Ở đề tài này chúng tôi đã khảo sát hứng thú học tập của sinh viên khoa Điện – Điện tử tại trường ĐH SPKT TP.HCM từ đó chúng tôi đưa ra những biện pháp giáo dục hứng thú học tập và khảo s
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM ĐĂNG CHÍNH
GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 60140101
Tp Hồ Chí Minh, năm 2016
S K C0 0 4 9 2 2
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM ĐĂNG CHÍNH
GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401
Tp Hồ Chí Minh, tháng 10/2016
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM ĐĂNG CHÍNH
GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
Trang 4I
LÝ LỊCH KHOA HỌC
I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:
Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: THÔN 6 XÃ IANHIN – CHUPAH – GIA LAI
Điện thoại nhà riêng: 0973671126
E-mail: phamdangchinh@gmail.com
II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
Hệ đào tạo: Đại học chính quy Thời gian đào tạo từ 09/2012 đến 03/2015 Nơi học (trường, thành phố): Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP HCM
Ngành học: Công nghệ kỹ thuật điện tử truyền thông
Tên đồ án, luận án hoặc môn thi tốt nghiệ
Ngày & nơi bảo vệ đồ án, luận án hoặc thi tốt nghiệp: 22/03/2014
Người hướng dẫn: Th.S Vũ Văn Phong
III QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC:
Trang 5II
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chƣa từng công bố trong bất kì công trình nào khác
Tp Hồ Chí Minh, ngày 29 tháng 10 năm 2016
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
Phạm Đăng Chính
Trang 6III
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Trần Thị Thu Mai đã tận tình giúp đỡ tôi
hoàn thành luận văn Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo, các đồng nghiệp, bạn bè và cộng tác viên đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin cảm ơn cơ sở đào tạo Trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, và các cơ quan liên quan đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành khóa học
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 7IV
TÓM TẮT
Hứng thú học tập là một trong những yếu tố quyết định tới chất lượng của giáo dục, cũng như sự phát triển của một con người, với hứng thú càng cao thì việc tiếp thu kiến thức càng tốt, và ngược lại Với sinh viên hiện nay việc giáo dục hứng thú còn là một khái niệm xa lạ với họ Hứng thú dường như chưa được coi trọng ở các cấp học bậc học, cơ quan tổ chức vẫn chưa quan tâm nhiều tới hứng thú học tập của sinh viên, và chính bản thân sinh viên cũng vẫn còn đang mơ màng với với hứng thú Vậy nên chất lượng đào tạo vẫn còn chưa đạt hiệu quả cao nhất Việc giáo dục hứng thú học tập là một phần giúp cho sinh viên có thể tự định hướng cho mình trong quá trình học tập, nâng cao chất lượng giáo dục Ở đề tài này chúng tôi đã khảo sát hứng thú học tập của sinh viên khoa Điện – Điện tử tại trường ĐH SPKT TP.HCM từ đó chúng tôi đưa ra những biện pháp giáo dục hứng thú học tập và khảo sát tính khả thi của những biện pháp
Trang 8V
ABSTRACT
Enthusiasm for learning is one of the factors affecting quality of education as well as human development The higher enthusiasm, the better they gain knowledge and vice versa As for students, enthusiasm for learning is still a strange definition Enthusiasm seems not to be appreciated in University and coporations as well since they do not care much about this issue and students themselves are still not aware of enthusiasm for learning Therefore, study quality could not reach the highest effectiveness Educating enthusiasm for learning is an element to help students orient themselves in learing process, improve education quality In this project, we carried out a survey of learning enthusiasm of students in Faculty of Electrical & Electronics Engineering at Ho Chi Minh city of University of technonogy education, then we give solutions to educate enthusiasm for learning and studied those of feasibility
Trang 9VI
MỤC LỤC
Trang
LÝ LỊCH KHOA HỌC I LỜI CAM ĐOAN II LỜI CẢM ƠN III TÓM TẮT IV ABSTRACT V MỤC LỤC VI DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT IX DANH MỤC CÁC BẢNG X DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ XI
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 3
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
5 Giả thuyết nghiên cứu 4
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4
7 Đóng góp mới của đề tài 4
8 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 4
9 Kết cấu của luận văn 5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CÁC MÔN HỌC CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM 6
1.1 TỔNG QUAN LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU 6
1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6
1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước về hứng thú học tập 12
1.2 CÁC KHÁI NIỆM 17
1.2.1 Giáo dục 17
1.2.2 Hứng thú 17
1.2.3 Hứng thú học tập 18
1.2.4 Giáo dục hứng thú học tập 19
1.3 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỨNG THÚ HỌC TẬP 20
1.3.1 Các giai đoạn và điều kiện hình thành hứng thú học tập 20
1.3.2 Những yếu tố ảnh hưởng tới hứng thú học tập 21
Trang 10VII
1.3.3 Các biểu hiện và các tiêu chí đánh giá hứng thú học tập của sinh viên đại học 28
1.4 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP 31
1.4.1 Đặc điểm hoạt động học tập của sinh viên 31
1.4.2 Nội dung giáo dục hứng thú cho sinh viên 32
1.4.3 Các biện pháp tổ chức giáo dục hứng thú cho sinh viên 33
1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên 34
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 38
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CÁC MÔN CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM KỸ THUẬT 39
2.1 TỔ CHỨC NGHIÊNCỨU 39
2.1.1 Sơ lược về địa bàn và khách thể nghiên cứu 39
2.1.2 Mẫu khảo sát 41
2.2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG HỨNG THÚ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN KHOA ĐIỆN ĐIỆNTỬ 41
2.2.1 Xác định nội dung các thành tố cơ bản của hứng thú học tập các môn chuyên ngành của sinh viên Khoa điện – Điện tử 41
2.2.2 Thực trạng thành tố nhận thức trong hứng thú học tập của sinh viên đại học sư phạm kỹ thuật TP.HCM 45
2.2.3 Thực trạng thành tố xúc cảm – tình cảm trong hứng thú học tập các môn chuyên ngành khoa điện tử trường đại học sư phạm kỹ thuật 48
2.2.4 Thực trạng thành tố hành vi trong hứng thú học tập các môn chuyên ngành khoa Điện – Điện tử trường sư phạm kỹ thuật 49
2.2.5 So sánh các thành tố nhận thức, xúc cảm – tình cảm, hành vi trong hứng thú học tập 52
2.2.6 Phân tích kết quả điều tra những yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú học tập các của sinh viên khoa Điện – Điện tử 56
2.3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬTTP.HCM 63
2.3.1 Khảo sát mục tiêu của giáo dục HTHT theo đánh giá của giáo viên 63
2.3.2 Thực trạng Nội dung của biện pháp giáo dục hứng thú cho sinh viên khoa điện tử trường SPKT 64
2.3.3 Thực trạng giáo dục hứng thú học và khó khăn khi giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên 66
2.4 ĐÁNH GIÁ THỰCTRẠNG 68
2.4.1 Những ưu điểm 68
2.4.2 Những vần đề cần khắc phục, hoàn thiện 69
2.4.3 Nguyên nhân của thực trạng 69
Trang 11VIII
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 70
CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO SINH VIÊN 71
3.1 CƠ SỞ ĐỂ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP GIÁO DỤC 71
3.2 ĐỀ XUẤT NHỮNG BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HTHT CHO SINH VIÊN KHOA ĐIỆN – ĐIỆN TỬ TRƯỜNG ĐHSPKT TP.HCM 72
3.2.1 Lồng ghép nội dung giáo dục HTHT vào quá trình dạy học 73
3.2.2 Tổ chức hoạt động ngoại khoá phần học, hội thảo theo chủ đề về nội dung giáo dục HTHT 73
3.2.3 Nâng cao khả năng tự giáo dục tự rèn luyện cho sinh viên thông qua các hoạt động trong nhà trường 79
3.2.4 Xây dựng chuyên đề “Giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên “Giảng dạy trong sinh hoạt đầu khóa” 82
3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP VÀ KHẢO SÁT TÍNH CẦN THIẾT, TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆNPHÁP 83
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 89
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 89
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
PHỤ LỤC 95
PHỤ LỤC 01 95
PHỤ LỤC 02 101
PHỤ LỤC 03: 107
PHỤ LỤC 04: 119
Trang 13X
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng: Trang Bảng 2 1 Xác định nội dung các thành tố cơ bản của hứng thú học tập các
môn chuyên ngành của sinh viên Khoa điện – Điện tử 42
Bảng 2 2: Nội dung các tiểu thành tố trong HTHT các môn chuyên ngành của sinh viên 45
Bảng 2 3: TSTB của các Item đánh giá thực trạng thành tố nhận thức trong HTHT các môn học chuyên ngành của sinh viên đại học sư phạm kỹ thuật Tp.hcm 46
Bảng 2 4: TSTB của các Item đánh giá thành tố xúc cảm – tình cảm trong HTHT 48
Bảng 2 5: TSTB của các Item đánh giá thành tố hành vi HTHT 50
Bảng 2 6: So sánh các thành tố nhận thức, xúc cảm-tình cảm, hành vi trong 52
Bảng 2 7: Thực trạng hứng thú học tập các môn chuyên ngành của sinh viên 54
Bảng 2 8: Những yếu tố ảnh hưởng tới hứng thú học tập của sinh viên trong môn chuyên ngành 56
Bảng 2 9: Những yếu tố ảnh hưởng tới hứng thú học tập của sinh viên trong môn chuyên ngành ý kiến của giáo viên 59
Bảng 2 10: Những yếu tố giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên 63
Bảng 2 11: Những biện pháp giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên đại học sư phạm kỹ thuật TP.HCM 64
Bảng 2 12 : Thực trạng giáo dục HTHT cho sinh viên Đh sư phạm kỹ thuật Tp.HCM 65
Bảng 3 1:Đánh giá của GV và SV về tính cần thiết của các biện pháp được đề xuất 85
Bảng 3 2: Đánh giá của GV và SV về tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 86
Trang 14của sinh viên ( theo đánh giá của sinh viên) 58
Biểu đồ 2 5: So sánh kết quả đánh giá của sinh viên và giảng viên về các yếu
tố ảnh hưởng đến hứng thú học tập của trường ĐH SPKT TP.HCM 62
Biểu đồ 2 6: Nhận xét của giáo viên về hứng thú học tập của sinh viên 66 Biểu đồ 2 7: Thực trạng khó khăn trong giáo dục hứng thú học tập cho sinh
viên 67
Trang 15ta thấy hứng thú học tập là một yếu tố quyết định tới khả năng học tập của con người Không hứng thú học tập sẽ không có thành tích tốt, việc học sẽ biến thành đêm trường u tối, con người sẽ trở thành “Tội phạm khổ sai” suốt ngày chịu dày vò [20,tr134] Vậy hứng thú học tập là gì? Mà có thể mang yếu tố quyết định tới việc học của con người?
Hứng thú học tập chính là thái độ nhận thức đặc biệt của con người đối với hoạt động học tập, vì sự cuốn hút về mặt tình cảm và ý nghĩa thiết thực của nó trong đời sống của cá nhân Nhờ hứng thú học tập mà sinh viên có thể giảm mệt mỏi căng thẳng, tăng sự chú ý, thúc đẩy tính tích cực tìm tòi, sáng tạo trong quá trình học tập
và dễ dàng thành công trong học tập Nhiều thậm chí rất nhiều nghiên cứu xem xét nhiều khía cạnh khác nhau của việc đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động dạy học các môn học ở các trường tiểu học, trung học cho tới các đại học vv Dưới góc độ tâm lý học đã chỉ ra rằng hứng thú học tập có một vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình học tập của con người, và các nhà nghiên cứu quan tâm tới hình thành và phát triển hứng thú học tập cho sinh viên Vì hứng thú học tập luôn gắn liền với sự say mê, tìm tòi tích cực học hỏi của sinh viên trong quá trình học tập, do đó tìm tòi phương pháp để nâng cao hứng thú học tập cho sinh viên, ta có thể thấy nhưng môn sinh viên có hứng thú học tập thì thành tích học và kiến thức chuyên môn về những môn học đó sinh viên nắm rất rõ và ngược lại, qua đó cho ta
Trang 162
thấy hứng thú không chỉ là giúp cho sinh viên có thể nắm nhiều kiến thức hơn, và hơn thế nữa nâng cao nhận thức, của xã hội, và học tập suốt đời là một trong những điều chúng ta muốn giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên
Xu hướng của giáo dục hiện đại từ lâu đã lấy người học làm trung tâm của việc học Nếu quá trình dạy học là một bản nhạc, thì người giáo viên được ví như là nhạc trưởng còn học sinh là người thể hiện Điều quan trọng nhất không phải là truyền đạt kiến thức mà là người tổ chức hướng dẫn các hoạt động của sinh viên để sinh viên có thể bộc lộ hết được khả năng của mình Giáo viên phải là người truyền hứng thú cho sinh viên của mình Để sinh viên khám phá chủ động khám phá bản thân cũng như xã hội xung quanh, kích thích tính tích cực của sinh viên trong học tập
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới hứng thú học tập của sinh viên bởi mọi góc
độ, và nó làm hạn chế khả năng sáng tạo của sinh viên trong thời đại mới thời đại hội nhập Vậy đâu là nguyên nhân chán học của sinh viên Trong số các nguyên nhân khác nhau chắc chắn có việc sinh viên chưa xác định được đúng đắn các mục tiêu làm động cơ tự thân cho việc học của mình Mặt khác, nội dung và phương pháp đào tạo đại học của chúng ta cũng chưa phù hợp
Hơn nữa, mỗi giáo viên cũng chưa thực sự trang bị được cho mình những kỹ năng cần thiết để lôi cuốn sinh viên học tập, hay các yếu tố bên ngoài môi trường xã hội còn ảnh hưởng lớn đến hứng thú của sinh viên Chính vì thế mà chúng ta vẫn chưa thu hút được sinh viên nhiệt tình học tập nhằm tạo ra hiệu quả tốt hơn cho quá trình đào tạo Do vậy, trong những việc phải làm để thu hút sinh viên tích cực thì trước hết phải giúp tạo ra cho họ một hứng thú trong học tập
Theo nghiên cứu của người nghiên cứu thì hầu hết các đề tài làm về hứng thú chủ yếu là nghiên cứu biện pháp tạo hứng thú cho sinh viên ở trong từng môn học,
đi vào cái cụ thể, nhưng cái tổng quát cái nền tảng về hứng thú học tập trong mỗi con người hầu như không được coi trọng, vì vậy nó chỉ giải quyết được bề nổi của vấn đề về hứng thú học tập Qua đây cũng cho chúng ta thấy được việc giáo dục
Trang 173
hứng thú học tập còn đang bị bỏ ngỏ, chưa có một môn học hay một trung tâm nào dạy về hứng thú cho học sinh, sinh viên Do đó, người nghiên cứu thực hiện đề tài: GIÁO DỤC HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HỒ CHÍ MINH, nhằm tìm ra một biện pháp giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên
2 Mục tiêu nghiên cứu
Làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng hứng thú học tập và Giáo dục hứng thú học tập của sinh viên khoa Điện - Điện tử Trường ĐH sư phạm kỹ thuật TP HCM với môn chuyên ngành Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp giáo dục nhằm nâng cao hứng thú học tập của sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo sinh viên của trường
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Khái quát và hệ thống hóa những vấn đề lý luận có liên quan đến GDHTHT của sinh viên
Khảo sát thực trạng Giáo dục hứng thú học tập và chỉ rõ các thành tố cơ bản ảnh hưởng tới hứng thú học tập các môn chuyên ngành khoa điện trường SPKT TP HCM Trên cơ sở đó đưa ra biện pháp giáo dục hứng thú học tập cho sinh viên
Đề xuất các biện pháp và khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp giáo dục nâng cao HTHT của sinh viên có phù hợp với thực tế trong trường ĐH SPKT TP.HCM
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Quá trình Giáo dục hứng thú học tập đối với sinh viên khoa Điện – Điện tử trường ĐH SPKT TP.HCM
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp giáo dục HTHT cho sinh viên khoa Điện – Điện tử trường ĐH SPKT TP.HCM