Ở từng thời kì, phương pháp dạy học cũng sẽ thay đổisao cho phù hợp với xu thế phát triển chung của toàn xã hội và luôn hấp dẫn đốitượng giáo dục.
Trang 1MỤC LỤC
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn đề tài
II Mục đích nghiên cứu
III Ý nghĩa
IV Phạm vi nghiên cứu
V Đối tượng nghiên cứu
VI Phương pháp nghiên cứu
2223333
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Thực trạng
1 Thuận lợi
2 Khó khăn
3 Kết quả, hiệu quả của thực trạng
II Giải pháp thực hiện
1 Giải pháp 1
2 Giải pháp 2
3 Giải pháp 3
III Một số biện pháp nâng cao hiệu quả
dạy – học nội dung tiết 10 bài 3 “ Bảo vệ chủ quyền lãnh
thổ và biên giới quốc gia”
7
81218
C KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1 Kết luận
2 Đề xuất
191920
Trang 2A ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn đề tài:
Đổi mới phương pháp dạy học luôn là mục tiêu hàng đầu và liên tục của nhữngngười làm công tác giáo dục Ở từng thời kì, phương pháp dạy học cũng sẽ thay đổisao cho phù hợp với xu thế phát triển chung của toàn xã hội và luôn hấp dẫn đốitượng giáo dục Vì vậy giáo dục Quốc phòng, An ninh cho học sinh là một bộ phậnquan trọng của công tác giáo dục quốc phòng toàn dân, An ninh nhân dân Giáo dụcQuốc phòng, An ninh là môn học chính khóa nằm trong chương trình giảng dạy củacác trường trung học phổ thông nhằm rèn luyện hình thành nhân cách, góp phần nângcao ý thức Quốc phòng, An ninh củng cố nền Quốc phòng toàn dân, An ninh nhândân vững mạnh Qua bộ môn giáo dục Quốc phòng, an ninh; học sinh được nâng caohiểu biết về truyền thống vẻ vang của dân tộc, Quân đội Nhân dân Việt Nam và mộtsố nội dung cơ bản về Quốc phòng, rèn luyện tác phong, nếp sống tập thể có kỷluật Song phải thừa nhận một thực tế rằng, ở một bộ phận không nhỏ học sinh vàmột số ít giáo viên có biểu hiện coi thường, xem nhẹ, không có hứng thú học mônhọc này Việc nhận thức về môn học như vậy chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến chất lượngdạy và học Nhằm góp phần đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng dạy họctrong nhà trường giáo viên cần phải biết lựa chọn phương pháp thích hợp để giảngdạy nó cho học sinh có như vậy không những sẽ giúp học sinh nắm kiến thức mà còncó tác dụng trau dồi cho học sinh phương pháp học tập một cách khoa học, với mỗikiến thức có thể có nhiều biện pháp và phương pháp giáo dục khác nhau Người giáoviên phải biết tùy tình hình cụ thể, tùy điều kiện cơ sở vật chất tùy đặc điểm lứa tuổivà trình độ học sinh mà chọn phương pháp giảng dạy thích hợp nhất để quá trình dạyhọc mang lại hiệu quả cao nhất Xuất từ lý do trên tôi chọn đề tài:
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy - học nội dung : “ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” để nghiên cứu
II Mục đích:
Với mục đích nhằm đổi mới phương pháp dạy học tích cực làm tăng sự tìm tòi, tựhọc, tự phát huy sáng tạo của hoc sinh sao cho phù hợp với xu thế phát triển của toàn
xã hội, làm tính hấp dẫn của môn học, tạo hứng thú và thu hút học sinh nhiệt tình
Trang 3phối hợp với giáo viên trong việc dạy và học nhằm mục đích đóng góp một phầncông sức của mình vào công tác giáo dục của nhà trường, với việc nghiên cứu đề tài,tôi mong muốn có được bài học kinh nghiệm để có thể áp dụng vào thực tiễn giảngdạy môn giáo dục quốc phòng, an ninh của trường nói riêng, trong nghành giáo dụctỉnh thanh hóa nói chung, qua nhiều năm giảng dạy tại Trường THPT Nông Cống 4tôi đúc rút được những kinh nghiệm mà sau đây tôi chia sẻ với các đồng chí, đồngnghiệp cùng dạy môn giáo dục Quốc phòng - An ninh tham khảo.
III Ý nghĩa:
Nếu đề tài thành công, có ý nghĩa và vai trò to lớn, sẽ tạo hứng thú học tập cho các
em đồng thời chất lượng học tập của các em học sinh sẽ được nâng lên một cáchđáng kể
IV Phạm vi nghiên cứu
Nhằm đi sâu Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy – học nội dung : “ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Viêt Nam ” để nghiên cứu
với phạm vi nghiên cứu như vậy, tôi hy vọng sẽ thu được nhiều kết quả khả quan gópphần thực hiện nhiệm vụ của một người giáo viên trong giai đoạn mới
V Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh trường THPT Nông Cống 4 Qúa trình áp dụng sáng kiến kinh nghiệm tôicó phân chia các lớp và phân loại đối tượng học sinh theo trình độ Khá, Giỏi, Trungbình, Yếu tôi lấy học sinh lớp 11 để nghiên cứu
VI Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá
- Phương pháp xử lý số liệu
- Phương pháp phân nhóm
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Trang 4I Thực trạng giảng dạy:
1.Thuận lợi:
Để hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục của môn học giáo dục Quốc phòng, An ninh,lãnh đạo nhà trường đã nghiêm túc quán triệt sâu sắc và thực hiện các văn bản chỉđạo, hướng dẫn của cấp trên, xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ cụ thể cho từngnăm học, đặc biệt chú trọng bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viêntrực tiếp giảng dạy môn giáo dục Quốc phòng, An ninh tạo điều kiện cơ sở vật chất,thiết bị dạy học để giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm trađánh giá
- Được sở giáo dục và đào tạo thanh hóa, tổ chức các đợt tập huấn cho giáo viêngiáo dục Quốc phòng, An ninh, được giao lưu học hỏi kinh nghiệm, về chuyên mônnghiệp vụ, phương pháp giảng dạy, phong cách làm việc…
- Bản thân giáo viên giảng dạy giáo dục Quốc phòng, An ninh thường xuyên trao dồinăng lực chuyên môn bằng việc đăng ký chương trình tự bồi dưỡng thường xuyên,cập nhật các thông tin, các thành tựu có liên quan đến bộ môn giáo dục Quốc phòng,
An ninh nhằm tạo cho học sinh sự hứng thú khi học tập bộ môn
- Học sinh được nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của bộ môn giáo dục Quốcphòng, An ninh trong trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay Trong quá trình họctập bộ môn, các em được trải nghiệm ngay trong các tiết chào cờ đầu tuần, lễ sơ kết,tổng kết năm học, các tổ chức hội thi, hội thao… về tác phong quân sự, điều lệnh độingũ, về lòng yêu nước, yêu chế độ, niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của quânđội nhân dân việt nam về sức mạnh đoàn kết dân tộc
- Giờ dạy giáo dục Quốc phòng , An ninh thực sự mang lại cho giáo viên, sự cảmhứng và muốn tìm tòi, học hỏi nhiều hơn nữa
2- Khó khăn:
Việc giảng dạy giáo dục Quốc phòng, An ninh là một quá trình phức tạp, đadạng, trong thời gian qua do nhận thức không đúng về vai trò, vị trí cũng như nộidung của môn học mà dẫn đến quan niệm chưa thật đúng về phương pháp giảng dạy.Có người quan niệm rằng giảng dạy giáo dục Quốc phòng, An ninh chẳng qua là tập
Trang 5quân sự, huấn luyện quân sự ( như trước đây đã làm nhiều rồi ) Không có gì hơn lăn,
lê, bò, trườn, tập bắn…Có người giảng dạy khô khan, cứng nhắc máy móc làm chongười học chán nản coi thường môn học Đặc biệt những người chưa qua đào tạonghiệp vụ sư phạm họ chỉ huấn luyện quân sự đơn thuần làm cho chất lượng, hiệuquả học tập không cao, thậm chí có khi còn không đảm bảo được tính giáo dục củamôn học Những sai phạm đó có nhiều nguyên nhân, nhưng cơ bản do không nắmvững phương pháp giảng dạy Chưa giải quyết được yêu cầu về cơ sở vật chất, thiếtbị phòng học và các khoản đầu tư khác cho môn học Vấn đề về môi trường, cơ sởvật chất, điều kiện dạy học vẫn còn hạn chế hầu hết chưa có phòng học chuyên môn,chưa có tổ giáo dục Quốc phòng, An ninh độc lập nên việc điều hành, trao đổi vềhoạt động chuyên môn hạn chế
3 kết quả, hiệu quả của thực trạng
Năm học 2014 – 2015 nhà trường phân công dạy lớp 11 Sau khi dạy xong nội
dung “ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Viêt Nam ”, tôi
tiến hành kiểm tra 15 phút Nhìn chung việc tiếp thu bài dạy và vận dụng bài học vàothực tế chưa cao Số lượng điểm Giỏi chỉ được một số em, còn chủ yếu điểm khá vàtrung bình chiếm đa số
Khảo sát cụ thể ở lớp 11A1- Năm học 2014 – 2015
II GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Căn cứ vào thực trạng trên tôi thực nghiệm dạy – học, tiết 10 - Bài 3: Nội dung
“ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ”
Trang 6Tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp sau đây để thực nghiệm Vào quá trình giảngdạy và nghiên cứu đề tài:
1 Giải pháp 1 Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà
- Cách soạn có thể theo câu hỏi sách giáo khoa kết hợp với mục đích dạy học củangười thầy, chất lượng dạy học sẽ được nâng cao rất nhiều
2 Giải pháp 2 Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ dạy - học
- Giáo viên đặt tình huống có vấn đề bằng hệ thống câu hỏi từ thấp đến cao như câuhỏi tái hiện, câu hỏi vận dụng, câu hỏi nhận xét và đánh giá kết hợp với hình ảnh…
để lôi cuốn học sinh vào bài dạy, tạo hứng thú, phát huy sáng tạo, khả năng tư duycủa các em
- Giáo viên gợi cho học sinh vận dụng kiến thức đã biết, liên hệ đời sống thực tế đểhọc sinh thấy được tính thực tiễn quan trọng của tiết học đối với mỗi người
- Giáo viên tổ chức cho học sinh chiếm lĩnh kiến thức hình thức hoạt động độc lậphay hoạt động hợp tác ( theo tổ nhóm ) hoạt động độc lập giúp học sinh bộc lộ, khẳngđịnh ý kiến qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới Hoạt động hợp tác ( mỗi tổ 8 - 10 người) làm tăng hiệu quả học tập, giải quyết tốt những vướng mắc,vấn đề gay cấn, cần thiết, thông qua hoạt động kiểu này sẽ giúp hoc simh làm quendần với sự phân công hợp tác trong hoạt động xã hội
3 Giải pháp 3 Đổi mới, nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy – học
- Thiết bị dạy học đầy đủ là một trong những điều kiện quyết định thành công củaviệc đổi mới phương pháp dạy - học, hướng học sinh vào hoạt động tích cực, chủđộng
- Trong tiết dạy, việc kết hợp linh hoạt giữa phương tiện dạy - học truyền thống ( sách, giáo án, tranh ảnh…) và các phương tiện nghe nhìn như băng hình, các CD,máy chiếu hắt, máy chiếu đa năng, máy vi tính, các thiết bị hiện đại sẽ tạo động lựckhuyến khích tư duy sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học, phát triểnnăng lực thực hành Đặc biệt có được các thiết bị hiện đại thích hợp, giáo viên sẽphát huy hết năng lực sáng tạo của mình trong quá trình dạy làm cho hoạt động nhậnthức của học sinh trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn
Trang 7III Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy – học nội dung “ Bảo vệ biên giới
quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ”
Để thực hiện tốt các giải pháp trên, qua tiết 10 Bài 3 Nội dung “ Bảo vệ biên giớiquốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, tôi xin đưa ra một số biện phápcụ thể để tổ chức thực hiện
Cách soạn bài:
Chia đôi vở, phần bên trái ( hoặc bên phải ) chuẩn bị bài soạn thông qua câu hỏi giáo viên cung cấp, phần vở còn lại để bổ sung những thông tin cần thiết khi học trên lớp Ví dụ: soạn bài tiết 10 bài 3 nội dung “ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ”
Một số quan điểm của Đảng và nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam Về bảo vệ biên giới quốc gia
Câu 1: Tại sao nói biên giới quốc gia nước cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thiêng liêng bất khả
xâm phạm?
………
Câu 2: Tại sao nói Xây dựng, quản lý, bảo vệ biên
giới quốc gia là nhiệm vụ của nhà nước và trách
nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân?
………
Câu 3: Tại sao bảo vệ biên giới quốc gia phải dựa
vào dân, trực tiếp là đồng bào các dân tộc ở biên
giới ?
Trang 8Câu 4: Vì sao xây dựng biên giới hòa bình hữu
nghị: giải quyết vấn đề biên giới quốc gia bằng biện
pháp hòa bình ?
………
Câu 5: Vì sao Đảng và nhà nước ta lại chú trọng
xây dựng lực lượng vũ trang chuyên trách, nòng cốt
để quản lý biên giới quốc gia?
………
Câu 6: Vị trí, ý nghĩa của việc xây dựng, quản lí và
bảo vệ biên giới quốc gia
………
Cách làm này có nhiều ưu điểm: Học sinh đã nắm được phần cơ bản của bài học mới;chỉ bổ sung những kiến thức cần thiết từ giáo viên và bạn bè nên có nhiều thời giankhắc sâu kiến thức trọng tâm và liên hệ thực tế; phát huy được tính tự học, tích cựccủa học sinh
2 Biện pháp 2: Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy – học
2.1 Yêu cầu chung
- Lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên đóng vai trò tổ chức hướng dẫn học sinhchiếm lĩnh kiến thức thông qua những biện pháp đổi mới Từ đó giáo viên khơi dậytính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh và tạo bầu không khí học tập sôi nổi,thoải mái
- Tổ chức học sinh lĩnh hội kiến thức qua hình thúc kết hợp hoạt động độc lập vàhoạt động hợp tác ( theo nhóm tổ )
- Tổ chức thảo luận vấn đề với hệ thống câu hỏi đi từ nhận biết, liên hệ, mở rộng đếnvận dụng ở mức độ cao
2.2 Yêu cầu cụ thể
a Tạo tâm thế, hứng thú cho học sinh ngay từ kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới
Trang 9Cách tiến hành như sau:
* Kiểm tra bài cũ
Đây là tiết 10 theo phân phối chương trình ( tương đương tiết 4 bài 3)
Giáo viên có thể kiểm tra bài cũ bằng câu hỏi sau:
Câu hỏi: Em hãy nêu nguyên tắc cơ bản xác định biên giới quốc gia?
+ Thứ 2, đối với biên giới giáp với các vùng biển thuộc quyền chủ quyền và quyềntài phán quốc gia, nhà nước tự quy định biên giới trên biển phù hợp với các quy địnhtrong công ước của liên hiệp quốc về luật biển 1982
- Ở Việt Nam, mọi ký kết hoặc gia nhập điều ước quốc tế về biên giới của chính phủphải được Quốc hội phê chuẩn thì điều ước Quốc tế ấy mới có hiệu lực đối Việt Nam
b Giáo viên giới thiệu bài mới
Giáo viên cho học sinh xem lại toàn bộ cấu trúc bài học theo sơ đồ sau kết hợp vớidẫn vào bài mới ở tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu mục II Biên giới quốc gia tiếthôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp mục III “ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam.” Đây là một nội dung rất quan trọng
- Giới thiệu bài: Kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp trong xây dựng vàquản lí, bảo vệ biên giới Hiện nay Đảng và nhà nước ta luôn chú trọng công tác xâydựng, quản lí và bảo vệ biên giới thực sự vững mạnh
c Hướng dẫn học sinh tiếp thu nội dung kiến thức bài học theo nội dung đổi mới
Trang 10Đây là tiết học cung cấp những kiến thức gần gũi với học sinh Do vậy giáo viên cầnhướng dẫn cho học sinh lĩnh hội kiến thức chủ yếu bằng cách thức hoạt động nhóm
* Hoạt động 1: Một số quan điểm của Đảng và nhà nước ta về bảo vệ biên giới quốc
* Hoạt động 2: Vị ý nghĩa của việc xây dựng, quản lí và bảo vệ biên giới quốc gia.
Cách tiến hành như sau:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
GV: Phân tích và lấy dẫn chứng minh
họa
- Biên giới của một quốc gia có vị trí
quan trọng trong phát triển kinh tế
-xã hội, An ninh – Quốc phòng Biên
giới quốc gia ổn định là điều kiện đảm
bảo cho một quốc gia hòa bình và
phát triển bảo vệ biên giới quốc gia là
trách nhiệm của toàn đảng, toàn dân
và của cả hệ thống chính trị
- Bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh
thổ, biên giới quốc gia là nhiệm vụ
nặng nề nhưng hết sức thiêng liêng và
cao cả bởi vì, đó chính là nhiệm vụ
bảo vệ tài sản vô giá mà ông cha ta
phải đổ bằng xương máu trong lịch sử
tồn tại và phát triển của quốc gia, dân
tộc, sự nghiệp ấy đòi hỏi phải có sự
quan tâm thích đáng của đảng, nhà
nước và sự tham gia với tinh thần
trách nhiệm cao cả của các bộ ,
nghành từ trung ương đến địa phương
cùng nhân dân cả nước, với tinh thần
III Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
1 Một số quan điểm của Đảng và nhà
nước ta về bảo vệ biên giới quốca) Biên giới quốc gia nước CHXHCNViệt Nam là thiêng liêng, bất khả xâmphạm
b) Xây dựng, quản lí, bảo vệ biên giớiquốc gia là nhiệm vụ của Nhà nước và làtrách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toànquân
c) Bảo vệ biên giới quốc gia phải dựa vàodân, trực tiếp là đồng bào các dân tộc ởkhu vực biên giới
d) Xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị;giải quyết các vấn đề về biên giới quốcgia bằng biện pháp hoà bình
e) Xây dựng lực lượng vũ trang chuyêntrách, nòng cốt để quản lí, bảo vệ biêngiới quốc gia thực sự vững mạnh theohướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệvà từng bước hiện đại, có chất lượng cao,