SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT TÔ HIẾN THÀNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TÍCH HỢP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10 Giáo viên thực hiện: P
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TÔ HIẾN THÀNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TÍCH HỢP GIÁO DỤC KĨ
NĂNG SỐNG MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10
Giáo viên thực hiện: Phạm Minh Phương
Trang 2MỤC LỤC
1 Mở đầu
* Lý do chọn đề tài……… 1
* Mục đích nghiên cứu của đề tài……… ……… 3
* Đối tượng nghiên cứu……… 4
* Phương pháp nghiên cứu ……… 4
2 Nội dung
2.1 Cơ sở lí luận của SKKN……… 4
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN ……… 7
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm đã được sử dụng để giải quyết vấn đề … 9 2.4 Hiệu quả cuaR SKKN đối với hoạt động giáo dục ……… 17
3 KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ……… 18
Trang 3Công tác giáo dục đạo đức lối sống cho HS ở những nơi còn mang nặng dạy
“chữ” nhẹ về dạy “người”, còn nặng về biện pháp xử lí kỷ luật hơn tìm biện phápngăn chặn Trong nhà trường một số thầy cô chưa thể hiện hết trách nhiệm của mìnhtrong việc giáo dục và định hướng cho HS
Thực tế hiện nay, một bộ phận lớn HS còn thiếu hiểu biết về pháp luật, đạođức, lối sống Đặc biệt kĩ năng sống còn kém, chưa biết ứng xử với lối sống có vănhóa và chưa biết đấu tranh với những văn hóa đồi trụy, phản động, chưa nhận thứcđược việc phạm tội, vi phạm đạo đức của mình, chủ yếu là đua đòi phạm tội mộtcách hồn nhiên, ít chịu tu dưỡng, rèn luyện, sống buông thả theo thị hiếu tầmthường Nhiều em có hoàn cảnh kinh tế khá, nhưng thiếu ý chí vươn lên, tự buôngthả mình và trượt dài trên con đường vi phạm pháp luật, đạo đức
Vấn đề HS hiện nay thiếu kĩ năng sống, thiếu tự tin, tự lập, sống ích kỉ, vô tâm,thiếu trách nhiệm với gia đình, và bản thân đang là những cản trở lớn cho sự pháttriển của thanh thiếu niên hiện nay, khiến không ít các bậc làm cha mẹ phải phiềnlòng vì con, khiến nhà trường phải bận tâm vì những đối tượng HS này Trong một
xã hội phát triển năng động như hiện nay, mà đúng ra các em sẽ rất năng động, tựtin khi được thể hiện mình trong cuộc sống và trong sinh hoạt, học tập
Vấn đề khác là tình trạng bạo lực học đường ngày càng tăng và có dấu hiệu lanrộng, làm cho HS lo lắng làm thế nào để bảo vệ mình an toàn, khi đi học từ nhà đếntrường, khi có nhóm đối tượng xấu rình rập, ức hiếp những HS ngoan hiền…nhiều
HS có cuộc sống khép kín với thực tại, luôn đắm mình vào thế giới ảo của Internet của thế giới game…, mà quên đi hoặc đánh mất những cơ hội kết bạn, thể hiện khảnăng tiềm ẩn của mình trước đám đông và ngoài xã hội
Trước những yêu cầu thiết thực trên, bộ môn GDCD giữ vai trò quan trọng vàtrực tiếp trong việc giáo dục cho học sinh ý thức và hành vi người công dân, pháttriển tâm lực và nhân cách con người toàn diện Tuy nhiên, thực tế khi xét vềphương diện nào đó thì vai trò của môn học này chưa được nhìn nhận một cáchđúng đắn như nó vốn có
Trang 4Đối với HS lớp 10 mới bước chân vào môi trường mới các em chưa thật sự tựtin, còn rụt rè, lúc này các em cần có những mối quan hệ xung quanh như: kết bạn,mối quan hệ giữa thầy, cô, nhà trường và xã hội…với những mối quan hệ phức tạp
ấy, các em cần những kỹ năng để tiếp cận trước những lôi cuốn của những bạn bèxấu sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của bộ môn GDCD, trong việc giáodục hình thành nhân cách của thế hệ trẻ, trong thời gian qua nhà trường đã tạo mọi
cơ hội cho việc giáo dục đạo đức HS học chính khóa, bằng tình thương và tráchnhiệm đã từng bước uốn nắn cho các em kịp thời
Tuy nhiên tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phận thanhniên HS hiện nay như: Bạo lực học đường, tình trạng sống buông thả thiếu tráchnhiệm đối với bản thân, gia đình và XH… và đây cũng là điều trăn trở để đưa đếnquyết định khi thực hiện viết đề tài này Tôi xin trình bày, những điều rút ra từ thựctiễn mong muốn được chia sẽ với đồng nghiệp cùng đóng góp ý kiến, vì chươngtrình này vừa được Bộ GD triển khai áp dụng tích hợp, tính đến thời điểm này vẫncòn mới mẽ và lúng túng
Với phạm vi đề tài, tôi xin mạnh dạn trình bày ở đây là ứng dụng nhiều phươngpháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kĩ năng sống vào giảng dạy bộ môn GDCDtrong quá trình giảng dạy một số bài với hy vọng cung cấp cho đồng nghiệp nhữngkinh nghiệm nho nhỏ trong thời gian đứng lớp vừa qua, nhằm nâng cao chất lượng,hiệu quả giảng dạy của bộ môn góp phần tích cực vào việc học tập của HS góp phầnthực hiện mục tiêu chung của nền giáo dục đào tạo nước nhà Đây chính là lí do tôichọn đề tài này
* Mục đích nghiên cứu của đề tài:
Mục đích:
Thông qua việc tìm hiểu, nghiên cứu từ thực tế những tiết dạy môn học GDCD
ở trường THPT Tô Hiến Thành, với đề tài này tôi xin đề xuất sử dụng nhiều phươngpháp dạy học tích cực, làm thế nào có thể biến hành vi, từ chương trình kiến thức đãhọc trong chương trình, thành hành động cụ thể đi vào cuộc sống của cá nhân mộtcách hiệu quả, tổ chức trong mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng, xã hôi Giúp
HS giải quyết được nhu cầu và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quảthông qua bài dạy Giúp HS có kiến thức, thái độ, hành vi và thói quen tích cực,lành mạnh
KNS giúp các em có kỹ năng vững vàng trước khó khăn, thử thách; biết ứng xửgiải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp trong cuộc sống, luôn yêu đời vàlàm chủ cuộc sống của mình
Trang 5- Giáo dục KNS cho HS là giúp giải quyết những nhu cầu và thách thức của bảnthân mỗi người, nhằm mục đích mỗi người có nhận thức đúng trong cuộc sống, biết
tự rèn luyện và phấn đấu để vượt qua mọi thử thách, tôi luyện mình trở thành ngườiphát triển toàn diện
* Đối tượng nghiên cứu:
- Một số bài trong chương trình GDCD lớp 10
- Độ tuổi HS THPT là độ tuổi các em có nhiều biến động vầ tâm- sinh lý cần cónhững KNS sống cơ bản
- Vận dụng tất cả những phương pháp dạy học nhằm tích hợp kĩ năng sống màtrọng tâm là ứng dụng vào giảng dạy nhằm giáo dục kỹ năng sống cho HS THPT
Phạm vi nghiên cứu:
- Nghiên cứu về độ tuổi, giới tính khi tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy một
số bài trong chương trình GDCD lớp 10
- Nghiên cứu những phương pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp KNS vào bộmôn GDCD cụ thể là:
Lớp 10.
- Bài 1: Thế giới quan và phương pháp luận biện chứng
- Bài 3: Sự vận động và phát triển của thế giới vật chất
- Bài 4: Nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng
- Bài 10: Quan niệm về đạo đức
- Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
- Bài 12: Công dân với tình yêu,hôn nhân và gia đình
* Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp, tư duy động não
- Phương pháp thuyết trình, diễn giải
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá
- Phương pháp điều tra, khảo sát
- Phương pháp giải quyết tình huống
- Phương pháp đóng vai
- Phương pháp trực quan sinh động
- Phương pháp xử lí tình huống, phim, ảnh, biểu đồ… tham quan, thư giãn…
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1.Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Đối với các trường THPT hiện nay việc đưa vào tích hợp KNS trong chươngtrình môn học là hoàn toàn mới mẽ, vì chương trình này mới được BGD& ĐT triểnkhai trong thời gian vừa qua Vì thế, vấn đề vận dụng tích hợp KNS vào trong bộmôn học cụ thể gặp rất nhiều khó khăn là điều không thể tránh khỏi
Như đã nói ở trên, môn GDCD có vị trí và nhiệm vụ hết sức quan trọng, trongtrường THPT đối với việc hình thành và phát triển nhân cách, góp phần xây dựng tưcách và trách nhiệm công dân là những người chủ tương lai của đất nước Song vấn
đề thực tế hiện nay, mà bất cứ ai cũng nhìn thấy rõ khi nó đã và đang diễn ra trongcuộc sống hằng ngày, đó là một bộ phận thanh thiếu niên nói chung và HS THPTnói riêng, đang xuống cấp về mặt đạo đức, có lối sống buông thả, chạy theo thị hiếu
Trang 6tầm thường mà ít hoặc không quan tâm tu dưỡng đạo đức, dẫn đến vi phạm phápluật do thiếu hiểu biết, thiếu kỹ năng ứng phó trước những lôi cuốn mà mặt trái của
xã hội phát triển để lại
Nhưng trong thực tế, việc giảng dạy ở bộ môn này gặp rất nhiều khó khăn bấtcập, vì từ trước tới nay bộ môn vẫn xem là một môn học phụ, có vai trò thứ yếu và
mờ nhạt trong nhà trường, việc giảng dạy thường diễn ra một cách khô khan, nặng
nề, đơn điệu ít gây hứng thú cho HS Do đó chất lượng và hiệu quả giảng dạy cònthấp, chưa mang lại hiệu quả giáo dục, đặc biệt HS chưa thấy được những điều bổích rõ rệt, việc học tập chưa gắn với thực tiễn nhất là những thay đổi mau lẹ diễn ratrong cuộc sống hàng ngày
Từ những thách thức và yêu cầu cấp bách trên, thì việc đưa KNS vào trong giảngdạy là hết sức cần thiết và bổ ích, góp phần quan trọng to lớn vào sự hình thànhnhân cách cũng như KNS cho HS Tuy nhiên, lồng ghép vào mục nào trong bài, sửdụng phương pháp gì? kỹ thuật dạy học nào? nhìn chung vẫn còn hạn chế hoặc xa lạđối với một số GV khi kinh nghiệm thực tế chưa nhiều
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên, trong đó có nguyên nhân chủ yếusau đây: Về phía xã hội, ngành giáo dục và nhà trường:
* Về phía xã hội:
Trong những năm trở lại đây nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách
để đưa đất nước phát triển sánh kịp với bạn bè quốc tế Vì thế, chính sách mở cửahội nhập kinh tế toàn cầu đã đem lại chất lượng cuộc sống tốt hơn Bên cạnh sự pháttriển mạnh mẽ đó đã kèm theo mặt trái tiêu cực ngoài xã hội, tác dộng không nhỏđến suy nghĩ và hành động của HS cộng với sự phối hợp lỏng lẽo của một số ngànhchức năng, không khó lắm để mọi người nhìn thấy quán Internet mọc đầy dãy haibên đường mà không tuân thủ hoạt động theo giờ giấc nào miễn sao có khách là tiếpnhận Chưa hết, gần đây báo chí và thông tin đại chúng đã lên tiếng cảnh báo đốivới những loại sách, tranh ảnh mang nội dung khiêu dâm, đồi trụy, băng đĩa hìnhtràn ngập thị trường, với nội dung tương tự bày bán công khai Game online, đồchơi trẻ em như kiếm, súng…mang tính chất bạo lực, nhiều tệ nạn xã hội …nhữngsân chơi lành mạnh, những khu vui chơi giải trí công cộng còn ít, sự phục hồi giá trịvăn hóa truyền thống ở nhiều nơi chưa chú trọng, cho thấy việc quản lí và xử líchưa nghiêm là vấn đề đáng lo ngại và báo động trong xã hội hiện nay
* Về phía ngành giáo dục và nhà trường.
Nhận thức được tầm quan trọng trong ngành giáo dục, những năm qua BGD&
ĐT đã đưa vào giảng dạy với nhiều chương trình ngoại khóa như: Hoạt động ngoàigiờ lên lớp, hướng nghiệp, giáo dục pháp luật về môi trường, an toàn giao thông…Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học lấy HS làm trung tâm, xây dựng phongtrào “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” đã được các thầy cô và các em HShưởng ứng tích cực Bằng tình thương và trách nhiệm với HS, những năm qua đãxuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiên tiến học tập và làm theo tấm gương đạođức HCM Có nhiều giáo viên tận tâm ngoài việc truyền đạt tri thức còn giúp đỡ các
em có hoàn cảnh khó khăn biết tự mình vươn lên học tập, trong cuộc sống…điều đóphần nào làm giảm đáng kể tình trạng nêu trên
Trang 7Tuy nhiên ở những nơi còn nặng về dạy “chữ” mà chưa trú trọng về dạy
“người”, công tác Đoàn trong nhà trường còn nặng về hình thức, chưa đi vào chiềusâu nên chưa cuốn hút HS tham gia tích cực Tình trạng xuống cấp về đạo đức, lốisống, tình hình tội phạm và bạo lực học đường trong nhà trường đã và đang diễn ratheo chiều hướng khó kiểm soát Đây là điều trăn trở gây lo lắng và bức xúc trongtoàn xã hội, đặc biệt là những người làm công tác giáo dục và những người mangtrọng trách cao cả trong sự nghiệp “trồng người”
* Về phía gia đình.
Trong xã hội phát triển năng động như hiện nay, các bậc phụ huynh phải laođộng kiếm tiền, ngoài việc phục vụ cho cuộc sống gia đình, chăm sóc cho con cáihọc hành và nhiều vấn đề phải lo lắng khác với thời kỳ bão giá như hiện nay.Nhưng có lẽ điều mà phụ huynh quan tâm nhất là trẻ thiếu KNS, thiếu tính tự lập,sống ích kỷ vô tâm thiếu trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội làm cho cha
mẹ không phải chặnh lòng
Trước tình hình phực tạp diễn ra trong cuộc sống hiện nay, nhiều phụ huynhchỉ lo kiếm tiền thật nhiều mà không quan tâm gì đến việc học tập và giáo dục concái Vì họ cho rằng, như thế sẽ giúp cho con cái họ có cuộc sống sung túc, đầy đủthì con mình sẽ có điều kiện phát triển năng động Đó cũng là một trong nhữngnguyên nhân khiến nhiều phụ huynh phải ngậm ngùi hối tiếc khi con mình trượt dài
và đắm mình với thế giới ảo game online, quan hệ với bạn bè xấu lao vào tệ nạn xãhội: Cướp giật, ma túy thậm chí là giết người…lúc phát hiện ra đã quá muộn màng
Lo lắng về một lớp trẻ thiếu kỹ năng sống, nhiều phụ huynh bên cạnh việc chocon đi học các môn như ngoại ngữ, thể thao, năng khiếu… cũng cho con tham gianhững lớp về giao tiếp ứng xử tại các trung tâm văn hoá Đó cũng là những dấu hiệutích cực cho thấy phụ huynh, không còn phó mặc việc giáo dục con em cho nhàtrường như trước nữa, nhưng có một điều căn bản mà ít bậc phụ huynh có thể nhận
ra rằngvai trò của gia đình, trách nhiệm của người làm cha, mẹ chính là môi trườnggiáo dục kỹ năng sống đầu tiên cho con họ
Trước một xã hội ngày càng phát triển nhưng đầy phức tạp, phụ huynh lại lo âu
và vội vàng tách con mình ra khỏi môi trường xung quanh, đưa con mình vào môitrường gò bó nhất định càng khiến cho việc tiếp xúc, trải nghiệm cuộc sống chỉ lànhững thứ sẵn có, khiến chúng không thể thích nghi với những thay đổi và khi xảy
ra những tình huống thật sự ngoài đời, sẽ phản ứng theo bản năng một cách tiêu cựcthiếu suy nghĩ Khi những sự việc đáng tiếc xảy ra, điều đầu tiên mà người ta nhắctới là sự giáo dục lỏng lẻo của nhà trường, rồi mới tới trách nhiệm của gia đình Nhưng bài học đầu đời về học ăn, học nói, học cách đối nhân xử thế lại bắtnguồn từ cách cha mẹ đối xử với con cái, với những người xung quanh Rõ ràng, giátrị sống trong mỗi gia đình là giải pháp đầu tiên Hãy để trẻ trải nghiệm những kỹnăng sống “thật” trong môi trường gia đình (một xã hội thu nhỏ) trước khi bước ramột môi trường lớn hơn, phức tạp hơn
* Về phía học sinh:
So với trước đây HS hiện nay có nhiều điều kiện thuận lợi do gia đình và xã hộiđem lại, đa số các em biết tận dụng những lợi thế nhất định này tập chung cho việc
Trang 8học tập và tìm tòi khám phá tri thức, để từ đó khẳng định được mình trong nhàtrường, là con ngoan trong gia đình, là công dân tốt cho xã hội Bên cạnh đó, cónhững gương HS nghèo hiếu học biết cách tự lập cho riêng mình lập được nhữngthành tích cao được tôn vinh trong ngày lễ sơ kết, tổng kết…
Trong khi có những HS biết vươn lên từ hoàn cảnh, có ước mơ hoài bảo lớn thìvẫn còn một bộ phận HS ham chơi, đua đòi, chạy theo những thói hư tật xấu, điểnhình, thời gian gần đây, dư luận xã hội lên án mạnh mẽ những hành vi bạo lực tronghọc sinh Mọi người chưa hết bàng hoàng khi tận mắt chứng kiến hoặc gián tiếpxem qua thời sự VTV3 đài TH VN, trên Internet…Có thể suy nghĩ gì khi nhiều bạncung lớp chỉ đứng nhìn cổ vũ, khiêu khích cho bạo lực tăng thêm, sau đó quay lạinhững hình ảnh của bạn mình rồi tung lên Internet cho mọi người cùng chiêmngưỡng, ngay cả khi có người lớn đi qua mà không hề can ngăn…những hình ảnhthật sự đã gây chấn động đến các ngành chức năng có liên quan phải quan tâm vềvấn đề đạo đức, lối sống của HS hiện nay
Có thể nói lên hiện trạng các em thiếu KNS một cách trầm trọng, tình trạngkhông tự tin làm chủ bản thân, thường vi phạm đạo đức, chạy theo những thị hiếutầm thường, lố bịch đang là xu hướng chung của giới trẻ hiện nay Chúng ta nhìnthấy những quán Internet dọc hai bên đường lúc nào cũng đông HS, dù thời gian đó
là đang học, không kể ngày hay đêm những HS này đang đắm mình vào một thếgiới “ảo” thay vì thời gian đó là để nghĩ ngơi, tham gia vận động rèn luyện sứckhỏe
Vấn đề khác nổi lên hiện nay là lối sống buông thả của một phận HS, các emnhầm lẫn giữa tình bạn và tình yêu, quan niệm tình yêu cởi mở hơn, họ yêu sớm vàghi lại những hình ảnh cho là kỉ niệm ấy tung lên Internet cho mọi người cũngthưởng thức Biểu hiện của hành vi nêu trên đã xâm phạm đến danh dự và nhânphẩm của người khác cho đến nay nhà trường và xã hội chưa có biện pháp xử líthích đáng những hành vi trên, song vấn đề đáng nói ở đây là các em phải biết giữmình trước khi để sự việc đáng tiếc xảy ra, đây là vấn đề cần thiết phải giải quyết,
để các em xác định đước mục đích cần phải rèn luyện để hoàn thiệnbản thân, chuẩn
bị cho tương lai của các em
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
- Cách truyền đạt của GV chưa thu hút, chưa chú trọng đến kỹ năng sống choHS…
Trang 9- Do áp lực thành tích của gia đình, do áp lực kiến thức môn học quá nhiều, doyêu cầu của GV, nhà trường và xã hội ngày càng cao…
- Do bản thân HS chủa chủ động trong học tập, do một số thầy cô quá nghiêmkhắc sẽ làm cho HS bị áp lực, căng thẳng
- Do đa số HS, nhà trường và ngay cả xã hội cũng coi bộ môn GDCD là mônphụ nên tâm lí thờ ơ, học đối phó kiếm điểm cho qua
- Do ảnh hưởng tác động bởi cuộc sống mưu sinh vừa học vừa phụ giúp cha mẹ,
do tác động bởi mội trường xã hội: phim ảnh, Internet, game online…
Đế khắc phục được những thực trạng trên, chúng ta cần phải có phương pháptích hợp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, đạc biệt là trong môn giáo dục côngdân hiện nay
Phương pháp tích hợp KNS vào trong bộ môn GDCD là xuất phát từ yêu cầu đổimới của BGD& ĐT, xuất phát từ yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông Giáo dục KNScàng trở nên cấp thiết đối với thế hệ trẻ hiện nay Bởi vì, thế hệ trẻ là chủ nhân tươnglai của đất nước, là những người sẽ quyết định sự phát triển của đất nước trong tươnglai Nếu không có KNS, các em sẽ không thực hiện tốt trách nhiệm của bản thân, giađình và xã hội
Mục tiêu của giáo dục nước nhà đã chuyển từ mục tiêu cung cấp kiến thức là chủyếu, sang hình thành và phát triển thành những năng lực cần thiết ở người học,nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển trong thời kì mới, thế kỉ XXI Tích hợp KNS vào
bộ môn GDCD nhằm đáp ứng mục tiêu chung về con người mới cho xã hội năngđộng như hiện nay; học để biết, học để làm, học để khẳng định mình không bị tụthậu so với thời đại
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và thời buổi cơ chế thị trường như hiện nay, thìviệc tích hợp KNS vào giảng dạy trong bộ môn GDCD là hết sức cấp bách, vì lứatuổi HS THPT đang hình thành những giá trị sống với những ước mơ, hoài bão luôntìm tòi khám phá… nhưng lại thiếu hiểu biết sâu sắc về kiến thức xã hội, thiếu KNSnên dễ bị lôi kéo, kích động có những hành vi tiêu cực, bạo lực, sống ích kỉ, thựcdụng và rơi vào phạm tội: Đua xe, nghiện hút, chích ma túy, thậm chí hành hungcha mẹ…
Vì vậy, việc tích hợp KNS vào môn GDCD chính là rèn luyện hành vi có tráchnhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và tổ quốc Giúp các em có khả năng ứngphó tích cực, trước tình huống của cuộc sống nhằm xây dựng mối quan hệ tốt đẹpvới những người xung quanh, chủ động an toàn, hài hòa và lịch sự
Phương pháp học KNS: Thảo luận nhóm, tự suy nghĩ và đưa ra quyết định, kỹnăng giao tiếp ứng xử, kỹ năng nhận thức biết tự trọng và tự tin vào bản thân, biếtứng phó với căng thẳng và kiềm chế cảm xúc, biết giải quyết những mâu thuẫn,thương lượng, từ chối, đóng vai, trò chơi, thư giản…là phù hợp với đổi mới phươngpháp dạy và học trong nhà trường; hơn thế nữa mục đích cao nhất của việc tích hợpvào bộ môn là làm thế giúp người học thay đổi hành vi theo hướng tích cực vào môitrường sống “thật”
* Những ưu điểm và hạn chế của việc ứng dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp KNS vào bộ môn GDCD vào một số tiết học
Trang 10- Ưu điểm:
+ GV có thể sử dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực để lồng ghép (Cần nóithêm là chọn một vài PP phù hợp với nội dung kiến thức cần tích hợp cho từng đềmục chứ không phải tất cả PP đều áp dụng vào đó)
+ GV dễ dàng đưa vào tích hợp nhiều KNS với những vấn đề nóng bỏng mà xãhội đang quan tâm trong thời gian ngắn Tuy nhiên không nên đưa quá nhiều nộidung vào 1 tiết như vậy sẽ làm cho người tiếp nhận bị “bội thực” và ảnh hưởng đếnnội dung chính của bài học
+ KNS có thể đưa vào tích hợp ở những không gian và địa điểm khác nhau như:Hoạt động ngoài giờ lên lớp, hướng nghiệp, tiết chào cờ, thậm chí cả những lúc thưgiản của sinh hoạt ngoại khóa…
+ Có thể tập hợp được số lượng lớn HS đối với tiết học ngoại khóa ( Chủ độngđược thời gian, chủ đề,…)
+ Người trình bày chủ động về thời gian trình bày theo nội dung chuẩn bị trướchoặc yêu cầu HS chuẩn bị
+ Do đặc thù của bộ môn GDCD nên việc giáo dục KNS là gần gũi, thích hợp từtrong chương trình bày dạy gắn liền với liên kết thực tế cuộc sống
- Hạn chế:
+ Đây là chương trình mời được triển khai vào tháng 11 năm 2010 nên việc vậndụng tích hợp vào mục nào của bài dạy, sử dụng phương pháp gì cho phù hợp thìvấn đề lung túng là không thể tránh khỏi
+ Thời gian tích hợp KNS khoảng 5->8 phút, GV dễ bị cuốn theo những vấn đề
HS quan tâm về KNS của mình ở một số trường hợp cụ thể nhất định
+ Một số GV KNS của bản thân chưa nhiều
+ Ở những tiết học ngoại khóa số lượng HS đông nên tình trạng mất tập trung,không chú ý lắng nghe
+ HS chỉ thích ứng tích cực với môn học này nhưng chưa có được liên hệ vớinhững môn học khác và ngoài xã hội
Vì thế, việc giáo dục KNS cho HS được diễn ra thuận lợi với số lượng đông vànhiều nội dung KNS được truyền tải
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Cuộc sống của chúng ta có thể chia làm 3 mặt:
Lứa tuổi HS THPT là lứa tuổi đang có sự thay đổi mạnh mẽ về thể chất lẫn tinhthần, chính vì có sự biến động về mặt tâm- sinh- lý nên các em rất năng động, luôntìm tòi, khám phá, có những ước mơ và hoài bảo lớn Vì thế, độ tuổi này có những
em rất ngoan biết vượt lên số phận, nhưng có những HS rất khó dạy bảo, không